{"id":19633,"date":"2026-03-06T19:00:39","date_gmt":"2026-03-06T16:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=19633"},"modified":"2026-03-06T21:02:27","modified_gmt":"2026-03-06T18:02:27","slug":"kuresellesmenin-sonu-mu-jeoekonomik-parcalanma-caginda-turkiye-icin-yeni-yol-haritasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/kuresellesmenin-sonu-mu-jeoekonomik-parcalanma-caginda-turkiye-icin-yeni-yol-haritasi\/","title":{"rendered":"K\u00fcreselle\u015fmenin sonu mu? Jeoekonomik par\u00e7alanma \u00e7a\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye i\u00e7in yeni yol haritas\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\">Trump\u2019\u0131n g\u00fcmr\u00fck tarifeleri (ve onlar\u0131 izleyen d\u00f6nemde ABD-\u00c7in teknoloji ve ticaret gerilimi), literat\u00fcrde iki g\u00fc\u00e7l\u00fc iddiay\u0131 yeniden canland\u0131rd\u0131: k\u00fcreselle\u015fmenin gerilemesi, milliyet\u00e7ili\u011fin geri d\u00f6nmesi. Ancak T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan mesele, bu iddialar\u0131n do\u011frulu\u011fundan \u00e7ok, ortaya \u00e7\u0131kan yeni yap\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik model se\u00e7eneklerini nas\u0131l yeniden \u015fekillendirdi\u011fidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye gibi orta \u00f6l\u00e7ekli, sanayi ve hizmet karmas\u0131 olan, AB ile yo\u011fun ticaret ba\u011f\u0131 bulunan ve ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgesel jeopolitik risklere yak\u0131n bir \u00fclke i\u00e7in g\u00fcncel soru \u015fudur:<\/p>\n<p><em>Milliyet\u00e7ilik y\u00fckselirken T\u00fcrkiye daha \u201ckapanmac\u0131\u201d m\u0131 olmal\u0131, yoksa d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k kal\u0131p, stratejik sekt\u00f6rlerde se\u00e7ici koruma\/te\u015fvik mi uygulamal\u0131?<\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7ili\u011fin ekonomik modele terc\u00fcmesini (yerli \u00fcretim, stratejik sekt\u00f6rler, tedarik zinciri g\u00fcvenli\u011fi, savunma sanayii, teknoloji ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131) g\u00fc\u00e7lendirirken; ayn\u0131 zamanda AB pazar\u0131na entegrasyon, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm (CBAM), makro istikrar ve kurumsal kapasite gibi alanlarda yeni gerilimler \u00fcretmektedir.<\/p>\n<p>Ekonomik milliyet\u00e7ilik, jeoekonomi ve k\u00fcreselle\u015fme \u00fc\u00e7lemi ve jeoekonomik par\u00e7alanma literat\u00fcrleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye i\u00e7in \u00fc\u00e7 olas\u0131 ekonomik y\u00f6nelim seti \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir;<\/p>\n<ol>\n<li>Avrupa tedarik zinciri entegrasyonu ve ye\u015fil sanayi,<\/li>\n<li>Se\u00e7ici korumac\u0131l\u0131k ve stratejik sanayi,<\/li>\n<li>\u00c7ok eksenli ticaret diplomasisi ve rekabet\u00e7i ihracat\u00e7\u0131l\u0131k. Son b\u00f6l\u00fcm, bu \u00fc\u00e7 seti milliyet\u00e7ilikle uyumlu ama d\u0131\u015fa kapal\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyen bir pragmatik ulusal kalk\u0131nmac\u0131l\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde birle\u015ftiren politika \u00f6nerilerini i\u00e7ermektedir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu makale ile k\u00fcresel \u00e7er\u00e7eveyi \u00e7izdikten sonra T\u00fcrkiye\u2019nin kurumsal hedef belgeleri (OVP, sanayi-teknoloji stratejisi) ve g\u00fcncel d\u0131\u015f ticaret dinamikleri \u00fczerinden bir \u201cT\u00fcrkiye modeli\u201d \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc hedeflenmektedir.