Konuyu ele almaya ba\u015flamadan \u00f6nce d\u00fcnyadaki baz\u0131 geli\u015fmelerden bahsetmek gerekmektedir. Sovyetler\u2019in da\u011f\u0131lmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan tek kutuplu d\u00fczen de\u011fi\u015fmektedir. AB, ABD\u2019ye rakip olamasa da \u00c7in, ABD\u2019ye meydan okuyabilecek g\u00fcce eri\u015fmi\u015ftir. \u00c7in etraf\u0131nda ekonomik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bloka, BRICS\u2019e sahiptir.<\/p>\n
\u00d6te yandan \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 kurulan d\u00fczen, bizzat kurucusu ABD taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya\u2019da bar\u0131\u015f\u0131n korunmas\u0131 ile g\u00f6revlendirilen BM G\u00fcvenlik Konseyinin 5 \u00fcyesinden ikisi sald\u0131rgan durumundad\u0131r. Rusya, Ukrayna\u2019ya; ABD de \u0130ran\u2019a sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Amerika, Latin Amerika\u2019dan Ortado\u011fu\u2019ya d\u00fcnyan\u0131n her b\u00f6lgesine m\u00fcdahale hakk\u0131na sahip oldu\u011funa inanmakta m\u00fcttefik-rakip-d\u00fc\u015fman ayr\u0131m\u0131 yapmadan hem savc\u0131, hem hakim, hem de polis rol\u00fcn\u00fc oynamakta beis g\u00f6rmemektedir. \u0130srail\u2019in mi Amerika\u2019ya yoksa Amerika\u2019n\u0131n m\u0131 \u0130srail\u2019e ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu konusu gittik\u00e7e m\u00fcphem h\u00e2le gelmektedir. Uluslararas\u0131 hukuk uygulanmamaktad\u0131r. G\u00fc\u00e7 sahipleri daha pervas\u0131z h\u00e2le gelmi\u015fler, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar cezas\u0131z kalmaya devam etmi\u015ftir. D\u00fcnya\u2019da bir de\u011ferler silsilesinden, evrensel temel insan haklar\u0131ndan, D\u00fcnyam\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 ortak sorunlarla m\u00fccadelede i\u015f birli\u011finden bahsetmek gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7le\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 siyasette Devletler Hukuku s\u00fcjesi olmayan olu\u015fumlar\u0131n rol\u00fc artm\u0131\u015ft\u0131r. Asker\u00ee teknoloji yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar, k\u00fc\u00e7\u00fck ve zay\u0131f olu\u015fumlara da zarar verme kabiliyetini kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar genelde h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erli olmakla beraber ABD ile \u0130ran aras\u0131nda var\u0131lan anla\u015fma oyunun kurallar\u0131n\u0131n hi\u00e7 olmazsa k\u0131smen de\u011fi\u015febilece\u011fi umudunu vermi\u015ftir. ABD ve \u0130srail \u0130kilisine kar\u015f\u0131 ekonomik a\u00e7\u0131dan zay\u0131f, ama tek ba\u015f\u0131na ayakta durmaya azimli, yeterli silah g\u00fcc\u00fcne sahip bir \u00fclkenin \u201cD\u00fcnya Hegemon\u201d una kar\u015f\u0131 durabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun \u201cDevlet K\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d \u00f6nleyici etkisi olabilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin her b\u00f6lge ile irtibat\u0131 olan co\u011frafyas\u0131, ayn\u0131 zamanda tarihi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile kendinden ba\u015fka bir yere ait olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r. Hi\u00e7bir yere, tarife tam uymaz. Ancak co\u011frafyas\u0131 kendisini d\u00fcnyadan tecrit etmesine de izin vermez.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, Cannes Film Festivalinde \u00f6d\u00fcl kazanan yetenekli y\u00f6netmenizin isabetle dedi\u011fi gibi “G\u00fczel ve yaln\u0131z memlekettir.\u201d Do\u011fal m\u00fcttefikleri azd\u0131r. Onlarla dahi uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 mevcuttur. Dinda\u015flar\u0131n\u0131n ise beklentileri vard\u0131r, ancak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir \u015fey vermeye niyetleri yoktur.<\/p>\n
O nedenle T\u00fcrkiye\u2019nin bir b\u00f6lge veya devletle olan ittifak\u0131, beraberli\u011fi s\u00fcrekli ve kapsay\u0131c\u0131 olamaz. Ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 konularda olabilir. NATO \u00fcyeli\u011fimiz buna \u00f6rnektir.<\/p>\n
