{"id":2272,"date":"2018-06-03T19:30:00","date_gmt":"2018-06-03T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com?p=2272&preview=true&preview_id=2272"},"modified":"2018-06-04T13:39:45","modified_gmt":"2018-06-04T10:39:45","slug":"atamizda-sorun-olmayan-bircok-ozellik-sosyallesmeyle-bizde-niye-bedel-odemeye-donustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/atamizda-sorun-olmayan-bircok-ozellik-sosyallesmeyle-bizde-niye-bedel-odemeye-donustu\/","title":{"rendered":"Atam\u0131zda sorun olmayan bir\u00e7ok \u00f6zellik sosyalle\u015fmeyle bizde “niye” bedel \u00f6demeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc?"},"content":{"rendered":"

M\u0130SAK Edit\u00f6r\u00fcn\u00fcn notu: “Ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m”<\/strong>, taraftarlar\u0131nca Amerika’da, “hayat\u0131n k\u00f6keni hakk\u0131nda bilimsel bir teori” diye ortaya at\u0131lm\u0131\u015f ancak “sahte bilim” olarak yalanlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ardipithecus ramidus: Di\u015fleri k\u00fc\u00e7\u00fclerek sosyalle\u015fmeye do\u011fru y\u00f6nelen ilk t\u00fcrd\u00fcr. <\/em><\/p>\n

Di\u015flerin k\u00fc\u00e7\u00fclmesi sosyalle\u015fmeyi art\u0131r\u0131yor; <\/em><\/p>\n

\u00e7\u00fcnk\u00fc erke\u011fin b\u00fcy\u00fck k\u00f6pek di\u015fleriyle di\u015filer \u00fczerinde egemenlik kurmas\u0131 azal\u0131yor; <\/em><\/p>\n

zorunlu i\u015fbirli\u011fi\u00a0<\/em>ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/em><\/p>\n

Ak\u0131ll\u0131 bir tasar\u0131m gidilecek en son noktan\u0131n da do\u011fru hesapland\u0131\u011f\u0131 bir eylemin ad\u0131d\u0131r. E\u011fer araba s\u00fcren, bilgisayar kullanan, oru\u00e7 tutan, namaz k\u0131lan, kitap okuyan, i\u015f gere\u011fi k\u0131m\u0131ldamadan ayakta duran, saatlerce masa ba\u015f\u0131nda oturmak zorunda kalan, do\u011fumundan \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar kitap okuyan bir insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 planlanm\u0131\u015fsa bu de\u011fi\u015fikliklerin ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 rahats\u0131zl\u0131klara ve hastal\u0131klara da f\u0131rsat vermeden gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekirdi. Do\u011fal se\u00e7ilimin ac\u0131mas\u0131z ay\u0131klamas\u0131na b\u0131rak\u0131lmamal\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Diyelim ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, gerek do\u011fu\u015ftan gelen gerekse ya\u015fam tarz\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan rahats\u0131zl\u0131klar belirli bir m\u00fcdahaleyle hafifletilmeliydi. Dikkat ederseniz hafifletilmeliydi diyoruz, ortadan kald\u0131r\u0131lmal\u0131yd\u0131 demiyoruz; \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fu\u015ftan gelen ta\u015f\u0131mak zorunda oldu\u011fumuz ya da i\u015fimiz gere\u011fi tutuldu\u011fumuz kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n hemen t\u00fcm\u00fc tam bir ba\u015far\u0131yla tedavi edilebilir \u00f6zellikte de\u011fildir, ya\u015fam boyu destek gerektirir. Bu da binlerinin al\u0131n teriyle elde ettiklerinin, ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131mla ortaya \u00e7\u0131kan imalat hatalar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesine harcanmas\u0131 demektir. En az\u0131ndan bu yakla\u015f\u0131m size ak\u0131ll\u0131ca geliyor mu? Geliyorsa, bu yarg\u0131 bile ak\u0131ls\u0131z tasar\u0131m\u0131n bir kan\u0131t\u0131 olarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Sosyalle\u015fmeye ge\u00e7ti\u011fimizde ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z sonucu, atalar\u0131m\u0131zda sorun olu\u015fturmayan, ancak bizi rahats\u0131z eden bir dizi \u00f6zelli\u011fimizden birka\u00e7\u0131na bakal\u0131m.<\/p>\n

K\u0131talara g\u00f6re farkl\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lan ulufe (Ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131mc\u0131lara g\u00f6re do\u011fal se\u00e7ilim olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6zelliklerin payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olmal\u0131yd\u0131, yani ulufe.)<\/p>\n

Yenid\u00fcnya uzun s\u00fcre Eskid\u00fcnya’dan ayr\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131 bir evrimsel s\u00fcre\u00e7 ge\u00e7irmeleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftur. Ancak Eskid\u00fcnya insanlar\u0131 Yenid\u00fcnya’ya ula\u015ft\u0131klar\u0131nda bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131 (\u00e7i\u00e7ek, k\u0131zam\u0131k, k\u0131z\u0131l, tifo, veba vd.) insanlara bula\u015ft\u0131rd\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da toplu \u00f6l\u00fcm meydana geldi, ama Yenid\u00fcnya insanlar\u0131 \u00e7ok az hastal\u0131\u011f\u0131 Eskid\u00fcnya insanlar\u0131na bula\u015f\u0131rd\u0131 (\u00d6rne\u011fin frengi gibi). Yenid\u00fcnya insanlar\u0131n\u0131n bu kadar zay\u0131f olmalar\u0131n\u0131n bir nedeni olmal\u0131yd\u0131. Eldeki bilgiler, Eskid\u00fcnya insanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha yo\u011fun olarak hayvanc\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle memeli hayvanlarla temas\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla olmas\u0131 nedeniyle, bu hayvanlardaki mevcut parazit ve mikrobik hastal\u0131klar\u0131n amilleri evrimsel de\u011fi\u015fim ge\u00e7irerek Eskid\u00fcnya insanlar\u0131nda da hastal\u0131k yapacak farkl\u0131la\u015fmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ancak bu arada Eskid\u00fcnya insanlar\u0131 da diren\u00e7lilik mekanizmas\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irerek bu hastal\u0131klara k\u0131smen ya da tamamen diren\u00e7li olacak genetik yap\u0131y\u0131 gen havuzlar\u0131na ekledi. Yenid\u00fcnya insanlar\u0131n\u0131n gen havuzunda bu diren\u00e7lilik genleri evrimle\u015femedi\u011fi i\u00e7in hastal\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r kar\u015f\u0131la\u015fmaz toplu olarak \u00f6l\u00fcmler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Belli \u0130d yarat\u0131c\u0131 -tasarlarken- Amerikan yerlilerini g\u00f6zden \u00e7\u0131karm\u0131\u015f…<\/p>\n

