{"id":2360,"date":"2018-06-13T19:30:00","date_gmt":"2018-06-13T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com?p=2360&#038;preview=true&#038;preview_id=2360"},"modified":"2018-06-13T14:36:43","modified_gmt":"2018-06-13T11:36:43","slug":"almanyanin-turkiye-cumhuriyeti-donemindeki-ermeni-politikalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/almanyanin-turkiye-cumhuriyeti-donemindeki-ermeni-politikalari\/","title":{"rendered":"Almanya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti d\u00f6nemindeki Ermeni politikalar\u0131"},"content":{"rendered":"<h2><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2363 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/week.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/week.jpg 640w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/week-150x94.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/week-300x188.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/h2>\n<h2><strong>G<\/strong><strong>iri\u015f<\/strong><\/h2>\n<p>20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda d\u00fcnya siyasetindeki geli\u015fmeler Fransa, \u0130ngiltere ve Rusya\u2019y\u0131 yak\u0131nla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda ittifak yapan bu devletler yapt\u0131klar\u0131 gizli anla\u015fmalarla Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin payla\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda uzla\u015fm\u0131\u015flard\u0131 (Turan 2015: 74). Sava\u015f \u00f6ncesinde Almanya ile Osmanl\u0131 Devleti aras\u0131nda ya\u015fanan yak\u0131nla\u015fma ve b\u00fcy\u00fck devletler aras\u0131ndaki blokla\u015fma sonucunda Osmanl\u0131 Devleti Almanya\u2019n\u0131n yan\u0131nda sava\u015fa kat\u0131lmak zorunda kalm\u0131\u015f ve Almanya\u2019n\u0131n sava\u015ftan yenik \u00e7\u0131kmas\u0131 Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin de toprak kaybetmesine ve par\u00e7alanmas\u0131na neden olmu\u015ftur<em>. <\/em>Ancak s\u00f6z konusu sava\u015fa Almanya\u2019n\u0131n sadece Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak niyetiyle kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer emperyalist devletler gibi Ortado\u011fu ve Kafkaslar\u2019daki enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ve Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere, Fransa ve Rusya\u2019ya b\u0131rakmamak i\u00e7in bu sava\u015fa kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi de g\u00f6zlerden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r (Ta\u015fc\u0131o\u011flu 2016: 205).<\/p>\n<p>Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Ermenilerin Rusya\u2019y\u0131 desteklemesi ve Osmanl\u0131 ordusu aleyhine casusluk ve sabotaj faaliyetlerinde bulunmas\u0131 \u00fczerine Almanlar, isyanc\u0131 Ermenilerin sava\u015f b\u00f6lgelerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 ve sava\u015f ya\u015fanmayan b\u00f6lgelere nakledilmeleri konusunda Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin y\u00f6netim kadrolar\u0131 ile isti\u015farede bulunarak Osmanl\u0131 y\u00f6neticilerinin g\u00f6\u00e7 karar\u0131 almalar\u0131 \u00fczerinde etkili olmu\u015flar ve Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fc uygulamaya konulmu\u015ftur. Ancak sava\u015f sona erdikten sonra Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fc nedeniyle Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra Almanya\u2019n\u0131n da su\u00e7lanmaya ba\u015flamas\u0131 \u00fczerine Almanlar zorunlu g\u00f6\u00e7 konusunda kendilerine yap\u0131lan su\u00e7lamalardan kurtulabilmek i\u00e7in Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fc ile ilgilerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015flar ve T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131 su\u00e7lama yoluna gitmi\u015flerdir (Ta\u015fc\u0131o\u011flu 2016: 189).<\/p>\n<p>Almanya\u2019n\u0131n yukar\u0131da \u00f6zetlenen Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki politikalar\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Atat\u00fcrk T\u00fcrkiye\u2019sinin uluslararas\u0131 alandaki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcc\u00fc Almanlar\u0131n II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesine kadar T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerinde dikkatli ve T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 davranmalar\u0131na neden olmu\u015f, bu d\u00f6nemde Almanya ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda \u00f6zellikle Ermeni meselesinden kaynaklanan bir kriz ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Almanya\u2019da Hitlerin iktidara gelmesinin ard\u0131ndan ise Ermeniler ile Almanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin artt\u0131\u011f\u0131 ve Ermenilerin her zaman oldu\u011fu gibi g\u00fc\u00e7l\u00fcden yana olma politikas\u0131 izleyerek Almanlara yana\u015ft\u0131klar\u0131, Almanlar\u0131n da bu ilgiyi kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rakmad\u0131klar\u0131 ve Ermenilerle ili\u015fkilerini geli\u015ftirdikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kapsamda Nazilerle Ermeniler aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011finin ideolojik zemini 1930\u2019larda d\u00f6\u015fenmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Goebbels 1933 y\u0131l\u0131nda Ermenileri Aryan olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Nazi Partisi\u2019nin \u00f6nemli ideologlar\u0131ndan olan Almanya\u2019n\u0131n \u0130\u015fgal Edilmi\u015f Do\u011fu B\u00f6lgeleri Bakan\u0131 Alfred Rosenberg 1926-1936 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u015earkiyat Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn ba\u015f\u0131nda bulunan Dr. Arta\u015fes Abegyan\u2019\u0131 Ermenilerin antropolojisini ve tarihini incelemek \u00fczere bir komite kurmakla g\u00f6revlendirmi\u015ftir (Perin\u00e7ek 2015:129). Arta\u015fes Abegyan ile Paul Rohrbach 1934 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 \u201cAryan Ermenilerin Nazi Entelekt\u00fcelleri ile \u0130\u015fbirli\u011fi\u201d adl\u0131 kitapta Ermenilerin ve Ermeni dilinin Aryan k\u00f6kenli oldu\u011funu ifade etmi\u015flerdir (Erdin\u00e7 2016a: 2). Komitenin 1934\u2019te kurulmas\u0131ndan be\u015f ay sonra Rosenberg, Hitler\u2019e Ermenilerin ar\u00ee \u0131rktan geldi\u011fini g\u00f6steren bir rapor sunmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemden itibaren sava\u015f sonuna kadar Almanya\u2019da Ermeniler ve antik tarihleri, ar\u00ee \u0131rka aidiyetleri ve \u201c1915 Ermeni k\u0131r\u0131m\u0131\u201d \u00fczerine onlarca kitap yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cErmenilik-Ar\u00eelik\u201d, \u201cZeytun\u201d, \u201cErmeniler ve Almanlar\u0131n Tarihi Dostlu\u011fu\u201d, \u201cAr\u00eeler Sana Bak\u0131yor\u201d, \u201cG\u00f6n\u00fcll\u00fclerimizin Tarihi Rol\u00fc\u201d adl\u0131 kitaplar bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r (Perin\u00e7ek 2015: 130, Erdin\u00e7 2016a: 2).<\/p>\n<p>3. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131n patlak vermesinden 4 y\u0131l \u00f6nce 10 May\u0131s ve 9 A\u011fustos 1935\u2019te Ermenilere ait Hayrenik<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> adl\u0131 g\u00fcnl\u00fck gazetede \u00e7\u0131kan yaz\u0131larda Ermenilerin ve Yunanl\u0131lar\u0131n Selanik\u2019te \u00e7ok say\u0131da Yahudi\u2019yi katletmelerinden \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z edilmi\u015f ve Ermenilerin Nazi Almanya\u2019s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan Yahudi aleyhtarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekledikleri ifade edilmi\u015ftir (Weems 2002: 347). 19 A\u011fustos 1936\u2019da Ermenilere ait Hayrenik adl\u0131 haftal\u0131k dergide ise <em>\u201ckanserli urun v\u00fccuttan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lmas\u0131nda akan kan\u0131n ehemmiyetinin olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Yahudilerin de toplumdan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lmalar\u0131nda akacak kan\u0131n ehemmiyetinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve Naziler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunun bir zorunluluk oldu\u011fu\u201d <\/em>ifade edilmi\u015ftir (Hayrenik Weekly, August 19, 1936). Benzer \u015fekilde ayn\u0131 derginin 17 Eyl\u00fcl 1936 tarihli n\u00fcshas\u0131nda Adolf Hitler\u2019i \u00f6ven yaz\u0131lar yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te Ermeniler taraf\u0131ndan Berlin, M\u00fcnih gibi Alman \u015fehirlerinin yan\u0131 s\u0131ra B\u00fckre\u015f, Sofya gibi di\u011fer Avrupa \u015fehirlerinde Ermeni milliyet\u00e7i dernekleri ve Almanlar lehine faaliyet y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere Ermeni gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctleri kurulmu\u015f, ayr\u0131ca Bulgaristan ve Romanya\u2019da Tseghagron<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> \u00f6rg\u00fct\u00fcne mensup sava\u015f\u00e7\u0131 gruplar olu\u015fturulmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde Almanya\u2019da Ermeniler i\u00e7in \u00f6zel okullar kurularak Ermeni \u00e7ocuklar\u0131na 3. Reich\u2019\u0131n himayesinde kurulacak B\u00fcy\u00fck Ermenistan\u2019\u0131n propagandas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve Ermeniler aras\u0131nda Almanlar\u0131n deste\u011fi ile Ermenistan\u2019\u0131n T\u00fcrklerden ve Ruslardan temizlenerek Bulgarlar, Romenler, Slovaklar ve H\u0131rvatlar gibi Ermenilerin de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015faca\u011f\u0131 fikri i\u015flenmi\u015ftir (Perin\u00e7ek 2015: 130-137, Abramyan 2006: 71-72-74).<\/p>\n<h2><strong>II. D<\/strong><strong>\u00fcnya <\/strong><strong>S<\/strong><strong>ava\u015f\u0131 <\/strong><strong>d<\/strong><strong>\u00f6neminde <\/strong><strong>E<\/strong><strong>rmeni<\/strong><strong>-A<\/strong><strong>lman <\/strong><strong>i<\/strong><strong>\u015f <\/strong><strong>b<\/strong><strong>irli\u011fi<\/strong><\/h2>\n<p>I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda Almanya\u2019ya kar\u015f\u0131 cephede yer alan ve kendileri i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurma vaadinde bulunan \u0130ngiltere, Fransa ve Rusya\u2019y\u0131 destekleyen Ermeniler Almanya\u2019n\u0131n yukar\u0131da izah edilen faaliyetlerinin de etkisiyle II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda taraf de\u011fi\u015ftirerek Almanya\u2019y\u0131 desteklemi\u015flerdir. Ermenilerin Hitler\u2019in 1930\u2019da Almanya\u2019da iktidara gelmesinin ard\u0131ndan, \u00e7\u0131kacak bir sava\u015f\u0131 Almanya\u2019n\u0131n kazanaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirmesini yapmalar\u0131 Hitler liderli\u011findeki Almanya\u2019ya destek vermelerinde etkili olmu\u015ftur<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p>Ermenilerin Nazilere verdi\u011fi destek sava\u015f y\u0131llar\u0131nda da devam etmi\u015ftir. Ta\u015fnaklar\u0131n Nazi Almanya\u2019s\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer almas\u0131nda ba\u015frol\u00fc oynayan, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda \u201cM\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk Kasab\u0131\u201d ve \u201cYahudi Avc\u0131s\u0131\u201d olarak an\u0131lan Dro lakapl\u0131 Ermeni General Drastamat Kanayan II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ba\u015flar\u0131nda 812. Ermeni Lejyoner Taburunu kurarak Almanya saflar\u0131nda harbe kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Erdin\u00e7 2016a: 2). Dro\u2019nun \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 1942 y\u0131l\u0131nda Var\u015fova\u2019n\u0131n Rembertow b\u00f6lgesinde, Simferepol\u2019de, Rostovna Donu\u2019da, Pulawy\u2019de ve 1943\u2019de Orlow b\u00f6lgesinin Jizdra \u015fehrinde Ermeni lejyoner birlikleri kurulmu\u015ftur. Sadece Polonya\u2019da kurulan Ermeni lejyoner taburlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 dokuzdur (Perin\u00e7ek 2015: 136). Ermeni lejyoner birli\u011finin mevcudu \u00f6nce 20.000 ki\u015fiye, daha sonra Fransa ve Almanya\u2019da ya\u015fayan di\u011fer Ermenilerin de Alman ordusunun Do\u011fu Lejyonu olan 19. Orduya kat\u0131lmalar\u0131yla 100.000 ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015f ve Dro komutas\u0131ndaki Ermeni birlikleri K\u0131r\u0131m\u2019da, Kuzey Kafkasya\u2019da ve Hollanda\u2019da Alman birlikleriyle sava\u015fa kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Erdin\u00e7 2016a: 2, Weems 2002: 346).<\/p>\n<p>Ermeni lejyoner birli\u011findeki askerlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Almanya\u2019n\u0131n i\u015fgal etti\u011fi \u00fclke topraklar\u0131nda kurdu\u011fu koruma birlikleri i\u00e7inde de g\u00f6rev yapm\u0131\u015f, Ermeni askerler i\u015fgal edilen topraklarda ya\u015fayan Yahudiler ile di\u011fer istenmeyen unsurlar\u0131n tespitinde ve tutuklanmas\u0131nda, tutuklananlar\u0131n daha sonra toplu olarak imhaya tabi tutulduklar\u0131 toplama kamplar\u0131na nakledilmesinde ve Almanya lehine casusluk yap\u0131lmas\u0131nda da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Alman \u00fcniformas\u0131 i\u00e7indeki Ta\u015fnaklar esir kamplar\u0131ndaki Sovyet ordusunun Ermeni askerlerini ziyaret ederek onlara Almanlar\u0131n Ermenistan\u2019\u0131 Bol\u015feviklerden ve T\u00fcrklerden kurtarma imk\u00e2n\u0131 sundu\u011funu, a\u00e7l\u0131k ve hastal\u0131ktan kurtulabilmek i\u00e7in Almanlar\u0131n saf\u0131na ge\u00e7meleri gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek esir kamplar\u0131ndan ajan dev\u015firmi\u015ftir (Perin\u00e7ek 2015: 138-141).