{"id":2750,"date":"2018-07-09T19:30:00","date_gmt":"2018-07-09T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com?p=2750&#038;preview=true&#038;preview_id=2750"},"modified":"2018-07-09T19:14:06","modified_gmt":"2018-07-09T16:14:06","slug":"idam-konusunda-insanlarin-kafasini-karistirmaya-gerek-yok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/idam-konusunda-insanlarin-kafasini-karistirmaya-gerek-yok\/","title":{"rendered":"\u0130dam konusunda insanlar\u0131n kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaya gerek yok"},"content":{"rendered":"<h2><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-2752 size-large\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/idam-1024x480.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/idam-1024x480.jpg 1024w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/idam-150x70.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/idam-300x141.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/idam-768x360.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/idam.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de 15 Temmuz darbe giri\u015fiminden sonra meydanlarda at\u0131lan <em>&#8220;idam isteriz&#8221;<\/em> sloganlar\u0131yla idam konusu g\u00fcndeme gelmi\u015f, \u00a0Kahramanmara\u015f&#8217;ta Fethullah G\u00fclen maketi <em>&#8220;al\u00e7a\u011fa idam&#8221;<\/em> sloganlar\u0131yla ate\u015fe verilmi\u015ftir. MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 <em>Devlet Bah\u00e7eli<\/em>, idam cezas\u0131n\u0131n yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 destekleyerek, <em>&#8220;AKP haz\u0131rsa, MHP d\u00fcnden haz\u0131rd\u0131r&#8221; <\/em>demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ba\u015fbakan <em>Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/em>\u2019\u0131n bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u015f\u00f6yledir: <em>&#8220;Di\u011fer partilerle uzla\u015fma sa\u011flan\u0131rsa, geriye do\u011fru i\u015flemeyecek \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u00fczenleme yap\u0131labilir.&#8221;<\/em>\u00a0 Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan ise daha \u00f6nce <em>&#8220;Demokrasilerde halk ne diyorsa karar odur&#8221; <\/em>diyerek h\u00fck\u00fcmetin muhalefetle g\u00f6r\u00fc\u015ferek bir karara varaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <em>Numan Kurtulmu\u015f<\/em> ise idam ve anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ilgili olarak AK Parti&#8217;nin tek ba\u015f\u0131na bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan referandum sonras\u0131 ilk a\u00e7\u0131klamas\u0131nda idam cezas\u0131 konusunun bir \u00f6ncelik olaca\u011f\u0131n\u0131 dile getirmi\u015ftir. Son olarak \u00a0<a href=\"https:\/\/www.cnnturk.com\/ankara\">Ankara<\/a>\u2019ya giderken Tarabya K\u00f6\u015fk\u00fc \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda kendisine sevgi g\u00f6sterisinde bulunanlarla sohbet etmi\u015f, hayvan haklar\u0131 yasas\u0131 ve idam cezas\u0131 konusundaki beklentisini dile getiren bir vatanda\u015fa <em>\u201cyava\u015f yava\u015f\u201d<\/em> cevab\u0131n\u0131 vermi\u015f, <em>\u201cHayvan haklar\u0131 zaten g\u00fcndemde de idam cezas\u0131 tabii biraz daha zor. Anayasa karar\u0131 gerekiyor\u201d<\/em> demi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, idam i\u00e7in TBMM\u2019de AK Parti ve MHP\u2019nin oylar\u0131 yeterli de\u011fildir<strong>. <\/strong><em>Ayr\u0131ca idam geri gelirse, T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Konseyi \u00fcyeli\u011fi sona erer, AB \u00fcyeli\u011fi hayalleri de son bulur.<\/em><\/p>\n<p>AK Parti Genel Ba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan <em>10 Haziran 2002<\/em> tarihinde idam cezas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir: <em>&#8221;Bunun i\u00e7in h\u00fck\u00fcmete destek vermeye haz\u0131r\u0131z.