1. Bug\u00fcn insanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri, kalp damar hastal\u0131klar\u0131ndan tutun da felce kadar uzanan bir\u00e7ok rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n nedeni olarak bilinen kolesterol fazlal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu nedenle \u00e7o\u011fumuz bir yeme\u011fi zevkle yiyemeyiz; ba\u015fka\u00a0s\u0131n\u0131n zevkle yemesine bile engel oluruz. Neye ka\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 uzatsak bir yerden kolesterol uyar\u0131s\u0131 al\u0131r\u0131z. Kolesterol h\u00fccrelerimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, bir\u00e7ok i\u015flevin en \u00f6nemli bile\u015feni ve en \u00f6nemlisi e\u015feysel aktivitelerimizin ba\u015f akt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Hep vard\u0131; yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir molek\u00fcl de de\u011fildir.<\/p>\n

Evrim kar\u015f\u0131tlar\u0131na sorarsan\u0131z:<\/em> insanlar a\u00e7g\u00f6zl\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 yemek yiyorlar ve bu nedenle de hasta oluyorlar.<\/p>\n

Evrimciye sorarsan\u0131z:<\/em> \u0130nsan evrimle\u015firken gezici ve toplay\u0131c\u0131 bir ya\u015fama uygun yap\u0131yla yola \u00e7\u0131kar. Topluyor, yiyor ve tekrar yola koyuluyordu. Yedi\u011fini yak\u0131yordu. Ancak yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7ince -bunu da tapmak yap\u0131m\u0131yla ba\u015flatt\u0131- besinleri ve \u00f6zellikle ya\u011f\u0131 kaplarda biriktirmeye ba\u015flad\u0131. Yeme\u011fin yumu\u015famas\u0131, daha kolay pi\u015firilmesi i\u00e7in ya\u011f kullan\u0131lmaya ba\u015flay\u0131nca ya da et gibi besinlerin ya\u011fla birlikte saklanmas\u0131 (kavurma gibi) \u00f6\u011frenilince, fazladan alman ve k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f hareketten dolay\u0131 yak\u0131lmayan bir birikim ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. (Suda pi\u015fen bir yeme\u011fin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 deniz seviyesinde en fazla 100 dereceye \u00e7\u0131kabilir. Halbuki ya\u011fda pi\u015firilen bir yiyece\u011fin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 130-140 dereceye kadar \u00e7\u0131kabilir; bu da besinini daha iyi ve daha k\u0131sa zamanda pi\u015fmesi demektir.) Fazla kolesterol\u00fc yakacak bir metabolizma da evrimle\u015ftiremedi\u011fi i\u00e7in hastal\u0131k olarak kar\u015f\u0131m\u0131za dikildi.<\/p>\n

2. Neredeyse her \u00fc\u00e7 insandan ikisi \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n pen\u00e7esine d\u00fc\u015fmek \u00fczere. Toplumsal bir felakete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Bir taraftan b\u00fcy\u00fck b\u00fct\u00e7elere ula\u015fan sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131, di\u011fer taraftan kalitesi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir ya\u015famla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.
\nBilindi\u011fi gibi glikoz (\u015fekerin bir t\u00fcr\u00fc) her h\u00fccre i\u00e7in olmazsa olmaz denilen bir bile\u015fiktir ve \u00f6zellikle yak\u0131t\u0131m\u0131z olarak g\u00f6rev yapar. Onu almadan ya\u015fayamay\u0131z. Fazlas\u0131n\u0131n da bozmad\u0131\u011f\u0131 organ yok gibidir. Niye b\u00f6yle oldu diye d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/p>\n

Evrim kar\u015f\u0131tlar\u0131:<\/em> Ayn\u0131 yan\u0131t\u0131 verecektir. Fazla yemeyin, israf etmeyin. \u00c7ok zorda kal\u0131rlarsa kader k\u0131smet diye ge\u00e7i\u015ftirmeye
\n\u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n

Evrimciye sorarsan\u0131z:<\/em> Nedeni a\u00e7\u0131k, diyecektir. \u0130nsan evrimle\u015firken \u015feker kavanozuyla birlikte evrimle\u015fmedi. Do\u011fadaki besinlerden gerekli g\u0131das\u0131n\u0131 al\u0131yordu. Yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7ince, bal ba\u015fta olmak \u00fczere, \u015fekeri \u00e7anak \u00e7\u00f6mlek i\u00e7inde biriktirmeye, besinlerinin \u00fczerine d\u00f6kerek do\u011fadakinden daha fazla tatland\u0131rarak yemeye, -tatl\u0131 yeyip tatl\u0131 konu\u015fal\u0131m- diye bir ya\u015fam tarz\u0131 geli\u015ftirince ve \u00f6zellikle bir\u00e7ok meyvenin saklanmas\u0131 i\u00e7in yo\u011fun \u015feker s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7inde tutmay\u0131 yani re\u00e7el yapmay\u0131 \u00f6\u011frenince ve hareketsiz ya\u015fam tarz\u0131na ge\u00e7ilince de \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za dikildi. Fazlas\u0131n\u0131 yakacak metabolik yolu geli\u015ftirmemiz i\u00e7in vakit yeterli olmad\u0131.<\/p>\n

