{"id":2319,"date":"2018-06-06T19:30:08","date_gmt":"2018-06-06T16:30:08","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=2319"},"modified":"2018-06-06T19:37:38","modified_gmt":"2018-06-06T16:37:38","slug":"bir-yol-hikayesi-saraybosna-belgrad-otoyolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/bir-yol-hikayesi-saraybosna-belgrad-otoyolu\/","title":{"rendered":"Bir yol hikayesi: Saraybosna-Belgrad Otoyolu"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2320 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/aleksandar-vucic-bakir-izetbegovic-redzep-tajip-erdogan-2-620x350-2.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/aleksandar-vucic-bakir-izetbegovic-redzep-tajip-erdogan-2-620x350-2.jpg 620w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/aleksandar-vucic-bakir-izetbegovic-redzep-tajip-erdogan-2-620x350-2-150x85.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/aleksandar-vucic-bakir-izetbegovic-redzep-tajip-erdogan-2-620x350-2-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, Saraybosna-Belgrad otoyolu i\u00e7in \u00fc\u00e7 milyar Euro sa\u011flamaya haz\u0131r ancak Bosnal\u0131 S\u0131rplar otoyol yap\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Bosna \u0130leti\u015fim ve Ula\u015ft\u0131rma Bakan\u0131 Ismir Jusko, otoban yap\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7 milyar Euroluk finansman \u00f6nerisinin \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019yi ziyarete haz\u0131rlan\u0131rken S\u0131rp Cumhuriyeti (Republica S\u0131rpska) 23 May\u0131s\u2019ta anla\u015fmay\u0131 desteklemedikleri y\u00f6n\u00fcnde bir a\u00e7\u0131klama yay\u0131nlad\u0131. A\u00e7\u0131klama, Jusko\u2019nun iki \u00fclke aras\u0131ndaki niyet mektubunun 20 May\u0131s\u2019ta imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan hemen sonra geldi. Republica S\u0131rpska (RS) \u0130leti\u015fim ve Ula\u015ft\u0131rma Bakan\u0131 Nedjo Trnini\u00e7, \u201cT\u00fcrkiye ve Bosna taraf\u0131ndan imzalanan niyet mektubu, S\u0131rp Cumhuriyeti ile bir anla\u015fmaya var\u0131lmadan \u00f6nce hi\u00e7bir \u00f6neme sahip de\u011fildir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131. Trnini\u00e7, Federasyon proje uygulamada serbesttir ancak RS ad\u0131na karar veremez dedi ve otoyol projesinde RS ve Bo\u015fnak-H\u0131rvat Federasyonu\u2019nun birlikte karar vermesi gerekti\u011fini savundu.<\/p>\n<p>Proje asl\u0131nda iki y\u0131ll\u0131k tart\u0131\u015fma s\u00fcreci sonras\u0131nda olgunla\u015fabildi. 2017\u2019de Bosna Hersek ve S\u0131rbistan otoyol projesi i\u00e7in anla\u015fm\u0131\u015f, finansman i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye ortak mektup g\u00f6ndermi\u015fti. O d\u00f6nemde otoyol maliyetinin 800 milyon Euro olaca\u011f\u0131 hesaplan\u0131yordu. T\u00fcrkiye projeyi \u00f6nemsedi ve gerek lojistik olarak \u00f6nemli buldu\u011fu i\u00e7in gerekse iki \u00fclke ili\u015fkilerinin geli\u015ftirilmesindeki aktif rol\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in deste\u011fe haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Ancak otoyolun g\u00fczergah\u0131 konusunda Bosna-Hersek kaynakl\u0131 bir tak\u0131m sorunlar ve tart\u0131\u015fmalar bir sonraki ad\u0131ma ge\u00e7ilmesini engelledi. Bosna-Hersek\u2019teki tart\u0131\u015fma rotan\u0131n \u00fclkenin do\u011fusundaki Gorajde ve Visegrad ya da kuzeydeki Tuzla\u2019dan ge\u00e7mesi \u00fczerineydi. Ancak temelinde Bosna Hersek\u2019in -Dayton Anla\u015fmas\u0131ndan kalma- karar al\u0131nmas\u0131n\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran y\u00f6netim sistemiydi.