&#8221;<\/em> \u00a0Partisinin Silivri \u0130l\u00e7e Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Avrupa Birli\u011fi\u2019ne giden yoldaki b\u00fct\u00fcn engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir: <em>&#8221;AB&#8217;ye evet\u201d \u00a0<\/em>diyenlerin ba\u015f\u0131nda geldiklerini a\u00e7\u0131klayan Erdo\u011fan<em>, &#8221;T\u00fcrkiye, art\u0131k AB&#8217;nin kenar mahallesi olmaktan kurtar\u0131lmal\u0131. \u0130dam cezas\u0131 tamamen kalkmal\u0131. Bunun i\u00e7in h\u00fck\u00fcmete destek vermeye haz\u0131r\u0131z<\/em>&#8221; demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan, MHP&#8217;nin h\u00fck\u00fcmetten \u00e7ekilmesi durumunda DSP-ANAP koalisyonunu destekleyeceklerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8221;Yeter ki, Kas\u0131m ay\u0131nda se\u00e7ime gidelim.\u201d<\/em> Ba\u015fbakan <em>B\u00fclent Ecevit<\/em> ise \u00a0MHP d\u0131\u015f\u0131nda, TBMM&#8217;de grubu bulunan muhalefet partileriyle gerekli oy sa\u011flan\u0131rsa idam sorununun kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir: <em>\u201c\u0130dam konusu d\u0131\u015f\u0131nda herhangi konuda h\u00fck\u00fcmet ortaklar\u0131 aras\u0131nda bir sorun olmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. MHP&#8217;nin idam konusunda tavr\u0131 belli\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc idam konusunun b\u00fct\u00fcn AB \u00fcyeleri i\u00e7in \u2018olmazsa olmaz\u2019 bir ko\u015ful oldu\u011fu belli. Bunu Say\u0131n Bah\u00e7eli de biliyor. Geleneksel devlet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeye Say\u0131n Bah\u00e7eli&#8217;nin de katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili 16 Nisan&#8217;daki referandumdan evet \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda idam cezas\u0131n\u0131n Meclis&#8217;in g\u00fcndemine getirilece\u011fini ve muhalefetin desteklememesi durumunda bununla ilgili bir halk oylamas\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak 2002 y\u0131l\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden sapm\u0131\u015ft\u0131r. Evet, Platformu&#8217;nun \u015eanl\u0131urfa&#8217;daki mitinginde Cumhurba\u015fkan\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n idam isteriz y\u00f6n\u00fcndeki sloganlar\u0131na destek vermi\u015ftir: <em>&#8220;16 Nisan\u2019da evetle sand\u0131klar patlad\u0131\u011f\u0131 takdirde hemen ard\u0131ndan parlamentoya idamla ilgili karar tasla\u011f\u0131 in\u015fallah gelecek, bir referandum da onun i\u00e7in yapar\u0131z.&#8221;<\/em><\/p>\n<h2><strong>Asl\u0131nda idam ile AB \u00fcyeli\u011fi kavramlar\u0131 hi\u00e7bir zaman yan yana gelmez<\/strong><\/h2>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, Avrupa Birli\u011fi ile ilgili temaslarda bulunmak \u00fczere <em>5 Eyl\u00fcl 2005<\/em> tarihinde Br\u00fcksel\u2019de \u201c<em>Avrupa\u2019n\u0131n kaderini ve gelece\u011fini T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. AB ile m\u00fczakere s\u00fcrecimizin suni siyasi engellerden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak tekrar canland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirttim\u201d <\/em>dedikten sonra \u015fu do\u011fru tespitte bulunmu\u015ftur:<em> \u201cAvrupa Birli\u011fi stratejik hedeftir.\u201d<strong>\u00a0 <\/strong><\/em>Fakat Erdo\u011fan Ba\u015fbakan iken <em>18 Temmuz 2012<\/em> tarihinde Rusya\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 ziyarette Putin\u2019e \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: <em>\u201cZaman zaman bize tak\u0131l\u0131yorsun. AB\u2019de ne i\u015fin var diyorsun. O zaman ben de \u015fimdi size tak\u0131lay\u0131m. Hadi gelin bizi \u015eanghay Be\u015flisi\u2019ne dahil edin, biz de AB\u2019yi g\u00f6zden ge\u00e7irelim \u015feklinde bir latife yapt\u0131m.