{"id":19034,"date":"2025-07-20T21:00:24","date_gmt":"2025-07-20T18:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=19034"},"modified":"2025-07-20T21:00:24","modified_gmt":"2025-07-20T18:00:24","slug":"nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/","title":{"rendered":"N\u00fckleer Program\u0131n Arka Plan\u0131 ve G\u00fcncel Durumu"},"content":{"rendered":"<p>1.1 Tarihsel Geli\u015fim<\/p>\n<ul>\n<li>1970\u2019lerde ABD destekli \u015eah d\u00f6neminde ba\u015flayan program, 1979 devriminden sonra mill\u00eele\u015ftirildi.<\/li>\n<li>2000\u2019lerden itibaren uranyum zenginle\u015ftirme faaliyetleri h\u0131z kazand\u0131.<\/li>\n<li>2015\u2019te JCPOA (N\u00fckleer Anla\u015fma) imzaland\u0131 ancak 2018&#8217;de ABD&#8217;nin \u00e7ekilmesiyle s\u00fcre\u00e7 \u00e7\u00f6kt\u00fc.<\/li>\n<\/ul>\n<p>1.2 Mevcut Zenginle\u015ftirme Kapasitesi (2025 itibariyle)<\/p>\n<ul>\n<li>%60\u2019a kadar zenginle\u015ftirme kapasitesine ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f durumda (n\u00fckleer silaha teknik olarak yak\u0131n).<\/li>\n<li>Geli\u015fmi\u015f IR-6 ve IR-8 santrif\u00fcjleri aktif durumda.<\/li>\n<li>Fordow ve Natanz tesisleri \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumda; Isfahan\u2019da metal uranyum ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yap\u0131l\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li>2025 Sonras\u0131 N\u00fckleer Program Hedefleri<\/li>\n<\/ol>\n<p>2.1 Enerji Temelli Hedefler<\/p>\n<ul>\n<li>2030\u2019a kadar 20.000 MWe n\u00fckleer elektrik \u00fcretim kapasitesi hedefleniyor.<\/li>\n<li>Bushehr 1&#8217;e ek olarak Bushehr 2 ve 3 reakt\u00f6rlerinin devreye al\u0131nmas\u0131 planlan\u0131yor.<\/li>\n<li>\u0130\u00e7 santral \u00fcretimi ve Rusya ile ortak reakt\u00f6r teknolojisi geli\u015ftirme hedefi var.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2.2 Teknolojik ve Stratejik Hedefler<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130leri d\u00fczey zenginle\u015ftirme sistemleri geli\u015ftirme (IR-9 gibi be\u015finci nesil santrif\u00fcjler).<\/li>\n<li>Yak\u0131t \u00e7evrimi tamamlanmas\u0131: Madenden yak\u0131t \u00e7ubu\u011funa kadar tam kontrol.<\/li>\n<li>Pl\u00fctonyum \u00fcretimi i\u00e7in Arak A\u011f\u0131r Su Reakt\u00f6r\u00fc modifikasyonu ve yeniden devreye al\u0131nmas\u0131.<\/li>\n<li>Uzun menzilli f\u00fcze ba\u015fl\u0131klar\u0131nda kullan\u0131ma uygun n\u00fckleer bilgi birikimi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2.3 Jeopolitik Hedefler<\/p>\n<ul>\n<li>N\u00fckleer program\u0131, rejimin me\u015fruiyet sembol\u00fc olarak i\u00e7 politikaya entegre etmek.<\/li>\n<li>\u0130srail, Suudi Arabistan ve ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 stratejik denge unsuru olu\u015fturmak.<\/li>\n<li>B\u00f6lgesel m\u00fcttefikleri (Suriye, Hizbullah, Husi g\u00fc\u00e7leri) i\u00e7in n\u00fckleer bilgi ve altyap\u0131 aktar\u0131m\u0131 potansiyelini a\u00e7\u0131k tutmak.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>III. Sabotaj Riskleri ve Stratejik \u00d6nlemler<\/h2>\n<p>3.1 Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Ba\u015fl\u0131ca Sabotajlar (Ge\u00e7mi\u015f Olaylar)<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>Y\u0131l<\/td>\n<td>Olay<\/td>\n<td>Etkisi<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>2010<\/td>\n<td>Stuxnet vir\u00fcs\u00fc<\/td>\n<td>1.000\u2019den fazla santrif\u00fcj devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2020<\/td>\n<td>Natanz patlamas\u0131<\/td>\n<td>Geli\u015fmi\u015f santrif\u00fcj \u00fcretimi gecikti<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2021<\/td>\n<td>Fordow\u2019da i\u00e7 sabotaj<\/td>\n<td>S\u00fcre\u00e7 ge\u00e7ici olarak durdu, medya sans\u00fcr\u00fc uyguland\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>3.2 Sald\u0131r\u0131 ve Sabotaja Kar\u015f\u0131 Al\u0131nan G\u00fcvenlik \u00d6nlemleri<\/p>\n<ol>\n<li>Fiziksel G\u00fcvenlik<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>Tesislerin da\u011f alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 (\u00f6zellikle Fordow).<\/li>\n<li>Patlamaya dayan\u0131kl\u0131 kaplamalar, manyetik izleme sistemleri.