Bu durum T\u00fcrkiye\u2019yi, d\u00fcnya sahnesinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, bulundu\u011fu yerin stratejik \u00f6neminden, konumundan \u00e7ok bizzat kendi g\u00fcc\u00fcne dayand\u0131rmaya mecbur k\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fcnya ve b\u00f6lgesi ile ba\u011flar\u0131n\u0131 koruyan, ancak inisiyatifi elinde tutan bir devlet h\u00e2line gelmesinden ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi yoktur. T\u00fcrkiye tek ba\u015f\u0131na bunu asgari d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015ftirecek g\u00fcce sahip olmaya mecburdur; ittifaklar, di\u011fer \u00fclkelerle ba\u011flant\u0131lar\u0131 ancak tamamlay\u0131c\u0131 olabilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye g\u00fcneyindeki \u00fclkelerin ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen su kaynaklar\u0131na sahiptir. Bu, g\u00fcneyindeki kom\u015fular\u0131 ile dengeli ili\u015fkilerin \u00f6nemli bir arac\u0131d\u0131r. Kom\u015fular\u0131 ile ortak \u00e7\u0131kara dayal\u0131 ili\u015fkiler kurmaya, gerekti\u011finde ortak \u00e7\u0131kar yaratarak \u00f6ncelik vermelidir. Ortak refah yaratan i\u015f birli\u011fi \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 etkisiz h\u00e2le getirebilir. T\u00fcrkiye, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge \u00fclkeleri ile ekonomik ve ticari ili\u015fkilerini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 ancak i\u00e7i\u015flerine kar\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131 b\u00f6lge i\u00e7i uyu\u015fmazl\u0131klarda da mesafesini korumal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Akdeniz\u2019den Hazar\u2019a en b\u00fcy\u00fck etnik grup olan T\u00fcrklerin temel haklar\u0131ndan nas\u0131l bu kadar mahrum b\u0131rak\u0131labildi\u011fi sorusu art\u0131k sorulmal\u0131 ve cevapland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klara, bulunduklar\u0131 \u00fclkelerin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fcklerine ve vatanda\u015fl\u0131k ba\u011flar\u0131na azami sayg\u0131 ile sahip \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. Bu konuda kendi i\u00e7 dengelerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutacak Ba\u011fdat ve \u015eam\u2019\u0131n desteklerinin al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in ortam\u0131n uygun oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. \u00d6te yandan T\u00fcrklere de kendi kimlik ve g\u00fcvenliklerini \u00f6ncelikle kendilerinin korumas\u0131 imkan\u0131 verilmeli ve bunun sadece diplomasi yoluyla ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fi de daima hat\u0131rda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye geleneksel b\u00f6lgesel rakibi \u0130ran ile ittifak\u0131ndan ve din dahil di\u011fer m\u00fclahazalardan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6zel ili\u015fkiler kurmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgesinin ve \u0130ran\u2019\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n b\u00f6lgelerinin toplum yap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak \u0130ran ile s\u0131n\u0131r ticaretine giri\u015fmelidir. Burada \u00f6zellikle petrol konusunda eskiden Nah\u00e7\u0131van ile oldu\u011fu gibi vergi kayb\u0131 hatta ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k da s\u00f6z konusu olabilir, ancak elde edilecek fayda bu olas\u0131 zararlar\u0131 telafi etmeye yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Amerika\u2019n\u0131n \u00f6nce ortal\u0131\u011f\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, \u0130srail\u2019in g\u00fcd\u00fcm\u00fcne g\u00f6re tav\u0131r de\u011fi\u015ftirebilen bir \u00fclke olu\u015fu, bizim k\u00f6rfez \u00fclkeleri ile \u00f6zel ili\u015fkiler geli\u015ftirmemize zemin yaratacakt\u0131r. Zira T\u00fcrkiye onlar\u0131n egemenliklerine, g\u00fcvenliklerine zarar veremeyecek kadar uzak, ama yard\u0131m edebilecek kadar da yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