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>15 Aral\u0131k 2014<\/em> tarihinde de <em>\u201cBir ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda Avrupa Birli\u011fi\u2019nden biri \u00e7\u0131k\u0131p a\u00e7\u0131klama yap\u0131yor. Bu at\u0131lan ad\u0131m\u0131n ne oldu\u011funu biliyor musunuz? Ulusal g\u00fcvenli\u011fimizi tehdit eden unsurlar gereken cevab\u0131 alacaklard\u0131r. AB bizi al\u0131r m\u0131 almaz m\u0131, bizim b\u00f6yle bir derdimiz yok. Kendi g\u00f6be\u011fimizi keseriz. AB kendi i\u015fine baks\u0131n\u201d<\/em> demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Avrupa G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla <em>9 May\u0131s 2015, 2016<\/em> ve <em>2017<\/em> tarihlerinde yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 mesajlarda AB \u00fcyeli\u011finin T\u00fcrkiye i\u00e7in stratejik hedef oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f, \u0130talya ziyareti \u00f6ncesi <em>La Stampa<\/em> gazetesine <em>4 \u015eubat 2018<\/em> tarihinde r\u00f6portaj vermi\u015ftir: \u00a0<strong><em>&#8220;<\/em><\/strong><em>T\u00fcrkiye\u2019nin arzusu, AB\u2019ye tam \u00fcyeliktir. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki se\u00e7enekler, bizleri tatmin etmekten uzakt\u0131r\u2026 T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fi i\u00e7 siyasi hesaplara kurban edilmemelidir.&#8221;<\/em> \u00a0Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin \u00fcst d\u00fczey yetkilileriyle bir araya gelece\u011fi Varna&#8217;daki toplant\u0131lara kat\u0131lmak \u00fczere <em>26 Mart 2018<\/em> tarihinde \u0130stanbul&#8217;dan ayr\u0131lan Erdo\u011fan, Atat\u00fcrk Havaliman\u0131&#8217;nda d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda da \u00a0\u00a0<em>&#8220;AB&#8217;ye tam \u00fcyelik stratejik hedefimiz olmaya devam ediyor&#8221; <\/em>demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, Avrupa Birli\u011fi&#8217;nin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgisi olan idam\u0131n geri getirilmesi durumunda T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00fcyelik s\u00fcrecinin durabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131na da a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmi\u015ftir: <em>&#8220;\u00d6yleyse parlamento karar\u0131n\u0131 verecek, ondan sonra da idam \u00e7\u0131kacak\u2026 Hans ne derse desin, Helga ne derse desin, benim i\u00e7in \u00f6nemli olan Ahmet, Mehmet, Hasan, H\u00fcseyin, Ay\u015fe, Fatma, Hatice ne der, o \u00f6nemli.&#8221; 26 Temmuz 2016<\/em> tarihinde T\u00fcrkiye\u2019de halk\u0131n 15 Temmuz&#8217;daki darbe giri\u015fimi sonras\u0131 idam dedi\u011fini, bu talebin getirilece\u011fi yerin de parlamento oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, Ankara Y\u00fcksek H\u0131zl\u0131 Tren Gar\u0131&#8217;n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda da <em>&#8220;\u0130dam isteriz&#8221;<\/em> sloganlar\u0131na cevaben \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8220;\u0130dam in\u015fallah, Parlamentodan bu da ge\u00e7er. Yak\u0131n, yak\u0131n, merak etmeyin.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><em>Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 idam\u0131 uygun bulan bir \u00fclkenin AB \u00fcyesi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir ama san\u0131r\u0131m idam konusunda siyasi a\u00e7\u0131klamalarda bulunmaktad\u0131r. Aksi takdirde yukar\u0131daki deme\u00e7leri ile \u00e7eli\u015febilir.<\/em><\/p>\n<p>MHP Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 <em>Deniz Depboylu 5<\/em><em> Temmuz 2018<\/em>\u00a0tarihinde \u00e7ocu\u011fa y\u00f6nelik cinsel istismar su\u00e7lar\u0131ndan s\u00f6z ederken \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: <em>\u201cLiderimiz Devlet Bah\u00e7eli&#8217;nin ifade etti\u011fi gibi idamsa idam.