<\/p>\n<h2>Ekonomik milliyet\u00e7ilik, jeoekonomi ve k\u00fcreselle\u015fme \u00fc\u00e7lemi<\/h2>\n<h3>Demokrasi, egemenlik ve a\u015f\u0131r\u0131 k\u00fcreselle\u015fme<\/h3>\n<p>Dani Rodrik\u2019in yakla\u015f\u0131m\u0131, k\u00fcreselle\u015fmenin \u201cdo\u011fal ve s\u0131n\u0131rs\u0131z\u201d de\u011fil, siyasal tercihlerle s\u0131n\u0131rlanan bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu vurgular: demokrasi, ulusal egemenlik ve derin ekonomik entegrasyon ayn\u0131 anda azami d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez. Bu, k\u00fcreselle\u015fmeye tepki dalgalar\u0131n\u0131 (korumac\u0131l\u0131k, pop\u00fclizm, ekonomik milliyet\u00e7ilik) yap\u0131sal bir gerilim olarak okur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik model tart\u0131\u015fmas\u0131, yaln\u0131zca \u201cdaha \u00e7ok serbest ticaret mi?\u201d sorusu de\u011fil; egemenlik ve toplumsal me\u015fruiyet boyutlar\u0131yla birlikte ele al\u0131nmak zorundad\u0131r. Zira ekonomik milliyet\u00e7ilik, \u00e7o\u011fu zaman \u201crefahtan\u201d \u00e7ok \u201ckontrol\u201d ve \u201cadalet\u201d iddias\u0131yla siyasalla\u015f\u0131r.<\/p>\n<h3>Liderlik bo\u015flu\u011fu ve b\u00f6lgesel \u00e7\u00f6z\u00fcmler<\/h3>\n<p>K\u00fcresel sistemde tek bir hegemonyan\u0131n ya da uyumlu bir blok liderli\u011finin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemi tarif eder: k\u00fcresel kamu mallar\u0131 \u00fcretimi zorla\u015f\u0131r, \u00fclkeler daha fazla ulusal \u00f6nceliklere d\u00f6ner.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019ye terc\u00fcme: Liderlik bo\u015flu\u011fu, T\u00fcrkiye gibi \u201ck\u00f6pr\u00fc\u201d \u00fclkeler i\u00e7in hem f\u0131rsat (tedarik zinciri kaymalar\u0131, b\u00f6lgesel \u00fcretim \u00fcss\u00fc olma) hem risk (kurals\u0131zla\u015fma, finansal dalgalanma, ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131n maliyeti) \u00fcretir.<\/p>\n<h3>Jeoekonomi ve se\u00e7ici ayr\u0131\u015fma<\/h3>\n<p>G\u00fcncel tart\u0131\u015fma, \u201cdeglobalization\u201ddan \u00e7ok \u201cfragmentation\u201d (par\u00e7alanma) ve \u201cfriend-shoring\/near-shoring\u201d gibi kavramlarla y\u00fcr\u00fcr. Avrupa a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu, tedarik zincirlerinin daha yak\u0131n, daha g\u00fcvenli ve reg\u00fclasyon uyumlu co\u011frafyalara kaymas\u0131 anlam\u0131na gelebilir. T\u00fcrkiye tam da bu \u201cyak\u0131n \u00e7evre\u201d avantaj\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r; fakat bunun \u00f6nko\u015fulu kurumsal \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, standart uyumu ve ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n<h2>Trump tarifeleri ve g\u00fcncel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm: Korumac\u0131l\u0131ktan ara\u00e7salla\u015fm\u0131\u015f ticarete<\/h2>\n<p>Trump d\u00f6nemindeki tarifeler, ticaret politikas\u0131n\u0131 salt rekabetten \u00e7\u0131kar\u0131p pazarl\u0131k ve g\u00fc\u00e7 projeksiyonu arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. USTR\u2019nin Section 301 tarifeleri ve s\u00fcre\u00e7leri, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n kurumsal zeminini g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>2026 itibar\u0131yla tart\u0131\u015fmalar, ABD\u2019de tarife yetkilerinin hukuki ara\u00e7lara g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenmesi ve yeni soru\u015fturmalarla tarifelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gibi ba\u015fl\u0131klara evrilmi\u015ftir; bu da \u201ctarife siyaseti\u201dnin d\u00f6nemsel de\u011fil, yap\u0131sal bir \u00e7izgi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019ye terc\u00fcme: T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f ticaret rejimi, bundan b\u00f6yle yaln\u0131zca maliyet\/rekabet hesab\u0131 de\u011fil; jeopolitik hizalanma, teknoloji rejimleri ve iklim d\u00fczenlemeleri ile birlikte okunmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik model aray\u0131\u015f\u0131<\/h2>\n<h3>\u00a0Orta vadeli program: \u0130hracat