<\/li>\n<li>Silahl\u0131 koruma birlikleri (IRGC- Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 sorumlulu\u011funda).<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li>Siber G\u00fcvenlik<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>\u00c7in ve Rusya\u2019dan destekli yeni SCADA yaz\u0131l\u0131mlar\u0131.<\/li>\n<li>T\u00fcm d\u0131\u015f a\u011f ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n fiziksel olarak kesildi\u011fi \u201cair-gapped\u201d sistemler.<\/li>\n<li>Personel USB k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve i\u00e7 s\u0131zma taramalar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li>Personel G\u00fcvenli\u011fi ve \u0130\u00e7 Tehdit \u00d6nlemleri<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>\u0130kili denetim sistemleri ve daim\u00ee g\u00f6zetim.<\/li>\n<li>Etnik ve din\u00ee profil analizleri (az\u0131nl\u0131klar\u0131n kritik rollerde s\u0131n\u0131rlanmas\u0131).<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 e\u011fitimli uzmanlar\u0131n programdan d\u0131\u015flanmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li>Diplomatik-Kamusal \u00d6nlemler<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>UAEA ile denetimlerin \u201cg\u00f6n\u00fcll\u00fc ve s\u0131n\u0131rl\u0131\u201d hale getirilmesi.<\/li>\n<li>Kamuoyunda \u201cbar\u0131\u015f\u00e7\u0131l n\u00fckleer hakk\u0131m\u0131z\u201d kampanyalar\u0131 ile sabotajlar\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rma.<\/li>\n<li>Olas\u0131 sabotajlar\u0131n \u0130srail\/ABD i\u015fi oldu\u011fu alg\u0131s\u0131n\u0131 peki\u015ftirerek i\u00e7eride birle\u015ftirici etki yaratma.<\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li>Stratejik De\u011ferlendirme<\/li>\n<\/ol>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>G\u00fc\u00e7l\u00fc Yanlar<\/td>\n<td>Zay\u0131f Noktalar<\/td>\n<td>F\u0131rsatlar<\/td>\n<td>Tehditler<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>&#8211; Yeralt\u0131 tesisleriyle fiziksel koruma<br \/>\n&#8211; Geli\u015fmi\u015f zenginle\u015ftirme altyap\u0131s\u0131<br \/>\n&#8211; Ulusal kamuoyu deste\u011fi<\/td>\n<td>&#8211; Uluslararas\u0131 tecrit<br \/>\n&#8211; Ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n teknolojiye etkisi<br \/>\n&#8211; Sabotaj sonras\u0131 yeniden in\u015fa zorluklar\u0131<\/td>\n<td>&#8211; Rusya, \u00c7in ile teknik i\u015f birli\u011fi<br \/>\n&#8211; B\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengesini lehine \u00e7evirme<\/td>\n<td>&#8211; \u0130srail ve Bat\u0131 istihbarat sabotajlar\u0131<br \/>\n&#8211; Asker\u00ee m\u00fcdahale tehdidi<br \/>\n&#8211; UAEA denetimlerinin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 krizi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h2>Sonu\u00e7 ve \u00d6neriler<\/h2>\n<p>\u0130ran, 2025 sonras\u0131 d\u00f6nemde n\u00fckleer program\u0131n\u0131 sadece enerji ya da savunma boyutuyla de\u011fil, jeopolitik bir kald\u0131ra\u00e7 olarak da kullanmaktad\u0131r. Bu nedenle sald\u0131r\u0131 ve sabotajlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok katmanl\u0131 ve \u00f6n al\u0131c\u0131 bir strateji izlemesi elzemdir. Uluslararas\u0131 g\u00fcvenli\u011fi tehdit eden bu geli\u015fmelere kar\u015f\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>B\u00f6lgesel silahs\u0131zlanma diplomasisi g\u00fc\u00e7lendirilmelidir.<\/li>\n<li>UAEA denetimlerinin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>N\u00fckleer sabotajlar art\u0131k sadece \u0130ran de\u011fil, t\u00fcm b\u00f6lge i\u00e7in potansiyel \u00e7at\u0131\u015fma k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Ekler<\/h2>\n<p>EK\u20131: JCPOA (2015) Temel H\u00fck\u00fcmleri<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>Ba\u015fl\u0131k<\/td>\n<td>A\u00e7\u0131klama<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Zenginle\u015ftirme Limiti<\/td>\n<td>\u0130ran\u2019\u0131n uranyumu en fazla %3,67 oran\u0131nda zenginle\u015ftirmesine izin verilir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Santrif\u00fcj Say\u0131s\u0131<\/td>\n<td>Natanz&#8217;da 5.060 adet IR-1 santrif\u00fcj kullan\u0131labilir; geli\u015fmi\u015f modeller yasakt\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Stok S\u0131n\u0131r\u0131<\/td>\n<td>Uranyum stoklar\u0131 300 kg ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Fordow Tesisi<\/td>\n<td>Sadece n\u00fckleer fizik ara\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir; zenginle\u015ftirme yap\u0131lmaz.