Halk\u0131n, kendisini y\u00f6netme yetkisini vermek \u00fczere y\u00f6neticileri belirleme s\u00fcreci olan demokraside, bir\u00e7ok siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnce halk\u0131n tercihine mazhar olmak i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131r. Kavramsal olarak demokraside, as\u0131l olan halk\u0131n iradesi olup siyaset\u00e7iler bu yetkinin sahibi de\u011fil emanet\u00e7isidirler.<\/p>\n
Se\u00e7menlerin, \u00f6rg\u00fctl\u00fc siyaset \u00f6\u011feleri kar\u015f\u0131s\u0131nda etkili olmalar\u0131, ancak oy verme davran\u0131\u015flar\u0131nda bilin\u00e7li ve duyarl\u0131 davranmalar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her daim ak\u0131lc\u0131 ve ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce yoluyla bilin\u00e7li oy verme davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steren se\u00e7menler, siyaset\u00e7ilere kar\u015f\u0131 daha aktif ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak siyasi inisiyatifi ellerinde tutarlar.<\/p>\n
Demokratik d\u00fczenlerde se\u00e7menler, kendilerini temsilde sapma g\u00f6steren siyaset\u00e7ilere tepkilerini \u00f6zellikle oy davran\u0131\u015flar\u0131yla g\u00f6sterirler. Aksi takdirde, siyaset\u00e7ilere, anti – demokratik ve ahlaki olmayan ili\u015fkilere y\u00f6nelmeleri konusunda f\u0131rsat sa\u011flanm\u0131\u015f olur. Se\u00e7menler, ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ve bilin\u00e7li bir bi\u00e7imde oy kullanmad\u0131klar\u0131 zaman, kurnaz siyaset\u00e7ilerin kolayca avlad\u0131klar\u0131 birer av konumuna d\u00fc\u015ferler.<\/p>\n
\u0130\u015fleyen bir demokraside se\u00e7menler, bilin\u00e7li ve duyarl\u0131 oy davran\u0131\u015flar\u0131yla siyasi partilerin y\u00f6netimine ve eylemlerine ayar \u00e7ekerler. Aksi takdirde, parti y\u00f6netimleri, se\u00e7menlerin \u00f6nemsedi\u011fi toplumsal de\u011ferler \u00fczerinden onlar\u0131 \u00e7ok kolay bir bi\u00e7imde manip\u00fcle etme f\u0131rsat\u0131 bulmu\u015f olur. S\u00f6z gelimi, parti y\u00f6neticilerince se\u00e7menler \u00e7antada keklik gibi alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda siyasi partinin kurumsal kimli\u011fine ve t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcne hi\u00e7 uymayacak ki\u015filere se\u00e7im listelerinde \u00f6nemli yerler verilir. Bu durum, bir yandan bir k\u0131s\u0131m siyaset\u00e7ilerin ilkesiz ve mant\u0131ks\u0131z parti de\u011fi\u015ftirmesine yol a\u00e7arken, \u00f6te yandan se\u00e7menlerin siyaset\u00e7ilere olan g\u00fcvenlerini azalt\u0131r.<\/p>\n
Pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn temel \u00f6zelli\u011fi, tutars\u0131z ve \u00e7eli\u015fkili bir ya\u015fam bi\u00e7imi ortaya koymas\u0131d\u0131r. Bu anlamda, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yayg\u0131n oldu\u011fu toplumlarda her t\u00fcrl\u00fc ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck \u00e7ok yayg\u0131n bir bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. En can yak\u0131c\u0131 ikiy\u00fczl\u00fc ve pop\u00fclist davran\u0131\u015flar ise \u00f6zellikle siyaset alan\u0131nda sergilenir.<\/p>\n
Y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131ndaki demokratik bir sistemde, parti y\u00f6netimleri ve siyaset\u00e7iler, temsil ettikleri kitlenin g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine sadakat g\u00f6stermek zorundad\u0131r. Pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131nda ise parti y\u00f6netimleri, kendi tabanlar\u0131n\u0131n s\u00f6ylem ve simgelerini kullanmakla birlikte, en ciddi ve hayati konularda karar al\u0131rken se\u00e7menlerin tepkilerini hi\u00e7 hesaba katmayabilir. Futbol kul\u00fcb\u00fc tutar gibi bir partinin ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olan se\u00e7menler ise hi\u00e7bir sorgulama olmaks\u0131z\u0131n parti y\u00f6netiminin her karar ve eylemini destekledi\u011fi zaman, bir k\u0131s\u0131m siyaset\u00e7iler kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin taraf oldu\u011fu konularda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 manevralar yapabilir.<\/p>\n