<\/p>\n<p>1942 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde Suren Bezzadian Paikhar taraf\u0131ndan kurulan Ermeni Milli Sosyalist Hareketi Hoassank ve Ermeni General Karekin Nezhdeh taraf\u0131ndan kurulan \u0131rk\u00e7\u0131 Tseghagron \u00f6rg\u00fctlerine mensup \u00e7ok say\u0131da Ermeni genci Nazi SS birliklerinde ve di\u011fer Nazi asker\u00ee birliklerinde g\u00f6rev yapmaktayd\u0131. Benzer \u015fekilde Almanya ve Fransa\u2019da ya\u015fayan \u00e7ok say\u0131da Ermeni genci 58. Panzer Kolordusunda ve 19. Alman Ordusunda g\u00f6rev alm\u0131\u015ft\u0131r. Ermeni Ta\u015fnak liderleri ise Alman asker\u00ee istihbarat servislerinin kontrol\u00fcnde T\u00fcrkiye\u2019deki ve Ortado\u011fu\u2019daki Nazi istihbarat b\u00fcrolar\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi h\u00e2linde faaliyet y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>1942 y\u0131l\u0131nda Almanya taraf\u0131ndan kod ad\u0131 Gertrud olan bir harek\u00e2t plan\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Planda T\u00fcrk-Sovyet s\u0131n\u0131r\u0131 \u00fczerinden Sovyetlere darbe vurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere Almanya\u2019n\u0131n Alman, Yunan, Bulgar ve \u0130talyan ordular\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Ermenistan ve G\u00fcrcistan\u2019dan temin edece\u011fi 100.000 askerin de deste\u011fi ile T\u00fcrkiye\u2019yi i\u015fgal etmesi ve T\u00fcrk topraklar\u0131n\u0131n Ermenistan, G\u00fcrcistan, Yunanistan ve Bulgaristan aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmekteydi. Birka\u00e7 kez ismi de\u011fi\u015ftirilen plan Ruslar\u0131n Kafkasya cephesindeki kar\u015f\u0131 taarruzu ve m\u00fcttefiklerin Sicilya\u2019ya asker \u00e7\u0131kartmas\u0131 \u00fczerine ertelenmi\u015ftir (Erdin\u00e7 2016a: 2, Perin\u00e7ek 2015: 150).<\/p>\n<p>1944 \u015eubat\u2019\u0131nda Rosenberg\u2019in emriyle Birle\u015fik Ermeni Kararg\u00e2h\u0131 da kurulmu\u015ftur. Ba\u015f\u0131nda Vartan Sarkisyan\u2019\u0131n bulundu\u011fu bu kurum, Alman Silahl\u0131 Kuvvetleri Wehrmacht ve asker\u00ee istihbarat\u0131 olan Abwehr b\u00fcnyesindeki b\u00fct\u00fcn Ermeni askeri ve istihbarat gruplar\u0131n\u0131n faaliyetlerini koordine etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Ermeniler Alman asker\u00ee istihbarat\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 olan Amiral Canaris\u2019in g\u00f6zetiminde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar, bu maksatla \u0130stanbul\u2019da te\u015fkil edilen Kriegs Organisation Naher Osten (Ortado\u011fu \u0130stihbarat A\u011f\u0131 Te\u015fkilat\u0131)\u2019nda ajan olarak g\u00f6rev alm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki Ermenilerin Alman haber alma faaliyetleri i\u00e7in uygun bir kaynak haline geldikleri hususu o d\u00f6nemde \u0130ngiltere\u2019nin Ankara B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi taraf\u0131ndan Londra\u2019ya g\u00f6nderilen raporlara da yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r (Erdin\u00e7 2016a: 2).<\/p>\n<p>1930\u2019lardan itibaren ve II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 boyunca Almanya\u2019y\u0131 destekleyen Ermeniler, sava\u015f\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru \u0130ngiltere ve m\u00fcttefiklerinin sava\u015f\u0131 kazanacaklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra g\u00fc\u00e7l\u00fcden yana taraf de\u011fi\u015ftirerek \u0130ngiltere ve m\u00fcttefiklerini desteklemeye ba\u015flam\u0131\u015f, Dro lakapl\u0131 Ermeni General Drastamat Kanayan ise sava\u015f su\u00e7lusu olarak yarg\u0131lanma korkusuyla Ermeni Diasporas\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla ABD\u2019ye ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r (Erdin\u00e7 2016a: 2). Ancak Ermenilerin s\u00f6z konusu tav\u0131r de\u011fi\u015fikli\u011fi II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Nazi ordusunda sava\u015ft\u0131klar\u0131 ve Yahudi katli\u00e2m\u0131nda aktif olarak yer ald\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fini saklamaya k\u00e2fi gelmemektedir. ABD Ermenilerinin Alman ordusunda fiilen sava\u015fan Dro lakapl\u0131 Ermeni Generali Drastamat Kanayan ad\u0131na ABD\u2019de ve Ermenistan\u2019da an\u0131t mezarlar yapt\u0131rmalar\u0131, California\u2019da Nazi lideri Drastamat Kanayan\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Dro Leadership Institute (Dro Liderlik Enstit\u00fcs\u00fc) adl\u0131 bir enstit\u00fc kurarak Ermeni gen\u00e7lerini e\u011fitmeleri ve Gertrud Plan\u0131 Ermeni-Nazi i\u015fbirli\u011finin saklanmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirmektedir.<\/p>\n<p>Ermenilerin Nazilerle Yahudi katli\u00e2m\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 i\u015fbirli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrklerin su\u00e7lanmas\u0131 konusunda da i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.\u00a0 Ermeniler Hitler taraf\u0131ndan s\u00f6ylendi\u011fini iddia ettikleri ifadeler yoluyla T\u00fcrkleri su\u00e7lamakta, Alman yetkililer ve tarih\u00e7iler ise Hitler\u2019in s\u00f6zleri aras\u0131nda Ermenilere ait bir ifade bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildikleri halde bu yalan\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek Ermeni tezlerine destek sa\u011flamaktad\u0131r. Ermeniler, Hitler\u2019in II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131n\u0131 ba\u015flatan 1 Eyl\u00fcl 1939\u2019daki Polonya sald\u0131r\u0131s\u0131ndan bir hafta \u00f6nce Obersalzberg\u2019te Alman generallerine Alman dilinde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmadaki s\u00f6zlerinin \u0130ngilizce \u00e7evirisine konu\u015fma metninde bulunmayan \u201cErmenilerle ilgili\u201d ekleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hitler konu\u015fmas\u0131nda <em>\u201c\u00f6l\u00fcm<\/em><em> k\u0131talar\u0131ma Polonyal\u0131lar\u0131 \u00e7oluk-\u00e7ocuk, gen\u00e7-ihtiyar ortadan kald\u0131rma emri verdim\u201d <\/em>demi\u015f ve Ermenilerin iddias\u0131na g\u00f6re s\u00f6zlerine devamla <em>\u201czaten Ermenilere yap\u0131lan katliam\u0131 kim hat\u0131rl\u0131yor ki\u201d <\/em>ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Hitler\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n orijinal metninde Ermenilerle ilgili b\u00f6yle bir ifade yoktur (Ata\u00f6v 1984: 3-11). Nitekim sava\u015ftan sonra sava\u015f su\u00e7lular\u0131n\u0131n yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 N\u00fcremberg mahkemesi Hitler\u2019in bu konu\u015fma metnini USA-29 ve USA-30 bi\u00e7iminde numaralayarak onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak mahkeme taraf\u0131ndan onaylanan metinlerde Hitler\u2019in sarf etti\u011fi iddia edilen Ermenilere ait c\u00fcmle yer almamaktad\u0131r (Orly Sald\u0131r\u0131s\u0131 Davas\u0131 1985: 46). S\u00f6z konusu iddia 23 Nisan 2015\u2019te Berlin Katedrali\u2019nde Ermeni, S\u00fcryani ve Pontus Rumlar\u0131 s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 anmak i\u00e7in d\u00fczenlenen ayinden sonra Almanya\u2019n\u0131n 11. Cumhurba\u015fkan\u0131 Joachim Gauck\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada da dile getirilmi\u015ftir. Alman Cumhurba\u015fkan\u0131\u00a0 s\u00f6z\u00a0 konusu konu\u015fmas\u0131nda bu konudaki iddialar\u0131 bir ad\u0131m daha ileriye ta\u015f\u0131yarak zorunlu g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrklerin Ermenileri diri diri yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcnceye kadar kovalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da iddia etmi\u015ftir (Bundespr\u00e4sidialamt, The Speech Online:<a href=\"http:\/\/www.bundespraesident.de\/\">www.bundespraesident.de. <\/a>23.04.2015: 1-4)<\/p>\n<p>Alman yetkililerin Hitler\u2019in konu\u015fmas\u0131nda Ermenilere ili\u015fkin bir ifade bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bildikleri halde bu t\u00fcr iddialar\u0131 tekrarlayarak Ermenilere destek sa\u011flamas\u0131n\u0131n ve zorunlu g\u00f6\u00e7 nedeniyle T\u00fcrkleri su\u00e7lamas\u0131n\u0131n Nazi-Ermeni i\u015fbirli\u011fini gizleme ve kendi i\u015fledikleri Yahudi soyk\u0131r\u0131m su\u00e7una ortak bularak Almanya \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 hafifletme \u00e7abalar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2362 size-large\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Government-Building-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Government-Building.jpg 1024w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Government-Building-150x100.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Government-Building-300x200.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Government-Building-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">A<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">lmanya<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">\u2019<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">n\u0131n\u00a0<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">Y<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">ahudi\u00a0<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">s<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">oyk\u0131r\u0131m\u0131na <\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">o<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">rtak <\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">a<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">rama <\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">\u00e7<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">abalar\u0131 ve <\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">A<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">SALA<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">\u2019<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">ya <\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">d<\/strong><strong style=\"text-align: center; font-size: 24px;\">este\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti\u011fi 1965 y\u0131l\u0131ndan sonra T\u00fcrk diplomatlar\u0131n\u0131n Ermeniler taraf\u0131ndan katledilmesine ve T\u00fcrklere y\u00f6nelik di\u011fer Ermeni ter\u00f6r eylemlerine ra\u011fmen Almanya\u2019n\u0131n soyk\u0131r\u0131m yalan\u0131 konusunda Ermenilere hak verme politikas\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik meydana gelmemi\u015ftir. Tersine bu d\u00f6nemde Almanya\u2019n\u0131n Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 artan bir \u015fekilde g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Almanya\u2019n\u0131n Ermeni konusunda izledi\u011fi politika yabanc\u0131lar (T\u00fcrkler) politikas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde belirlenmektedir. Ermeni sorunu ve s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m iddias\u0131, hem T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi (AB)\u2019ne girmeye ehil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hem de Almanya\u2019daki T\u00fcrk toplumunun \u201culusal az\u0131nl\u0131k\u201d say\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlama u\u011fra\u015f\u0131s\u0131d\u0131r. T\u00fcrk toplumunun ulusal bir az\u0131nl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesini \u00f6nlemek amac\u0131yla T\u00fcrk ulusunun yapayl\u0131\u011f\u0131n\u0131, mozaikli\u011fini kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7evreler soyk\u0131r\u0131m tezini g\u00fcndemde tutmakla Alman kamuoyunun \u00fclkedeki T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 per\u00e7inlemektedir. Bu durumdan daha vahimi egemen s\u00f6yleme itiraz edenlerin karar mekanizmalar\u0131 i\u00e7inde yer almalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le geldi\u011finden Almanya\u2019da \u00f6zellikle e\u011fitim d\u00fczeyi y\u00fcksek T\u00fcrkler aras\u0131nda soyk\u0131r\u0131m tezini savunanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n giderek art\u0131\u015f g\u00f6stermesidir (K\u0131l\u0131\u00e7 2003: 217-219).<\/p>\n<p>Almanlar Ermeni sorununu Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p, Ermeni s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n Yahudi soyk\u0131r\u0131m\u0131na \u00f6nc\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylerken, Prof. Rainer M\u00fcnz gibi baz\u0131lar\u0131 daha da ileri gidip gaz odalar\u0131n\u0131n T\u00fcrk icad\u0131 oldu\u011funu ve Balkanlar&#8217;da etnik temizli\u011fin T\u00fcrkler taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedirler. Baz\u0131 Alman yazarlar taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla Talat Pa\u015fa&#8217;n\u0131n \u201c<em>Ermeni sorununu Ermenileri yok ederek \u00e7\u00f6zmek gerekir<\/em>\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi\u011fi iddia edilmektedir. Ancak bu s\u00f6z\u00fcn sahibi Talat Pa\u015fa de\u011fil, Alman do\u011fu bilimcisi Ewald Banse&#8217;dir (Ar\u0131kan 2006: 344). Banse 1910 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan T\u00fcrkiye adl\u0131 kitab\u0131nda Ermenilerin sahip olduklar\u0131 refaha ve geni\u015f haklara kar\u015f\u0131n T\u00fcrk\u2019e ihanet eden g\u00fcvenilmez bir az\u0131nl\u0131k olduklar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r ifadelerle vurgulad\u0131ktan sonra, <em>\u201cErmeni sorununu ortadan kald\u0131rman\u0131n tek yolu Ermeni halk\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131r\u201d <\/em>ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r (K\u0131l\u0131\u00e7 2003: 218-219).