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Denetimler<\/td>\n<td>Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 (UAEA) geni\u015fletilmi\u015f eri\u015fim hakk\u0131na sahiptir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S\u00fcre<\/td>\n<td>Anla\u015fman\u0131n baz\u0131 h\u00fck\u00fcmleri 10 ila 15 y\u0131l ge\u00e7erlidir.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Yapt\u0131r\u0131mlar<\/td>\n<td>\u0130ran h\u00fck\u00fcmleri uygularsa yapt\u0131r\u0131mlar kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>EK\u20132: \u0130ran&#8217;da Ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f Sabotaj Olaylar\u0131 Kronolojisi<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>Tarih<\/td>\n<td>Tesis<\/td>\n<td>Sabotaj T\u00fcr\u00fc<\/td>\n<td>Muhtemel Sorumlu<\/td>\n<td>Etkisi<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Haziran 2010<\/td>\n<td>Natanz<\/td>\n<td>Stuxnet siber sald\u0131r\u0131s\u0131<\/td>\n<td>ABD-\u0130srail<\/td>\n<td>1.000+ santrif\u00fcj devre d\u0131\u015f\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Temmuz 2020<\/td>\n<td>Natanz<\/td>\n<td>Patlama \u2013 i\u00e7eriden sabotaj<\/td>\n<td>\u0130srail (iddia)<\/td>\n<td>Geli\u015fmi\u015f santrif\u00fcj hatt\u0131 imha edildi<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Nisan 2021<\/td>\n<td>Natanz<\/td>\n<td>Elektrik sistemine s\u0131zma<\/td>\n<td>Mossad (iddia)<\/td>\n<td>Tesis g\u00fcnlerce kapal\u0131 kald\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Aral\u0131k 2022<\/td>\n<td>Fordow<\/td>\n<td>\u0130\u00e7 sabotaj \/ ajan faaliyeti<\/td>\n<td>Belirsiz<\/td>\n<td>K\u0131sa s\u00fcreli faaliyet kesintisi<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Haziran 12, 2025 B\u00fct\u00fcn Tesisler \u0130srail bombal\u0131 sald\u0131r\u0131 \u0130srail-ABD Tesislerde b\u00fcy\u00fck hasar mevcut.<\/p>\n<p>EK\u20133: UF\u2086 (Heksaflor\u00fcr Uranyum) Maddesi Hakk\u0131nda Teknik Bilgiler<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>\u00d6zellik<\/td>\n<td>A\u00e7\u0131klama<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Kimyasal Form\u00fcl<\/td>\n<td>UF\u2086 (Uranyum Heksaflor\u00fcr)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kullan\u0131m Amac\u0131<\/td>\n<td>Santrif\u00fcjlerde zenginle\u015ftirme i\u00e7in gaz faz\u0131nda kullan\u0131l\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Tehlikeleri<\/td>\n<td>Neme maruz kal\u0131rsa HF (Hidrojen Flor\u00fcr) asidi olu\u015fturur; son derece korozif ve toksiktir<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Koruma Gereksinimi<\/td>\n<td>\u00d6zel ala\u015f\u0131ml\u0131 silindirlerde tutulur, hava ge\u00e7irmez sistemlerle aktar\u0131l\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>S\u0131z\u0131nt\u0131 Durumunda<\/td>\n<td>Solunum yoluyla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda akci\u011ferlerde kal\u0131c\u0131 hasar b\u0131rak\u0131r, \u00e7evrede flor kirlenmesine yol a\u00e7ar<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>EK\u20134: \u0130ran\u2019\u0131n N\u00fckleer Tesisleri ve Co\u011frafi Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>Tesis<\/td>\n<td>Konum<\/td>\n<td>T\u00fcr<\/td>\n<td>Not<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Natanz<\/td>\n<td>\u0130sfahan Eyaleti<\/td>\n<td>Zenginle\u015ftirme<\/td>\n<td>Yeralt\u0131 koruma sistemi var<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Fordow<\/td>\n<td>Kum Eyaleti<\/td>\n<td>Zenginle\u015ftirme<\/td>\n<td>Da\u011f i\u00e7i yap\u0131, f\u00fcze sald\u0131r\u0131lar\u0131na dayan\u0131kl\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bushehr<\/td>\n<td>Basra K\u00f6rfezi k\u0131y\u0131s\u0131<\/td>\n<td>Enerji reakt\u00f6r\u00fc<\/td>\n<td>Rusya i\u015f birli\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Arak<\/td>\n<td>Merkezi \u0130ran<\/td>\n<td>A\u011f\u0131r su reakt\u00f6r\u00fc<\/td>\n<td>Pl\u00fctonyum \u00fcretimine elveri\u015fli<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Isfahan<\/td>\n<td>Orta \u0130ran<\/td>\n<td>Yak\u0131t \u00fcretimi, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme tesisi<\/td>\n<td>Metal uranyum ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yap\u0131l\u0131yor<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>EK\u20135: UAEA\u2019n\u0131n 2024 Y\u0131l\u0131 \u0130ran De\u011ferlendirme Raporundan \u00d6zet (Mart 2024)<\/p>\n<ul>\n<li>%60 oran\u0131nda zenginle\u015ftirilmi\u015f uranyum stoku: 121,6 kg (s\u0131n\u0131r\u0131n \u00fczerinde).