\u015eeyhliklerin Britanya ve ABD ile olan ekonomik ve mali ili\u015fkileri de buna engel olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, sermaye temini konusunda yararl\u0131 da olabilir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin di\u011fer kom\u015fu b\u00f6lgesi olan G\u00fcney Kafkasya, Azerbaycan-Ermenistan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sona ermesinden sonra i\u015f birli\u011fi i\u00e7in uygun bir co\u011frafyaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Bu konuda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken husus b\u00fct\u00fcn eski Sovyet Cumhuriyetlerinin ba\u015fta Amerika olmak \u00fczere Bat\u0131 \u00fclkelerine kar\u015f\u0131 hissettikleri hayranl\u0131k ve i\u015f birli\u011fi arzusudur. Onlar\u0131n a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 son y\u00fczy\u0131llarda i\u015fgal alt\u0131nda tutan Amerika ve Avrupa de\u011fil Rusya\u2019d\u0131r. G\u00fcrc\u00fc ve Ermenilerin gerek \u00c7arl\u0131k gerekse Sovyet zaman\u0131nda \u00f6nemli mevkiler i\u015fgal etmi\u015f olmalar\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftirmemektedir. \u00d6te yandan Ermenistan\u2019\u0131n Bat\u0131 ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131 Diaspora etkisinin artmas\u0131 ihtimalini de g\u00fc\u00e7lendirebilir. O nedenle T\u00fcrkiye ve Azerbaycan\u2019\u0131n Ermenistan ile olan ili\u015fkilerini hukuki temele oturtmakta yarar vard\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lge i\u00e7in yapmas\u0131 gereken kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak, bunu Bat\u0131\u2019n\u0131n, himayesine ald\u0131\u011f\u0131 G\u00fcrcistan ve Ermenistan ile ekonomik ili\u015fkilerini dengeleyecek d\u00fczeye eri\u015ftirmektir. Co\u011frafya bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaya uygundur.<\/p>\n
Deniz a\u015f\u0131r\u0131 kom\u015fular\u0131m\u0131za evrilen Ukrayna ve Rusya ile ili\u015fkilerimiz ise hassasiyetle y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. \u00c7eli\u015fkili bir durum gibi g\u00f6r\u00fcnmesine ra\u011fmen, Rusya ile ili\u015fkilerimiz Sovyetlerin son y\u0131llar\u0131nda tarihimizde hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar iyiydi. Ekonomik i\u015f birli\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131kara dayal\u0131 olarak geli\u015fmekte idi. Bu Yeni Rusya ve Sovyetlerin da\u011f\u0131lmas\u0131 ile \u00e7ok az istisnas\u0131 ile devam etti. Suriye meselesine kadar\u2026 Daha sonra ba\u015flayan Ukrayna Rusya sava\u015f\u0131 hareket serbestimizin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bu iki \u00fclke ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131kar ve g\u00fcvene dayal\u0131 dengeli ili\u015fkileri en ba\u015fta t\u00fcm Karadeniz i\u00e7in hayati \u00f6nemi olan Montr\u00f6 Antla\u015fmas\u0131 h\u00fck\u00fcmlerini tam bir tarafs\u0131zl\u0131kla uygulayarak s\u00fcrd\u00fcrebildik. Ancak Montr\u00f6 Antla\u015fmas\u0131n\u0131n de\u011fil lafz\u0131na ruhuna kar\u015f\u0131 telakki edilebilecek bir hareketimiz bu siyaseti sona erdirir. Bir de\u011fil iki has\u0131mla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz.<\/p>\n
Bu arada, Rusya ile sava\u015f\u0131n gereksinimlerini kar\u015f\u0131lama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, Ukrayna End\u00fcstrisini silah \u00fcretmeye y\u00f6neltmi\u015f ve Ukrayna silah satabilen bir \u00fclke h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu alanda Ukrayna ile i\u015f birli\u011fi yararl\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6te yandan Eski Sovyet Cumhuriyetlerinden ikinci g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet olan sanayile\u015fmi\u015f Ukrayna ile \u00f6zellikle Karadeniz dengesi a\u00e7\u0131\u015f\u0131ndan yak\u0131n i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda att\u0131\u011f\u0131 tek stratejik ad\u0131md\u0131r. Milletin ve Devletin ebediyetine inanan bir insan i\u00e7in T\u00fcrk b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi bir hayal de\u011fil bir idealdir. Avrasya\u2019n\u0131n ortas\u0131nda bir T\u00fcrk ku\u015fa\u011f\u0131 zaten mevcuttur. Ancak olgunla\u015f\u0131p yararl\u0131 h\u00e2le gelerek b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin zemininin haz\u0131rlanmas\u0131 anlay\u0131\u015f ve zaman ister.<\/p>\n