&#8221; <\/em>MHP a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir tutars\u0131zl\u0131k yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc MHP zaten T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fine kar\u015f\u0131d\u0131r fakat Avrupa Konseyi\u2019nden T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na da m\u0131 kar\u015f\u0131d\u0131r, bu konuda bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 yoktur. Ya da varsa da benim haberim yoktur. <em>\u00c7\u00fcnk\u00fc idam\u0131n oldu\u011fu bir \u00fclke Avrupa Konseyi \u00fcyesi olamaz.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130dam, hassas bir konudur.\u00a0 Devaml\u0131 idam konusunu g\u00fcndeme getirirseniz, T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 ile ili\u015fkileri tehlikeye girer, T\u00fcrkiye\u2019de eksen kaymas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme gelir. <\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00fcyesi oldu\u011fu Avrupa Konseyi Genel Sekreteri <em>Thorbjorn Jagland\u2019\u0131n<\/em> s\u00f6zc\u00fcs\u00fc, idam cezas\u0131 geldi\u011fi takdirde T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Konseyi \u00fcyeli\u011finin sona erdirilece\u011fini <em>18 Nisan 2017<\/em> tarihinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Jagland\u2019\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc <em>Daniel H\u00f6ltgen<\/em> ise <em>\u201cT\u00fcrkiye idam cezas\u0131 getirip uygulamaya koyarsa bu, \u00fcyeli\u011fin sonu anlam\u0131na gelir\u201d <\/em>demi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, 47 \u00fcyeli Avrupa Konseyi\u2019nde hi\u00e7bir \u00fcye \u00fclkede idam cezas\u0131 yoktur.<\/p>\n<h2><strong>Belarus\u2019un Konsey \u00fcyeli\u011fi de idam cezas\u0131 bulundu\u011fu gerek\u00e7esiyle ertelenmektedir<\/strong><\/h2>\n<p>H\u00f6ltgen, <em>\u201cHer zaman \u015funu dedik: Belarus\u2019un \u00fcye olabilmesi i\u00e7in en az\u0131ndan bir moratoryum yay\u0131nlamas\u0131 gerek\u201d<\/em> demi\u015ftir. \u00dcye \u00fclke Rusya\u2019da b\u00f6yle bir moratoryum s\u00f6z konusudur.<br \/>\nH\u00f6ltgen, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyelikten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n hukuksal olmaktan \u00e7ok siyasi bir sorun oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa Konseyi \u00fcyelerinin \u00fc\u00e7te ikisinin oyu ile \u00fcye bir \u00fclke \u00fcyelikten \u00e7\u0131karabilmektedir. \u00a0H\u00f6ltgen, <em>\u201cT\u00fcrkiye\u2019nin idam cezas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ataca\u011f\u0131 her ad\u0131m T\u00fcrkiye ve Avrupa i\u00e7in bir geri ad\u0131m olacakt\u0131r\u201d<\/em> demi\u015ftir. Burada bir \u00f6nemli nokta \u015fudur: Avrupa Konseyi\u2019ni Avrupa Birli\u011fi Konseyi ile kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. \u00a0Belarus ve Vatikan d\u0131\u015f\u0131nda kalan Avrupa \u00fclkelerinin tamam\u0131 Avrupa Konseyi \u00fcyesidir.<\/p>\n<h2><strong>\u0130dam, T\u00fcrkiye AB ili\u015fkilerinde mihenk ta\u015f\u0131d\u0131r<\/strong><\/h2>\n<p>Ankara Anla\u015fmas\u0131\u2019nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen T\u00fcrkiye ile AB aras\u0131ndaki g\u00fcmr\u00fck birli\u011fini G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi de d\u00e2hil 10 yeni AB \u00fcyesini kapsayacak \u015fekilde geni\u015fleten Ek Protokol, <em>29 Temmuz 2005<\/em> tarihinde imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece T\u00fcrkiye, AB taraf\u0131ndan kendisinden istenen iki \u015fart\u0131 da yerine getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eartlardan \u00f6nemlisi <em>T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun\u00a0onaylanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokulmas\u0131yd\u0131.