<\/li>\n<li>UAEA m\u00fcfetti\u015flerinin baz\u0131 tesislere giri\u015fleri engellenmi\u015f.<\/li>\n<li>\u0130ran\u2019\u0131n baz\u0131 denetim kameralar\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya kay\u0131tlar\u0131 silerek teslim etti\u011fi tespit edilmi\u015f.<\/li>\n<li>\u0130leri seviye IR-6 ve IR-8 santrif\u00fcjlerinin say\u0131s\u0131 raporlanandan fazla.<\/li>\n<\/ul>\n<p>EK\u20136: Sabotaja Kar\u015f\u0131 Uygulanan G\u00fcvenlik Protokolleri (\u0130ran Modeli)<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>Katman<\/td>\n<td>\u00d6nlem T\u00fcr\u00fc<\/td>\n<td>A\u00e7\u0131klama<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>1<\/td>\n<td>Fiziksel G\u00fcvenlik<\/td>\n<td>Tesis \u00e7evresine y\u00fcksek g\u00fcvenlikli duvar ve g\u00f6zetleme kuleleri; IRGC kontrol\u00fcnde g\u00fcvenlik birimleri<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2<\/td>\n<td>Siber G\u00fcvenlik<\/td>\n<td>Air-gapped a\u011f yap\u0131s\u0131, Rus kaynakl\u0131 g\u00fcvenlik yaz\u0131l\u0131m\u0131, yerli firewall yaz\u0131l\u0131mlar\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>3<\/td>\n<td>Personel G\u00fcvenli\u011fi<\/td>\n<td>\u00c7ift kimlik taramas\u0131, milliyet profillemesi, &#8220;g\u00fcvenlik sadakati&#8221; taramas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>4<\/td>\n<td>Operasyonel G\u00fcvenlik<\/td>\n<td>Vanalar, bas\u0131n\u00e7 sistemleri ve UF\u2086 kontrol\u00fc \u00e7ift operat\u00f6rle yap\u0131l\u0131r; otomatik acil durdurma sistemleri vard\u0131r<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sald\u0131r\u0131 ve Sabotaj olaylar\u0131n\u0131n derinlemesine analizi yap\u0131lacak olursa;<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da, \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer tesislerine kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen sald\u0131r\u0131 olaylar\u0131n\u0131n derinlemesine analizi sunulmaktad\u0131r. Her olay; tarihsel ba\u011flam, teknik y\u00f6ntem, olas\u0131 failler, \u0130ran\u2019\u0131n tepkisi ve uzun vadeli etkiler \u00e7er\u00e7evesinde analiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n<h2>\u0130ran N\u00fckleer Tesislerine Kar\u015f\u0131 Sabotajlar\u0131n Derinleme Analizi<\/h2>\n<ol>\n<li>Stuxnet Sald\u0131r\u0131s\u0131 (2010)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Tesis: Natanz Zenginle\u015ftirme Tesisi<\/p>\n<p>Y\u00f6ntem: Siber sald\u0131r\u0131 \u2013 yaz\u0131l\u0131m vir\u00fcs\u00fc (malware)<\/p>\n<p>Muhtemel Failler: ABD NSA + \u0130srail Unit 8200<\/p>\n<p>Teknik \u00d6zeti:<\/p>\n<ul>\n<li>Stuxnet, SCADA (end\u00fcstriyel kontrol sistemi) yaz\u0131l\u0131m\u0131na entegre olarak Siemens sistemlerini hedef ald\u0131.<\/li>\n<li>IR-1 santrif\u00fcjlerin d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131p azaltarak fiziksel yorgunluk ve ar\u0131za olu\u015fturdu.<\/li>\n<li>Sistem, operat\u00f6rlere &#8220;normal \u00e7al\u0131\u015fma&#8221; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc g\u00f6sterirken ger\u00e7ekte santrif\u00fcjleri tahrip etti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n Tepkisi:<\/p>\n<ul>\n<li>Sald\u0131r\u0131 ilk y\u0131llarda fark edilmedi; 1.000&#8217;den fazla santrif\u00fcj devre d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131.<\/li>\n<li>\u0130ran uzun s\u00fcre olay\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 netle\u015ftiremedi; sald\u0131r\u0131 sonras\u0131nda siber g\u00fcvenlik birimi olu\u015fturuldu.