<\/p>\n<p>Ermenilerin 1973\u2019te Santa Barbara\u2019da ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ve 1983\u2019e kadar devam eden T\u00fcrk diplomatlar\u0131na y\u00f6nelik suikast ve katli\u00e2mlar\u0131 konusunda da Almanya\u2019n\u0131n dolayl\u0131 olarak Ermeni ter\u00f6r\u00fcne destek oldu\u011fu g\u00f6zlenmi\u015ftir. Ermeni ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ASALA&#8217;n\u0131n T\u00fcrk diplomatlar\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi cinayetler, Alman medyas\u0131nda Ermeni ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn de\u011fil, &#8220;Ermeni s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131&#8221; iddias\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirilmesine vesile yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Musev\u00ee soyk\u0131r\u0131m\u0131nda T\u00fcrklerin Almanlara \u00f6nc\u00fcl\u00fck ettikleri yalan\u0131, Almanya&#8217;n\u0131n \u00fcnl\u00fc Ermeni uzman\u0131 ve Ermeni Yazarlar Birli\u011fi\u2019nin onur \u00fcyesi olan Tessa Savvidis Hofmann taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hofmann\u2019\u0131n bir di\u011fer marifeti de 1980 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan \u201cDer V\u00f6lkermord an den Armeniern vor Gericht- Der Prozess Talaat Pascha (Ermeni K\u0131y\u0131m\u0131 Mahkeme \u00d6n\u00fcnde-Talat Pa\u015fa Yarg\u0131lamas\u0131) adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi resimde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (Erdin\u00e7 2016b: 47-48). Tal\u00e2t Pa\u015fa ile ilgili mahkeme tutanaklar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 kitapta kullan\u0131lan ve \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f kurukafalardan olu\u015fan resmin sol \u00fcst k\u00f6\u015fesine Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n resmi konularak \u201cbu masum insanlar\u0131 Talat Pa\u015fa katletti\u201d imaj\u0131 verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131n i\u00e7 kapa\u011f\u0131n\u0131n arka sayfas\u0131na ise; \u201c<em>Kitab\u0131n \u00fczerindeki foto\u011fraf\u0131n 1916\/1917 y\u0131llar\u0131nda Bat\u0131 Anadolu\u2019daki kurukafalar piramitlerini yani T\u00fcrk barbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011finden hi\u00e7 ku\u015fku duyulmaz<\/em>\u201d ifadesi yaz\u0131l\u0131d\u0131r (Ta\u015fc\u0131o\u011flu 2015a: 17).<\/p>\n<p>Oysa ger\u00e7ek ad\u0131 \u201cThe Apotheosis of War (Sava\u015f\u0131n Tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131) olan tablonun Ermeni g\u00f6\u00e7\u00fcnden 44 sene \u00f6nce 1871 y\u0131l\u0131nda Rus ressam Vasili Vasilyevi\u00e7 Vere\u015f\u00e7agin taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Prof. Dr. T\u00fcrkkaya Ata\u00f6v taraf\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Ata\u00f6v 1985: 16-19).<\/p>\n<p>Ermenistan ve Ermeniler adl\u0131 kitab\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 2 milyondan fazla Ermeni ve Rum\u2019un katili oldu\u011funu yazabilecek (Erdin\u00e7 2016b: 55) kadar fanatik bir T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 olan Hofmann da, Prof. Rainer M\u00fcnz gibi hi\u00e7bir somut delil ve belgeye dayanmadan gaz odalar\u0131n\u0131 ilk kez T\u00fcrkler\u2019in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Almanya&#8217;da soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 en fazla savunan ve Lepsius&#8217;un izinden giden Hofmann <em>&#8220;T\u00fcrkiye ge\u00e7mi\u015fi ile hesapla\u015fmal\u0131d\u0131r&#8221; <\/em>diyerek T\u00fcrkiye&#8217;yi su\u00e7lamaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan Tessa Savvidis Hofmann, Bernard Lewis, Heath Lowry gibi Ermeni iddialar\u0131n\u0131 yalanlayan bilim adamlar\u0131n\u0131 da su\u00e7lamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 ve Ermeni yanl\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle tan\u0131nan Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n hamili\u011fini de \u00fcstlenen Hofmann (Erdin\u00e7 2016b: 55) 2-22 Kas\u0131m 2002 tarihleri aras\u0131nda Ermeni sorununu Alman Meclisi\u2019ne ta\u015f\u0131mak i\u00e7in imza kampanyas\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f ve Berlin\u2019de \u201c1915 Soyk\u0131r\u0131m Etkinlikleri\u201d d\u00fczenleyerek Alman kamuoyunu yan\u0131ltmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (Ar\u0131kan 2006: 344-345, K\u0131l\u0131\u00e7 2003: 229-231).<\/p>\n<p>\u0130mza kampanyas\u0131n\u0131 y\u00f6neten Tessa Savvidis Hofmann\u2019\u0131n Almanya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve BND (Federal \u0130stihbarat Servisi) ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu bilinmektedir. T\u00fcrkiye ve Kafkaslar\u2019da az\u0131nl\u0131k \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 uzman\u0131 olan Hofmann, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019deki baz\u0131 yazarlar\u0131 maa\u015fa ba\u011flayarak Ermeni s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusunda kitaplar yazd\u0131ran Hamburg Sosyal \u0130ncelemeler Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn de destek\u00e7isidir. Bu enstit\u00fc, Almanya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye \u0130stihbarat Masas\u0131 \u015feflerinden Udo Steinbach\u2019\u0131n y\u00f6netti\u011fi ve kayna\u011f\u0131 Alman D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7esinden sa\u011flanan Hamburg Do\u011fu Enstit\u00fcs\u00fc ile birlikte Tessa Savvidis Hofmann taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmektedir (K\u0131l\u0131\u00e7 2003: 234).<\/p>\n<h2><strong>A<\/strong><strong>lmanlar\u0131n <\/strong><strong>H<\/strong><strong>olokostun <\/strong><strong>e<\/strong><strong>tkilerini <\/strong><strong>a<\/strong><strong>zaltma <\/strong><strong>\u00e7<\/strong><strong>abalar\u0131 ve <\/strong><strong>T<\/strong><strong>\u00fcrkler <\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>zerindeki <\/strong><strong>b<\/strong><strong>ask\u0131 <\/strong><strong>p<\/strong><strong>olitikalar\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Avrupa&#8217;da H\u0131ristiyan Demokratlar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi ve Sosyal Demokratlar\u0131n oy kaybetmesi Ermeni Sorununu da etkilemi\u015ftir. T\u00fcrk dostu olarak g\u00f6r\u00fclen Almanya\u2019n\u0131n \u00f6nceki Ba\u015fbakan\u0131 Gerhard Schr\u00f6der&#8217;in partisinin s\u00fcrekli oy kaybetmesi ve muhafazak\u00e2rlar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi Ermeni tasar\u0131lar\u0131n\u0131n Alman Meclisi&#8217;ne getirilmesinde ve kabul edilmesinde etkili olmu\u015ftur. Di\u011fer taraftan T\u00fcrkiye&#8217;nin AB \u00fcyeli\u011fini istemeyen muhafazak\u00e2rlar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi ve bunu \u00f6nleyemeyen liberallerin politik sebeplerle Ermeni sorununa farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 da Ermeni isteklerinin kabul\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r (Ar\u0131kan 2006: 353).<\/p>\n<p>Almanya\u2019n\u0131n Ermeni tezlerini desteklemesi ve T\u00fcrkiye\u2019yi soyk\u0131r\u0131m yapmakla su\u00e7lamas\u0131n\u0131n arka plan\u0131nda yatan en \u00f6nemli sebeplerden biri yeni soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lular\u0131 bularak kendi atalar\u0131n\u0131n i\u015fledi\u011fi Namibya<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> ve Yahudi soyk\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n etkilerini hafifletme ve tarihin ilk soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n Almanlardan \u00f6nce T\u00fcrkler taraf\u0131ndan uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlama \u00e7abas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer neden ise Almanya\u2019da ya\u015fayan en b\u00fcy\u00fck az\u0131nl\u0131k grubu olan T\u00fcrklerin sahip oldu\u011fu vatanseverlik ve milliyet\u00e7ilik duygular\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutma ve s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 iddialar\u0131 yoluyla su\u00e7luluk duygusu yaratarak T\u00fcrkleri T\u00fcrkl\u00fcklerinden utan\u0131r h\u00e2le getirmek suretiyle Alman toplumu i\u00e7inde daha sessiz ve uyumlu bir grup haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abas\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu bask\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve soyk\u0131r\u0131m tezini sorgulayan bir T\u00fcrk\u2019\u00fcn ne medyada ne politikada ve ne de akademi \u00e7evrelerinde i\u015f bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (G\u00fcm\u00fc\u015f 2015: 162, Bac\u0131no\u011flu 2001:199). 2001 y\u0131l\u0131nda Alman Parlamentosunda milletvekili olan, 2005-2009 d\u00f6neminde de Milletvekilli\u011fi yapan Almanya T\u00fcrk Toplumu Konfederasyonu eski ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Hakk\u0131 Keskin 2007 y\u0131l\u0131nda s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131 reddetti\u011fi gerek\u00e7esiyle medyan\u0131n da bask\u0131s\u0131yla tekrar aday yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Soyk\u0131r\u0131m\u0131 reddedenlere kar\u015f\u0131 uygulanan lin\u00e7 politikalar\u0131 Alman okullar\u0131nda da uygulanmaktad\u0131r. Stuttgart\u2019ta bir okulun 10. S\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi Ezgi \u00d6.\u2019n\u00fcn derste \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan anlat\u0131lan Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 reddetmesi s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan \u201cT\u00fcrk nazisi\u201d olarak yaftalanmas\u0131na neden olmu\u015f (G\u00fcm\u00fc\u015f 2015:163) ve \u00f6\u011frencinin okuldan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda bahane olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1960\u2019larda T\u00fcrk i\u015f\u00e7isini Almanya\u2019ya davet eden ve uzun y\u0131llar T\u00fcrk i\u015fg\u00fcc\u00fcnden yararlanan Almanya \u00f6zellikle 1980\u2019lerden itibaren T\u00fcrk i\u015f\u00e7ilerinin geri d\u00f6n\u00fc\u015flerini \u00f6zendirici politikalar izlemeye ba\u015flam\u0131\u015f, 2007 y\u0131l\u0131ndan itibaren ise g\u00f6\u00e7men mevzuat\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkleri asimile etme politikalar\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler 18 ya\u015f\u0131na geldikten sonra ya Alman ya da T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7mek zorunda b\u0131rak\u0131lmakta, Alman vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7enler ise T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r (\u015eahin 2010: 53). Bu suretle Almanya bu \u00fclkede do\u011fan 3. Ku\u015fak T\u00fcrkleri \u00e7ok daha kolay asimile etme imk\u00e2nlar\u0131na sahip olmaktad\u0131r. Alman vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7en T\u00fcrkler ise zaten yeterli bilgiye sahip olmad\u0131klar\u0131 Ermeni meselesi konusunda Alman e\u011fitim sisteminde ald\u0131klar\u0131 bilgiyle yetinmekte ve Alman devletinin bask\u0131lar\u0131ndan da \u00e7ekinerek T\u00fcrkiye\u2019nin Ermeni meselesi konusundaki tezlerini savunamamaktad\u0131r. Okullarda kendi aralar\u0131nda bile T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmalar\u0131na izin verilmeyen T\u00fcrk \u00f6\u011frenciler, bir\u00e7ok eyalette T\u00fcrk\u00e7e derslerinin de kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla (\u015eahin 2010: 90-91) T\u00fcrkl\u00fckten b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kopar\u0131lmakta ve haks\u0131z \u015fekilde s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131yla su\u00e7lanan T\u00fcrk gen\u00e7leri su\u00e7luluk ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusu alt\u0131nda ezilerek Almanya\u2019n\u0131n su\u00e7lamalar\u0131n\u0131 daha kolay kabul eder h\u00e2le getirilmektedir.<\/p>\n<h2><strong>S<\/strong><strong>\u00f6zde <\/strong><strong>E<\/strong><strong>rmeni <\/strong><strong>s<\/strong><strong>oyk\u0131r\u0131m <\/strong><strong>i<\/strong><strong>ddialar\u0131n\u0131n <\/strong><strong>A<\/strong><strong>lman <\/strong><strong>d<\/strong><strong>ers <\/strong><strong>k<\/strong><strong>itaplar\u0131na <\/strong><strong>a<\/strong><strong>l\u0131nmas\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Almanya soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131na \u00e7e\u015fitli eyaletlerde okutulan ders kitaplar\u0131nda da yer vermektedir. Almanya&#8217;da ilk kez 2002 y\u0131l\u0131nda Brandenburg Eyaletinde eyaletin E\u011fitim Eski Bakan\u0131 Steffen Reiche taraf\u0131ndan okul kitaplar\u0131nda s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ders m\u00fcfredat\u0131na konmu\u015f ve takip eden s\u00fcre\u00e7te di\u011fer eyaletlerde de s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ders m\u00fcfredat\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (Ar\u0131kan 2006: 347).