\u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir AB \u00fcyesinde idam cezas\u0131 yoktu.<\/em> T\u00fcrkiye bu \u015fart\u0131 26 Eyl\u00fcl 2004 tarihinde kabul edilen ve <em>1 Haziran 2005<\/em> tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren\u00a05237 say\u0131l\u0131 Ceza Kanunu ile yerine getirmi\u015ftir.\u00a0<em>7 May\u0131s 2004 tarihli 5170 say\u0131l\u0131 yasa ile de\u00a0anayasadan \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131 ile ilgili maddeler \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>\u0130damla ilgili olarak <em>7 Kas\u0131m 2016<\/em> tarihli yaz\u0131mda da \u00a0 belirtti\u011fim gibi <em>T\u00fcrkiye Avrupa Konseyi \u00fcyesi \u00fclkedir.<\/em> Konsey \u00fcyesi \u00fclkeler idam cezas\u0131n\u0131, <em>1983<\/em> y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne (A\u0130HS) Ek <em>6 No\u2019lu Protokol ve 2002\u2019de<\/em> y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren <em>13 No\u2019lu Protokol<\/em> ile kald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><em>A<\/em><em>\u0130HS 6 No\u2019lu Protokol\u2019e 47 Avrupa Konseyi \u00fcyesinden Rusya d\u0131\u015f\u0131nda 46 \u00fcye \u00fclke taraft\u0131r.<\/em> Rusya Protokol\u00fc imzalam\u0131\u015f, fakat onaylamam\u0131\u015ft\u0131r ama <em>idam cezas\u0131n\u0131 uygulamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya ise 13 No\u2019lu Protokole taraf de\u011fildir. <em>12 Kas\u0131m 2003 tarihinde AK Parti H\u00fck\u00fcmeti \u00f6nce 6 No\u2019lu Protokole, 23 \u015eubat 2006 tarihinde de 13 No\u2019lu Protokole taraf olmu\u015f, daha sonra Anayasa ve TCK\u2019n\u0131n ilgili maddeleri de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. <\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de <em>9 A\u011fustos 2002<\/em> tarih ve 4771 say\u0131l\u0131 yasa ile (Avrupa Birli\u011fi 3. Uyum Paketi) idam cezas\u0131 bar\u0131\u015f zaman\u0131nda kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Kas\u0131m 2003\u2019te 6 No\u2019lu Ek Protokol\u00fc onaylanm\u0131\u015ft\u0131r. <em>14 Temmuz 2004<\/em> tarih ve 5218 say\u0131l\u0131 yasa ile de idam cezas\u0131n\u0131 her ko\u015fulda mutlak olarak kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, t\u00fcm idam kararlar\u0131 \u00f6m\u00fcr boyu hapse \u00e7evrilmi\u015ftir. Bunlar aras\u0131nda \u00d6calan\u2019\u0131n <em>29 Haziran 1999<\/em>\u2019da \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, <em>25 Kas\u0131m 1999<\/em>\u2019da Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanan \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n<p><em>Protokollerin A\u0130HS\u2019nin par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ve s\u00f6zle\u015fmenin maddelerinin protokollere de uygulanaca\u011f\u0131\u00a0kesindir.<\/em> <em>Protokollerden \u00e7\u0131kmak isteyen \u00fclke A\u0130HS\u2019den \u00e7ekilmek zorundad\u0131r<\/em><em>.<\/em> A\u0130HS\u2019nin 58\u2019inci maddesine g\u00f6re Avrupa Konseyi Genel Sekreteri\u2019ne 6 ay \u00f6nceden ihbarda bulunarak A\u0130HS\u2019den \u00e7ekilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. <em>A\u0130HS\u2019den \u00e7ekilen \u00fclkenin Avrupa Konseyi \u00fcyeli\u011fi sona ermektedir.<\/em><\/p>\n<p><em>Avrupa Konseyi\u2019nden ayr\u0131lmak, T\u00fcrkiye\u2019nin demokrasi, insan haklar\u0131, hukuk devleti gibi alanlarda Bat\u0131 standartlar\u0131ndan uzakla\u015fmas\u0131 ve AB ile ba\u011flar\u0131n\u0131n kopmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/em><\/p>\n<p>AB D\u0131\u015fi\u015fleri Y\u00fcksek Temsilcisi Catherine Ashton\u2019\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc <em>Maja Kocijancic<\/em>, idam cezas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez oldu\u011funu \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <em>&#8220;\u0130dam cezas\u0131 bulunan \u00fclkeyi AB \u00fcyeli\u011fine kabul etmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.