<\/li>\n<li>Uluslararas\u0131 kamuoyuna a\u00e7\u0131k bir kar\u015f\u0131 misilleme yap\u0131lmad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stratejik Etki:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ran siber g\u00fcvenli\u011fi &#8220;askeri savunma&#8221; konusu olarak ele almaya ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>Bu sald\u0131r\u0131, siber sava\u015f\u0131n bir devlet politikas\u0131 arac\u0131 olarak ilk \u00f6rneklerinden say\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130ran\u2019\u0131n yerli SCADA sistemlerine ge\u00e7i\u015fi ve Bat\u0131l\u0131 teknolojilere kar\u015f\u0131 temkinli yakla\u015f\u0131m\u0131 ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"2\">\n<li>Natanz Patlamas\u0131 (2 Temmuz 2020)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Tesis: Natanz Geli\u015fmi\u015f Santrif\u00fcj Montaj At\u00f6lyesi<\/p>\n<p>Y\u00f6ntem: Fiziksel patlama \u2013 i\u00e7eriden yerle\u015ftirilmi\u015f patlay\u0131c\u0131<\/p>\n<p>Muhtemel Failler: \u0130srail Mossad<\/p>\n<p>Teknik \u00d6zeti:<\/p>\n<ul>\n<li>Patlama, geli\u015fmi\u015f IR-6 ve IR-8 santrif\u00fcj \u00fcretiminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 montaj binas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti.<\/li>\n<li>Bina tamamen kullan\u0131lamaz hale geldi; \u00fcretim program\u0131 9-12 ay geriye itildi.<\/li>\n<li>\u0130ran sald\u0131r\u0131y\u0131 ilk a\u015famada &#8220;end\u00fcstriyel kaza&#8221; olarak duyurdu, sonra sabotaj\u0131 kabul etti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n Tepkisi:<\/p>\n<ul>\n<li>Fordow tesisine \u00fcretim kayd\u0131r\u0131ld\u0131, &#8220;misilleme hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Olaydan k\u0131sa s\u00fcre sonra, \u00fcst d\u00fczey \u0130ran n\u00fckleer yetkilileri rotasyona u\u011frad\u0131.<\/li>\n<li>Ulusal g\u00fcvenlik konseyi sabotaj\u0131 \u201csava\u015f eylemi\u201d olarak nitelendirdi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stratejik Etki:<\/p>\n<ul>\n<li>Tesis g\u00fcvenlik yap\u0131s\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irildi, \u201ctekil nokta k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131\u201dna kar\u015f\u0131 yeni da\u011f\u0131t\u0131m modeli benimsendi.<\/li>\n<li>\u0130ran n\u00fckleer tesislerini daha da derinle\u015ftirme ve co\u011frafi yay\u0131lma politikas\u0131na y\u00f6neldi.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"3\">\n<li>Natanz Elektrik Sistemi Sabotaj\u0131 (11 Nisan 2021)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Tesis: Natanz Ana Zenginle\u015ftirme Tesisi<\/p>\n<p>Y\u00f6ntem: Elektrik altyap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik s\u0131zma ve k\u0131sa devreyle sabote etme<\/p>\n<p>Muhtemel Failler: Mossad \/ \u0130ran i\u00e7indeki ajan unsurlar<\/p>\n<p>Teknik \u00d6zeti:<\/p>\n<ul>\n<li>Elektrik besleme sistemi hedef al\u0131nd\u0131; birincil ve ikincil g\u00fc\u00e7 hatlar\u0131 e\u015f zamanl\u0131 sabote edildi.<\/li>\n<li>Santrif\u00fcjlerin ani durmas\u0131yla mekanik hasar olu\u015ftu. Yakla\u015f\u0131k 2.000 santrif\u00fcj etkilenmi\u015f olabilir.<\/li>\n<li>Baz\u0131 kaynaklar sald\u0131rganlar\u0131n daha \u00f6nce sisteme fiziksel giri\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n Tepkisi:<\/p>\n<ul>\n<li>Hemen ard\u0131ndan %60\u2019a kadar zenginle\u015ftirme ba\u015flat\u0131ld\u0131 \u2013 \u201cmisilleme\u201d.<\/li>\n<li>\u0130ranl\u0131 yetkililer sald\u0131r\u0131y\u0131 \u201cn\u00fckleer ter\u00f6rizm\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/li>\n<li>\u0130ran, 1 y\u0131l boyunca UAEA ile baz\u0131 denetim g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini payla\u015fmad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stratejik Etki:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ran, d\u0131\u015f m\u00fcdahale tehdidine kar\u015f\u0131 elektrik altyap\u0131s\u0131n\u0131 yer alt\u0131na alma projesi ba\u015flatt\u0131.<\/li>\n<li>Geli\u015fmi\u015f UPS sistemleri ve jenerat\u00f6rl\u00fc yedekleme a\u011flar\u0131 kuruldu.