T\u00fcrk Devletleri ile T\u00fcrkiye\u2019nin ili\u015fkileri maddi ve somut sonu\u00e7lara y\u00f6nelmekle birlikte, temeli hala duygusal, ge\u00e7mi\u015fe \u00f6zlem, daha k\u00f6kl\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimlik aray\u0131\u015f\u0131na dayan\u0131r. Bir yandan ortak kimlik \u00fczerinde durulurken di\u011fer yandan da yerel kimli\u011fin ay\u0131r\u0131c\u0131 nitelikleri geli\u015ftirilmeye \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan di\u011fer eski Sovyet Cumhuriyetleri gibi T\u00fcrk Devletlerinin temel \u00f6nceli\u011fi Bat\u0131 ile ili\u015fkileri geli\u015ftirmektir. Buna hem Rusya\u2019y\u0131 hem de gittik\u00e7e n\u00fcfuzunu artt\u0131ran \u00c7in\u2019i dengelemek i\u00e7in ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 daha k\u0131r\u0131lgan olanlar\u0131, bu hedefe Rusya ile ili\u015fkilerinin d\u00fczeyini koruyarak ula\u015fmaya gayret ederler. Bu Bat\u0131 y\u00f6nelimi T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n baz\u0131 \u00f6ncelikleri ile \u00e7eli\u015fki h\u00e2lindedir. B\u00f6yle h\u00e2llerde bir ortak ifade dili bulmakla yetinilmelidir.<\/p>\n
T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 ile ili\u015fkiler, mevcut taahh\u00fctlere sayg\u0131, egemen e\u015fitlik, ilkelerine dayal\u0131 olarak dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde \u00e7e\u015fitlendirilmi\u015f ve yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f i\u015f birli\u011fine y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. Ortak T\u00fcrk \u00dcst Kimli\u011fi T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 ile ilintili kurulu\u015flar\u0131n faaliyetleri ile peki\u015febilecektir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ile Avrupa ili\u015fkileri her iki taraf\u0131n da koparamayaca\u011f\u0131 mahiyettedir. AB \u00fcyeli\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin yarar\u0131na g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ancak Avrupa\u2019n\u0131n bizi i\u00e7ine almak gibi bir niyeti yoktur. Hatta vize uygulamas\u0131 ve ili\u015fkilerimize temel te\u015fkil eden ancak zarar\u0131m\u0131za i\u015flemeye ba\u015flayan G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi anla\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00fcncellemeyi dahi reddetmekle bizi kendisinden uzakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kendisine misilleme yapamayaca\u011f\u0131m\u0131za olan inanc\u0131na dayanmaktad\u0131r. Di\u011fer baz\u0131 kom\u015fu devletlere de bu inan\u00e7 yerle\u015fmi\u015ftir. Bunun \u00e7aresine bakmam\u0131z \u015fartt\u0131r. Mevcut ortamda bize m\u00fczahir AB \u00fcyesi devletlerle ili\u015fkilerimizi peki\u015ftirmeye bakmal\u0131, onlar\u0131n da yard\u0131m\u0131 ile AB ile iki taraf\u0131 da tatmin edebilen, T\u00fcrkiye\u2019nin egemen e\u015fitli\u011fi temelinde bir anla\u015fma imzalamay\u0131 \u00f6n g\u00f6rmeliyiz.<\/p>\n
Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131 ile ili\u015fkilerimizin bir di\u011fer unsuru olan NATO konusunu de\u011ferlendirmek i\u00e7in sormas\u0131 gereken soru, “NATO \u2019dan \u00e7\u0131karsak ne kazan\u0131r\u0131z?\u201d olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Do\u011fu Akdeniz m\u00fcnhas\u0131r ekonomik b\u00f6lgeleri konusunda ise Libya ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi M\u0131s\u0131r, Suriye ve L\u00fcbnan\u2019la m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu takdirde \u0130srail\u2019le bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fczerinde uzla\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramal\u0131y\u0131z. Mavi Vatan Doktrini canl\u0131 tutulmal\u0131, ancak uygulanmas\u0131 i\u00e7in ortam\u0131n uygun h\u00e2le gelmesi beklenmelidir. B\u00f6lge \u00fclkelerinin t\u00fcm\u00fc ile olamasa