<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Alman h\u00fck\u00fcmetlerinin Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkler hakk\u0131nda ald\u0131klar\u0131 bu ve benzeri kararlardan \u00f6nce Avrupa&#8217;da ve \u00f6zellikle Almanya&#8217;da Ermeni Diaspora faaliyetlerinin de hareketlenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kapsamda Alman bas\u0131n\u0131na yans\u0131yan s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ibaresinin ders kitaplar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, Almanya Ermeniler Merkezi Kurulu organizat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde faaliyet g\u00f6steren Diaspora Ermenilerini adeta aya\u011fa kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Dr. Raffi Bedikyan ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Almanya Ermenileri Merkezi Kurulu T\u00fcrkiye&#8217;nin AB&#8217; ye tam \u00fcyelik m\u00fczakereleri \u00f6ncesinde Ermeni-Alman k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerinin geli\u015ftirilmesi ve s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n t\u00fcm Avrupa&#8217;da tan\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik olarak Almanya&#8217;n\u0131n Dinslaken kentinde 17-19 Aral\u0131k 2004 tarihlerinde Uluslararas\u0131 Ermeni Gen\u00e7lik Konferans\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir (Ar\u0131kan 2006: 346, ERAREN 2005). Alman Devleti\u2019nin s\u00f6z konusu konferans\u0131n kendi topraklar\u0131nda d\u00fczenlenmesine izin vermesi ve toplant\u0131ya ev sahipli\u011fi yapmas\u0131 Ermeni iddialar\u0131na destek oldu\u011funu saklamaya bile gerek duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Berlin G\u00f6\u00e7 ve Uyum Dairesi ise 13 Haziran&#8217;da s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 anlatan bir kitab\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1,5 milyon Ermeni&#8217;nin sistematik bir \u015fekilde yok edildi\u011fini \u00f6ne s\u00fcren kitap yay\u0131n tarihinden yakla\u015f\u0131k iki ay \u00f6nce bas\u0131lm\u0131\u015f, ancak Berlin Eyalet Ba\u015fbakan\u0131 Wowereit&#8217;in T\u00fcrkiye ziyareti nedeniyle kitab\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ertelenmi\u015ftir. Berlin Senatosu&#8217;na ba\u011fl\u0131 G\u00f6\u00e7 ve Uyum Dairesi taraf\u0131ndan Berlin&#8217;de ya\u015fayan g\u00f6\u00e7men k\u00fclt\u00fcrlerini tan\u0131tmak i\u00e7in haz\u0131rlanan \u201cErmeniler ve Berlin-Berlin&#8217;deki Ermeniler\u201d adl\u0131 kitapta ba\u015ftan sona kadar s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m anlat\u0131lmaktad\u0131r. Ermeni Diasporas\u0131n\u0131n bilinen iddialar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 kitapta Osmanl\u0131, J\u00f6n T\u00fcrkler ve Talat Pa\u015fa katil ilan edilerek <em>\u201c1,5 milyon Ermeni\u2019nin bilerek ve sistematik bir \u015fekilde yok edildi\u011fi ve bunun Ermeni halk\u0131n\u0131n soyk\u0131r\u0131ma u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131n en somut belgesi oldu\u011fu\u201d <\/em>ifadesi yer almaktad\u0131r. Alman yazar Tessa Savvidis Hofmann&#8217;\u0131n \u00f6nderli\u011finde haz\u0131rlanan 104 sayfal\u0131k bu kitapta T\u00fcrklerin Ermenileri g\u00f6\u00e7e zorlad\u0131\u011f\u0131, katletti\u011fi, baz\u0131 Ermeni illerinin T\u00fcrk \u015fehirlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve katledilen Ermenilerin a\u00e7\u0131lan toplu mezarlara g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddialar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak amac\u0131yla (Ar\u0131kan 2006: 348, Ulun\/Sel\u00e7uk 2005) birtak\u0131m resimler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermenilerin sahte belge ve resim \u00fcretme konusundaki sab\u0131kalar\u0131 kayna\u011f\u0131 belirtilmeyen resimlerin ger\u00e7ekli\u011fi konusunda \u015f\u00fcphe uyand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2361 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/E8B0FBB9-EE47-4A70-BE3C-5EB92844378D_w1023_r1_s.jpg\" alt=\"\" width=\"1023\" height=\"575\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/E8B0FBB9-EE47-4A70-BE3C-5EB92844378D_w1023_r1_s.jpg 1023w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/E8B0FBB9-EE47-4A70-BE3C-5EB92844378D_w1023_r1_s-150x84.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/E8B0FBB9-EE47-4A70-BE3C-5EB92844378D_w1023_r1_s-300x169.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/E8B0FBB9-EE47-4A70-BE3C-5EB92844378D_w1023_r1_s-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1023px) 100vw, 1023px\" \/><\/p>\n<h2><strong>A<\/strong><strong>lman <\/strong><strong>p<\/strong><strong>arlamentosunun <\/strong><strong>s<\/strong><strong>\u00f6zde <\/strong><strong>E<\/strong><strong>rmeni <\/strong><strong>s<\/strong><strong>oyk\u0131r\u0131m <\/strong><strong>k<\/strong><strong>ararlar\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Almanya Federal Meclisi Nisan 2001\u2019de Dilek\u00e7e Komisyonu\u2019nun \u201cs\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n\u201d tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in karar \u00f6nerisini y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na havale edilmesini kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Alman Federal Meclisine gelen Ermeniler ile ilgili metinde; \u201cD\u00fcnyada ilk soyk\u0131r\u0131m fiilinin T\u00fcrkler taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi\u201d ve \u201cLozan Antla\u015fmas\u0131 \u00f6ncesinde 5 milyon H\u0131ristiyan\u2019\u0131n T\u00fcrkler taraf\u0131ndan katledildi\u011fi\u201d iddialar\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Metinde yer alan \u201cT\u00fcrkiye&#8217;nin soyk\u0131r\u0131m\u0131 kabul ederek AB&#8217;ye \u00fcye olabilmesi\u201d \u015fart\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan istekler ABD Temsilciler Meclisine gelen Ermeni tasar\u0131lar\u0131yla b\u00fcy\u00fck benzerlik i\u00e7ermektedir (Ar\u0131kan 2006: 345-346, K\u0131l\u0131\u00e7 2003: 234-235). Bu durum d\u0131\u015f \u00fclkelerdeki Ermeni lobilerinin ve Ermeni Diasporas\u0131n\u0131n e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde hareket ettiklerini ve birbirinin kopyas\u0131 olan soyk\u0131r\u0131m yasa tasar\u0131lar\u0131n\u0131 farkl\u0131 \u00fclkelerin parlamentolar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Almanya Federal Parlamentosu 16 Haziran 2005 tarihinde s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde papaz Lepsius\u2019un<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> d\u00fczmece iddialar\u0131na dayanan yeni bir karar daha kabul etmi\u015ftir. Karar \u0130ttihat ve Terakki y\u00f6netimini, Ermenileri imha etmek amac\u0131yla s\u00fcrg\u00fcn yapmakla ve kitlesel katli\u00e2m uygulamakla, Osmanl\u0131 Devleti&#8217;ni ise soyk\u0131r\u0131mla su\u00e7lamaktad\u0131r. Gerek\u00e7esi ile birlikte 4 sayfal\u0131k bir metin olan bu karar, as\u0131ls\u0131z ve mesnetsiz su\u00e7lamalarla doludur (Elekda\u011f 2005, Ar\u0131kan 2006: 348). Karar\u0131n gerek\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde hi\u00e7bir yarg\u0131 karar\u0131na dayanmadan s\u00fcbjektif kaynaklarla bu sonuca var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Almanya Parlamentosu\u2019nun karar\u0131 papaz Lepsius\u2019un gizli raporuna, Lepsius\u2019un raporu ise Amerikan misyonerlerinin uyduruk rapor ve hat\u0131ralar\u0131na dayanmaktad\u0131r. \u201cB\u00fcy\u00fckel\u00e7i Morgenthau\u2019nun \u00d6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn Perde Arkas\u0131\u201d adl\u0131 eserinde; ABD\u2019nin \u0130stanbul B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Morgenthau\u2019un Lepsius\u2019un Gizli Raporu\u2019nu temel alarak kaleme ald\u0131\u011f\u0131 raporunun tamamen yalan ve uydurmalara dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Amerikal\u0131 tarih\u00e7i Heath Lowry; eserinde papaz Lepsius\u2019un 31 Temmuz 1915\u2019te Morgenthau\u2019yu ziyaret etti\u011fini ve zorunlu g\u00f6\u00e7e son vermek i\u00e7in d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir protesto hareketi ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi\u011fini bildirmektedir. Lepsius, Gizli Rapor\u2019unu yazarken Amerikan B\u00fcy\u00fckel\u00e7isinden ald\u0131\u011f\u0131 misyoner raporlar\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Lowry\u2019nin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Morgenthau\u2019un ayn\u0131 belgeleri 1916 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u0130ngiliz Mavi Kitab\u0131\u2019n\u0131n edit\u00f6r\u00fc Viscount Bryce\u2019a da verdi\u011fini g\u00f6stermektedir. (Elekda\u011f 2005, Ar\u0131kan 2006: 349-350). Yani \u201cMavi Kitap\u201d ve Lepsius\u2019un eseri ayn\u0131 kaynaklar kullan\u0131larak kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Morgenthau\u2019\u0131n raporlar\u0131 kendi tespitlerine de\u011fil, terc\u00fcman\u0131 Ar\u015fak \u015eimavonyan ile k\u00e2tibi Agop Andonyan taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve hayal mahsul\u00fc olaylar\u0131 olmu\u015f gibi g\u00f6steren d\u00fczmece raporlara dayanmaktad\u0131r. \u201cAmbassador Morgenthau&#8217;s Story\u201d ad\u0131yla bas\u0131lan ve Ermeniler taraf\u0131ndan h\u00e2len soyk\u0131r\u0131m delili olarak kullan\u0131lmaya devam edilen kitapta yaz\u0131lanlar ile Morgenthau\u2019\u0131n kendi tuttu\u011fu \u201cG\u00fcnl\u00fck Hat\u0131ra Defteri\u201d kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca kitapta yer alan sapt\u0131rmalar ve sahtecilik a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (Aya 2013: 11-182, Lowry 2001).<\/p>\n<p>Ermenilerin ve Almanya gibi \u00fclkelerin soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 olan Morganthau belgelerindeki sapt\u0131rmalar ve sahtecilik T\u00fcrk tarih\u00e7ilerin yan\u0131 s\u0131ra yabanc\u0131 tarih\u00e7ilerin eserlerinde de a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konuldu\u011fu halde Almanya\u2019n\u0131n bu belgeler \u00fczerinden Ermeni tezlerini savunmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131ndan taviz vermesini sa\u011flamak ve Almanya\u2019da ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alarak etkisizle\u015ftirmek hedefleriyle a\u00e7\u0131klanabilecek bir durumdur.<\/p>\n<p>Alman Parlamentosunun Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 iddialar\u0131na ili\u015fkin son karar\u0131 2016 y\u0131l\u0131nda al\u0131nm\u0131\u015f ve Alman Hristiyan Demokrat Birlik Partisi(CDU\/CSU), Alman Sosyal Demokrat Partisi (SPD) ve Ye\u015filler Partisi taraf\u0131ndan sunulan yeni bir Ermeni tasar\u0131s\u0131 Alman parlamentosu taraf\u0131ndan 2 Haziran 2016\u2019da kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kararda; <em>\u201c101 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcnde Ermeni, S\u00fcryani ve Keldanilerin s\u00fcrg\u00fcn ve katli\u00e2m ma\u011fduru olduklar\u0131, 24 Nisan 1915\u2019te \u0130stanbul\u2019da bir milyonu a\u015fk\u0131n etnik Ermeni\u2019nin planl\u0131 tehcir ve yok edili\u015f s\u00fcrecinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve bu insanlar\u0131n kaderinin kitlesel imha, etnik temizlik, tehcir ve soyk\u0131r\u0131mlar tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6rnek te\u015fkil etti\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclerek d\u00f6nemin Alman y\u00f6netiminin insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 eylemi niteli\u011findeki bu g\u00f6\u00e7\u00fc engellememesinden dolay\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fc duyuldu\u011fu, T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u015fledi\u011fi su\u00e7u kabul etmesi, Ermenilerle bar\u0131\u015fmas\u0131, 2009 y\u0131l\u0131nda Ermenistan\u2019la imzalad\u0131\u011f\u0131 protokol\u00fc onaylamas\u0131 ve Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131 gerekti\u011fi, Almanya\u2019n\u0131n okul, \u00fcniversite ve siyaset e\u011fitiminin i\u00e7erisinde m\u00fcfredat ve ders kitaplar\u0131na 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar tarihiyle y\u00fczle\u015fme \u00e7er\u00e7evesinde Ermenilerin tehciri ve yok edili\u015fini de dahil etme ve gelecek ku\u015faklara aktarma g\u00f6revi bulundu\u011fu ve bu noktada \u00f6zellikle eyaletlere \u00f6nemli bir rol d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc\u201d <\/em>ifadeleri yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Alman Parlamentosunda kabul edilen karar incelendi\u011finde bir\u00e7ok bilgi hatas\u0131 ve maksatl\u0131 yan\u0131ltmalar i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Parlamento karar\u0131nda zorunlu g\u00f6\u00e7 karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na neden olan olaylardan hi\u00e7 bahsedilmemesi ve sanki Ermeniler durup dururken sevk ve isk\u00e2n karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f gibi bir izlenim yarat\u0131lmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde Osmanl\u0131 Devleti sekiz ayr\u0131 cephede sava\u015f\u0131rken Ermenilerin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 isyanlar devleti zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, Osmanl\u0131 ordular\u0131 bir yandan bu cephelerde sava\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan cephe gerisine de asayi\u015f i\u00e7in kuvvet ay\u0131rmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ermeniler isyan \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerde \u00e7eteler olu\u015fturarak erkekleri askerde olan kad\u0131nlar\u0131, ya\u015fl\u0131lar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 a\u011f\u0131r i\u015fkencelerle katletmi\u015flerdir. Katliam\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi b\u00f6lgelerde T\u00fcrklere ait \u00e7ok say\u0131da toplu mezar bulunmu\u015ftur. Ermeniler katliam\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Osmanl\u0131 Ordusu\u2019na zarar verecek pek \u00e7ok giri\u015fimde bulunmu\u015flard\u0131r. Silahalt\u0131nda olanlar silahlar\u0131 ile birlikte Osmanl\u0131 Ordusu\u2019ndan firar ederek d\u00fc\u015fman ordular\u0131n\u0131n saflar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fc\u015fman ordular\u0131 lehine casusluk yapm\u0131\u015flar ve Ermeni f\u0131r\u0131nc\u0131lar yapt\u0131klar\u0131 ekmeklerle Osmanl\u0131 askerlerini zehirlemi\u015flerdir<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>. Osmanl\u0131 Devleti yap\u0131lan t\u00fcm ikazlara ra\u011fmen Ermenilerin isyana ve sivil halk\u0131 katletmeye devam etmesi ve asker\u00ee harek\u00e2t\u0131 sekteye u\u011fratarak orduyu geri b\u00f6lge emniyeti i\u00e7in kuvvet ay\u0131rmak zorunda b\u0131rakmas\u0131 \u00fczerine isyanc\u0131 Ermenilerin sava\u015f alanlar\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131larak sava\u015f ya\u015fanmayan b\u00f6lgelere nakledilmesi karar\u0131n\u0131 almak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer yandan sevk ve isk\u00e2n kanununun \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce g\u00f6\u00e7 uygulamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Anadolu co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fayan Ermeni say\u0131s\u0131<\/p>\n<p>736.000 ki\u015fi olup bunlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kendi istekleriyle ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmi\u015f, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise g\u00f6\u00e7ten kurtulmak i\u00e7in din de\u011fi\u015ftirerek M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015ftur. G\u00f6\u00e7e tabi tutulan Ermenilerin say\u0131s\u0131 438.758 (Hala\u00e7o\u011flu 2001: 72-77) olup, s\u00f6z konusu rakam Kemal \u00c7i\u00e7ek taraf\u0131ndan 450.000-500.000 kadar olarak verilmektedir (\u00c7i\u00e7ek 2005: 247- 248-249). Bunlardan 382.148\u2019inin (%87\u2019sinin) g\u00f6\u00e7 yerlerine vard\u0131klar\u0131 Amerikan ar\u015fiv belgelerinde kay\u0131tl\u0131d\u0131r (Bakar 2009: 105-106).<\/p>\n<p>Halep\u2019teki Amerikan konsolosu Jackson da 3 \u015eubat 1916 tarihli s\u00fcrg\u00fcn edilenler listesinde 486.000 Ermeni\u2019nin bulundu\u011funu, 8 \u015eubat 1916 tarihli raporunda ise g\u00f6\u00e7 b\u00f6lgesinde 500.000 civar\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn Ermeni bulundu\u011funu rapor etmi\u015ftir (\u00d6zdemir vd. 2004: 75). S\u00f6z konusu raporlar g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00f6\u00e7 yerlerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin g\u00f6\u00e7 kafilelerine jandarmalardan te\u015fkil edilen emniyet m\u00fcfrezeleri refakat ettirmesine ra\u011fmen kafilelere baz\u0131 b\u00f6lgelerde e\u015fk\u0131yalar taraf\u0131ndan yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar sonucunda toplam olarak 9.500 kadar Ermeni ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir (Hala\u00e7o\u011flu 2001: 77). Ayr\u0131ca yollarda a\u00e7l\u0131ktan da \u00f6l\u00fcmler oldu\u011fu (Hala\u00e7o\u011flu, 2001: 77), bunun d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6\u00e7 ettirilen Ermenilerden 25.000-30.000 kadar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 askerleri ve halk\u0131nda da \u00f6nemli kay\u0131plara neden olan tifo, dizanteri gibi hastal\u0131klardan \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc tahmin edilmektedir. Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerine g\u00f6re e\u015fk\u0131ya sald\u0131r\u0131lar\u0131, a\u00e7l\u0131k ve salg\u0131n hastal\u0131klar nedeniyle g\u00f6\u00e7 yerlerine ula\u015famadan hayat\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin say\u0131s\u0131 56.610\u2019dur (Hala\u00e7o\u011flu 2001: 77). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Rus istilas\u0131 ve Ermeni katli\u00e2mlar\u0131 nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybeden T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 1.931.132 ki\u015fidir (Ta\u015fc\u0131o\u011flu 2015b: 347). Bu rakam Justin McCarthy taraf\u0131ndan 1.602.132<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> olarak belirlenmi\u015ftir (McCarthy 1995: 273).<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Ermeni katli\u00e2m\u0131ndan kurtulabilmek i\u00e7in 1.604.000 T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman topraklar\u0131n\u0131 terk etmek zorunda kalm\u0131\u015f ve bunlardan 1.000.000\u2019u yol \u015fartlar\u0131 ve Ermeni sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir (\u00d6\u011f\u00fcn 2004: 276-279). Ancak Almanya\u2019n\u0131n karar\u0131nda T\u00fcrk kay\u0131plar\u0131ndan hi\u00e7 s\u00f6z edilmemektedir. G\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin g\u00f6\u00e7 kafilelerine jandarmalardan te\u015fkil edilen emniyet m\u00fcfrezeleri refakat ettirmesine ra\u011fmen kafilelere baz\u0131 b\u00f6lgelerde e\u015fk\u0131yalar taraf\u0131ndan yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar sonucunda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren Ermeniler nedeniyle Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin su\u00e7lanamayaca\u011f\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) M\u00fclteciler Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Fridtjof \u00a0Nansen\u2019in 21 Eyl\u00fcl 1929\u2019da Milletler Cemiyeti\u2019ne sundu\u011fu raporda da kay\u0131tl\u0131d\u0131r (Cemiyet-i Akvam Gazetesi 21 Eyl\u00fcl 1929). G\u00f6\u00e7 ettirilen Ermeniler i\u00e7in al\u0131nan insani tedbirler ise ayr\u0131 bir makale konusu olacak kapsama sahiptir. Buna ra\u011fmen Alman Parlamentosunun Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fc nedeniyle T\u00fcrklerin insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015fledi\u011fini \u00f6ne s\u00fcren bir karar almas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir hukuki gerek\u00e7esi yoktur ve karar siyasidir.<\/p>\n<h2><strong>A<\/strong><strong>lman <\/strong><strong>p<\/strong><strong>arlamento <\/strong><strong>k<\/strong><strong>ararlar\u0131n\u0131n <\/strong><strong>A<\/strong><strong>lman <\/strong><strong>u<\/strong><strong>lusal <\/strong><strong>h<\/strong><strong>ukuku ve <\/strong><strong>u<\/strong><strong>luslararas\u0131 <\/strong><strong>h<\/strong><strong>ukuk <\/strong><strong>a<\/strong><strong>\u00e7\u0131s\u0131ndan <\/strong><strong>i<\/strong><strong>ncelenmesi<\/strong><\/h2>\n<p>Ermeniler i\u00e7in zorunlu g\u00f6\u00e7 karar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde mevcut \u00fclkelerin ceza hukuklar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Almanya ba\u015fta olmak \u00fczere bunlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n ceza hukukunda Ermenilerin i\u015fledikleri fiillerin vatana ihanet kapsam\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 ve bu su\u00e7 i\u00e7in bir\u00e7ok \u00fclkenin idam cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim 1871 tarihli Almanya Ceza Kanunu\u2019nun 81-93. maddelerinde; \u00fclkenin tamam\u0131n\u0131 veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kuvvet kullanarak yabanc\u0131 devlet hakimiyetine sokmak, \u00fclkenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u00f6lerek Almanya\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet ya da Almanya\u2019ya ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00f6zerk bir y\u00f6netim kurmak, bir devleti Almanya ile sava\u015fa k\u0131\u015fk\u0131rtmak, d\u00fc\u015fmana yard\u0131m etmek, casusluk ve sava\u015fta Alman ordusu aleyhine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak vatana ihanet kapsam\u0131nda kabul edilmi\u015ftir. \u00dcstelik Alman Ceza Hukuku s\u00f6z konusu fiiller te\u015febb\u00fcs halinde kalsa dahi cezay\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. (\u00dcnal 2011: 87-88, Steen 1928: 24). Ermeniler zorunlu g\u00f6\u00e7 karar\u0131 \u00f6ncesinde Almanya Ceza Kanununun 81-93. Maddeleri aras\u0131nda say\u0131lan fiillerin tamam\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Alman Parlamentosunun kararlar\u0131 uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal eder mahiyettedir. Bu kurallardan ilki hukukun geriye do\u011fru i\u015flemeyece\u011fi prensibidir.\u00a0 9 Aral\u0131k 1948 tarihli BM Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7unun \u00d6nlenmesi ve Cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi 20 \u00fclkenin onaylamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 12 Ocak 1951\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. Bir fiilin soyk\u0131r\u0131m olarak nitelendirilebilmesi ve yarg\u0131lanabilmesi ancak BM. Soyk\u0131r\u0131m Su\u00e7unun \u00d6nlenmesi ve Cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten sonraki fiiller i\u00e7in s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n<p>Alman parlamentosunun kararlar\u0131n\u0131n hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011funu kan\u0131tlayan bir di\u011fer kural BM Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesine g\u00f6re herhangi bir fiilin soyk\u0131r\u0131m olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verme yetkisinin sadece soyk\u0131r\u0131m fiilinin i\u015flendi\u011fi iddia edilen \u00fclke mahkemeleri ile taraflar\u0131n karar yetkisini kabul\u00fc halinde Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemelerine tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 hususudur. Bu konuda ba\u015fka hi\u00e7bir makam ya da kurulu\u015fun karar verme yetkisi bulunmamaktad\u0131r. (UN General Assembly Resolution 260 A (III) of 9 December 1948 Article VI).<\/p>\n<p>\u0130ngiltere \u0130stanbul\u2019u i\u015fgal ettikten sonra 1919\u2019da \u201cErmeni katli\u00e2m\u0131\u201d yapt\u0131klar\u0131 iddias\u0131yla d\u00f6nemin bir k\u0131s\u0131m y\u00f6neticileri ile \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131 Malta\u2019ya s\u00fcrm\u00fc\u015f, uluslararas\u0131 bir mahkeme kurmu\u015f, ba\u015f\u0131na da \u0130ngiliz Kraliyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Woods getirilmi\u015ftir. Savc\u0131, Osmanl\u0131, \u0130ngiltere, ABD, M\u0131s\u0131r ve Irak ar\u015fivlerini iki y\u0131l ara\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra, katli\u00e2m yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dair herhangi bir delil bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in 29 Temmuz 1921&#8217;de takipsizlik karar\u0131 vermi\u015ftir (G\u00fcrkan 2014: 89-91).<\/p>\n<p>BM Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesinin kabul\u00fcnden sonraki s\u00fcre\u00e7te Ermeniler ve onlar\u0131 destekleyen \u00fclkeler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan hukuk davalar\u0131nda da Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131n hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011fu mahkeme kararlar\u0131yla h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda Fransa\u2019daki bir Ermeni Derne\u011fi, \u201cAvrupa Parlamentosu (AP) T\u00fcrkiye\u2019nin soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir karar ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019nin AB adayl\u0131k stat\u00fcs\u00fc dondurulmal\u0131d\u0131r\u201d iddias\u0131yla Avrupa Adalet Divan\u0131(AAD)\u2019nda dava a\u00e7m\u0131\u015f, Divan 17 Aral\u0131k 2003 tarihli karar\u0131nda; \u201cAP\u2019nun 1987 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili karar\u0131n siyasi oldu\u011funu, bunun hukuki alanda hi\u00e7bir ge\u00e7erlili\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r <a href=\"http:\/\/curia.europa.eu\/jurisp\/cgi-bin\/form.pl?lang=de\">(http:\/\/curia.europa.eu\/jurisp\/cgi-bin\/form.pl?lang=de<\/a>). 16 Ocak 2004`de temyize verilen davay\u0131 29 Ekim 2004 tarihinde karara ba\u011flayan AAD`n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc dairesi davac\u0131n\u0131n temyiz iste\u011fini reddetmi\u015f, b\u00f6ylece AP\u2019nun Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili karar\u0131n\u0131n hukuken ge\u00e7ersiz oldu\u011fu AAD taraf\u0131ndan da tescil edilmi\u015ftir (29 October 2004, Case: C-18\/04 P).