3. Bir\u00e7ok sindirim yolu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, karaci\u011fer ya\u011flanmas\u0131, sindirim yolu kanserle\u015fmeleri, a\u015f\u0131r\u0131 asit salg\u0131lanmaya ba\u011fl\u0131 \u00fclserle\u015fmeler insan soyunu ba\u015fka bir y\u00f6nden tehdit etmektedir.<\/p>\n

Evrim kar\u015f\u0131tlar\u0131na sorarsan\u0131z:<\/em> Yine kader ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz beslenmeyle a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n

Evrimciye sorarsan\u0131z:<\/em> Do\u011fada hi\u00e7bir besin ya\u011fda kavrularak, pi\u015firilerek, ate\u015f \u00fczerinde k\u00f6zlenerek, kebap yap\u0131larak yenmemi\u015ftir. \u00c7i\u011f yenen besinlerin t\u00fcm\u00f6r \u00f6nleyici, k\u0131zartmalar\u0131n da te\u015fvik edici etkisi bilinmektedir. Evrimle\u015fme -a\u00e7\u0131k\u00e7a- bu kadar k\u0131sa zamanda bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunu bulamad\u0131. B\u00f6yle bir h\u0131zl\u0131 geli\u015fmenin ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 kusur ancak Tanr\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131labilecek yeni bir tasar\u0131mla \u00f6nlenebilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc evrim ak\u0131ll\u0131 bir tasar\u0131m de\u011fildir; deneme yan\u0131lma y\u00f6ntemiyle do\u011fruyu bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, her zaman da bulamaz.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; hayvanlar\u0131n ve bitkilerin g\u00f6vdelerinde atalar\u0131na ili\u015fkin, evrimi kan\u0131tlayan ipu\u00e7lar\u0131 bulunur ve say\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a fazlad\u0131r. Tam burada baz\u0131 \u00f6zel nitelikler, yaln\u0131zca bir atada faydal\u0131 olan bir \u00d6zelli\u011fin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 olarak anlam ifade eden\u00a0“k\u00f6relmi\u015f organlar” gizlidir. Bazen, uzun zamand\u0131r durgun halde bulunan, atalara ait genlerin d\u00f6nem d\u00f6nem uyanmas\u0131 sonucu olu\u015fan soya \u00e7ekim \u00f6zellikleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. T\u00fcrlerin genomlar\u0131nda, bir zamanlar kullan\u0131\u015fl\u0131 olan genlerin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 da dahil olmak \u00fczere evrim ge\u00e7mi\u015flerine ili\u015fkin bir\u00e7ok \u015fey yazar. \u00dcstelik bu t\u00fcrler, embriyolardan geli\u015fimleri s\u0131ras\u0131nda garip \u015fekil de\u011fi\u015fiklikleri ya\u015farlar: Organlar ve di\u011fer \u00f6zellikler ortaya \u00e7\u0131kar ve \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fir, ya da do\u011fumdan \u00f6nce tamamen yok olurlar. Ayr\u0131ca, t\u00fcrler tamamen d\u00fczg\u00fcn tasarlanm\u0131\u015f de\u011fildir, hatta bir\u00e7o\u011fu ilahi bir m\u00fchendisli\u011fe de\u011fil evrime i\u015faret eden kusurlara sahiptir.<\/p>\n

\"\"<\/h2>\n

Irk nedir ne de\u011fildir? T\u00fcrk kelimesi ne ifade eder?<\/strong><\/h2>\n

Sorunumuz ve derdimiz azm\u0131\u015f gibi bir de 2013 Aral\u0131k ay\u0131nda T\u00fcrk \u0131rk\u0131 var m\u0131 yok mu tart\u0131\u015fmas\u0131 g\u00fcndeme d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc, Herkesin kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan belli ki \u0131rkla ilgili bir tan\u0131m\u0131 ve kabul\u00fc vard\u0131.<\/p>\n

Yak\u0131n zamanlara kadar biyolojide ayn\u0131 t\u00fcre ait farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren bireyler toplulu\u011funa \u0131rk deniyordu. Ancak 1960’lardan sonra alt t\u00fcr\u00fcn alt\u0131ndaki kategoriler dikkate al\u0131nmamaya ba\u015flad\u0131 ve \u0131rk tan\u0131m\u0131 biyolojinin hayvanlarla u\u011fra\u015f\u0131lan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden bilimsel anlamda \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bitkilerin ticari a\u00e7\u0131dan da \u00f6zellikleri istendi\u011finden \u0131rk ve \u00e7e\u015fit tan\u0131m\u0131 bitkilerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hatta hayvanlarda da \u0131rk ve \u00e7e\u015fit (bilimsel tan\u0131mla varyasyon) birbirlerine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak kullan\u0131lmaya devam etti. Bu nedenle \u00f6rne\u011fin ineklerde montafon, holstein, angus, jersey ve benzer bir\u00e7ok \u0131rk bilinir. Bunlar\u0131n hepsinin bilimsel ad\u0131 ayn\u0131d\u0131r ve ayn\u0131 t\u00fcre aittirler. Sebzelerde\/ meyvelerde\/ tah\u0131llarda da her t\u00fcr\u00fcn onlarca \u00e7e\u015fidi, bir tan\u0131mla \u0131rk\u0131 mevcuttur.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fte \u00f6zellikle ticari ama\u00e7la kullan\u0131lan bitki ve hayvan t\u00fcrlerinin \u00e7e\u015fitli \u00f6zellik g\u00f6sterenleri duruma g\u00f6re \u0131rk ve \u00e7e\u015fit olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla \u0131rk, ayn\u0131 t\u00fcre ait farkl\u0131 \u00f6zellik g\u00f6steren bireylere verilen bir ad olarak s\u00fcregelmi\u015ftir.<\/p>\n