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Bosna Hersek Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re \u00fclkenin kurucu orta\u011f\u0131 olan Bo\u015fnak, S\u0131rp ve H\u0131rvatlar\u0131n temsilcilerine e\u015fit s\u00f6z hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131, en basit i\u015flerde dahi \u00fc\u00e7l\u00fc onay\u0131n aranmas\u0131, karar al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel. Bu engel, \u00fclkenin \u00e7al\u0131\u015fabilir durumdaki fabrikalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 80\u2019inin kapal\u0131 kalmas\u0131n\u0131n da \u00fclkenin AB ya da NATO \u00fcyeli\u011fi yolunda ilerlemesinin sekteye u\u011framas\u0131n\u0131n da m\u00fcsebbibi. Otoyol tart\u0131\u015fmas\u0131 ise Bo\u015fnak-S\u0131rp etnik ili\u015fkileri ile ilgili de\u011fil ancak Bosna\u2019n\u0131n iki taraf\u0131n\u0131n yani Bo\u015fnak ve H\u0131rvat h\u00e2kimiyetindeki Federasyonun ve S\u0131rp a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 entite RS\u2019nin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131; iki taraf\u0131n da bu \u00e7ok \u00f6nemli altyap\u0131 projesinin kendi belediyelerinden ge\u00e7mesini istemesiyle ilgiliydi. Bo\u015fnak H\u0131rvat Federasyonu b\u00f6lge n\u00fcfusu 1.5 milyona ula\u015fan Tuzla rotas\u0131n\u0131 isterken RS ticaret merkezi olmayan b\u00f6lgenin kalk\u0131nmas\u0131na hizmet etmesi i\u00e7in Visegrad rotas\u0131n\u0131 istiyordu. Ek not olarak Tuzla rotas\u0131 yine RS i\u00e7inde bulunan Bikeljina\u2019dan zaten ge\u00e7iyordu ve Visegrad rotas\u0131 da arazinin in\u015faat i\u00e7in elveri\u015fsiz olmas\u0131 nedeniyle pek \u00e7ok t\u00fcnel, k\u00f6pr\u00fc ve viyad\u00fck gerektirece\u011finden daha maliyetli bulunuyordu. \u00a0Bu noktada S\u0131rbistan\u2019\u0131n tercihi de Bosnal\u0131 S\u0131rplarla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyordu: \u0130ki ba\u015fkentin S\u0131rbistan\u2019\u0131n g\u00fcneyinden Bosna\u2019n\u0131n da do\u011fusundan birle\u015fmesi y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2321 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1518030035-dUtX_cover.jpg\" alt=\"\" width=\"860\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1518030035-dUtX_cover.jpg 860w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1518030035-dUtX_cover-150x85.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1518030035-dUtX_cover-300x169.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/1518030035-dUtX_cover-768x433.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 860px) 100vw, 860px\" \/><\/p>\n<p>G\u00fczergah konusundaki tart\u0131\u015fma, 2018 Ocak ay\u0131n\u0131n sonunda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u0130stanbul bulu\u015fmas\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den gelen \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisiyle sonland\u0131.\u00a0 T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ile bir araya gelen S\u0131rbistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Aleksandar Vuci\u00e7 ve Bosna Hersek Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Konseyi\u2019nin Bo\u015fnak \u00fcyesi Bakir \u0130zzetbegovi\u00e7 ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Saraybosna-Belgrad Otoyol Projesi\u2019nde anla\u015fma sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. T\u00fcrkiye hem finansman\u0131 \u00fcstlenmi\u015fti hem de iki g\u00fczergah\u0131 da hayata ge\u00e7irme s\u00f6z\u00fc vermi\u015fti. \u00dcstelik yolun baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 ekspres yol olacakt\u0131. Projenin yeni haline g\u00f6re 1.8 milyar Euro\u2019ya mal olacak 190 kilometrelik ilk <em>g\u00fczerg\u00e2h Saraybosna-Zenica-Tuzla-Brcko-Bikeljina-Belgrad <\/em>rotas\u0131n\u0131 izlerken 160 kilometrelik ikinci g\u00fczergah <em>Belgrad-Pozega-Vi\u015fegrad-Saraybosna<\/em> rotas\u0131n\u0131 izleyecek. B\u00f6ylece yol bir tam tur halini de alm\u0131\u015f oldu. Otoyolun art\u0131k 350 kilometrelik bir projeye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi maliyet hesaplar\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftir ve yeni rakam 2,6 milyar Euro olarak a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p>Bosna-Hersek\u2019te baz\u0131 rotalarda halihaz\u0131rda otoyol var ancak olmayan yerlerde da\u011fl\u0131k yap\u0131 ve \u00fclke boyunca uzanan nehirler nedeniyle ula\u015f\u0131m olabilece\u011fin \u00fc\u00e7-d\u00f6rt kat\u0131 zaman harcanmas\u0131na neden oluyor. Saraybosna-Zenica aras\u0131ndaki mevcut otoyola \u00fclkenin en b\u00fcy\u00fck end\u00fcstriyel b\u00f6lgesi olan ve yar\u0131m milyon