<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 (UAD) ise H\u0131rvatistan\u2019\u0131n, 1999 y\u0131l\u0131nda Yugoslavya Federal Cumhuriyeti aleyhine a\u00e7\u0131lan davada verdi\u011fi 3 \u015eubat 2015 tarihli karar\u0131nda; \u201c\u2026bir gruba mensup ki\u015fileri bulunduklar\u0131 yerden ba\u015fka bir yere zor kullanarak da olsa, tehcir etmenin soyk\u0131r\u0131m say\u0131lamayaca\u011f\u0131na\u201d h\u00fckmetmi\u015ftir <a href=\"http:\/\/www.icj-cij.org\/docket\/files\/118\/18422.pdf\">(http:\/\/www.icj-<\/a> <a href=\"http:\/\/www.icj-cij.org\/docket\/files\/118\/18422.pdf\">cij.org\/docket\/files\/118\/18422.pdf<\/a>). Esasen tehcirin ve zorla g\u00f6\u00e7 ettirmenin; soyk\u0131r\u0131m s\u00f6zle\u015fmesinde bu su\u00e7u olu\u015fturan eylemler aras\u0131nda yer almad\u0131\u011f\u0131 (Currat 2006: 256) hususu UAD karar\u0131 \u00f6ncesinde de uluslararas\u0131 hukuk\u00e7ular taraf\u0131ndan bir\u00e7ok kez dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu konudaki en \u00f6nemli karar ise A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Kurulu\u2019nun karar\u0131d\u0131r. A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Kurulu, Perin\u00e7ek-\u0130svi\u00e7re davas\u0131nda verdi\u011fi 15.10.2015 tarihli kararda; \u201c1915\u2019te ya\u015fanan Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re soyk\u0131r\u0131m olarak nitelendirilemeyece\u011fini ve fiilin i\u015flendi\u011fi \u00fclkenin yerel mahkemeleri ile Uluslar aras\u0131 Ceza Mahkemeleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kurum ve kurulu\u015fun bu konuda karar\u00a0 alma yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r <a href=\"http:\/\/www\/\">(http:\/\/www.<\/a> echr. coe.int\/ Pages\/home.aspx?p=home\/Grand Chamber Judgment Concerning Switzerland (15.10.2015).<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu mahkeme kararlar\u0131na ra\u011fmen Alman Parlamentosunun T\u00fcrkiye\u2019yi soyk\u0131r\u0131mla su\u00e7layan bir karar tasar\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flamas\u0131 \u00fczerine T\u00fcrkiye\u2019de ve Almanya\u2019daki bir\u00e7ok kurulu\u015f ve dernek Alman Parlamentosuna, Parlamentoda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen tasar\u0131n\u0131n hukuksuzlu\u011funa vurgu yapan yaz\u0131lar g\u00f6ndermi\u015f ve davalar a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlardan 532 akademisyen ve ayd\u0131n ad\u0131na Birlikte T\u00fcrk Milletiyiz (BTM) Hareketi 27 May\u0131s 2016 tarihinde Alman Parlamentosuna, Alman Siyasi Partilerine ve Alman milletvekillerine yukar\u0131da belirtilen hukuksuzluklara vurgu yapan birer yaz\u0131 g\u00f6ndererek tasar\u0131n\u0131n geri \u00e7ekilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Fanatik Ermeni Yalanlar\u0131yla M\u00fccadele (FEYM) Platformu ile 114 eski CHP milletvekili benzer gerek\u00e7elerle Alman Parlamenterlere birer mektup g\u00f6ndermi\u015f ve karar tasar\u0131s\u0131n\u0131n geri \u00e7ekilmesi talebinde bulunmu\u015ftur. Ancak Alman Parlamenterlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bu mektuplara cevap dahi vermemi\u015f, cevap verenler ise tasar\u0131ya evet oyu vereceklerini bildirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 da Alman Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131na Alman Parlamentosuna sunulan karar tasar\u0131s\u0131n\u0131n hukuken sakatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan ve tasar\u0131n\u0131n geri \u00e7ekilmesi konusunda deste\u011fini talep eden bir mektup g\u00f6ndermi\u015f ve \u00f6zellikle tasar\u0131n\u0131n 4. maddesinde yer alan \u201cErmeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n\u201d Alman e\u011fitim m\u00fcfredat\u0131na girmesine ili\u015fkin maddenin d\u00fc\u015fman nesiller yeti\u015fmesine neden olaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Benzer \u015fekilde 2003\u2019ten bu yana Hristiyan Demokrat Parti CDU\u2019nun Neum\u00fcnster Meclis \u00dcyesi olarak g\u00f6rev yapan Refik Mor; Alman Anayasa\u2019s\u0131n\u0131n 103. Maddesinin 2. Paragraf\u0131 ile Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 7. Maddesine g\u00f6re \u201cKanunsuz ceza verilemeyece\u011fi\u201d ve \u201chi\u00e7 kimsenin, olay\u0131n i\u015flendi\u011fi zaman zarf\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan, i\u00e7 hukuk veya uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re su\u00e7 say\u0131lmayan eyleminden veya ihmalinden dolay\u0131, cezaland\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131\u201d h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince, ayr\u0131ca Almanya Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 103. Maddesinin 2. Bendine g\u00f6re, kanun koyucunun hakimlik veya polislik yapma yetkisini kullanmalar\u0131n\u0131n yasak oldu\u011funu ve Alman Ceza Kanununun 187. Maddesine g\u00f6re ba\u015fkas\u0131 hakk\u0131nda i\u015flemedi\u011fi bir su\u00e7tan dolay\u0131 iftirada bulunanlar i\u00e7in 5 y\u0131l hapis cezas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatarak karar tasar\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan ve evet oyu kullanan Alman milletvekilleri hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu uyar\u0131 ve tepkilere ra\u011fmen Alman Parlamentosunda oylanan karar tasar\u0131s\u0131 kabul edilmi\u015f, T\u00fcrk h\u00fck\u00fbmetinin tepkisini azaltmaya \u00e7al\u0131\u015fan Alman Ba\u015fbakan\u0131 Merkel tasar\u0131y\u0131 \u00f6nlemek yerine oylamaya kat\u0131lmamay\u0131 tercih etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan karara ilk tepki Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve\u00a0 h\u00fck\u00fcmet\u00a0 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Numan Kurtulmu\u015f&#8217;tan gelmi\u015f ve Kurtulmu\u015f, <em>\u201cT\u00fcrkiye gereken cevab\u0131 verecek. Karar yok h\u00fckm\u00fcndedir\u201d <\/em>ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mevlut \u00c7avu\u015fo\u011flu ise <em>\u201cKendi tarihindeki karanl\u0131k sayfalar\u0131 kapatman\u0131n yolu sorumsuz ve mesnetsiz Meclis kararlar\u0131yla ba\u015fka \u00fclkelerin tarihini karalamak de\u011fildir\u201d <\/em>s\u00f6zleriyle karara tepki g\u00f6stermi\u015ftir. Ba\u015fbakan Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m da karar\u0131 k\u0131narken, \u201c<em>Bu karar hatal\u0131 bir karard\u0131r. T\u00fcrk milletinin ge\u00e7mi\u015fi bellidir. Bu millet, ge\u00e7mi\u015fiyle \u00f6v\u00fcnen bir millettir. Bizim ge\u00e7mi\u015fimizde y\u00fcz k\u0131zartacak, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6ne e\u011fdirecek hi\u00e7bir olay yoktur\u201d <\/em>ifadesini kullanm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye&#8217;nin Almanya B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi H\u00fcseyin Avni Karsl\u0131o\u011flu&#8217;nun\u00a0 isti\u015farede\u00a0 bulunmak\u00a0 \u00fczere\u00a0 geri\u00a0 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Alman Parlamentosunun ald\u0131\u011f\u0131 karara Alman as\u0131ll\u0131 milletvekillerinin yan\u0131 s\u0131ra Ye\u015filler Partisi E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Cem \u00d6zdemir ba\u015fta olmak \u00fczere 11 \u201cT\u00fcrk\u201d milletvekilinin de evet oyu kullanarak destek olmas\u0131 T\u00fcrk milletini ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 rencide etmi\u015f ve Hukuki M\u00fccadele Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Avukat O\u011fuzhan Buhur, \u201c1915\u201d tasar\u0131s\u0131n\u0131n yasala\u015fmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde oy kullanan 11 \u201cT\u00fcrk\u201d as\u0131ll\u0131 Alman milletvekili hakk\u0131nda 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunun 301. Maddesi kapsam\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 istemiyle 6 Haziran 2016\u2019da su\u00e7 duyurusunda bulunmu\u015ftur (Sabah 06.06.2016: Almanyadaki-11-turk-vekile-suc-duyurusu).<\/p>\n<p>Ankara Barosu avukatlar\u0131ndan Melih Akkurt ise <em>\u201cAlmanya Parlamentosu\u2019nun s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m karar\u0131nda normal bir kanun \u00e7\u0131karma yolunu bile izlemedi\u011fini, komisyon kurup <\/em><em>ara\u015ft\u0131rma dahi yap\u0131lmadan, deliller ve di\u011fer konularda hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmadan, T\u00fcrkiye ve T\u00fcrklerden en k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011ferlendirme ve savunma al\u0131nmadan ve T\u00fcrkiye ve T\u00fcrklere herhangi bir itiraz yolu veya delil s\u00fcrme yolu a\u00e7\u0131lmadan karar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun BM \u0130nsan Haklar\u0131 Bildirgesi\u2019nin 11&#8217;inci Maddesi&#8217;ne ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu\u201d <\/em>belirterek Alman Parlamentosunun karar\u0131n\u0131n iptali amac\u0131yla Alman Anayasa Mahkemesine ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Akkurt dilek\u00e7esinde <em>\u201cAlman Parlamentosunun karar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda Ermeni toplumunu \u00fcst\u00fcn tuttu\u011funu ve bu durumun BM\u2019nin \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi kararlar\u0131na da ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu\u201d <\/em>belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 kapsamda 2005- 2009 d\u00f6neminde Alman Meclisi Bundestag ve Avrupa Parlamenterler Konseyi \u00fcyesi olarak g\u00f6rev yapan ve Almanya T\u00fcrk Toplumu TGD Kurucu Genel Ba\u015fkan\u0131 olan Prof. Hakk\u0131 Keskin, Vatan Partisi Avrupa Temsilcisi Beyhan Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve Avrupa Y\u00fcr\u00fctme Kurulu \u00dcyesi Dr. Murat Burhano\u011flu ile T\u00fcrkiye Gen\u00e7lik Birli\u011fi Almanya Genel Sekreteri Meram Tosun Bundestag Karar\u0131\u2019n\u0131n Alman Anayasas\u0131\u2019na ve uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu gerek\u00e7eleriyle Alman Anayasa Mahkemesine ayr\u0131 ayr\u0131 ba\u015fvurularda bulunarak dava a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. Dava dilek\u00e7elerinde Alman Meclisi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Norbert Lammert\u2019in 2 Haziran 2016 tarihli Meclis oturumunda, \u201cMeclislerin soyk\u0131r\u0131m karar\u0131 alma\u00a0 konusundaki\u00a0 yetkisizliklerini\u201d anlatan a\u00e7\u0131klamas\u0131 hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131ca Berlin Eyaleti Eski \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Dr. Ehrhart K\u00f6rting\u2019in oylamadan bir g\u00fcn \u00f6nce Tagesspiegel\u2019de yay\u0131mlanan makalesinde yer alan \u201cDer Antrag ist antit\u00fcrkisch und gef\u00e4hrdet den Inneren Frieden in Deutschland\u201d (\u00d6nerge T\u00fcrk kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r ve Almanya\u2019n\u0131n i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 tehdit ediyor) c\u00fcmlesi de hat\u0131rlat\u0131larak karar\u0131n iptali talep edilmi\u015ftir ( K\u00f6rting, Tagesspiegel 1 Haziran 2016).<\/p>\n<p>Almanya Parlamentosunun karar\u0131n\u0131n gerek Almanya Anayasas\u0131na gerekse BM Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesine ve A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Kurulu\u2019nun karar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc halde Alman Anayasa Mahkemesi 19 Aral\u0131k 2016 tarihli karar\u0131nda Almanya Parlamentosunun karar\u0131n\u0131n iptali amac\u0131yla a\u00e7\u0131lan davalar\u0131 reddetmi\u015ftir ( The Associated Press, German, Court Rejects Suits Against Armenian \u201cGenocide\u201d Vote, Dec 19, 2016 ).<\/p>\n<p>Alman Anayasa Mahkemesi\u2019ne Alman Parlamentosu\u2019nun karar\u0131n\u0131n iptali i\u00e7in ba\u015fvuran ve ba\u015fvurusu reddedilen Ankara Barosu Avukatlar\u0131ndan Melih Akkurt s\u00f6z konusu ret karar\u0131n\u0131 A\u0130HM\u2019ne ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Avukat Akkurt\u2019un ba\u015fvurusunu inceleyen A\u0130HM 13 Temmuz 2017 tarihli karar\u0131nda s\u00f6zle\u015fme veya protokollerde belirtilen hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin herhangi bir \u015fekilde ihlal edildi\u011fini tespit edemedi\u011fi gerek\u00e7esiyle davac\u0131n\u0131n ba\u015fvurusunu reddetmi\u015ftir (ECHR-LTur11.00R, AMU\/IDFge, 13.07.2017).