Yak\u0131n zamanlara kadar bir\u00e7ok hayvanda oldu\u011fu gibi, insan i\u00e7in de \u0131rk terimi hem biyolojik hem sosyolojik anlamda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan \u0131rklar\u0131 \u00fczerinde, onlar\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131m inceleyen onlarca kitap yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta beyaz derili insan ile koyu derili insanlar alt t\u00fcr d\u00fczeyinde tan\u0131mlanarak birincisine Homo sapiens sapiens Linneus (1758) ve Homo sapiens nigra adlar\u0131 bile verilmi\u015fti. Homo sapiens yakla\u015f\u0131k 200.000 y\u0131ldan bu yana d\u00fcnyada bulunmaktad\u0131r. Daha \u00f6nce Homo cinsine ba\u011fl\u0131 ba\u015fka t\u00fcrler (\u00f6rne\u011fin erectus, neanderthalensis) onlardan \u00f6nce de ba\u015fka cinsler (\u00f6rne\u011fin rammepithecus, australopithecus gibi) bulunmaktayd\u0131. Yani eskilere gidildik\u00e7e t\u00fcr, cins, familya ve tak\u0131m d\u00fczeyinde farkl\u0131la\u015fma g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcnde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi insan\u0131n da evrimle ilgili bir de\u011fi\u015fimidir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerden elde edilen bilgi, d\u00fcnyada \u015fu anda insan olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f herkes, 200.000 y\u0131l \u00f6nce de\u011fi\u015ferek Homo sapiens ad\u0131m alan ve belirli bir genetik bile\u015fimi, buna ba\u011fl\u0131 olarak belirli bir v\u00fccut yap\u0131s\u0131n\u0131 (indisi) g\u00f6steren bir atan\u0131n \u00e7ocu\u011fudur. Hepimiz Homo sapiens’iz. Bu Homo sapiens’in ilk olarak G\u00fcneydo\u011fu Afrika’da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve oradan da d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman eldeki fosil bilgilerle nas\u0131l bir yap\u0131da oldu\u011fu a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 talimin edilebilmektedir. Ancak d\u00fcnyan\u0131n ko\u015fullar\u0131 farkl\u0131 olan b\u00f6lgelerine ula\u015ft\u0131k\u00e7a ve oralarda belirli bir s\u00fcre bu ko\u015fullar alt\u0131nda ya\u015famak zorunda kal\u0131nca, \u00e7evrenin olumsuz etkisini en az zararla atlatacak, var olan olanaklar\u0131 da en iyi \u015fekilde kullanacak bi\u00e7imde genleri se\u00e7ilmeye ba\u015flad\u0131. Bu se\u00e7ilme do\u011fal olarak k\u0131smen de\u011fi\u015fmi\u015f v\u00fccut yap\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden oldu. Irk tart\u0131\u015fmalar\u0131 bu noktadan sonraki geli\u015fmeler i\u00e7in yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6yle ki:<\/strong><\/h2>\n

Bitki ve hayvanlar\u0131n yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 insan\u0131nkine g\u00f6re \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7 olmas\u0131 nedeniyle, bir t\u00fcr\u00fcn farkl\u0131 b\u00f6lgelerde de\u011fi\u015fmi\u015f (evrimle\u015fmi\u015f) topluluklar\u0131 alt t\u00fcr olarak tan\u0131mlanabiliyor. Ancak insanlar\u0131n da baz\u0131 b\u00f6lgelerde o \u00e7evreye uyum yapacak bi\u00e7imde evrimle\u015fti\u011fi bilinmesine kar\u015f\u0131n, \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar\u0131 kullanarak bulunduklar\u0131 yerlerden az say\u0131da da olsa d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerine yay\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131, gittikleri topluluklar\u0131n genetik bile\u015fiminin safl\u0131\u011f\u0131m bozmu\u015f, kendi yap\u0131lar\u0131n\u0131 k\u0131smen de olsa bu topluluklara katm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zde oldu\u011fu ve gen biliminin hen\u00fcz geli\u015fmedi\u011fi d\u00f6nemlerde bu farkl\u0131l\u0131klar alt t\u00fcr ya da \u0131rk olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok uzun zaman bu tan\u0131mla adland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, co\u011frafi olarak baz\u0131 b\u00f6lgelere yay\u0131lm\u0131\u015f ve k\u0131smen de olsa belirli bir \u00f6zellik kazanm\u0131\u015f olan topluluklar insan \u0131rklar\u0131 olarak sosyolojik ve biyolojik literat\u00fcre girmi\u015ftir. D\u00fcr\u00fcm genetik yap\u0131lar\u0131n incelenmesiyle son zamanlarda daha belirgin olarak anla\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131ysa da, bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mlayacak bir terminoloji ne yaz\u0131k ki geli\u015ftirilemedi. Irk terimi kullan\u0131lmaya devam etti.<\/p>\n