odakl\u0131l\u0131k ve dengeleme aray\u0131\u015f\u0131<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Orta Vadeli Program\u0131 (2026\u20132028), ihracat hedefleri ve makro \u00e7er\u00e7eveyi birlikte ele al\u0131r; ihracat\/ithalat projeksiyonlar\u0131 ve politika seti, d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k b\u00fcy\u00fcme iddias\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Bu, ekonomik milliyet\u00e7ili\u011fin T\u00fcrkiye\u2019de tamamen \u201ckapanma\u201d olarak de\u011fil, d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k ama se\u00e7ici y\u00f6nlendirici devlet \u015feklinde kurulmaya elveri\u015fli bir zemine i\u015faret eder.<\/p>\n<h3>Mill\u00ee Teknoloji Hamlesi ve 2030 Sanayi-Teknoloji Stratejisi: Teknoloji ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/h3>\n<p>2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi, teknoloji \u00fcretimi, y\u00fcksek katma de\u011fer ve \u201cba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u201d vurgular\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren bir perspektif sunar. Bu \u00e7er\u00e7eve, milliyet\u00e7ili\u011fin ekonomik dile terc\u00fcmesinde en g\u00fc\u00e7l\u00fc eksenlerden birine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr: teknolojik egemenlik (yerli Ar-Ge, kritik teknolojiler, dijital\/ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm).<\/p>\n<h3>Makro istikrar ve kurumsal \u00e7er\u00e7eve: IMF\u2019nin T\u00fcrkiye de\u011ferlendirmesi<\/h3>\n<p>IMF\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019ye dair g\u00fcncel de\u011ferlendirmeleri, dezenflasyon, mali disiplin ve yap\u0131sal reformlar\u0131n \u00f6nemini; \u00fcretkenlik ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k i\u00e7in kurumsal alanlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini vurgular.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye i\u00e7in, ekonomik milliyet\u00e7ilik, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u201cdevlet kapasitesi\u201d anlat\u0131s\u0131 \u00fcretir; ancak kapasite, yaln\u0131zca m\u00fcdahale g\u00fcc\u00fc de\u011fil, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, hukuk ve verimlilik demektir. Aksi halde \u201cmilli\u201d s\u00f6ylem, risk primi ve yat\u0131r\u0131m i\u015ftah\u0131 \u00fczerinden maliyet \u00fcretir.<\/p>\n<h3>T\u00fcrkiye\u2019de hangi temalar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de ekonomik milliyet\u00e7ilik \u00fc\u00e7 ana temada yo\u011funla\u015f\u0131r:<\/p>\n<ol>\n<li>Yerli \u00fcretim \/ ithal ikamesi ve stratejik sekt\u00f6rler<\/li>\n<li>Savunma sanayii ve teknoloji egemenli\u011fi<\/li>\n<li>D\u0131\u015f \u015foklara dayan\u0131kl\u0131l\u0131k (enerji, g\u0131da, ara mal\u0131)<\/li>\n<\/ol>\n<p>Savunma ve havac\u0131l\u0131k sanayii ihracat\u0131 ve \u00f6l\u00e7e\u011fine ili\u015fkin g\u00f6stergeler, bu alan\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de \u201cmilli kalk\u0131nma\u201d anlat\u0131s\u0131n\u0131n merkezine yerle\u015fti\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Sosyolojik not: Milliyet\u00e7ilik burada yaln\u0131z kimlik politikas\u0131 de\u011fil; \u201cba\u015farabilen devlet\u201d, \u201cyerli teknoloji\u201d ve \u201cstratejik otonomi\u201d gibi performans g\u00f6stergeleriyle me\u015fruiyet \u00fcreten bir \u00e7er\u00e7eveye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<h2>AB Ba\u011flant\u0131s\u0131, Ye\u015fil D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve Yeni K\u0131s\u0131t: CBAM<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin ihracat yap\u0131s\u0131nda AB pazar\u0131 kritik oldu\u011fu i\u00e7in, ekonomik model tart\u0131\u015fmas\u0131 AB reg\u00fclasyonlar\u0131 (\u00f6zellikle iklim) \u00fczerinden yeniden belirlenmektedir. AB\u2019nin Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) mekanizmas\u0131n\u0131n 1 Ocak 2026 itibar\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi, karbon yo\u011fun sekt\u00f6rlerde rekabet ko\u015fullar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019ye terc\u00fcme:<\/p>\n<p>Milliyet\u00e7ili\u011fin \u201cyerli sanayi\u201d hedefi, CBAM nedeniyle ye\u015fil sanayi olmadan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez hale gelir.