da Suriye ve L\u00fcbnan gibi \u00fclkelerin yan\u0131m\u0131zda yer almas\u0131n\u0131n Akdeniz\u2019deki haklar\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilece\u011fi ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kom\u015fular\u0131m\u0131z ile iyi ili\u015fkilerimiz, Bat\u0131 ile olan ili\u015fkilerimize, Bat\u0131 ile olan iyi ili\u015fkilerimiz kom\u015fular\u0131m\u0131zla olan ili\u015fkilerimize olumlu katk\u0131 yapacakt\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye bug\u00fcn B\u00f6lgede n\u00fcfuzunu, itibar\u0131n\u0131 artt\u0131rabilecek, Akdeniz\u2019den T\u00fcrkistan\u2019 a b\u00f6lgesel sorunlarda muhakkak g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nacak, d\u00fcnya siyasetinde de a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rabilecek potansiyele sahip bir \u00fclkedir. Mevcut uluslararas\u0131 ortam buna imkan verecek yeni bir dengeye do\u011fru y\u00f6nelmektedir.<\/p>\n
Ancak \u00f6n\u00fcm\u00fczde gene kendi davran\u0131\u015f\u0131m\u0131zla geli\u015ftirdi\u011fimiz, hareket serbestimizi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rlayan biri siyasi di\u011feri ekonomik iki sorun vard\u0131r. Siyasi sorun devletin mill\u00ee kimli\u011fi ve bekas\u0131 ile ilgilidir.<\/p>\n
\u00c7a\u011fda\u015f devlet, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde tart\u0131\u015fmas\u0131z bir \u015fekilde vatanda\u015fl\u0131k aidiyeti \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015fken, T\u00fcrkiye\u2019de etnik aidiyet k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bug\u00fcn Bat\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6zdesi olan ve sahip olduklar\u0131 e\u015fit vatanda\u015fl\u0131ktan daha ileri bir stat\u00fc pe\u015fine d\u00fc\u015fen K\u00fcrtler’in “Bu muhabbet neden?\u201d diye kendilerine sormas\u0131 gerekmez mi? Bat\u0131\u2019n\u0131n ve Do\u011fu\u2019nun amac\u0131n\u0131n K\u00fcrtleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak veya refah d\u00fczeylerini artt\u0131rmaktan \u00e7ok, T\u00fcrkiye\u2019nin sular\u0131na kayy\u0131m tayin etmek oldu\u011funu anlamak bu kadar zor mudur?<\/p>\n
Son a\u015famada TBMM Ba\u015fkan\u0131 y\u00f6netiminde, \u00d6calan\u2019\u0131 K\u00fcrtlerin temsilcisi tayin eden bir komisyon kurulmu\u015ftur. \u0130ktidar partileri, ana muhalefet partisi ba\u015fta olmak \u00fczere; \u0130Y\u0130 Parti ve Zafer Partisi d\u0131\u015f\u0131ndaki siyasi partiler \u00fcye vermi\u015flerdir. Bu komisyonun kurulmas\u0131 dahi mill\u00ee kimli\u011fin a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131larak, etnik kimli\u011fin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 te\u015fvik i\u00e7in yeterli olmu\u015ftu. Anla\u015f\u0131lan veya tahmin edilen, devlet isyan edenleri af edecek, K\u00fcrt\u00e7e resm\u00ee dil stat\u00fcs\u00fcne kavu\u015facak, G\u00fcneydo\u011fu \u00f6zerk bir b\u00f6lge olacakt\u0131r. Bu durum bat\u0131da ya\u015fayan K\u00fcrtler’e kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir tepki do\u011furmayacak m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
T\u00fcrkiye e\u011fer varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya niyetli ise e\u015fit vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnden daha ileri gidemez. Bu tutumundan vazge\u00e7meyece\u011fini, anayasal d\u00fczenini i\u015flemez h\u00e2le getirmeyi ama\u00e7layan i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 koymakta kararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterebilirse, arkas\u0131nda K\u00fcrt as\u0131ll\u0131 vatanda\u015flar\u0131n\u0131n da deste\u011fini bulur. Zira kukla bir parti olan DEM g\u00fcc\u00fcn\u00fc K\u00fcrt halk\u0131ndan \u00e7ok, T\u00fcrk siyasetinden, karars\u0131z ve \u00e7eli\u015fkili bir devlet tavr\u0131ndan almaktad\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye, kimli\u011finin tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmas\u0131na izin vermemelidir. E\u011fer T\u00fcrkiye ulusal kimli\u011fi ve bununla ilgili olarak toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc konusunda taviz verirse, b\u00fct\u00fcn hesaplar\u0131n\u0131, iddialar\u0131n\u0131, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131, b\u00f6lge, d\u00fcnya ile olan ili\u015fkilerini g\u00f6zden ge\u00e7irmeye mecburdur. Sevr\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen k\u00fc\u00e7\u00fck ve iddias\u0131z bir devletin izleyece\u011fi siyaset elbette ki ba\u015fka olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan T\u00fcrk ekonomisi d\u00fczenli bir bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcmekte ancak k\u0131r\u0131lganl\u0131ktan bir t\u00fcrl\u00fc kurtulamamaktad\u0131r. Kim nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn mevcut ekonomik sistemin gerekli oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u015flemedi\u011fi ortadad\u0131r.<\/p>\n
B\u00f6yle k\u0131r\u0131lgan ekonomiye sahip bir \u00fclkenin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na \u00f6ncelik veren bir siyaset y\u00fcr\u00fctmesi g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bunlar\u0131 ancak ekonomisini kontrol eden g\u00fc\u00e7lerin \u00e7\u0131karlar\u0131 ile uyu\u015ftu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Bundan kurtulmay\u0131 beceren bir T\u00fcrkiye kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacak g\u00fcce sahip olabilece\u011fi gibi hem kendi vatanda\u015flar\u0131 hem da b\u00f6lge halk\u0131 i\u00e7in bir cazibe merkezi niteli\u011fini kazanabilecektir. E\u011fer bu ekonomik d\u00fczeni s\u00fcrd\u00fcrmeye devem edecekse o zaman iddialar\u0131ndan vazge\u00e7melidir. \u0130kide bir d\u00f6viz gelsin de kimden ve nas\u0131l gelirse gelsin hummas\u0131na tutulan bir devletin itibar\u0131, refah\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 konusunda yoruma ihtiya\u00e7 yoktur.<\/p>\n
Bu iki hayati soruna ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019nin bu sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelebilmesinin tek ara\u00e7lar\u0131 olan yarg\u0131 erki ile siyaset i\u015flememektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin sadece siyaset ve temel haklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil ekonomik ortam a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli olan hukuk d\u00fczeni, g\u00fcvenilirli\u011fini kaybetmi\u015f; siyaset yarg\u0131 yolu ile i\u015flemez h\u00e2le getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkler tarihte \u00e7ok zor zamanlar ya\u015fam\u0131\u015f ama sonunda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 badireleri atlatma g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendilerinde bulabilmi\u015flerdir. Ancak \u015fimdi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunun hayati oldu\u011funu idraktan yoksun g\u00f6r\u00fcnmektedirler. \u0130\u015f i\u015ften ge\u00e7meden bunun bilincine varmal\u0131 birlik i\u00e7inde direnmelidirler.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019nin sadece siyaset ve temel haklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil ekonomik ortam a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli olan hukuk d\u00fczeni, g\u00fcvenilirli\u011fini kaybetmi\u015f; siyaset, yarg\u0131 yolu ile i\u015flemez h\u00e2le getirilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":180,"featured_media":19729,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[67],"tags":[414,199,3157,2878,1784,609,187,1193],"coauthors":[2061],"class_list":["post-19727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tehditler","tag-ab","tag-abd","tag-cozum-sureci","tag-dis-isleri","tag-dis-politika","tag-turk","tag-turkiye","tag-vatandaslik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/180"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19727"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19730,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19727\/revisions\/19730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19727"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=19727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}