Irk, bir t\u00fcr\u00fcn i\u00e7inde belirli bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren bireyler toplulu\u011fudur ve belirli bir alan\u0131 i\u015fgal eder; kar\u0131\u015f\u0131k durumda bulunmaz. Ancak insan topluluklar\u0131nda b\u00f6yle ar\u0131 bir durum g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7ler ve k\u0131talar aras\u0131 yolculuklar, sava\u015flar nedeniyle her toplulu\u011fun i\u00e7ine ba\u015fka \u00f6zellik g\u00f6steren topluluklar s\u0131z\u0131yor. B\u00f6yle bir durumda insan i\u00e7in \u0131rk tan\u0131m\u0131 tart\u0131\u015fma konusu oluyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc her birinin i\u00e7inde bir ba\u015fkas\u0131 bir miktar temsil ediliyor.<\/p>\n

T\u00fcrk diye tan\u0131mlanan toplulu\u011fun (ya da topluluklar\u0131n) evrimle\u015fmesi<\/strong><\/h2>\n

Afrika’dan \u00e7\u0131kan Homo erectus, bir yandan Avrupa’ya bir yandan Asya’ya yay\u0131ld\u0131. Afrika’dan \u00e7\u0131karken kan grubunun “0” oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz; deri rengi b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla koyu renkli olabilir. Kuzeye \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131k\u00e7a g\u00fcne\u015fin etkisi azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, D vitaminini g\u00fcne\u015fin mor\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131yla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmek i\u00e7in renkte a\u00e7\u0131lma ba\u015flad\u0131. E\u011fer bireylerin t\u00fcm\u00fc koyu renkli olmaya devam etseydi, \u0131\u015f\u0131nlar deri alt\u0131na ula\u015famayaca\u011f\u0131 i\u00e7in, yeterince kalsiyum birikmesi yap\u0131lamayacak ve bu nedenle ra\u015fitizm denen \u00e7arp\u0131k iskelet yap\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 hastal\u0131kl\u0131 bir toplulu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fecekti. Buraya gelmi\u015f\u00a0bireylerin \u00e7o\u011fu bu nedenle \u00f6ld\u00fc; ancak renk a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yanlar daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu ve gittik\u00e7e deri rengi a\u00e7\u0131larak beyaz tenli topluluklar olu\u015ftu. Bu arada bir rastlant\u0131 olarak (Kan gruplar\u0131n\u0131n biyolojik olarak hi\u00e7bir zararl\u0131 ya da yararl\u0131 etkisi yoktur.) Avrupa taraf\u0131nda “A”, Orta Asya taraf\u0131nda “B” kan grubu yayg\u0131nla\u015ft\u0131.<\/p>\n

Orta Asya’da var olan b\u00fcy\u00fck g\u00f6l kuruyarak Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fc’ne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken burada bulunan bireyler, kum f\u0131rt\u0131nalar\u0131ndan korunmak, g\u00f6zlerdeki tahri\u015fleri azaltmak i\u00e7in, daha kuzeydeki Eskimolar da kar\u0131n albido (yans\u0131yan \u0131\u015f\u0131k) etkisinden dolay\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131 yan\u0131klar\u0131 \u00f6nleyebilmek i\u00e7in g\u00f6z alanlar\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye ba\u015flad\u0131 (Daha do\u011frusu bu bireyler se\u00e7ildikleri i\u00e7in genlerini gelecek ku\u015faklara aktarma \u015fans\u0131m yakalad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131). B\u00f6ylece \u00e7ekik g\u00f6zl\u00fcler olu\u015ftu.<\/p>\n

