{"id":18920,"date":"2025-06-04T19:00:00","date_gmt":"2025-06-04T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=18920&#038;preview=true&#038;preview_id=18920"},"modified":"2025-06-04T14:26:02","modified_gmt":"2025-06-04T11:26:02","slug":"filistin-turklerinin-tarihi-koklerine-bakis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/filistin-turklerinin-tarihi-koklerine-bakis\/","title":{"rendered":"Filistin T\u00fcrklerinin tarih\u00ee k\u00f6klerine bak\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<p>Emeviler d\u00f6neminde Mavera\u00fcnnehir\u2019e yap\u0131lan ak\u0131nlar sonucu T\u00fcrkistan\u2019dan getirilen binlerce asker sayesinde T\u00fcrkler ilk kez Filistin dolaylar\u0131nda g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flan\u0131rken Abbasiler d\u00f6neminde de bu durum artarak devam etmi\u015f, ayr\u0131ca Abbasilerin \u0130slam ordusuna almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk sava\u015f\u00e7\u0131lar da burada iskan edilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemde Bilad\u00fc\u2019\u015f-\u015eam ve Filistin M\u0131s\u0131rl\u0131 \u015eii Fat\u0131milerin y\u00f6netimi alt\u0131ndayd\u0131. Ekonomik, siyasi ve askeri nedenlerle zay\u0131flayan Fat\u0131mi g\u00fcc\u00fc, 11. y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na gelindi\u011finde (Hicri 5. y\u00fczy\u0131l) gerilemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Bu gerilemenin ba\u015fl\u0131ca nedenleri aras\u0131nda, ba\u015fta b\u00fcy\u00fck Tay&#8217;a kabilesinin Filistin&#8217;e g\u00f6\u00e7\u00fc ve Bilad\u00fc\u2019\u015f-\u015eam s\u0131n\u0131rlar\u0131nda ya\u015fayan Bedevi Arap kabilelerinin ayaklanmalar\u0131 ve sald\u0131r\u0131lar\u0131 vard\u0131. Fat\u0131mi devleti Filistin&#8217;de d\u00fczen ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayamay\u0131nca, Fat\u0131milerin \u015eam&#8217;daki lideri Bedir el-Cemal\u00ee, Do\u011fu Anadolu ve Kuzey \u015eam&#8217;a ula\u015fan T\u00fcrkmenlerden yard\u0131m istedi. \u201cN\u00e2vekiyye\u201d ad\u0131 bazen kaynaklarda T\u00fcrkmen ile anlamda\u015f olarak bulunur. Kelime, T\u00fcrkmen kabile gruplar\u0131 veya T\u00fcrkmen toplumsal gruplar\u0131 olmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n<p>Bedir el-Cem\u00e2l\u00ee&#8217;nin yard\u0131m istedi\u011fi T\u00fcrkmenler yahut N\u00e2vekiyyeler Sultan Alp Arslan\u2019\u0131n (1063-1072) y\u00f6netimindeki Sel\u00e7uklu ordusunun resmi bir par\u00e7as\u0131 de\u011fillerdi. Hatta kaynaklar da, Alp Arslan&#8217;\u0131n kendisine isyan eden karde\u015fi \u0130brah\u00eem&#8217;in emirlerine itaat eden bu ki\u015fileri kovalad\u0131\u011f\u0131 ve binlercesini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bedir el-Cem\u00e2l\u00ee&#8217;nin yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k veren 6.000 ila 12.000 T\u00fcrkmen sava\u015f\u00e7\u0131, Reis Ats\u0131z&#8217;\u0131n komutas\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. Bunlar 1071&#8217;de Bilad\u00fc&#8217;\u015f-\u015eam&#8217;\u0131n tamam\u0131nda hakimiyet kurmay\u0131 ba\u015fararak Arap Bedevilerin halka y\u00f6nelik sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rd\u0131lar. B\u00f6lgede nispeten k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in s\u00fck\u00fbnet ve g\u00fcvenlik h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Ats\u0131z, Bilad\u00fc&#8217;\u015f-\u015eam ve Filistin\u2019in i\u00e7 b\u00f6lgelerini kontrol\u00fc alt\u0131na almay\u0131 ba\u015fard\u0131. Ancak Fat\u0131mi y\u00f6netiminde kalan \u015eam ve Filistin k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iremedi. Bedir el-Cemali&#8217;nin Filistin&#8217;den \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan M\u0131s\u0131r, T\u00fcrkmenlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda kaybettiklerini geri almak i\u00e7in Bilad\u00fc&#8217;\u015f-\u015eam&#8217;a d\u00f6nmeye haz\u0131rland\u0131. B\u00f6lgedeki T\u00fcrkmen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan Ats\u0131z, Sel\u00e7uklu sultan\u0131ndan destek ister, sultan da bunu kabul eder ve karde\u015fi Tutu\u015f komutas\u0131nda bir ordu g\u00f6nderir. Fakat Tutu\u015f, Ats\u0131z&#8217;la \u015eam&#8217;da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda onu yakalar ve kendisine g\u00f6sterilen sayg\u0131ya riayet etmedi\u011fi bahanesiyle ast\u0131r\u0131r (Ats\u0131z, Tutu\u015f\u2019u kar\u015f\u0131lamas\u0131 ve uygun bir \u015fekilde a\u011f\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in \u015eam&#8217;dan fazla uzakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131). B\u00f6ylece Filistin ve Bilad\u00fc\u2019\u015f-\u015eam&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Sel\u00e7uklu egemenli\u011fi resmen kurulmu\u015f olur.