<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Almanya\u2019n\u0131n dava s\u00fcrecinde Ermenilere verdi\u011fi destek artarak devam etmi\u015ftir. Alman D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimiyle \u0130stanbul\u2019daki Alman Konsoloslu\u011funda Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131na ithafen Dresden Senfoni Orkestras\u0131 taraf\u0131ndan 13 Kas\u0131m 2016\u2019da Aghet (A\u011f\u0131t\/Felaket) adl\u0131 bir konser verilmesi planlanm\u0131\u015f, ancak T\u00fcrkiye\u2019nin tepkileri \u00fczerine konser iptal edilmi\u015ftir. AB ve Alman D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan finanse edilen proje \u00fczerine T\u00fcrkiye, \u201cA\u011f\u0131t\u201d\u0131 destekledi\u011fi i\u00e7in AB\u2019nin \u201cYarat\u0131c\u0131 Avrupa Program\u0131\u201dndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6nemin Alman D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olan ve daha sonra Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 makam\u0131na gelen Frank-Walter Steinmeier\u2019in projeyi savunurken sarf etti\u011fi <em>\u201cBu proje dinleyiciye nefret d\u00fcnyas\u0131n\u0131 terk etmeyi \u00f6neriyor. <\/em><em>\u0130nan\u0131yorum ki, yaln\u0131z ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayalleri ve travmalar\u0131 ile tan\u0131\u015fan ki\u015filer parlak bir gelece\u011fin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirler\u201d <\/em>ifadesi Almanya\u2019n\u0131n T\u00fcrk milletine soyk\u0131r\u0131m i\u015fledi\u011fini kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun tescilini de T\u00fcrk topraklar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirerek T\u00fcrk milletini kendi vatan topraklar\u0131nda kendine iftirada bulunmaya ve i\u015flemedi\u011fi bir su\u00e7u kabul etmeye zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Almanya\u2019n\u0131n Ermenilere destek veren bir di\u011fer faaliyeti de Alman Vak\u0131flar\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Alman Konrad Adenauer Vakf\u0131, 28 Ekim 2016\u2019da yap\u0131lan resmi bir t\u00f6renle Erivan\u2019de \u015fube a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ermenistan Meclisi Ba\u015fkan Vekili Hermine Naghdalyan ile Ermeni milletvekilleri Ruzanna Muradyan, Artak Zakaryan, Artak Davtyan ve Karen Avagyan\u2019\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninde bir konu\u015fma yapan Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6nergesini kaleme alan Alman milletvekili Albert Weiler, s\u00f6z konusu \u015fubenin, son aylarda yo\u011fun bi\u00e7imde geli\u015fen Ermeni -Alman i\u015fbirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011funu belirtmi\u015ftir (https:\/\/ armenpress.am\/eng\/news\/Konrad Adenauer stiftung new branch opens in yerevan armenia.html, 29 October 2016). S\u00f6z konusu faaliyetler Almanya\u2019n\u0131n Ermenilere verdi\u011fi deste\u011fin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te de artarak devam edece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Almanya son d\u00f6nemde Ermenilere verdi\u011fi deste\u011fi akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fctmek suretiyle faaliyetlerine bilimsel bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc vermeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu kapsamda Ermeni-T\u00fcrk \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ftay&#8217;lar\u0131n\u0131n (Workshop on Armenian Turkish Scholarship \u2013 WATS) sonuncusu \u201cGe\u00e7mi\u015fte ve Bug\u00fcn Avrupa\u2019n\u0131n Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131na Yakla\u015f\u0131m\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 15-18 Eyl\u00fcl 2017 tarihlerinde Almanya\u2019da icra edilmi\u015ftir. European Academy Berlin (Berlin Avrupa Akademisi) ile Potsdam\u2019daki Lepsiushaus\u2019\u0131n ev sahipli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131n destek\u00e7ileri aras\u0131nda Michigan \u00dcniversitesi, Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi ve G\u00fcney Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nin Ermeni \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve kapan\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131n\u0131 Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi H\u00fclya Adak\u2019\u0131n yapaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanan \u00e7al\u0131\u015ftaya d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan ve &#8220;Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 vard\u0131r&#8221; diyen \u201cT\u00fcrk\u201d akademisyenleri davet edilmi\u015ftir. Ermeni iddialar\u0131na kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekleri savunan baz\u0131 T\u00fcrk akademisyenleri de \u00e7al\u0131\u015ftaya kat\u0131larak bildiri sunma talebinde bulunmu\u015flar ancak talepleri tertip komitesi taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir. 1915\u2019de ya\u015fanan olaylar\u0131 \u201csoyk\u0131r\u0131m\u201d \u00e7er\u00e7evesinde ele almay\u0131 reddeden akademisyenler WATS taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen sempozyum ve konferanslara davet edilmemekte, Ermenilerin sevk ve isk\u00e2n\u0131 s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanan olaylar soyk\u0131r\u0131m olarak nitelendirilmekte ve olaylar\u0131 bu \u00e7er\u00e7evede ele almayan akademisyenler \u201csoyk\u0131r\u0131m ink\u00e2rc\u0131s\u0131\u201d olarak yaftaland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r ( AV\u0130M 2017, Yavuz 2011: 234).<\/p>\n<p>T\u00fcrk halk\u0131ndan gelen yo\u011fun tepkiler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ftayda bildiri sunacak olan Fatma M\u00fcge G\u00f6\u00e7ek (Michigan \u00dcniversitesi, ABD), Ohannes K\u0131l\u0131\u00e7da\u011f\u0131 (Bilgi Universitesi, \u0130stanbul), Emre Can Da\u011fl\u0131o\u011flu (Clark \u00dcniversitesi, ABD), Nazan Maksudyan (Leibniz- Zentrum Moderner Orient, Berlin), Murat Cankara (Ankara \u00dcniversitesi, Ankara), H\u00fclya Adak (Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi, \u0130stanbul), Zeynep T\u00fcrky\u0131lmaz (Ko\u00e7 \u00dcniversitesi, \u0130stanbul), Adnan \u00c7elik (Sosyal Bilimler Y\u00fcksek Tahsil Okulu, Paris), Yektan T\u00fcrky\u0131lmaz (K\u0131br\u0131s \u00dcniversitesi, Lefko\u015fa), Erkan Ercel (Ryerson \u00dcniversitesi, Kanada), \u00d6ndercan Muti (Humboldt \u00dcniversitesi, Berlin), \u00d6yk\u00fc G\u00fcrp\u0131nar (Sosyal Bilimler Y\u00fcksek Tahsil Okulu, Paris), Kader Konuk (Duisburg \u00dcniversitesi, Almanya), E. Egemen \u00d6zbek (Carleton \u00dcniversitesi, Kanada), Eren Y\u0131ld\u0131r\u0131m Yetkin (Goethe \u00dcniversitesi, Frankfurt) gibi \u201cT\u00fcrk\u201d akademisyenlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversiteler \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131n bilimsel bir toplant\u0131 oldu\u011funu ve \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini serbest olarak ifade etme haklar\u0131 bulundu\u011funu savunmu\u015flard\u0131r. Ancak artan tepkiler ve Y\u00d6K ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6z konusu \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden T\u00fcrk \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversitelerin baz\u0131lar\u0131 geri ad\u0131m atm\u0131\u015f, bu kapsamda Bilgi ve Ko\u00e7 \u00dcniversiteleri ad\u0131 ge\u00e7en \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin \u00fcniversiteleri ile ili\u015fkilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r (Kars 2017). T\u00fcrkiye\u2019den gelen t\u00fcm tepkilere ra\u011fmen konferanstan \u00e7ekilmek zorunda kalan \u201cT\u00fcrk\u201d akademisyenlerin yerine yabanc\u0131lar yerle\u015ftirilerek \u00e7al\u0131\u015ftay icra edilmi\u015f ve Alman Parlamentosu\u2019nun karar\u0131nda ge\u00e7en ve T\u00fcrkiye\u2019yi soyk\u0131r\u0131mla su\u00e7layan ifadelere \u00e7al\u0131\u015ftay s\u00fcresince a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><strong>S<\/strong><strong>onu\u00e7 ve <\/strong><strong>\u00f6<\/strong><strong>neriler<\/strong><\/h2>\n<p>Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda d\u00fc\u015fman saflar\u0131na ge\u00e7en isyanc\u0131 Ermenilerin sava\u015f b\u00f6lgeleri d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 karar\u0131 nedeniyle T\u00fcrklerin yan\u0131 s\u0131ra su\u00e7lanan Almanlar gerek bu ithamlardan kurtulmak gerekse kendi i\u015fledikleri Namibya ve Yahudi soyk\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n etkilerini azaltmak i\u00e7in T\u00fcrkleri su\u00e7lamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Almanlar\u0131n Osmanl\u0131 d\u00f6neminde uygulamaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu politikalar Cumhuriyet d\u00f6neminde de devam etmi\u015f ve Alman-Ermeni i\u015fbirli\u011fi her ge\u00e7en g\u00fcn artarak T\u00fcrklerin soyk\u0131r\u0131m iddias\u0131yla su\u00e7lanmas\u0131 Almanya\u2019da a\u00e7\u0131k bir T\u00fcrk kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Almanya, parlamentosunda T\u00fcrkiye\u2019yi soyk\u0131r\u0131m yapmakla su\u00e7layan kararlar almak ve ders kitaplar\u0131nda as\u0131ls\u0131z soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131na yer vermek suretiyle bir yandan soyk\u0131r\u0131m su\u00e7una yeni ortaklar bularak kendi i\u015fledi\u011fi tarihin kaydetti\u011fi en b\u00fcy\u00fck soyk\u0131r\u0131m su\u00e7unu hafifletmeye, di\u011fer yandan soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131 \u00fczerinden Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrkleri bask\u0131 alt\u0131na alarak asimile etmeye ve fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 istismar ederek k\u00fc\u00e7\u00fck gruplara b\u00f6lmek suretiyle T\u00fcrklerin Almanya\u2019da g\u00fc\u00e7 grubu haline gelmelerini \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu konuda parlamentosunda ald\u0131\u011f\u0131 kararla da yetinmeyen Almanya, Ermeni soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131 ders m\u00fcfredat\u0131na da almak suretiyle Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n eziklik i\u00e7inde yeti\u015fmelerini ve en hakl\u0131 olduklar\u0131 konularda bile sessiz kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Almanya, Suriyeli m\u00fclteciler sorununu geri kabul anla\u015fmas\u0131ndan yararlanarak T\u00fcrkiye \u00fczerinden \u00e7\u00f6zme gayretlerini s\u00fcrd\u00fcrmekte ve T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerinde Ermeni meselesini bir koz olarak kullanmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. 2001 ve 2005 kararlar\u0131n\u0131 m\u00fcteakip 2016 y\u0131l\u0131nda Alman Parlamentosunun ald\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi Ermenistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u00e7maya davet eden karar\u0131n bu kapsamda de\u011ferlendirilmesi uygun olacakt\u0131r. Nitekim Suriye\u2019den T\u00fcrkiye\u2019ye kabul edilen m\u00fcltecilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Ermeni k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 ifade ederek ana vatanlar\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcklerini ve bir daha bu topraklardan ayr\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. Almanya\u2019n\u0131n 2016 karar\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir ortamda \u00e7\u0131karmas\u0131 ve son d\u00f6nemde Ermenistan\u2019la y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc\u00a0 milletvekilleri\u00a0 aras\u0131ndaki temaslar Almanya taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen Ermeni yanl\u0131s\u0131 faaliyetlerin Ermenistan\u2019la koordineli olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve Alman Parlamentosuna sunulan kararlar\u0131n ortak akl\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu izlenimini vermektedir. Ancak Alman Parlamentosu\u2019nun kararlar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir ge\u00e7erlili\u011fi yoktur.<\/p>\n<p>Hukukun geriye do\u011fru i\u015fletilerek BM soyk\u0131r\u0131m s\u00f6zle\u015fmesinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten \u00f6nceki olaylara uygulanamamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Avrupa\u00a0 Parlamentosu\u2019nun 1987 y\u0131l\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili karar\u0131n hukuki alanda hi\u00e7bir ge\u00e7erlili\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u00fckme ba\u011flayan Avrupa Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n karar\u0131, bir gruba mensup ki\u015fileri bulunduklar\u0131 yerden ba\u015fka bir yere zor kullanarak da olsa tehcir etmenin soyk\u0131r\u0131m say\u0131lamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n karar\u0131, 1915\u2019te ya\u015fanan Ermeni zorunlu g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re soyk\u0131r\u0131m olarak nitelendirilemeyece\u011fine ve bu konuda yerel mahkemeler ile uluslararas\u0131 ceza mahkemelerinin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir makam\u0131n yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin BM soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmleri ve A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Kurulu\u2019nun karar\u0131 gerek Almanya\u2019n\u0131n gerekse di\u011fer \u00fclkelerin ald\u0131klar\u0131 s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir hukuki de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. S\u00f6z konusu mahkeme kararlar\u0131 parlamentolar\u0131n ald\u0131klar\u0131 soyk\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi T\u00fcrkiye\u2019nin bu konudaki tezlerini desteklemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Hukuka ve tarihi ger\u00e7eklere ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu bilindi\u011fi halde Almanya Parlamentosu\u2019nda al\u0131nan karar 3.000.000 T\u00fcrk\u2019e kar\u015f\u0131l\u0131k 10.000 kadar Ermeni\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Almanya\u2019daki Ermeni lobisinin kendisinden 300 kat fazla n\u00fcfusa sahip T\u00fcrk lobisinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve te\u015fkilatl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131n su\u00e7unu sadece Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na y\u00fcklemek haks\u0131zl\u0131k olur. Gerek Almanya\u2019da gerekse di\u011fer yabanc\u0131 \u00fclkelerde ya\u015fayan T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle Ermeni sorunu hakk\u0131nda bilgilendirilmesi ve bulunduklar\u0131 \u00fclkelerde te\u015fkilatlanarak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir lobi faaliyeti y\u00fcr\u00fctmeleri T\u00fcrk devletinin g\u00f6revidir. Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n 15 Temmuz darbe giri\u015fimini protesto etmek amac\u0131yla 31 Temmuz 2016\u2019da K\u00f6ln\u2019de yapt\u0131klar\u0131 miting ve bu mitinge Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinde ya\u015fayan T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n da kat\u0131lmas\u0131 bu kapsamda at\u0131lm\u0131\u015f olumlu bir ad\u0131md\u0131r. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmetlerinin i\u00e7 politika konular\u0131n\u0131 hari\u00e7 tutmak kayd\u0131yla K\u00f6ln mitinginde g\u00f6sterilen birle\u015ftirici \u00e7abay\u0131 Ermeni sorunuyla ilgili konularda da g\u00f6stermelerinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te bu konuda ortaya \u00e7\u0131kacak sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yurt d\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrklerin g\u00fcc\u00fcnden yararlan\u0131lmas\u0131na imk\u00e2n sa\u011flayaca\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p>Bu kapsamda a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 Alman Parlamentosu\u2019nda al\u0131nan karar\u0131n etkilerinin silinmesini kolayla\u015ft\u0131racak ve bu yolda karar almaya kalk\u0131\u015facak \u00fclkeler \u00fczerinde de cayd\u0131r\u0131c\u0131 rol oynayacakt\u0131r:<\/p>\n<ul>\n<li>Gerek T\u00fcrkiye\u2019deki gerekse Almanya\u2019daki T\u00fcrk kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan Alman Parlamento karar\u0131n\u0131n iptali i\u00e7in Alman Anayasa Mahkemesi\u2019nde a\u00e7\u0131lan davalara yenilerinin de eklenerek dava s\u00fcrecinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ve T\u00fcrk h\u00fck\u00fbmetinin a\u00e7\u0131lan davalara m\u00fcdahil olarak kat\u0131lmas\u0131,<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan Almanya Parlamentosu\u2019nun ve Anayasa Mahkemesi\u2019nin kararlar\u0131n\u0131n iptali i\u00e7in A\u0130HM\u2019nde dava a\u00e7\u0131lmas\u0131,<\/li>\n<li>BM\u2019nin Irk Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 Komitesi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda nefret s\u00f6ylemlerinin durdurulmas\u0131 kararlar\u0131na ve UNESCO\u2019nun \u201c\u00f6teki uluslara veya belli gruplara kar\u015f\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ve kli\u015feleri ay\u0131klamak \u00fczere belirledi\u011fi kriterlere\u201d ayk\u0131r\u0131 olan ifadelerin Alman ders kitaplar\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Alman E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 aleyhine dava a\u00e7\u0131lmas\u0131,<\/li>\n<li>TBMM taraf\u0131ndan Almanya Parlamentosu\u2019na k\u0131nama yaz\u0131s\u0131 g\u00f6nderilmesi ve Almanya\u2019n\u0131n i\u015fledi\u011fi Holokost ve Namibya soyk\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131 karar al\u0131nmas\u0131,<\/li>\n<li>M\u00fclteci Geri Kabul Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n iptali ve \u00f6zellikle Suriyeli m\u00fclteciler aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Ermenilerin Suriye\u2019ye geri g\u00f6nderilmesi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yukar\u0131da belirtilen tedbirler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde halen baz\u0131 eyalet ders m\u00fcfredatlar\u0131na al\u0131nan s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131n\u0131n di\u011fer eyalet ders kitaplar\u0131na da al\u0131nmas\u0131 suretiyle Almanya\u2019daki t\u00fcm okullarda yayg\u0131nla\u015faca\u011f\u0131, bu durumun Almanya\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ilk \u00f6\u011fretimden itibaren a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusu ve eziklik i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131na neden olaca\u011f\u0131, Almanya\u2019da ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrklere uygulanan bask\u0131 politikalar\u0131n\u0131n artarak devam edece\u011fi ve benzer politikalar\u0131n di\u011fer AB \u00fclkelerinde de yayg\u0131nla\u015farak devam edece\u011fi de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<h2><strong>Dipnotlar:<\/strong><\/h2>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u201cHayrenik\u201d Ermeni dilinde ata vatan (ana vatan) anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Tseghagron adl\u0131 \u00f6rg\u00fct I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 sava\u015fan g\u00f6n\u00fcll\u00fc Ermeni birliklerinin komutanlar\u0131ndan Karekin Nezhdeh taraf\u0131ndan 1934 y\u0131l\u0131nda ABD\u2019de kurulmu\u015f, daha sonra Avrupa\u2019ya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rg\u00fct II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda d\u00fcnyadaki t\u00fcm Ermenileri Nazilerle i\u015fbirli\u011fine \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f ve sava\u015f s\u00fcresince Nazilerle i\u015fbirli\u011fi halinde faaliyet g\u00f6stermi\u015ftir (Detay i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Mehmet Perin\u00e7ek, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Nazi-Ta\u015fnak \u0130\u015fbirli\u011fi, TESAM Akademi Dergisi, Ocak-2015.2(1): 130-131-132)<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Samuel A. Weems g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Boston Ermeni Ar\u015fivinin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kapal\u0131 tutulmas\u0131n\u0131n sebeplerinden birinin de yukar\u0131da \u00f6rnekleri verilen Ermenilerin Nazilere verdi\u011fi deste\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011funu ifade etmektedir (Detay i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Samuel Weems, Secrets of a Christian Terrorist State ARMENIA, St. John Press, Dallas 2002: 348).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Almanya taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilen ve zengin tar\u0131m arazileri ile elmas madenlerine el konulan G\u00fcneybat\u0131 Afrika\u2019n\u0131n Damaraland b\u00f6lgesinde (Namibya) 1904-1908 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Almanlar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 katliamlarda b\u00f6lgenin yerli halklar\u0131 olan Herero kabilesinin %80\u2019i, Nama kabilesinin ise %55\u2019i Alman General Lothar von Trotha emrindeki Alman birlikleri taraf\u0131ndan imha edilmi\u015ftir. Katliamdan ka\u00e7abilen yerli halk ise \u00e7\u00f6le s\u00fcr\u00fcl\u00fcp orada susuzluktan ya da \u00f6nceden zehirlenmi\u015f i\u00e7me sular\u0131n\u0131 i\u00e7mek zorunda b\u0131rak\u0131lmak suretiyle katledilmi\u015ftir. Erkeklerinin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclen ve esir kamplar\u0131na al\u0131nan yerli kabilelerin kad\u0131nlar\u0131 ise Alman askerlerinin tecav\u00fcz\u00fcne maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. 20. Asr\u0131n ilk soyk\u0131r\u0131m\u0131 olarak an\u0131lan Namibya katliam\u0131 konusundaki detayl\u0131 bilgi i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: Mehmet O\u011fuzhan Tulun, <em>\u201cSoyk\u0131r\u0131m ve Almanya\u201d<\/em>, Avrasya \u0130ncelemeleri Merkezi (AV\u0130M), 11 Ocak 2017<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Fanatik bir T\u00fcrk d\u00fc\u015fman\u0131 olan ve bir hal\u0131 t\u00fcccar\u0131 k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Anadolu\u2019ya girerek Osmanl\u0131 Ermenileri aras\u0131nda misyonerlik faaliyetlerinde bulunan Alman Protestan papaz Johannes Lepsius Ermeniler hakk\u0131nda d\u00f6rt kitap ve bir rapor kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1897\u2019de Berlin\u2019de bas\u0131lan \u201cErmenistan ve Avrupa, H\u0131ristiyan Devletlere Kar\u015f\u0131 Su\u00e7 Duyurusu, H\u0131ristiyan Almanya&#8217;ya \u00c7a\u011fr\u0131&#8221; adl\u0131 kitab\u0131nda, T\u00fcrkiye ve T\u00fcrkler hakk\u0131nda olduk\u00e7a a\u011f\u0131r ithamlarda ve iftiralarda bulunan Lepsius\u2019un kitab\u0131 hakk\u0131nda, gazeteci yazar Hans Barth, &#8220;Papaz Lepsius&#8217;un pespaye roman\u0131&#8221; ifadesini kullanmaktad\u0131r (Detay i\u00e7in bak\u0131n\u0131z: \u00d6mer L\u00fctfi TA\u015eCIO\u011eLU, Almanya\u2019n\u0131n Osmanl\u0131 Devleti D\u00f6nemindeki Ermeni Politikalar\u0131, Gazi T\u00fcrkiyat, Bahar 2016\/19, Ankara, s.192-193-194, Selami KILI\u00c7, \u201cErmeni Dostu Olarak Tan\u0131nan Bir Alman Din Adam\u0131 Dr. Johannes Lepsius\u201d, Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Dergisi, XVII, Kas\u0131m 2001, Say\u0131: 51\u2019den ayr\u0131 bas\u0131m, s. 585-601). Johannes Lepsius\u2019un T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 duydu\u011fu kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fumunda misyoneri oldu\u011fu Protestan mezhebinin kurucusu Martin Luther\u2019in 1520\u2019li y\u0131llarda kiliselerde s\u00f6yledi\u011fi <em>\u201cTanr\u0131m, beni ve t\u00fcm inananlar\u0131 \u015eeytan\u2019dan ve T\u00fcrklerden koru\u201d <\/em>\u015feklindeki yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131n da etkileri oldu\u011fu de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Ermeni Komitelerinin Ama\u00e7lar\u0131 ve \u0130htilal Hareketleri, Genelkurmay Askeri Tarih ve Stratejik Et\u00fctler Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2003, s. 164.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Bu rakam\u0131n 1.189.132\u2019si Anadolu\u2019da, 413.000\u2019i Kafkaslar\u2019da katledilen T\u00fcrklerin say\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/h2>\n<h2><strong>Uluslarararas\u0131 Anla\u015fmalar<\/strong><\/h2>\n<p>9 Aral\u0131k 1948 tarih ve 260A (III) say\u0131l\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi (UN General Assembly Resolution 260 A (III) of 9 December 1948)<\/p>\n<h2><strong>Kitap, Dergi ve Makaleler<\/strong><\/h2>\n<p>ABRAMYAN, E. (2006), <em>Kavkazt\u0131 v Abwehre<\/em>, Moskva: Izdatel B\u0131strov<\/p>\n<p>ARIKAN, Refik (2006), \u201cAlmanya Siyaseti \u0130\u00e7erisinde Ermeni Meselesinin Yeri\u201d, <em>Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Ermeni Sorunu ve Avrupa <\/em>(Edit\u00f6r: Do\u00e7. Dr. Haluk Selvi), Sakarya \u00dcniversitesi T\u00fcrk- Ermeni \u0130li\u015fkileri Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Yay\u0131n\u0131, Sakarya<\/p>\n<p>ATA\u00d6V, T\u00fcrkkaya (1984), \u201cHitler and the Armenian Question\u201d, <em>Ankara University Faculty of Political Science<\/em>, Ankara<\/p>\n<p>ATA\u00d6V, T\u00fcrkkaya (1985), <em>An Armenian Falsification<\/em>, Sevin\u00e7 Matbaas\u0131, Ankara<\/p>\n<p>AV\u0130M (10.08.2017), <em>Ermeni-T\u00fcrk \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131 (Wats): Entrika ve Para \u0130\u015f Ba\u015f\u0131nda<\/em>, Yorum No : 2017 \/ 61, Ankara<\/p>\n<p>AYA, \u015e\u00fckr\u00fc Server (2013), <em>Preposterous Paradoxes of Ambassador Morgenthau<\/em>, Belfast<\/p>\n<p>BACINO\u011eLU Tamer, BACINO\u011eLU Andrea (2001), <em>Modern Alman Oryantalizmi<\/em>, ASAM Yay\u0131nlar\u0131, Ankara<\/p>\n<p>BAKAR, B\u00fclent (2009), <em>Ermeni Tehciri<\/em>, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr, Ankara: Dil ve Tarih Y\u00fcksek Kurumu T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n<p>CURRAT, Philippe (2006), <em>Les Crimes contre l\u2019humanite dans le statut de la Cour P\u00e9nale International<\/em>, Bruylant, Bruxelles, Schulthess<\/p>\n<p>\u00c7\u0130\u00c7EK, Kemal (2005), Ermenilerin Zorunlu G\u00f6\u00e7\u00fc 1915-1917, Ankara: T\u00fcrk Tarih Kurumu Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n<p>ERAREN Ermeni Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc (2005), \u201cS\u00f6zde Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 90. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fcn Federal Almanya ve Ermenistan\u2019daki Yank\u0131lar\u0131\u201d, Ankara.<\/p>\n<p>G\u00dcM\u00dc\u015e, Burak (2015), \u201cAlmanya T\u00fcrkleri ve Ermeni Olaylar\u0131\u201d, <em>TESAM Akademi Dergisi<\/em>, Ankara G\u00dcRKAN, Ulu\u00e7 (2014), <em>Malta Yarg\u0131lamas\u0131 \u00d6zg\u00fcn \u0130ngiliz Belgeleriyle<\/em>, \u0130stanbul: Kaynak Yay\u0131nlar\u0131, HALA\u00c7O\u011eLU, Yusuf (2001), <em>Ermeni Tehciri ve Ger\u00e7ekler (1914-1918)<\/em>, , Ankara: T\u00fcrk Tarih Kurumu<\/p>\n<p>Yay\u0131nlar\u0131 Say\u0131 90.<\/p>\n<p>KILI\u00c7, Selami (2001), \u201cErmeni Dostu Olarak Tan\u0131nan Bir Alman Din Adam\u0131 Dr.\u00a0 Johannes\u00a0 Lepsius\u201d, <em>Atat\u00fcrk Ara\u015ft\u0131rma Merkezi Dergisi<\/em>, XVII, Kas\u0131m 2001, Say\u0131: 51\u2019den ayr\u0131 bas\u0131m.<\/p>\n<p>KILI\u00c7, Selami (2003), <em>T\u00fcrk \u2013 Alman Ar\u015fiv Belgeleriyle Ermeni Sorunu ve Almanya<\/em>, Ankara: Kaynak Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n<p>LOWRY, Heath W. (2001), <em>The Story Behind Ambassador Morgenthau\u2019s Story<\/em>, Istanbul: The Isisi Pres.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Almanya\u2019da Hitler\u2019in iktidara gelmesinden sonra Ermeniler Almanya\u2019y\u0131 desteklemi\u015f ve II. D\u00fcnya sava\u015f\u0131nda Alman ordusunda ve SS birliklerinde g\u00f6rev alm\u0131\u015flard\u0131r. Almanya\u2019n\u0131n ge\u00e7mi\u015ften itibaren Ermenilere verdi\u011fi destek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde artarak devam etmektedir<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":2364,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[58,2,66,67,68],"tags":[],"coauthors":[22],"class_list":["post-2360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ab","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler","category-turkluk-turkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2360"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}