Orta Asya’da evrimi e\u015fen bu topluluk, Altay Da\u011flar\u0131’n\u0131n derin kanyonlarla, y\u00fcksek da\u011flarla, kumlu alanlarla birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerine yay\u0131larak birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc olan \u00e7ok say\u0131da toplulu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc (Mo\u011follar, Kazaklar, \u00d6zbekler, T\u00fcrkmenler, K\u0131rg\u0131zlar ve bunlar\u0131n aras\u0131nda daha onlarcas\u0131). B\u00fct\u00fcn bu topluluklara Altay \u0131rklar\u0131 (biyolojik bir tan\u0131m olarak de\u011fil) diyebiliriz. Ancak bu ayr\u0131lmadan \u00f6nce a\u00e7\u0131k\u00e7a bir dil geli\u015ftirmi\u015f olmal\u0131lar ki, ayr\u0131lan her topluluk, s\u00f6zc\u00fckler de\u011fi\u015fmi\u015f olsa da, anlamlar\u0131 kaym\u0131\u015f olsa da, belirli bir grama tik benzerlikle konu\u015fmaya devam etmi\u015ftir (Ali Demirsoy’un T\u00fcrk \u0131rk\u0131 yoktur T\u00fcrk dili vard\u0131r yaz\u0131s\u0131na bak\u0131n\u0131z). B\u00fct\u00fcn bu topluluklar\u0131 bir araya getirip belirli bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde tutan, genetik ve yap\u0131sal benzerlikten ziyade, dil benzerli\u011fidir. Bu nedenle T\u00fcrk \u0131rk\u0131 dendi\u011finde, kal\u0131tsal olarak bir benzerlikten \u00e7ok, k\u00fclt\u00fcrel bir benzerlik ifade edilmelidir. Bundan \u00e7\u0131kar\u0131lacak en \u00f6nemli sonu\u00e7 da T\u00fcrk birli\u011fini ya\u015fatmak ve geli\u015ftirmek istiyorsan\u0131z \u00f6nce dilinize sahip \u00e7\u0131kman\u0131z gerekti\u011fidir. Dil akrabal\u0131\u011f\u0131m\u0131z, genetik akrabal\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Ancak yine de \u0131rk tan\u0131m\u0131na kafay\u0131 takm\u0131\u015f olanlar i\u00e7in, bilimsel bir a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131z gerekiyor. Di\u011fer canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcnde \u00e7ok daha kolay bir \u0131rk ve \u00e7e\u015fit ayr\u0131m\u0131 yaparken, insanda neden zorlan\u0131yoruz? Bunun yan\u0131t\u0131 insan soyunun merak duyusunu kazanmas\u0131nda yatar. Di\u011fer canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcnde, merak edip yollara d\u00fc\u015ferek bir yerlere gitmek, yeni bir \u015feyler bulmak, ke\u015ffetmek, i\u015fgal etmek, t\u00fcr\u00fcnden tutkular yoktur. Genetik olarak de\u011fi\u015fmeye ba\u015flarlarsa bulunduklar\u0131 yerde bu de\u011fi\u015fimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler ve ko\u015fullar elverirse ve s\u00fcrerse bu de\u011fi\u015fim t\u00fcr olu\u015fumuna kadar gider. Bu de\u011fi\u015fim s\u0131ras\u0131nda da alt pop\u00fclasyonlar (\u0131rklar ya da alt t\u00fcrler ya da \u00e7e\u015fitler) birbirinden genetik olarak say\u0131labilir ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir farkl\u0131la\u015fma g\u00f6sterirler. Bu de\u011fi\u015fime pop\u00fclasyonu olu\u015fturan bireylerin hepsi kat\u0131l\u0131r. Yani bir toplulu\u011fu \u00f6b\u00fcr\u00fcnden belirgin olarak ay\u0131rabilece\u011fimiz \u00f6zellikler olu\u015fur. B\u00f6ylece bunlar\u0131 alt t\u00fcr, \u0131rk ya da \u00e7e\u015fit olarak tan\u0131mlayabiliriz.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n merak duygusundan dolay\u0131 bir yerlere gitme d\u00fcrt\u00fcs\u00fc, do\u011fal felaketlerden dolay\u0131 yer de\u011fi\u015ftirme zorunlulu\u011fu, sava\u015flarla bir yerlerden ba\u015fka yerlere s\u00fcr\u00fclme, g\u00f6\u00e7ler, yeni kaynaklar bulabilmek i\u00e7in olanak aray\u0131\u015f\u0131, bir zamanlar belirli ko\u015fullarda k\u0131smen farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f topluluklar\u0131n genetik yap\u0131\u015f\u0131m koruyamamas\u0131na neden olmu\u015f, bir toplulu\u011fun genetik bile\u015fimi belirli oranlarda di\u011fer bir toplulu\u011fun i\u00e7ine enjekte edilmi\u015f ve b\u00f6ylece ar\u0131 (saf) yap\u0131 bozulmu\u015ftur. Bu kar\u0131\u015f\u0131m insan soyunun \u0131rklara ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 hale getirmi\u015ftir; \u00e7\u00fcnk\u00fc bir toplumda (\u015fimdilik \u0131rk diyelim) ba\u015fka toplumun (\u0131rk\u0131n) genleri ve yap\u0131s\u0131 belirli oranlarda temsil edilmektedir. E\u011fer insan soyunun alt pop\u00fclasyonlar\u0131 yerini de\u011fi\u015ftirmeden hep ayn\u0131 yerde kalm\u0131\u015f olsayd\u0131, kar\u0131\u015fmasayd\u0131, belki biz bug\u00fcn daha net bir insan alt t\u00fcr\u00fc ya da \u0131rk\u0131 tan\u0131mlayabilirdik. Yine de yerine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 Aborjinler, Pigmeler ve baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck pop\u00fclasyonlar\u0131n belirgin ve kolay tan\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 bu hareketsizliklerinden dolay\u0131d\u0131r. Hayvanlarda da g\u00f6\u00e7 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, hep ayn\u0131 yolu izlemeleri ve ayn\u0131 yerleri tercih etmeleri bak\u0131m\u0131ndan bu kar\u0131\u015f\u0131m ger\u00e7ekle\u015fememi\u015ftir; bu nedenle g\u00f6\u00e7 eden hayvanlarda da \u0131rk tan\u0131m\u0131 yap\u0131labilmektedir. \u0130nsanlarda bu kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, gelenek, g\u00f6renek ve dil yap\u0131s\u0131nda da a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rebilirsiniz. Topluluklar birbirine ne kadar uzaksa, aralar\u0131nda genetik ak\u0131\u015f\u0131 \u00f6nleyecek engeller ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkiliyse, birbirlerinden ayr\u0131lma zamanlar\u0131 ne kadar eskiye dayan\u0131yorsa farkl\u0131la\u015fma (genetik, sosyolojik, dil yap\u0131s\u0131, gelenek ve g\u00f6renek bak\u0131m\u0131ndan) o kadar derin olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan di\u011fer canl\u0131lardan farkl\u0131 olarak kendi \u0131rk\u0131ndan (milletinden diyelim) olmayan biriyle bir araya gelerek \u00e7ocuk yap\u0131yor. Halbuki hayvanlarda bu farkl\u0131l\u0131\u011fa \u00e7ok dikkat edilir ve kural olarak farkl\u0131 bir yap\u0131daki toplulu\u011fun bireyleriyle e\u015feysel ili\u015fkiye girmekten ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131r, en az\u0131ndan tercih edilmez. \u0130nsan topluluklar\u0131nda bu ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa \u00e7ok da dikkat edilmedi\u011fi i\u00e7in bir zamanlar \u0131rk olarak tan\u0131mlanan topluluklar i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da hibrit (melez) olu\u015farak, \u00f6zg\u00fcn genetik yap\u0131 suland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle de \u0131rk ay\u0131r\u0131m\u0131 zorla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde, gerek ortak atalara sahip oldu\u011fumuz maymunlarla, gerek insan genomuyla ve bir\u00e7ok yerde yerel topluluklarla ilgili genetik ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131ld\u0131. \u0130nsan genomu yani gen dizilimi yakla\u015f\u0131k 3 milyar birimden (D\u00f6rt farkl\u0131 renkte olan 4 \u00e7e\u015fit boncuk olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, her boncuk bir harfi simgelesin.) olu\u015fmaktad\u0131r. Rastgele iki insan\u0131n aras\u0131ndaki bu boncuklar\u0131n dizilimindeki fark 1 \/ 1000’dir. Bir zamanlar \u0131rk olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f insan topluluklar\u0131nda bu fark iki insan\u0131n ar\u0131s\u0131ndaki farktan \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fer oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu fark rastgele iki insan\u0131n birbirinden g\u00f6sterdi\u011fi fark\u0131n sadece 1 \/ 10’u kadard\u0131r. Yani Anadolu insanlar\u0131 kendi aralar\u0131nda bu fark\u0131n (yani binde birlik fark\u0131n) y\u00fczde 90’\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor; e\u011fer \u00c7inlilerle ya da Araplarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak ek olarak sadece y\u00fczde lQ’luk bir farkl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Fark y\u00fczde olarak bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131na kar\u015fm ifade edilmeye gelindi\u011finde yine de milyonlarca harfin farkl\u0131 oldu\u011fu bilinen bir ger\u00e7ektir. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck farkl\u0131l\u0131k bile de\u011fi\u015fik insan topluluklar\u0131n\u0131n v\u00fccut yap\u0131s\u0131n\u0131 belirlemede \u00f6nemli rol oynar. Bu nedenle belirli bir say\u0131da iskelet \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir antropolog kesin olarak bu iskeletlerin hangi topluma ait oldu\u011funu s\u00f6yleyebilip tek bir iskelet \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaksa onu yan\u0131ltabilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n birbirinin i\u00e7ine s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. \u0130\u015fte bu ortalama far km \u00f6zellikle 1900-1946 y\u0131llar\u0131nda belirlenmesi, kafatas\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine neden oldu. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndaki \u0131rk\u00e7\u0131 ve kafatas\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131m nedeniyle, sava\u015f sonras\u0131 insan i\u00e7in \u0131rk tan\u0131m\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 insanlara \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc gelmeye ba\u015flad\u0131 ve o g\u00fcne kadar biyolojik temeli olmasa da farkl\u0131 yap\u0131sal benzerlikleri ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lan \u0131rk s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc reddedildi; ancak yerine de ba\u015fka bir s\u00f6zc\u00fck bulunamad\u0131. Bu nedenle konu\u015furken Japon, \u00c7in, Arap, siyahi ve T\u00fcrk \u0131rklar\u0131ndan demek al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 terk edemedik.<\/p>\n