<\/p>\n<p>Yani yeni d\u00f6nemde \u201cmilli sanayi\u201d, sadece yerli sahiplik de\u011fil; d\u00fc\u015f\u00fck karbon, izlenebilir tedarik, standardizasyon anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin sanayi ve tedarik zinciri politikas\u0131n\u0131n AB tedarik zincirlerine entegrasyon ve ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm y\u00f6nelimli okunabilece\u011fini vurgulayan analizler de bu \u00e7izgiyi destekler.<\/p>\n<h2>D\u0131\u015f Ticaret Ger\u00e7ekli\u011fi: \u0130hracat\u00e7\u0131 Model mi, \u0130\u00e7 Pazar Korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0131?<\/h2>\n<p>T\u00dc\u0130K d\u0131\u015f ticaret b\u00fcltenleri, ihracat\u0131n ithalat\u0131 kar\u015f\u0131lama oran\u0131 ve d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00f6stergeler \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f dengesinin kal\u0131c\u0131 bir politika g\u00fcndemi oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Bu tablo, iki farkl\u0131 \u201cmilliyet\u00e7i ekonomi\u201d okumas\u0131na kap\u0131 aralar:<\/p>\n<p>Korumac\u0131 okuma: A\u00e7\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in daha sert koruma ve ithal ikamesi<\/p>\n<p>Rekabet\u00e7i okuma: A\u00e7\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in verimlilik, kur, finansman ve sanayi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ihracat\u00e7\u0131l\u0131k<\/p>\n<p>Makale, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan ikinci okuman\u0131n (rekabet\u00e7i\u2013ihracat\u00e7\u0131) daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir oldu\u011funu savunur; \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6l\u00e7e\u011fi ve pazar yap\u0131s\u0131, uzun s\u00fcreli kapanmay\u0131 kald\u0131rmakta zorlan\u0131r.<\/p>\n<h2>T\u00fcrkiye \u0130\u00e7in \u00dc\u00e7 Ekonomik Model Senaryosu<\/h2>\n<h3>Avrupa ile Derin Entegrasyon ve Ye\u015fil Sanayi Senaryosu<\/h3>\n<p>Mant\u0131k: AB tedarik zinciri kaymalar\u0131 ve near-shoring dalgas\u0131 i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019yi \u00fcretim \u00fcss\u00fcne \u00e7evirmek.<\/p>\n<p>Ara\u00e7lar: G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi\u2019nin modernizasyonu, standart uyumu, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm finansman\u0131, lojistik ve dijitalle\u015fme.<\/p>\n<p>G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi\u2019nin kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi\/modernizasyonu \u00fczerine de\u011ferlendirmeler, potansiyel refah art\u0131\u015f\u0131 ve ticaret maliyeti d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcne i\u015faret eder.<\/p>\n<p>Milliyet\u00e7ilikle uyumu: Milli \u00e7\u0131kar\u0131, AB\u2019ye kar\u015f\u0131tl\u0131k \u00fczerinden de\u011fil; y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcretim \u00fczerinden kurar.<\/p>\n<h3>Se\u00e7ici Korumac\u0131l\u0131k ve Stratejik Sanayi Senaryosu<\/h3>\n<p>Mant\u0131k: Kritik ara mallar, savunma, enerji ekipmanlar\u0131, tar\u0131m-g\u0131da gibi alanlarda devletin y\u00f6nlendirici rol\u00fc artar.<\/p>\n<p>Risk: Korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n genelle\u015fmesi verimlili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, rant kanallar\u0131 \u00fcretir ve d\u0131\u015f finansman maliyetini art\u0131r\u0131r (\u00f6zellikle makro istikrar zay\u0131fsa).