<\/li>\n<li>Daha fazla tesisin siber-fiziksel sald\u0131r\u0131ya dayan\u0131kl\u0131 hale getirilmesi i\u00e7in \u00c7in\u2019den m\u00fchendislik deste\u011fi al\u0131nd\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"4\">\n<li>Fordow Tesisinde \u0130\u00e7 Sabotaj Giri\u015fimi (2022, net tarihi a\u00e7\u0131klanmad\u0131)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Tesis: Fordow Yeralt\u0131 Zenginle\u015ftirme Tesisi<\/p>\n<p>Y\u00f6ntem: Personel kaynakl\u0131 i\u00e7 sabotaj \/ bilgi s\u0131zd\u0131rma \/ ekipman sabote etme<\/p>\n<p>Muhtemel Failler: \u0130ran uyruklu ajan (\u0130srail istihbarat\u0131yla ili\u015fkili)<\/p>\n<p>Teknik \u00d6zeti:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ran istihbarat\u0131na g\u00f6re, bir teknisyen cihazlara mikro bile\u015fenlerle m\u00fcdahale etti.<\/li>\n<li>Baz\u0131 santrif\u00fcj hatlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm verileri yan\u0131lt\u0131c\u0131 hale getirildi.<\/li>\n<li>UAEA, tespit edilen farkl\u0131l\u0131klar \u00fczerine \u0130ran\u2019dan a\u00e7\u0131klama talep etti.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n Tepkisi:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00c7ok say\u0131da n\u00fckleer \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6revden al\u0131nd\u0131 veya transfer edildi.<\/li>\n<li>T\u00fcm n\u00fckleer personelin ge\u00e7mi\u015fi yeniden incelendi, g\u00fcvenlik sertifikalar\u0131 yenilendi.<\/li>\n<li>\u0130\u00e7 g\u00fcvenlik ajans\u0131 MOIS, \u201cN\u00fckleer Koruma Alt Birimi\u201d kurdu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Stratejik Etki:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ran, insan kayna\u011f\u0131na dayal\u0131 zay\u0131f halka riskini belirledi.<\/li>\n<li>Biyometrik sistemler, s\u00fcrekli davran\u0131\u015fsal izleme sistemleri (\u00f6rne\u011fin fare hareketi \/ yazma tarz\u0131 takibi) hayata ge\u00e7irildi.<\/li>\n<li>E\u011fitim alanlar\u0131nda d\u0131\u015f \u00fclkelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 ki\u015filere k\u0131s\u0131tlama getirildi.<\/li>\n<\/ul>\n<ol start=\"5\">\n<li>12 Haziran 2025 \u0130srail Sald\u0131r\u0131s\u0131: Sald\u0131r\u0131 devam etti\u011fi i\u00e7in teknik bir de\u011ferlendirme yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Sald\u0131r\u0131n\u0131n yan\u0131nda bilim adamlar\u0131na suikastlar da olmu\u015ftur. \u0130ran \u0130srail ile sava\u015fa girmek durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran N\u00fckleer anla\u015fmalardan \u00e7ekilmi\u015f ve n\u00fckleer silah \u00fcretimine y\u00f6nelmi\u015ftir. Bu geli\u015fmeler b\u00f6lge ve D\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r.21 Haziran ABD bombalamas\u0131 sonucu da ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir de\u011ferlendirme yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Genel De\u011ferlendirme: Sabotaj Tiplerinin Analitik S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<td>Sabotaj T\u00fcr\u00fc<\/td>\n<td>Olaylar<\/td>\n<td>Temel Zafiyet<\/td>\n<td>\u0130ran\u2019\u0131n Yan\u0131t Stratejisi<\/td>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Siber Sald\u0131r\u0131<\/td>\n<td>Stuxnet (2010)<\/td>\n<td>Yaz\u0131l\u0131m ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, d\u0131\u015f tedarik<\/td>\n<td>Yerli yaz\u0131l\u0131m, a\u011f izolasyonu<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Fiziksel Patlama<\/td>\n<td>Natanz (2020)<\/td>\n<td>Kritik \u00fcretim noktalar\u0131n\u0131n tek merkezde toplanmas\u0131<\/td>\n<td>Da\u011f\u0131t\u0131m, yer alt\u0131 tesisler<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Elektrik Sistemi Sald\u0131r\u0131s\u0131<\/td>\n<td>Natanz (2021)<\/td>\n<td>Enerji altyap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcvenliksizli\u011fi<\/td>\n<td>Yedek enerji sistemleri, g\u00f6m\u00fcl\u00fc hatlar<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u0130\u00e7 Sabotaj \/ Casusluk<\/td>\n<td>Fordow (2022)<\/td>\n<td>Personel sadakati ve izleme eksikli\u011fi<\/td>\n<td>G\u00fcvenlik soru\u015fturmalar\u0131, dijital g\u00f6zetim<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>12 HAZ\u0130RAN \u0130srail sald\u0131r\u0131s\u0131 ve 21 Haziran2025 ABD bombalamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir geli\u015fme olmu\u015ftur.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7 ve Stratejik \u00d6neriler<\/h2>\n<ol>\n<li>Sabotaj t\u00fcrleri giderek daha hibrit (siber + fiziksel + psikolojik) hale gelmektedir. \u0130ran\u2019\u0131n g\u00fcvenlik protokolleri buna g\u00f6re evrilmelidir.