Geldi\u011fimiz \u015fu a\u015famada geneti\u011fe ve v\u00fccut yap\u0131\u015fma dayal\u0131 bir toplum tarifi anlam\u0131m yitiriyor. Toplumu bir arada tutan, onun k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fi oluyor, \u00f6zellikle de dili. Anadolu’da e\u011fer bir genetik ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lsa emin olun ki kimin ne oldu\u011fu tam anla\u015f\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan topluluklar\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerin ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re se\u00e7ildikleri i\u00e7in farkl\u0131 v\u00fccut yap\u0131s\u0131 kazanm\u0131\u015f oldu. \u00d6rne\u011fin Afrika’da \u00e7al\u0131lar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fayan Bu\u015fman – \u00c7al\u0131 adamlar\u0131 (Pigmeler), bir zamanlar serbest ortamda ya\u015fayan ve daha uzun insanlar\u0131n soyundan gelmelerine kar\u015f\u0131n, y\u0131rt\u0131c\u0131lardan . korunmak i\u00e7in, boyu k\u0131sa ve v\u00fccudu k\u00fc\u00e7\u00fck olanlar \u00e7al\u0131lar\u0131n i\u00e7ine daha kolay sazabildikleri i\u00e7in se\u00e7ildi, uzun ve b\u00fcy\u00fck v\u00fccutlular \u00e7al\u0131lar\u0131n i\u00e7inde h\u0131zl\u0131 hareket edemedi\u011fi i\u00e7in y\u0131rt\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan avlanarak ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve b\u00f6ylece k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131l\u0131 (boylar\u0131 80-120 cm) insanlar evrimle\u015fti. Y\u0131rt\u0131c\u0131lardan korunmak ya da ka\u00e7mak i\u00e7in a\u00e7\u0131k alanlara y\u00f6nelenlerde k\u0131sa boylular h\u0131zl\u0131 ko\u015famad\u0131klar\u0131 i\u00e7in y\u0131rt\u0131c\u0131lara yem oldu, bacaklar\u0131 ve boylar\u0131 uzun olanlar se\u00e7ildi ve Afrika’n\u0131n uzun boylu (boylar\u0131 180-220 cm) insanlar\u0131 evrimle\u015fti. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan korunmak i\u00e7in ekvator b\u00f6lgesinde koyu renk derili, siyah g\u00f6zl\u00fc, G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmak i\u00e7in kuzeye gidildik\u00e7e a\u00e7\u0131k tenli mavi g\u00f6zl\u00fc insanlar evrimle\u015fti.
\nAnadolu \u00fc\u00e7 k\u0131tan\u0131n aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc g\u00f6revi yapmas\u0131, bir\u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc toplulu\u011fa kom\u015fu olmas\u0131; sava\u015f meydan\u0131 olmas\u0131, tarihi i\u015fgal, g\u00f6\u00e7, s\u00fcrg\u00fcn ve benzeri insan hareketleriyle bezenmi\u015f olmas\u0131, \u00fc\u00e7 imparatorluk ve onlarca devlet kurulmu\u015f olmas\u0131 Anadolu’nun genetik yap\u0131\u015f\u0131m \u00e7orbaya \u00e7evirmi\u015f tir. \u00dc\u00e7 k\u0131tan\u0131n insan\u0131n\u0131n genlerini burada g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle biyolojik \u0131rk tan\u0131m\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fclmesi en \u00e7ok Anadolu’ya zarar verir. E\u011fer ger\u00e7ek sosyolojik bir birlik olu\u015fturmak isteniyorsa, bunun en kolay yolu T\u00fcrk diline a\u011f\u0131rl\u0131k vermek olabilir.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n v\u00fccut oranlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 bir \u015fekilde evrimle\u015fmesi daha sonra sanayinin dikkate almas\u0131 gereken en \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fct oldu; \u00e7\u00fcnk\u00fc bir Pigmeye yapaca\u011f\u0131m\u0131z oturakl\u0131 tuvaletle bir \u0130sve\u00e7liye yapaca\u011f\u0131m\u0131z oturakl\u0131 tuvalet farkl\u0131 olmak zorundad\u0131r. D\u0131\u015fk\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yerle diz aras\u0131ndaki mesafe birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle yanl\u0131\u015f tasarlanm\u0131\u015f bir tuvalet ta\u015f\u0131nda d\u0131\u015fk\u0131 istenen yere de\u011fil de yana d\u00fc\u015fecektir ve sifonu iki defa \u00e7ekmek zorunda kal\u0131r\u0131z. B\u00f6yle bir tasar\u0131m hatas\u0131nda T\u00fcrkiye’de bo\u015funa yitirilen su ne olur? Bir insan g\u00fcnde 2 defa tuvalete giderse (her defas\u0131nda yanl\u0131\u015f tasar\u0131mdan dolay\u0131 sifon iki defa \u00e7ekilirse), her sifon \u00e7ekiminde 6 litre su kullan\u0131l\u0131rsa, fazladan harcanacak su 2 (tuvalete gitme say\u0131s\u0131) X 6 litre (her defas\u0131nda fazladan harcanan su) X 360 (y\u0131ldaki g\u00fcn say\u0131s\u0131) X 80.000.000 (insan say\u0131s\u0131) = 345.600.000 (\u00dc\u00e7 y\u00fcz k\u0131rk be\u015f milyon metrek\u00fcp su; bu Ankara \u015fehrindeki su fiyatlar\u0131yla yakla\u015f\u0131k bir katrilyon fazladan \u00f6deme demektir). E\u011fer bu \u00f6l\u00e7\u00fcleri bilmezsek, s\u0131rt\u0131m\u0131za tam oturmayan ortopedik olmayan sandalye yaparsak, bel a\u011fr\u0131s\u0131 \u00e7ekeriz; bu \u00f6l\u00e7\u00fcleri bilmezsek y\u00fcksekli\u011fi uygun olmayan masa, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc uygun olmayan yatak yaparsak kas ve bel a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00e7ekeriz. \u00dcretilen ayakkab\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcleri, g\u00f6mlek ve pantolon boyutlar\u0131 ve daha binlerce \u00fcr\u00fcn\u00fcn bu \u00f6l\u00e7\u00fclerin bilinmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc daha az kay\u0131pla \u00fcretimi sa\u011flan\u0131r. Bunun bilimdeki ad\u0131 ergonomidir. Bunlar\u0131n saptanmas\u0131 da \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k de\u011fil, do\u011fru de\u011ferleri ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri bulmakt\u0131r.
\nNe yaz\u0131k ki yeterince e\u011fitilmemi\u015f y\u00f6neticilerin bulundu\u011fu \u00fclkelerde iskeletlerin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, politikac\u0131lar taraf\u0131ndan kafatas\u00e7\u0131l\u0131k, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k olarak halka takdim edilmekte ve bu \u00f6nemli konu -kendilerince a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131c\u0131- bir propaganda malzemesi olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Yak\u0131n zamana kadar yabanc\u0131 mallar\u0131na d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn k\u00f6k\u00fcnde bu uyumsuzlu\u011fun da etkisi vard\u0131.<\/p>\n