Se\u00e7menlerin g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin kale al\u0131nmamas\u0131, demokrasi kavram\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc olan halk\u0131n siyasal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn merkez\u00eelik durumuna g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. Bu durum, bir anlamda \u201cegemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir\u201d ilkesinin ortadan kalkmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece, egemenlik, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z siyaset\u00e7ilerin \u00e7o\u011funlukla da genel ba\u015fkanlar\u0131n g\u00fcd\u00fcm\u00fcne ge\u00e7mi\u015f olur.<\/p>\n
Se\u00e7menlerin, her durum ve \u015fartta se\u00e7tikleri siyaset\u00e7ileri yine destekleyeceklerinin bilinmesi; siyaset\u00e7ilerin daha \u00f6nceden savunduklar\u0131 ilke ve de\u011ferlere tamamen z\u0131t \u015fekilde davranmalar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Bir k\u0131s\u0131m siyaset\u00e7iler, se\u00e7men toplulu\u011funun e\u011filim ve beklentileri yerine, gelecekte almay\u0131 umduklar\u0131 rollerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda etkili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclen g\u00fc\u00e7lerin ho\u015funa gidecek kararlar ve eylemler i\u00e7inde olabiliyor.<\/p>\n
K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin a\u00e7\u0131k ve \u00f6rt\u00fcl\u00fc m\u00fcdahalelerine ba\u011fl\u0131 olarak, \u00f6zellikle ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ekonomik ve sosyal geli\u015fme sa\u011flamada yetersiz kalan \u00fclkeler, giderek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 korumada zorlan\u0131yor. Se\u00e7men kitlesi, siyaset\u00e7i karar ve eylemleri hakk\u0131nda kay\u0131ts\u0131z ve duyars\u0131z kald\u0131k\u00e7a sonu\u00e7ta \u00fclke ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 konusunda tart\u0131\u015fmal\u0131 bir durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6nemli kararlar almak gerekti\u011fi zaman, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fcresel karar merkezlerinin talimatlar\u0131na ve hatta \u015fantajlar\u0131na maruz kal\u0131n\u0131yor.<\/p>\n
Y\u00f6neticilerin, se\u00e7menlerini veya halk\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7ok kolay yoldan ikna etmesi ve telkinde bulunmas\u0131, dahil\u00ee y\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a kolay bir y\u00f6netim tarz\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilir. O zaman, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok riskli bir dezavantaj ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00dclke y\u00f6neticilerinin, \u015fiddetli d\u0131\u015f bask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u201cbunlar\u0131 se\u00e7menlerime ve halk\u0131ma anlatamam\u201d tarz\u0131nda g\u00f6sterece\u011fi bir direnme ve savunma mekanizmas\u0131 daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda etkisiz h\u00e2le geliyor.<\/p>\n
T\u00fcrk y\u00f6netim d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan k\u00fclt\u00fcr kodlar\u0131ndan birisi, atalar s\u00f6z\u00fc olarak b\u00fct\u00fcn zamanlarda bilinen ve s\u00f6ylenen \u201c\u0130l mi yaman bey mi yaman?\u201d s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bu s\u00f6z, y\u00f6neticilerin gelip ge\u00e7ici ama halk\u0131n as\u0131l oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, T\u00fcrk milletinde mill\u00ee egemenlik bilincinin y\u00fcksek oldu\u011fu G\u00f6kt\u00fcrkler d\u00f6neminde, halk\u0131n y\u00f6neticiler \u00fczerinde belirleyici bir etkisi vard\u0131. T\u00fcrkleri y\u00f6neten y\u00f6neticilerin \u201ct\u00f6re-kut\/adalet\u201d ilkesine ba\u011fl\u0131l\u0131k, \u201cbilgelik\u201d ve \u201cdan\u0131\u015fmaya\u201d yatk\u0131nl\u0131k gibi niteliklere sahip olmas\u0131 gerekirdi. E\u011fer, hakan\/y\u00f6netici, devleti y\u00f6netirken \u201ct\u00f6re\/adalet\u201d ilkesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karsa, y\u00f6netim me\u015frulu\u011funu kaybetmi\u015f say\u0131l\u0131r. O zaman da halk\u0131n direnme hakk\u0131 do\u011fard\u0131 (B\u0131\u00e7ak, 2009, 82).<\/p>\n