<\/li>\n<li>Tesisler aras\u0131 yedekleme ve g\u00f6rev payla\u015f\u0131m\u0131, tekil tesis kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir.<\/li>\n<li>Gizli bilgiye eri\u015fim yetkileri hiyerar\u015fik olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmal\u0131, i\u00e7 tehdit olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 en aza indirilmelidir.<\/li>\n<li>\u0130ran\u2019\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler etkili olmakla birlikte, faillerin \u00e7o\u011funun saptanamam\u0131\u015f olmas\u0131, i\u00e7 g\u00fcvenlikte h\u00e2l\u00e2 ciddi a\u00e7\u0131klar bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/li>\n<li>Sonunda ABD destekli \u0130srail ve ABD, tesisleri imha etmek \u00fczere \u0130ran\u2019a topyek\u00fbn sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en JCPOA n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131;<\/p>\n<p>JCPOA, \u0130ngilizce a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131yla Joint Comprehensive Plan of Action, T\u00fcrk\u00e7esiyle ise: Kapsaml\u0131 Ortak Eylem Plan\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>JCPOA;<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130mzalanma Tarihi: 14 Temmuz 2015<\/li>\n<li>Taraflar: \u0130ran ile P5+1 \u00fclkeleri (yani BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin 5 daim\u00ee \u00fcyesi + Almanya):\n<ul>\n<li>Amerika Birle\u015fik Devletleri<\/li>\n<li>Birle\u015fik Krall\u0131k<\/li>\n<li>Fransa<\/li>\n<li>Rusya<\/li>\n<li>\u00c7in<\/li>\n<li>Almanya<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca: Avrupa Birli\u011fi (koordinat\u00f6r)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Amac\u0131:<\/p>\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer program\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, \u0130ran&#8217;a uygulanan ekonomik ve mali yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Temel H\u00fck\u00fcmlerden Baz\u0131lar\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ran\u2019\u0131n zenginle\u015ftirilmi\u015f uranyum sto\u011fu s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>Y\u00fcksek d\u00fczeyde zenginle\u015ftirme yasakland\u0131 (%3,67 s\u0131n\u0131r\u0131).<\/li>\n<li>Geli\u015fmi\u015f santrif\u00fcjlerin kullan\u0131m\u0131 k\u0131s\u0131tland\u0131.<\/li>\n<li>UAEA (Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131) denetimleri art\u0131r\u0131ld\u0131.<\/li>\n<li>\u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 uygulanan BM, AB ve ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kademeli olarak kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Son Durum:<\/p>\n<ul>\n<li>ABD, 2018\u2019de Ba\u015fkan Donald Trump d\u00f6neminde tek tarafl\u0131 olarak anla\u015fmadan \u00e7ekildi.<\/li>\n<li>\u0130ran da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ad\u0131m ad\u0131m anla\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ask\u0131ya almaya ba\u015flad\u0131.<\/li>\n<li>2021\u20132024 aras\u0131nda JCPOA&#8217;n\u0131n yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in m\u00fczakereler yap\u0131lsa da kal\u0131c\u0131 bir uzla\u015fma sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>En Son Durum: 12 Haziran 2025 \u0130srail sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131 \u0130ran UAEA dan \u00e7ekilmi\u015ftir. Art\u0131k m\u00fczakere ortam\u0131 yok olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en UAEA n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131<\/p>\n<p>UAEA, \u0130ngilizce a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131yla IAEA \u2013 International Atomic Energy Agency olup, T\u00fcrk\u00e7esi: Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 \u015feklindedir.<\/p>\n<p>UAEA Hakk\u0131nda K\u0131sa Bilgi:<\/p>\n<ul>\n<li>Kurulu\u015f Y\u0131l\u0131: 1957<\/li>\n<li>Merkezi: Viyana, Avusturya<\/li>\n<li>Ba\u011fl\u0131 Oldu\u011fu Yap\u0131: Birle\u015fmi\u015f Milletler sistemi i\u00e7inde <em>ba\u011f\u0131ms\u0131z bir teknik \u00f6rg\u00fct<\/em> olarak faaliyet g\u00f6sterir.