&#8221;<\/em> TBMM Anayasa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 <em>Mustafa \u015eentop<\/em> <em>&#8220;Yasadan sonra su\u00e7 i\u015flenirse idam cezas\u0131 uygulan\u0131r. Temel prensip kanunlar geriye i\u015flemez. Yasa \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra ikinci bir darbe giri\u015fimi olursa uygulan\u0131r &#8220;<\/em> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir.<\/p>\n<p><em>T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 1984 y\u0131l\u0131ndan bu yana fiilen ve 2004\u2019ten sonra da hukuken uygulanmamaktad\u0131r<\/em><em>.<\/em> 23 Nisan 1920\u2019de TBMM\u2019nin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan idam cezas\u0131n\u0131n en son 1984 y\u0131l\u0131nda uygulanmas\u0131na kadar b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu ayaklanma, cumhurba\u015fkan\u0131na suikast giri\u015fimi, 1960 darbesi, 71 muht\u0131ras\u0131 ve 1980 ihtilali olmak \u00fczere 15\u2019i kad\u0131n h\u00fck\u00fcml\u00fc olmak \u00fczere 712 ki\u015fiye TBMM taraf\u0131ndan onaylanan \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Bu rakama \u0130stiklal Mahkemeleri\u2019nin idam kararlar\u0131 dahil de\u011fildir.<\/p>\n<p><em>T\u00fcrkiye\u2019nin idam cezas\u0131n\u0131 kald\u0131rmas\u0131, Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne (A\u0130HM) a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava sonucunda olmu\u015ftur.<\/em> A\u0130HM, karar verilene kadar \u00d6calan\u2019\u0131n idam edilmemesini \u00f6ng\u00f6ren ihtiyati tedbir karar\u0131 kabul etti\u011fi i\u00e7in <em>Ecevit H\u00fck\u00fcmeti karara uyarak \u00d6calan\u2019\u0131 idam etmemi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>\u00d6calan\u2019\u0131n idam cezas\u0131 yukar\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan 29 Haziran 1999 tarihinde onaylanmas\u0131yla kesinle\u015fmi\u015ftir. Fakat Ba\u015fbakanl\u0131k karar\u0131 TBMM\u2019ye g\u00f6ndermedi\u011finden ve de karar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in gereken yasa \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131ndan uygulama ertelenmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00d6calan\u2019\u0131n avukatlar\u0131 <em>16 \u015eubat 1999\u2019da<\/em> A\u0130HM&#8217;ye ba\u015fvurmu\u015f, Kas\u0131m 1999\u2019da A\u0130HM\u2019nin 1. Dairesi ihtiyati tedbir karar\u0131 vermi\u015ftir. Kararda, A\u0130HM\u2019nin davay\u0131 inceleyebilmesini sa\u011flayabilmek amac\u0131yla idam cezas\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. T\u00fcrkiye karara uymay\u0131 kabul etmi\u015ftir. A\u0130HM\u2019nin B\u00fcy\u00fck Dairesi <em>12 May\u0131s 2005<\/em> tarihinde karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye idam cezas\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f, 6 No\u2019lu protokol\u00fc onaylam\u0131\u015f, 13 No\u2019lu protokol\u00fc ise imzalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>ABD\u2019de 50 eyaletten 31\u2019inde idam cezas\u0131\u00a0uygulanmaktad\u0131r. <em>USA Death Penalty Information Center<\/em> verilerine g\u00f6re 1977-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 7.870 ki\u015fi idam edilmi\u015f, 2016 y\u0131l\u0131 sonuna kadar 15 idam\u0131n 2017\u2019de 14, 2018\u2019de 8, 2019\u2019da ise 7 idam\u0131n infaz\u0131 i\u00e7in karar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. <em>Avrupa\u2019da idam cezas\u0131 uygulayan tek \u00fclke Belarus\u2019tur<\/em><strong><em>.