T\u00fcrklerin Ortado\u011fu k\u00fclt\u00fcrleriyle etkile\u015fimleri sonucunda T\u00fcrk y\u00f6netim ili\u015fkilerine, \u201cbask\u0131n y\u00f6neticilik\u201d al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 musallat olmu\u015ftur. Y\u00f6netici egemenli\u011fi halk\u0131n y\u00f6netimi etkileme g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Halk\u0131n \u00f6nemli bir kesimi -\u00f6zellikle T\u00fcrkler- y\u00f6netim kademelerinden bilerek ve kasten uzak tutulmu\u015ftur.<\/p>\n
Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u201cEgemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir.\u201d veciz s\u00f6z\u00fcyle mill\u00ee egemenli\u011fin yeniden T\u00fcrk milletine iade edilmesi planlanm\u0131\u015ft\u0131. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile yeniden in\u015fa etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc mill\u00ee egemenlik bilinci ne yaz\u0131k ki kendi \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonraki y\u00f6netici s\u0131n\u0131f taraf\u0131ndan tavsat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk Y\u00f6netim k\u00fclt\u00fcr kodu olan mill\u00ee egemenlik bilinci, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00f6lgesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen pop\u00fclist siyaset arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Halk\u0131n \u00f6nemli bir kesiminin, a\u015f\u0131r\u0131 yoksulla\u015fma ve yo\u011fun i\u00e7 propaganda yoluyla \u00f6z g\u00fcveni y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu ba\u015f\u0131n\u0131n derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun sonucunda, millet eksenli T\u00fcrk y\u00f6netim d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yerine, yine Cumhuriyet \u00f6ncesi y\u00f6netici merkezli arabesk bir y\u00f6netim ve siyaset anlay\u0131\u015f\u0131na ortam haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde demokrasi uygulamas\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde halk\u0131n yerine siyaset\u00e7ilerin egemenli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Demokrasi \u201c\u00e7er\u00e7evesi\u201d, parasal ve feodal ili\u015fkiler, b\u00f6lgecilik, kabilecilik, etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, T\u00fcrkl\u00fck ve Atat\u00fcrk kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya kar\u0131\u015f\u0131k bir arabesk siyaset k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle doldurulmu\u015ftur. Mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr ve kimli\u011fin \u201cil mi yaman bey mi yaman?\u201d mottosu, pop\u00fcler siyaset k\u00fclt\u00fcr\u00fcn etkisiyle pratikte \u201cbey\u201din (siyaset\u00e7i) il\u2019den (halktan) daha \u00f6ncelikli oldu\u011fu z\u0131t bir duruma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u00c7o\u011fu siyasi topluluk, kendi istek ve emellerini \u201cMill\u00ee irade\u201d s\u00f6ylemiyle \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. As\u0131l \u201cmill\u00ee iradenin\u201d en somut belgesi anayasad\u0131r. Bu ba\u011flamda, anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik bir \u015fekilde belli olan, ter\u00f6ristleri affetmeye y\u00f6nelik \u201c\u00e7er\u00e7eve yasa\u201d etiketi, \u201cmill\u00ee irade\u201d \u00f6rt\u00fcs\u00fcyle \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan siyasi kurnazl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de, \u00f6zellikle 