Sonu\u00e7ta bir taraftan k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne bilin\u00e7siz bir kafatas\u00e7\u0131l\u0131k ile \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k; \u00f6b\u00fcr yanda dogmas\u0131ndan hi\u00e7 vazge\u00e7meyenler evrim olgusuna s\u0131cak bakmay\u0131 sa\u011flar diye ergonomi biliminin en \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 antropolojiyi k\u00f6t\u00fcleme \u00e7abalar\u0131, toplumu i\u00e7ten i\u00e7e kemiriyor. Sonu\u00e7ta cahille\u015ftirilmi\u015f halk\u0131 y\u00f6netmek ve y\u00f6nlendirmek kolayla\u015f\u0131yor; uygarla\u015ft\u0131rmak
\nda o derecede zorla\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evrim d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve evrim kar\u015f\u0131t\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ba\u011flam\u0131nda sosyalle\u015fen insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerin sebepleri nelerdir? Evrim temelinde \u0131rk\u0131n konumlanmas\u0131 nas\u0131ld\u0131r? T\u00fcrk \u0131rk\u0131 var m\u0131d\u0131r ve T\u00fcrkler evrimle\u015fmi\u015f midir? <\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":2275,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[60,2,68],"tags":[],"coauthors":[83],"class_list":["post-2272","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-teknoloji","category-genel","category-turkluk-turkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2272\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2272"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}