T\u00fcrkiye Resm\u00ee Gazetesinde yay\u0131mlanan ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n imzas\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u201cT\u00fcrk soylu yabanc\u0131lar\u0131n kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6rde istihdam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran yasa\u201d, sadece bir b\u00fcrokratik d\u00fczenleme de\u011fildir.<\/p>\n
Bu yasa, T\u00fcrkiye\u2019nin 21. y\u00fczy\u0131ldaki kimlik vizyonunu, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fme stratejisini ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde k\u00fclt\u00fcrel-jeopolitik y\u00f6nelimini yeniden tan\u0131mlayan \u00f6nemli bir ad\u0131m niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Ancak, bu ad\u0131m\u0131n etkileri kadar belirsizlikleri, uygulama bo\u015fluklar\u0131 ve kimliksel sorular\u0131 da beraberinde getirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6zellikle G\u00fcney Azerbaycan T\u00fcrkleri gibi T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131ndaki milyonlarca T\u00fcrk toplulu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bu yasa bir umut ile bir s\u0131n\u0131r aras\u0131nda duruyor.<\/p>\n
\u201c2527 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk soylu yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de serbest\u00e7e meslek ve sanat icra etmeleri ile kamu ve \u00f6zel kurumlarda \u00e7al\u0131\u015fabilmelerine dair kanun”un uygulanmas\u0131na hakk\u0131ndaki y\u00f6netmelikte yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik, kanunun y\u00fcr\u00fctme esaslar\u0131n\u0131 yeniden \u015fekillendirmektedir.<\/p>\n
1981 tarihli bu yasa, So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla ili\u015fkileri kolayla\u015ft\u0131rma hedefiyle \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ancak \u015fimdi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 jeopoliti\u011fi, g\u00f6\u00e7 hareketleri ve diaspora politikalar\u0131 dikkate al\u0131narak g\u00fcncellenmi\u015f bir uygulama bi\u00e7imi kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, T\u00fcrk soylu yabanc\u0131lar art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019de hem \u00f6zel sekt\u00f6rde hem de devlet kurumlar\u0131nda daha kolay istihdam edilebilecektir.<\/p>\n
\u201cT\u00fcrk soylu\u201d olman\u0131n tan\u0131m\u0131, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131 taraf\u0131ndan belirlenecektir.<\/p>\n
Bu tan\u0131m, \u201changi topluluklar\u0131n T\u00fcrk soylu kabul edilece\u011fine\u201d dair yetkiyi siyasi ve idari olarak tek merkezde toplamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu durum bir yandan esnek ve h\u0131zl\u0131 karar almay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larken, di\u011fer yandan tan\u0131m\u0131n belirsizle\u015fmesi ve keyf\u00eeli\u011fe a\u00e7\u0131k hale gelmesi riskini de do\u011furmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yasan\u0131n en tart\u0131\u015fmal\u0131 y\u00f6nlerinden biri, \u201cT\u00fcrk soyluluk\u201d kavram\u0131n\u0131n nas\u0131l belirlenece\u011fi meselesidir.<\/p>\n
Bug\u00fcne kadar bu belgeyi almak isteyen ki\u015filer, do\u011fduklar\u0131 \u00fclkelerdeki T\u00fcrk dernekleri, konsolosluklar veya yerel makamlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belge temin edebiliyordu.<\/p>\n
Ancak bir\u00e7ok durumda bu s\u00fcre\u00e7, \u00f6zellikle G\u00fcney Azerbaycan, Do\u011fu T\u00fcrkistan, Ah\u0131ska, K\u0131r\u0131m, Irak T\u00fcrkmenleri veya Balkan T\u00fcrkleri gibi topluluklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan siyasi bask\u0131lar, belge yetersizlikleri veya kimlik ink\u00e2r\u0131 nedeniyle olduk\u00e7a zor olmaktayd\u0131.<\/p>\n
Yeni d\u00fczenlemede, T\u00fcrk soylulu\u011fun tespiti tamamen T\u00fcrkiye\u2019deki yetkililere b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015fu sorular \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r:<\/p>\n