<\/p>\n<p>1088 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak art\u0131k kal\u0131c\u0131 bi\u00e7imde Hayfa b\u00f6lgesindeki Mansi k\u00f6y\u00fcne yerle\u015ftirilen T\u00fcrkmen boylar\u0131, Akka ve Filistin k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Mensup olduklar\u0131 ve ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 a\u015firete nispetle \u201cT\u00fcrkmen Araplar\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Musul Atabeyi Emir Zeyneddin Yusuf ve Nureddin Mahmud Zengi d\u00f6neminde de b\u00f6lgeye T\u00fcrkmen ak\u0131n\u0131 devam etti.<\/p>\n<p>Ha\u00e7l\u0131lara kar\u015f\u0131 Cihat bayra\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7an ilk m\u00fccahit T\u00fcrkmen , Halep Emirli\u011finden yola \u00e7\u0131kan Sultan Nureddin Zengi olmu\u015ftur. Zengi\u2019den sonra onun saray\u0131nda yeti\u015fen Yusuf cihat bayra\u011f\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Yusuf, kendine Selahaddin Eyyubi lakab\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015f ve \u201cAllah\u2019tan ba\u015fka \u0130lah yoktur\u201d bayra\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 cihada davet etmi\u015ftir. Bu davete en b\u00fcy\u00fck komutan\u0131, yak\u0131n arkada\u015f\u0131 ve eni\u015ftesi Muzaffereddin Begtekin Ko\u00e7ak evet demi\u015f ve emrinde bir T\u00fcrkmen ordusu toplam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte Selahaddin Eyyubi ile birlikte Kud\u00fcs harbine kat\u0131lan binlerce ki\u015filik bu ordu, kutsal beldenin fethinde \u00f6nemli rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>Selahaddin Eyy\u00fcbi ,sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131yla birlikte Do\u011fu Filistin\u2019e hareket ederek Hatin d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcnde karargah\u0131n\u0131 kurmu\u015f ve Ha\u00e7l\u0131larla 5 Haziran 1187 tarihinde yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015fta b\u00fcy\u00fck bir zafer kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Irak\u2019taki Erbil Emirli\u011fi ile ileti\u015fim kurarak \u00f6nce Ali K\u00fc\u00e7\u00fck komutas\u0131nda olan bir T\u00fcrkmen ordusunun ve sonra yine de Erbil Emirli\u011finden Zeyneddin Yusuf komutanl\u0131\u011f\u0131ndaki di\u011fer bir T\u00fcrkmen ordusunun kendisine kat\u0131lmas\u0131n\u0131 temin eden Selahaddin Eyy\u00fcbi ,bu ordular 20 Eyl\u00fcl 1187 tarihinde Kud\u00fcs \u015fehrini ku\u015fatm\u0131\u015f ve 14 g\u00fcn s\u00fcren ku\u015fatma neticesinde Kud\u00fcs\u2019\u00fc teslim alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1516\u2019da Mercidab\u0131k ve 1517 R\u0131daniye sava\u015flar\u0131 sonras\u0131 Suriye, L\u00fcbnan ve Filistin topraklar\u0131 Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne ge\u00e7ti. Yavuz Sultan Selim, Meml\u00fck Devleti\u2019ne son vererek K\u0131z\u0131ldeniz \u00fczerinden Baharat Yolu\u2019na sahip olmak ve Hac yolunun g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ama\u00e7l\u0131, b\u00f6lgeye yak\u0131n Sancaklardan T\u00fcrkmen a\u015firetlerini yol boyunca iskan etti.<\/p>\n<p>Anadolu&#8217;dan Filistin&#8217;e iskan edilen a\u015firetler aras\u0131nda Y\u00f6r\u00fck ve T\u00fcrkmen a\u015firetleri \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, bu g\u00f6\u00e7leri te\u015fvik ederek b\u00f6lgede tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmeyi, ayn\u0131 zamanda stratejik noktalar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Halep, Mara\u015f, Adana ve Konya gibi b\u00f6lgelerden gelen T\u00fcrkmen a\u015firetleri, Filistin&#8217;in farkl\u0131 b\u00f6lgelerine yerle\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>1890 y\u0131l\u0131nda ilk T\u00fcrkmen Meclisini kuran Filistin T\u00fcrkmenleri i\u00e7in 1918\u2019de I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona ermesiyle de\u011fi\u015fim zaman\u0131 gelmi\u015fti. Art\u0131k \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p ta\u015f ve kilden yap\u0131lm\u0131\u015f, hatta s\u00fcsl\u00fc ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f evlere yerle\u015fen Filistin T\u00fcrkmenleri, g\u00f6\u00e7ebelikten yerle\u015fik hayata ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>1920\u2019lerin ba\u015f\u0131nda bir dizi k\u00f6y kuran Filistin T\u00fcrkmenleri, bununla birlikte toprak ve hayvanlar\u0131n kolektif y\u00f6netiminden \u00f6zel m\u00fclkiyet sistemine ve \u00e7e\u015fitli tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin yeti\u015ftirilmesine ge\u00e7tiler. Kayseriye T\u00fcrkmenlerine gelince, \u00e7o\u011funluk uzun s\u00fcre Bedevi \u00e7ad\u0131rlar\u0131nda ya\u015famaya devam ettiler. 