n\u00fcfuslu Tuzla\u2019n\u0131n da ba\u011flanmas\u0131 zaten \u00fclke ekonomi i\u00e7in ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck bir hizmet. G\u00fcnde 22 bin arac\u0131n bu yolu kullanaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Yolun Brcko\u2019dan da ge\u00e7erek Belgrad\u2019a kadar uzanmas\u0131 ise kelimenin tam anlam\u0131yla Bosna-Hersek toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bak\u0131m\u0131nda da Bosna Hersek S\u0131rbistan ili\u015fkilerinin geli\u015fmesi bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nem arz ediyor. Di\u011fer g\u00fczergah\u0131n da Belgrad-Pozega k\u0131sm\u0131 halihaz\u0131rda S\u0131rbistan taraf\u0131ndan yap\u0131lmakta ve hatt\u0131 tamamlayacak 160 kilometrelik k\u0131s\u0131m da T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan in\u015fa edilecek. Otoyol yap\u0131m\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye \u00fcstlendi ancak T\u00fcrk \u015firketleri yerli i\u015fg\u00fcc\u00fc kullanarak projeyi tamamlayacak. Dolay\u0131s\u0131yla yap-i\u015flet-devlet modeliyle yap\u0131lmas\u0131 planlanan proje, b\u00f6lgenin kalk\u0131nmas\u0131, refah\u0131n\u0131 ve sosyal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc peki\u015ftirmenin d\u0131\u015f\u0131nda gerek Bosna\u2019da gerek S\u0131rbistan\u2019da istihdam da sa\u011flam\u0131\u015f oluyor. Bu noktada ilgili devletlerle ticari ili\u015fkilere de yer vermek gerekirse Bosna Hersek \u2013 T\u00fcrkiye ticaret hacmi ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l 600 milyon dolar\u0131 ge\u00e7ti ve 20 May\u0131s\u2019ta Erdo\u011fan\u2019\u0131n Saraybosna ziyaretinde hedef 1 milyar dolar olarak a\u00e7\u0131kland\u0131. S\u0131rbistan-T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki d\u0131\u015f ticaret hacminin ise bu y\u0131l 1 milyar dolar\u0131 a\u015fmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Balkanlar\u2019\u0131n geri kalan\u0131nda da koridor, otoyol, havaliman\u0131 in\u015faat\u0131 ve i\u015fletmesi \u00fcstlenmi\u015fti ve bu proje bir anlamda Balkanlar\u2019da T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan kurulan ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131n\u0131n bir devam\u0131. Bu elbette b\u00f6lgesel b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve kalk\u0131nma kadar istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda da \u00f6nemli bir ad\u0131m. Ancak bu proje di\u011fer bir y\u00f6n\u00fcyle Balkanlar\u0131n en zorlu ikilisi say\u0131labilecek Bosna ve S\u0131rbistan aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin geli\u015fmesi bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nemli. Bu y\u00f6n\u00fcyle projenin hayata ge\u00e7irilmesi, ilki 2010\u2019da T\u00fcrkiye\u2019nin evsahipli\u011finde \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00dc\u00e7l\u00fc Zirve Toplant\u0131lar\u0131\u2019n\u0131n elle tutulur sonu\u00e7lar\u0131ndan say\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p>Bu projenin eksi\u011fi, Bo\u015fnaklar\u0131 birle\u015ftirmeye de hizmet edebilecekken S\u0131rbistan\u2019a uzanan rotan\u0131n S\u0131rbistan Bo\u015fnaklar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Sancak\u2019tan ge\u00e7memesi. Yine de otoyollar\u0131n yeni rotalarla geli\u015febilecek olmas\u0131 nedeniyle bu projenin orta vadede b\u00f6ylesi bir hedefi de destekleyece\u011fi yorumunu yapabiliriz. Nitekim Belgrad\u2019\u0131 Sancak\u2019\u0131 boydan boya ge\u00e7erek Karada\u011f\u2019a ba\u011flayan ve bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131 yine T\u00fcrk \u015firketlerin \u00fcstlendi\u011fi otoyol iki \u00fclkeyi oldu\u011fu gibi Karada\u011f ve S\u0131rbistan aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Sancak\u2019\u0131 da birbirine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. (Bu yolun yap\u0131m\u0131 esnas\u0131nda projenin Saraybosna\u2019ya uzamamas\u0131 Bosna Hersek\u2019te ele\u015ftirilere neden olmu\u015ftu.) Belgrad-Saraybosna Otoyolu\u2019nun ge\u00e7ece\u011fi Pozega ile Yenipazar (Novipazar) aras\u0131ndaki yolun bir k\u0131sm\u0131 da halihaz\u0131rda otoyol. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok zor bir co\u011frafyada, siyasi dengelerin a\u015f\u0131r\u0131 k\u0131r\u0131lgan oldu\u011fu bu b\u00f6lgede baz\u0131 neticeler y\u0131llara yay\u0131lm\u0131\u015f giri\u015fim ve \u00e7abalarla elde edilebiliyor. Bu anlamda b\u00f6lge refah\u0131 ve istikrar\u0131 ad\u0131na elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na sokan bir T\u00fcrkiye\u2019den bahsetti\u011fimizi vurgulamak gerekir.<\/p>\n<p>Peki, g\u00f6r\u00fcnen t\u00fcm sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fczergah anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fan taleplerin tamam\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 suretiyle giderildi\u011fi ve finansman konusunda eli a\u00e7\u0131k davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde Bosnal\u0131 S\u0131rp y\u00f6neticiler neden kendilerine de hizmet edecek b\u00f6ylesi devasa ve \u00f6nemli bir yat\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6nleme tela\u015f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler? Bunun g\u00f6r\u00fcnen ilk a\u00e7\u0131klamas\u0131 yakla\u015fan Bosna-Hersek se\u00e7imleri. Sonbaharda hem devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 hem parlamento se\u00e7imleri yap\u0131lacak ve g\u00f6r\u00fcnen o ki sorun \u00e7\u0131karma potansiyeli hala daha oy artt\u0131r\u0131c\u0131 bir etken olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Zaten bir s\u00fcredir bilhassa Bo\u015fnak n\u00fcfusu tedirgin eden bir tak\u0131m provokatif olaylar ya\u015fan\u0131yordu. Hatta Bakir \u0130zetbegovi\u00e7 \u00fclke i\u00e7inden ve b\u00f6lgeden birtak\u0131m g\u00fc\u00e7lerin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Bo\u015fnaklara kar\u015f\u0131 &#8220;\u00f6zel&#8221; sava\u015f\u0131 \u015fiddetle k\u0131nad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. S\u0131rplar\u0131n yeni paramiliter yap\u0131lar kurdu\u011fu, sokak g\u00f6sterilerine kat\u0131lan bu kimselerin askeri e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyor. \u00d6te yandan anayasal olarak ayr\u0131 bir polis g\u00fcc\u00fc kurma hakk\u0131na sahip olan RS\u2019nin &#8220;ter\u00f6rle m\u00fccadele&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131yla 2 bin 500 yeni otomatik silah tedarik etmeye giri\u015fmesi de RS Ba\u015fkan\u0131 Milorad Dodik&#8217;in &#8220;silahl\u0131 bir g\u00fc\u00e7 kurmay\u0131 hedefledi\u011fi&#8221;<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> iddialar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirdi. \u00a0Bat\u0131 bas\u0131n\u0131nda \u201cArs\u0131z S\u0131rp Milliyet\u00e7i\u201d olarak da tan\u0131mlanan Dodik, RS\u2019nin Bosna Hersek\u2019ten ayr\u0131lmas\u0131 taraftar\u0131 ve hatta bunun i\u00e7in zemin haz\u0131rlayan pek \u00e7ok giri\u015fimde de bulunmu\u015f bir siyasi. Bahsetti\u011fimiz proje ise ayr\u0131lmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirici yeni ba\u011flar kuruyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2322\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/is.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"504\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/is.jpg 341w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/is-150x95.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/is-300x189.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k ki Bosna-Hersek\u2019teki her ba\u015far\u0131l\u0131 proje, Bosna-Hersek\u2019i g\u00fc\u00e7lendirir. Bu t\u00fcr projeler, Bosna Hersek\u2019in b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ekonomik ve stratejik konumunu iyile\u015ftirirken -ironik olacak ama-kendi i\u00e7indeki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lara kar\u015f\u0131 da toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131r. Dodik\u2019in siyasi hesaplar\u0131n\u0131n s\u00fcreci nereye g\u00f6t\u00fcrece\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. Dodik, en son Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi karar\u0131 hilaf\u0131na 9 Ocak\u2019\u0131 \u201cS\u0131rp Cumhuriyeti G\u00fcn\u00fc\u201d