<\/p>\n<p>Bu senaryo, 2030 sanayi-teknoloji stratejisindeki \u201cba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u201d s\u00f6ylemiyle uyumludur; fakat ba\u015far\u0131 ko\u015fulu \u015feffaf te\u015fvik mimarisi, performans kriterleri ve rekabettir.<\/p>\n<h3>\u00c7ok Eksenli Ticaret Diplomasisi ve Rekabet\u00e7i \u0130hracat\u00e7\u0131l\u0131k Senaryosu<\/h3>\n<p>Mant\u0131k: AB \u00e7ekirde\u011fini korurken Orta Do\u011fu, Afrika, Orta Asya ve Asya pazarlar\u0131nda pay art\u0131rma; hizmet ihracat\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctme, lojistik\/finans\/teknoloji hub\u2019\u0131 olma.<\/p>\n<p>\u00d6nko\u015ful: Kurumsal \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ve finansal istikrar; aksi halde \u00e7ok eksenli d\u0131\u015f ticaret, k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilir.<\/p>\n<p>OVP hedefleri, d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k b\u00fcy\u00fcme iddias\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu senaryo belge mant\u0131\u011f\u0131yla uyumludur.<\/p>\n<h2>Milliyet\u00e7ilik \u201cKapanma\u201d de\u011fil \u201cKapasite\u201d olabilir mi?<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7ilik \u00e7o\u011fu zaman \u201cekonomide yerli\u2013milli\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla konu\u015fulur. Ancak yeni jeoekonomik \u00e7a\u011fda as\u0131l ayr\u0131m \u015fudur:<\/p>\n<ul>\n<li>Sembolik milliyet\u00e7ilik: k\u0131sa vadeli koruma, ithalat\u0131 zorla\u015ft\u0131rma, idari bariyerler<\/li>\n<li>Kapasite milliyet\u00e7ili\u011fi: sanayi, teknoloji, e\u011fitim, hukuk, standartlar, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ile rekabet g\u00fcc\u00fc in\u015fas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>IMF\u2019nin vurgu yapt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131sal alanlar (verimlilik, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, y\u00f6neti\u015fim, e\u011fitim, i\u015fg\u00fcc\u00fc) ikinci t\u00fcr milliyet\u00e7ilikle daha uyumludur: Milli \u00e7\u0131kar\u2019\u0131, y\u00fcksek verimlilik devletine terc\u00fcme eder.<\/p>\n<h2>Ulusal Kalk\u0131nmac\u0131l\u0131k\u201d \u0130\u00e7in Yol Haritas\u0131<\/h2>\n<h3>Se\u00e7ici Sanayi Politikas\u0131 (Performans-\u015eartl\u0131 Te\u015fvik)<\/h3>\n<p>Te\u015fvikler \u201cyerli\u201d oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, ihracat, verimlilik, teknoloji kazan\u0131m\u0131 ve karbon azalt\u0131m\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in verilmelidir.<\/p>\n<p>Kamu destekleri, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir KPI ve geri-al\u0131m (clawback) mekanizmas\u0131 i\u00e7ermelidir.<\/p>\n<h3>CBAM Uyumlu Ye\u015fil Sanayi D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/h3>\n<p>Karbon yo\u011fun sekt\u00f6rlerde (\u00e7elik, \u00e7imento vb.) \u00f6l\u00e7\u00fcm\u2013raporlama\u2013do\u011frulama altyap\u0131s\u0131 ve ye\u015fil finansman h\u0131zland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r; CBAM\u2019\u0131n 2026 itibar\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi bunu bir rekabet ko\u015fulu haline getirmi\u015ftir.<\/p>\n<h3>AB Tedarik Zinciri Entegrasyonu ve G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi G\u00fcndemi<\/h3>\n<p>Standart uyumu, g\u00fcmr\u00fck s\u00fcre\u00e7leri, dijital ticaret ve kamu al\u0131mlar\u0131 gibi alanlarda ilerleme, T\u00fcrkiye\u2019yi near-shoring dalgas\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131karabilir.