T\u00fcrk soylulu\u011fun ispat\u0131 nas\u0131l yap\u0131lacak?<\/p>\n
\u0130ran, \u00c7in veya Rusya gibi \u00fclkelerde \u201cT\u00fcrk kimli\u011fi\u201d resm\u00ee olarak tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu topluluklar belgeyi nereden alacak?<\/p>\n
\u201cT\u00fcrk soylu\u201d olmak, sadece etnik k\u00f6keni mi ifade edecek, yoksa k\u00fclt\u00fcrel aidiyet, dil ve kimlik bilinci de hesaba kat\u0131lacak m\u0131?<\/p>\n
Bu sorular\u0131n yan\u0131t\u0131, asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin T\u00fcrk kimli\u011fini nas\u0131l tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131na dair stratejik bir y\u00f6nelim g\u00f6stergesi olacakt\u0131r.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 35-40 milyon aras\u0131nda n\u00fcfuslu G\u00fcney Azerbaycan T\u00fcrkleri, tarihsel olarak T\u00fcrkiye ile en g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fclt\u00fcrel ve duygusal ba\u011flara sahip topluluklardan biridir.<\/p>\n
Ancak \u0130ran\u2019daki kimlik bask\u0131s\u0131 nedeniyle, bu topluluk ne kendi devletinden \u201cT\u00fcrk\u201d olarak tan\u0131n\u0131yor, ne de resmi belgelerde bu kimliklerini g\u00f6steren kay\u0131tlar alabiliyorlar.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla, G\u00fcney Azerbaycanl\u0131 bir T\u00fcrk T\u00fcrkiye\u2019ye geldi\u011finde, \u201cT\u00fcrk soylulu\u011funu ispat\u201d konusunda fiilen bir bo\u015flukla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Yeni yasa bu sorunu \u00e7\u00f6zebilir mi? Evet, ancak mevcut d\u00fczenleme bu konuda do\u011frudan bir mekanizma i\u00e7ermiyor.<\/p>\n
Bunun i\u00e7in \u015fu \u00f6neriler stratejik olarak \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r:<\/p>\n
T\u00fcrkiye, T\u00fcrk soyluluk tespiti i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u201cT\u00fcrk Soylu Kimlik Teyit Komisyonu\u201d kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu komisyon, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131ndaki diasporalardan gelen belgeleri, soy kay\u0131tlar\u0131n\u0131, dil, k\u00fclt\u00fcr ve aidiyet g\u00f6stergelerini inceleyerek karar vermelidir.<\/p>\n
Aksi h\u00e2lde, G\u00fcney Azerbaycan gibi b\u00fcy\u00fck topluluklar, kendi T\u00fcrk kimli\u011fini T\u00fcrkiye\u2019de ispatlayamaz h\u00e2le gelir.<\/p>\n
Bu yasa, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131yla entegrasyonu h\u0131zland\u0131racak bir ara\u00e7 gibi dursa da, yanl\u0131\u015f uyguland\u0131\u011f\u0131nda birlik yerine ayr\u0131\u015fma do\u011furabilir.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cT\u00fcrk soyluluk\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131 daraltmak veya sadece belirli co\u011frafyalara uygulamak, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7ok merkezli yap\u0131s\u0131n\u0131 zedeleyebilir.<\/p>\n
Bug\u00fcn T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 (TDT) gibi platformlar, \u201cOrtak T\u00fcrk Kimli\u011fi\u201d fikrini g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019de uygulanacak bu yasa, o ortak kimli\u011fin kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer T\u00fcrkiye bu yasay\u0131 sadece ekonomik bir g\u00f6\u00e7 ve istihdam politikas\u0131 de\u011fil de ayn\u0131 zamanda kimlik ve k\u00fclt\u00fcr diplomasisinin bir par\u00e7as\u0131 olarak uygularsan, o zaman bu d\u00fczenleme, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinde yeni bir kilometre ta\u015f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Belirsiz tan\u0131m riski<\/strong><\/p>\n \u201cT\u00fcrk soyluluk\u201d kavram\u0131, siyasi takdirle belirlendi\u011finde, baz\u0131 topluluklar\u0131n d\u0131\u015far\u0131da kalmas\u0131 riski do\u011far.<\/p>\n Bu da, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u201cmerkez-\u00e7evre T\u00fcrk kimli\u011fi\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tetikleyebilir.