1948 y\u0131l\u0131na kadar pek \u00f6nemi olmayan k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6y olarak devam eden Karkur k\u00f6y\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda ev ya da k\u00f6y in\u015fa etmemi\u015flerdir.<\/p>\n<p>1.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra Osmanl\u0131\u2019n\u0131n b\u00f6lgeden \u00e7ekilmesiyle kurulan \u0130ngiliz Mandas\u0131\u2019na (1917-1948) ve Siyonizm\u2019e kar\u015f\u0131 \u00fclkeyi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek i\u00e7in ba\u015fta 1936 devrimi olmak \u00fczere Filistinlilerin \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 t\u00fcm ayaklanma ve devrimlerinde yer alan T\u00fcrkmenlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehirler de di\u011fer Filistin \u015fehirleri gibi 1948 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde Siyonist sald\u0131r\u0131lara maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yine 1967 i\u015fgaline kar\u015f\u0131 T\u00fcrkmenler de Filistin Halk\u0131 ile birlikte direni\u015fe kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, \u0130srail\u2019in 2002 y\u0131l\u0131nda Cenin kamp\u0131n\u0131 i\u015fgali ve halka kar\u015f\u0131 katliam ba\u015flatmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda y\u00fczlerce \u015fehit ve yaral\u0131 aras\u0131nda kamptaki en b\u00fcy\u00fck n\u00fcfus grubu olan \u201cT\u00fcrkmen Araplar\u201d a\u015firetinin \u00e7ok say\u0131da \u00fcyesi de bulunuyordu. Sadece \u0130srail&#8217;in Cenin Kamp\u0131 katliam\u0131nda 600&#8217;den fazla T\u00fcrkmen katledilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kendine Cebel\u00fc\u2019n -n\u00e2r yani Ate\u015f Da\u011f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan Nablus\u2019u yurt olarak edinen Filistin T\u00fcrkmenlerinin en \u00fcnl\u00fc aileleri ise T\u00fcrk, Bayrakdar, Batn\u0131c\u0131, \u00c7orbac\u0131, Garbavi ve Terzi aileleridir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenlerin ayr\u0131ca kadrosu ve liderli\u011fi olan kendilerine \u00f6zg\u00fc Aksa \u015eehitleri isimli bir askeri \u00f6rg\u00fctleri de bulunmaktad\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fct, Siyonistlerin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 Cenin kamp\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla bu kamp\u0131n i\u00e7inde s\u00fcrekli olarak \u00fcs kurmu\u015flard\u0131r. Bat\u0131 \u015earia T\u00fcrkmenlerinin say\u0131s\u0131 50 &#8211; 60 bini bulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Filistin&#8217;de T\u00fcrk soyadlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla &#8220;ci&#8221; harfiyle biter (\u00f6rne\u011fin, el-Batnici ve al-\u015eurbaci); yayg\u0131n isimler aras\u0131nda ise El-Garbavi, Terzi, T\u00fcrk, Birkder, Cukmadar, R\u0131dvan, Casir ve el-Cemasi bulunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1890 y\u0131l\u0131nda ilk T\u00fcrkmen Meclisini kuran Filistin T\u00fcrkmenleri i\u00e7in 1918\u2019de I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona ermesiyle de\u011fi\u015fim zaman\u0131 gelmi\u015fti.<\/p>\n","protected":false},"author":221,"featured_media":18939,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[68],"tags":[410,3122,3121,3124,3123,609,56],"coauthors":[3110],"class_list":["post-18920","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkluk-turkculuk","tag-filistin","tag-hacli","tag-halep","tag-nablus","tag-selahaddin-eyyubi","tag-turk","tag-turkmen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18920","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/221"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18920"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18932,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18920\/revisions\/18932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18920"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}