<\/p>\n<h3>Savunma Sanayii Ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 Sivil Teknolojiye Yayma<\/h3>\n<p>Savunma ihracat performans\u0131 ve ekosistem \u00f6l\u00e7e\u011fi, sivil y\u00fcksek teknoloji sanayilerine (elektronik, yaz\u0131l\u0131m, malzeme) \u201cspillover\u201d \u00fcretecek bi\u00e7imde kurgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3>Makro \u0130stikrar\u0131 \u201cMilli G\u00fcvenlik\u201d Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na Y\u00fckseltmek<\/h3>\n<p>Dezenflasyon, mali disiplin ve kurumsal \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik; jeoekonomik par\u00e7alanma \u00e7a\u011f\u0131nda d\u0131\u015f \u015foklara dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n temelidir.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Trump\u2019\u0131n tarifeleriyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelen yeni \u00e7a\u011f, k\u00fcreselle\u015fmeyi bitirmekten \u00e7ok g\u00fcvenlik ve rekabet ekseninde yeniden d\u00fczenlemi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de milliyet\u00e7ilik bu \u00e7a\u011fda iki y\u00f6ne gidebilir: ya i\u00e7e kapanmac\u0131 sembolik korumac\u0131l\u0131\u011fa ya da \u201ckapasite in\u015fa eden\u201d pragmatik ulusal kalk\u0131nmac\u0131l\u0131\u011fa. T\u00fcrkiye\u2019nin belge seti (OVP, 2030 sanayi-teknoloji stratejisi) ve AB ile ticari ger\u00e7ekli\u011fi, ikinci yolu daha rasyonel k\u0131lmaktad\u0131r. En g\u00fc\u00e7l\u00fc sentez; AB uyumlu ye\u015fil sanayi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc + se\u00e7ici sanayi politikas\u0131 + \u00e7ok eksenli ihracat\u00e7\u0131l\u0131k \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcnde ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Bu sentezden \u00e7\u0131kan temel sonu\u00e7lar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>K\u00fcreselle\u015fme sona ermemi\u015ftir; ancak yap\u0131sal olarak d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/li>\n<li>Milliyet\u00e7ilik, ekonomik egemenlik kayb\u0131na verilen siyasal tepkidir.<\/li>\n<li>Realist g\u00fc\u00e7 rekabeti, liberal ekonomik a\u011flar ve tekno-feodal platform h\u00e2kimiyeti ayn\u0131 anda i\u015flemektedir.<\/li>\n<li>Ulus-devletler dijital egemenlik m\u00fccadelesi vermektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla yeni d\u00fczen:<\/p>\n<p>Ne klasik liberal k\u00fcreselle\u015fme,<\/p>\n<p>Ne de tam anlam\u0131yla ulusal kapanmad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczen, devletlerin g\u00fc\u00e7 rekabeti y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc; platformlar\u0131n ekonomik alan\u0131 kontrol etti\u011fi, kimlik siyasetinin mobilizasyon arac\u0131 haline geldi\u011fi hibrit bir sistemdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IMF\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019ye dair g\u00fcncel de\u011ferlendirmeleri, dezenflasyon, mali disiplin ve yap\u0131sal reformlar\u0131n \u00f6nemini; \u00fcretkenlik ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k i\u00e7in kurumsal alanlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini vurgular.<\/p>\n","protected":false},"author":222,"featured_media":19640,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2],"tags":[199,349,2250,3334,2383,112,670,2097,187],"coauthors":[3125],"class_list":["post-19633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-abd","tag-ekonomi","tag-gumruk","tag-jeoekonomik","tag-kuresellesme","tag-milliyetcilik","tag-savas","tag-trump","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/222"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19633"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19633\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19642,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19633\/revisions\/19642"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19633"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=19633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}