<\/p>\n B\u00fcrokratik engel riski<\/strong><\/p>\n E\u011fer uygulama sadece belgeye dayal\u0131 kal\u0131rsa, G\u00fcney Azerbaycan, Do\u011fu T\u00fcrkistan veya K\u0131r\u0131m T\u00fcrkleri gibi topluluklar belge sunamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015flanabilir.<\/p>\n K\u00fclt\u00fcrel ve jeopolitik f\u0131rsat<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye bu yasay\u0131 \u201cyumu\u015fak g\u00fc\u00e7\u201d arac\u0131 h\u00e2line getirirse, sadece istihdam de\u011fil, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve akademik a\u011f olu\u015fturma s\u00fcrecine de katk\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n Toplumsal entegrasyon boyutu<\/strong><\/p>\n T\u00fcrk soylu yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye yerle\u015fmesi, yeni bir T\u00fcrk kimlik mozai\u011fi yaratabilir. Bu s\u00fcre\u00e7 do\u011fru y\u00f6netilirse, Anadolu merkezli bir T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 dayan\u0131\u015fmas\u0131 olu\u015fur; y\u00f6netilmezse, i\u00e7 entegrasyon sorunlar\u0131 do\u011furur.<\/p>\n Sonu\u00e7: Kimlikten stratejiye \u2013 T\u00fcrkiye\u2019nin yeni y\u00fczy\u0131l hamlesi<\/strong><\/p>\n Bu yasa, asl\u0131nda bir istihdam d\u00fczenlemesinden \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrkiye, bu ad\u0131mla \u201ckimlik diplomasisi\u201dni kurumsalla\u015ft\u0131rma s\u00fcrecine girmi\u015ftir.<\/p>\n Ancak her stratejik ad\u0131m gibi bu da do\u011fru yorumland\u0131\u011f\u0131nda f\u0131rsat, yanl\u0131\u015f uyguland\u0131\u011f\u0131nda k\u0131r\u0131lganl\u0131k do\u011furabilir.<\/p>\n E\u011fer Ankara bu yasay\u0131; T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her k\u00f6\u015fesinden gelen insanlara a\u00e7\u0131k, belgeye de\u011fil kimlik bilincine dayal\u0131, k\u00fclt\u00fcrel ve stratejik olarak y\u00f6nlendirilmi\u015f bir sistem h\u00e2line getirirse, o zaman bu d\u00fczenleme, \u201cT\u00fcrk y\u00fczy\u0131l\u0131n\u0131n insan kayna\u011f\u0131 yasas\u0131\u201d olarak tarihe ge\u00e7ebilir.<\/p>\n Ancak aksi h\u00e2lde, bir kez daha \u201cT\u00fcrk soylu\u201d olman\u0131n anlam\u0131, b\u00fcrokratik bir kimlik tan\u0131m\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f olur.<\/p>\n T\u00fcrkiye, bu yasa ile kendi tarihine, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ve gelece\u011fine dair bir s\u0131navdan ge\u00e7iyor. Bu sadece \u201ckimlerin burada \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi\u201d meselesi de\u011fil; ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk kimli\u011finin, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ve Anadolu merkezli jeopolitik vizyonun nas\u0131l tan\u0131mlanaca\u011f\u0131 meselesidir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00fcney Azerbaycan’dan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci Mesut Haray “2527 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk soylu yabanc\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de serbest\u00e7e meslek ve sanat icra etmeleri ile kamu ve \u00f6zel kurumlarda \u00e7al\u0131\u015fabilmelerine dair kanunun uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik y\u00f6netmelik de\u011fi\u015fikli\u011fini de\u011ferlendiriyor. <\/p>\n","protected":false},"author":224,"featured_media":19295,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[68],"tags":[3234,54,1263,700,609,264,3233,187],"coauthors":[3231],"class_list":["post-19290","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkluk-turkculuk","tag-2527-sayili-kanun","tag-azerbaycan","tag-guney-azerbaycan","tag-kimlik","tag-turk","tag-turk-dunyasi","tag-turk-soylu","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/224"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19290"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19296,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19290\/revisions\/19296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19290"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=19290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Son s\u00f6z<\/h2>\n