ilan etti\u011finde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k giri\u015fimine d\u00fcnya kamuoyunun tepkisini ve uygulanan yapt\u0131r\u0131m\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eimdi RS\u2019deki ekonomik geli\u015fmelerin ve kalk\u0131nman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an lider olma kimli\u011fi ile ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 tav\u0131rla oy toplamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren lider kimli\u011fi aras\u0131nda tercih yapacak. As\u0131l mesele ise \u015fu: Bosnal\u0131 S\u0131rplar asla S\u0131rbistan\u2019s\u0131z hareket etmedi\u011fine g\u00f6re ba\u015f\u0131ndan bu yana otoyol giri\u015fimlerini ba\u015flatan taraf olan S\u0131rbistan, bu projenin ger\u00e7ekle\u015fmesini istiyor mu istemiyor mu? Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131ma a\u00e7\u0131k olan, ticari ili\u015fkilerin g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in pek \u00e7ok giri\u015fim yapan ve \u00fclkenin kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 ve refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda t\u00fcm b\u00fcrokratik engelleri kald\u0131ran S\u0131rbistan, hem Bosnal\u0131 S\u0131rplar\u0131n hem S\u0131rbistan\u2019\u0131n beklentilerinin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bu projenin \u00f6n\u00fcndeki Dodik engelini nas\u0131l kald\u0131racak?<\/p>\n<p>Bu makale, sadece bir yol hikayesini aktarmak i\u00e7in kaleme al\u0131nmad\u0131. Bosna Hersek\u2019in i\u00e7inde bulundu\u011fu derin a\u00e7maz\u0131 otoyol projesi \u00f6rne\u011fi \u00fczerinden anlatmak ve ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin Bosna ve Bo\u015fnaklar i\u00e7in \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 yapmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015fmakla birlikte bunun \u00f6n\u00fcndeki engelleri de sergilemek i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u00dclkenin devlet sistemini ve Anayasas\u0131n\u0131 da olu\u015fturan 14 Aral\u0131k 1995 tarihli Dayton Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131\u2019na g\u00f6re Bosna Hersek, topraklar\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya payla\u015fan (y\u00fczde 51-y\u00fczde 49) biri Bosna Hersek Federasyonu, di\u011feri Republika Srpska olmak \u00fczere iki entite ile Bo\u015fnak, H\u0131rvat ve S\u0131rp olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 kurucu halktan ve ayr\u0131 bir y\u00f6netimi bulunan Br\u00e7ko B\u00f6lgesi&#8217;nden olu\u015fur. Yakla\u015f\u0131k on iki kilometre kare alana ve 80 bin n\u00fcfusa sahip Br\u00e7ko, BM y\u00f6netimine tabi. Bo\u015fnak ve H\u0131rvatlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu Bosna Hersek Federasyonu i\u00e7erisinde ayr\u0131ca 10 kanton bulunur.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> RS (Bosna Hersek S\u0131rp Entitesi) polisindeki toplam 6 bin 906 polisten 6 bin 433&#8217;\u00fcn\u00fcn S\u0131rp k\u00f6kenli olmas\u0131 endi\u015feleri artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye, Saraybosna-Belgrad otoyolu i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z \u00fc\u00e7 milyar Euro sa\u011flamaya haz\u0131r ancak Bosnal\u0131 S\u0131rplar otoyol yap\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin Bo\u015fnaklar i\u00e7in \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 yapmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki engel S\u0131rplar m\u0131, S\u0131rbistan m\u0131, Rusya m\u0131?<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":2331,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[63,2,69],"tags":[166,162,165,164,167,163],"coauthors":[30],"class_list":["post-2319","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-genel","category-yakin-cografya","tag-alexander-vucic","tag-bosna","tag-izzetbegovic","tag-rusya","tag-saraybosna","tag-sirbistan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2319"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2319\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2319"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}