12 Eyl\u00fcl 1980 Amerikanc\u0131 asker\u00ee darbeden sonra, bir yandan o zamana kadar yaln\u0131zca k\u0131smi bir alt k\u00fclt\u00fcr olan pop\u00fcler (arabesk) k\u00fclt\u00fcr resm\u00ee olarak genelle\u015ftirilmi\u015f ve mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir yandan da \u00e7\u0131kar\u0131lan 2820 Say\u0131l\u0131 Siyasi Partiler Kanunu ile siyasal parti y\u00f6netimlerine hiyerar\u015fik bir yap\u0131 kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Genel ba\u015fkanlar ve parti y\u00f6netimleri, a\u015f\u0131r\u0131 bir \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015ftir. Bu olu\u015fum, b\u00fcrokratik ve hiyerar\u015fik y\u00f6netimlerin yap\u0131s\u0131d\u0131r; asla demokratik kurulu\u015f tan\u0131m\u0131na uymaz.<\/p>\n
Mevcut Siyasi Partiler Kanunu, asl\u0131na uygun bir bi\u00e7imde \u00fcyelerin ve taban\u0131n lehine demokratikle\u015fmezse parti i\u00e7i demokrasi olmaz; parti i\u00e7i demokrasi olmazsa siyasal partiler demokratik kurulu\u015f olma niteli\u011fini ta\u015f\u0131maz; siyasal partiler ger\u00e7ekten demokratikle\u015fmezse egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletin olmaz; bir \u00fclkede millet tam olarak egemen de\u011filse tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ger\u00e7ekle\u015femez. Bu ba\u011flamda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn tetikledi\u011fi pop\u00fclist siyasetin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, demokratik rejim ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturuyor.<\/p>\n
T\u00fcrk Milleti, siyaset\u00e7ilerden ileri gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131k, hukuksuzluk, yolsuzluk ve ahlak d\u0131\u015f\u0131 karar ve uygulamalar\u0131, bilin\u00e7li ve isabetli oy davran\u0131\u015flar\u0131yla denetlemelidir. Se\u00e7menler, daha duyarl\u0131 ve bilin\u00e7li tercihleriyle bir yandan \u00fclkedeki demokratik i\u015fleyi\u015fe katk\u0131 sa\u011flarken, bir yandan da y\u00f6neticilerin d\u0131\u015f bask\u0131 ve \u015fantajlara kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, demokrasideki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc se\u00e7menler ve halk \u00e7\u00f6zer. Se\u00e7menler veya halk, mill\u00ee egemenlik bilincini g\u00fc\u00e7lendirmeli, temsil yetkisini k\u00f6t\u00fcye kullanan \u00f6zellikle kendisine verilen vekaleti, amac\u0131n\u0131n tam tersine kullanan siyaset\u00e7ileri bir daha se\u00e7meyerek demokratik tavr\u0131n\u0131 g\u00f6stermelidir. Ancak, o zaman egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletin olacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Ayhan B\u0131\u00e7ak (2009): T\u00fcrk D\u00fc\u015f\u00fcncesi-I, K\u00f6kenler, Derg\u00e2h Yay\u0131nlar\u0131:429, \u0130stanbul<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Se\u00e7menler, ak\u0131lc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ve bilin\u00e7li bir bi\u00e7imde oy kullanmad\u0131klar\u0131 zaman, kurnaz siyaset\u00e7ilerin kolayca avlad\u0131klar\u0131 birer av konumuna d\u00fc\u015ferler.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":19807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[64],"tags":[434,1268,438,2880,435,2916,187,1193,79],"coauthors":[2225],"class_list":["post-19804","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurumlar","tag-demokrasi","tag-egemenlik","tag-milletvekili","tag-milli-egemenlik","tag-secim","tag-siyasi-parti","tag-turkiye","tag-vatandaslik","tag-yonetim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/187"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19804"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19805,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19804\/revisions\/19805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19804"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=19804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}