<\/li>\n<li>\u00dcye Say\u0131s\u0131: 170\u2019ten fazla \u00fclke (2025 itibar\u0131yla)<\/li>\n<\/ul>\n<p>G\u00f6rev ve Ama\u00e7lar\u0131:<\/p>\n<ol>\n<li>N\u00fckleer enerjinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek<\/li>\n<li>N\u00fckleer silahlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek (non-proliferation)<\/li>\n<li>\u00dcye devletlerdeki n\u00fckleer tesisleri denetlemek<\/li>\n<li>N\u00fckleer g\u00fcvenlik ve emniyet standartlar\u0131n\u0131 belirlemek<\/li>\n<li>N\u00fckleer teknoloji konusunda \u00fclkeleri bilgilendirmek ve desteklemek<\/li>\n<\/ol>\n<p>UAEA ve \u0130ran \u0130li\u015fkisi:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer tesisleri d\u00fczenli olarak UAEA denetimine tabiidir.<\/li>\n<li>JCPOA kapsam\u0131nda UAEA, \u0130ran\u2019\u0131n zenginle\u015ftirme faaliyetlerini \u015feffafl\u0131kla raporlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/li>\n<li>\u0130ran zaman zaman UAEA denet\u00e7ilerine eri\u015fim k\u0131s\u0131tlamas\u0131 getirmi\u015f, bu da anla\u015fmazl\u0131klara neden olmu\u015ftur.<\/li>\n<li>12 Haziran 2025 \u0130srail&#8217;in n\u00fckleer tesislere yapt\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131 sonras\u0131 \u0130ran UAEA den \u00e7ekilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Mustafa Kor\u00e7ak&#8217;\u0131n &#8220;N\u00fckleer Vizyon ve N\u00fckleer S\u0131z\u0131nt\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan &#8220;N\u00fckleer Program\u0131n Arka Plan\u0131 ve G\u00fcncel Durumu&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyucular\u0131m\u0131z\u0131n ilgisine sunuyoruz. Yaz\u0131n\u0131n di\u011fer b\u00f6l\u00fcmleri belirli periyotlarla sitemizde yay\u0131mlanmaya devam edecektir.<\/p>\n","protected":false},"author":191,"featured_media":19043,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.0.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>N\u00fckleer Program\u0131n Arka Plan\u0131 ve G\u00fcncel Durumu - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"12 Haziran 2025 \u0130srail sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131 \u0130ran UAEA dan \u00e7ekilmi\u015ftir. Art\u0131k m\u00fczakere ortam\u0131 yok olmu\u015ftur.\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"N\u00fckleer Program\u0131n Arka Plan\u0131 ve G\u00fcncel Durumu - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"12 Haziran 2025 \u0130srail sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131 \u0130ran UAEA dan \u00e7ekilmi\u015ftir. Art\u0131k m\u00fczakere ortam\u0131 yok olmu\u015ftur.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-20T18:00:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Nukleer-Programin-Arka-Plani-ve-Guncel-Durumu.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Nukleer-Programin-Arka-Plani-ve-Guncel-Durumu.jpeg\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/\",\"name\":\"N\\u00fckleer Program\\u0131n Arka Plan\\u0131 ve G\\u00fcncel Durumu - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2025-07-20T18:00:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-20T18:00:24+00:00\",\"description\":\"12 Haziran 2025 \\u0130srail sald\\u0131r\\u0131s\\u0131 sonras\\u0131 \\u0130ran UAEA dan \\u00e7ekilmi\\u015ftir. Art\\u0131k m\\u00fczakere ortam\\u0131 yok olmu\\u015ftur.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/\",\"name\":\"N\\u00fckleer Program\\u0131n Arka Plan\\u0131 ve G\\u00fcncel Durumu\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/159125e0664d7eaf2fb169be8cb7be35\"},\"headline\":\"N\\u00fckleer Program\\u0131n Arka Plan\\u0131 ve G\\u00fcncel Durumu\",\"datePublished\":\"2025-07-20T18:00:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-20T18:00:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#primaryimage\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/nukleer-programin-arka-plani-ve-guncel-durumu\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/159125e0664d7eaf2fb169be8cb7be35\",\"name\":\"Mustafa Kor\\u00e7ak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/aa3730cd5b544098aa536576fae7ddcd?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Mustafa Kor\\u00e7ak\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19034"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19036,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19034\/revisions\/19036"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}