<\/em><\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fczde 58 \u00fclkede \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 bulunmaktad\u0131r. 98 \u00fclke \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 hukuken, 7&#8217;si sava\u015f su\u00e7lar\u0131 ve istisnai durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, 35&#8217;i ise fiilen kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 <em>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc 140 \u00fclkeyi hukuken ya da fiilen idam kar\u015f\u0131t\u0131, 58 \u00fclkeyi idam taraftar\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n<h2><strong>\u0130dam cezas\u0131n\u0131n geriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yoktur<\/strong>.<\/h2>\n<p>E\u011fer 27 May\u0131s 1960 \u00f6ncesinde idam cezas\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, rahmetli <em>Adnan Menderes, Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu ve Hasan Polatkan<\/em> idam edilmemi\u015f olacakt\u0131. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 <em>S\u00fcleyman Soylu<\/em>, 27 May\u0131s Darbesi&#8217;nin ard\u0131ndan idam edilenlerin 55\u2019nci y\u0131l\u0131nda <em>idamlar\u0131 k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131r<\/em>.<\/p>\n<p>Menderes\u2019in infaz foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7eken <em>\u0130smail \u015eeny\u00fcz<\/em>, benim \u00e7ekti\u011fim ve Menderes infaza g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken arkadan g\u00f6steren resmi g\u00f6r\u00fcnce binba\u015f\u0131 e\u015fi olan kap\u0131 kom\u015fum olan han\u0131m\u0131n \u015fu tespitini aktarmaktad\u0131r: <em>\u201cK\u0131yamam\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ekmeye arkas\u0131ndan \u00e7ekmi\u015f demi\u015f.&#8221;<\/em> \u015eeny\u00fcz vefattan sonra neden foto\u011fraf yay\u0131nlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: &#8220;<em>Halk\u0131n ac\u0131ma duygusunu galeyana getirmemek i\u00e7in yay\u0131nlamad\u0131lar.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk halk\u0131<\/em> <em>AB vizelerinin kalkmas\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131 istemektedir.<\/em> Hi\u00e7bir AB \u00fcyesi \u00fclkede idam cezas\u0131 yoktur. <em>Halk istiyor diye idam cezas\u0131 gelirse, T\u00fcrkiye AB \u00fcyesi olamaz<\/em><em>.<\/em> Bu sebeple Ahmet Hakan\u2019\u0131n ifadesiyle siyasilere <em>\u201cbo\u015funa gaz verilmesin.\u201d<\/em><\/p>\n<p>SBF\u2019den arkada\u015f\u0131m, eski ba\u015fbakan <em>Mesut Y\u0131lmaz<\/em> idam gelirse 7 maddede ne olaca\u011f\u0131n\u0131 Ahmet Hakan\u2019a a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r: <em>S\u00f6zle\u015fme ihlal edilir, Avrupa Konseyi \u00fcyeli\u011fi biter, su\u00e7lular\u0131 iade s\u00f6zle\u015fmesi ihlal edilir, m\u00fczakereler dondurulur, Avrupa iade etmez, evrensel hukuktan kopulur, Beyaz Rusya\u2019n\u0131n gerisine d\u00fc\u015feriz.<\/em><\/p>\n<p><em>Vatanda\u015f\u0131n <\/em><em>\u201cas\u0131n as\u0131n\u201d<\/em><em> diyerek siyasilere bask\u0131 yapmas\u0131na siyasiler kulak t\u0131kamal\u0131d\u0131r.<\/em> E\u011fer bir yanl\u0131\u015f kararla ki\u015fi idam edilir ve sonra idam karar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karsa, idam edileni geri getirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu konuda <em>Akif Beki<\/em>\u2019nin <em>\u201cYa sap\u0131k diye as\u0131lsayd\u0131\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 idam isteyenler mutlaka okumal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc meydanlarda seslerini y\u00fckseltenler, bilgi sahibi olmadan fikir sahibidirler. Bu t\u00fcr pop\u00fclist s\u00f6ylemler \u00fclkeye zarar verir. <em>Abd\u00fclkadir Selvi<\/em> 3 Kas\u0131m 2016 tarihli yaz\u0131s\u0131nda <em>\u201c\u00d6calan i\u00e7in kesinle\u015fmi\u015f cezas\u0131 nedeniyle eskiye y\u00fcr\u00fcyemeyecek\u201d<\/em> demektedir.<\/p>\n<p>\u0130dam cezas\u0131n\u0131n geri gelmesi durumunda Avrupa Konseyi ile ili\u015fkiler kopabilir, AB \u00fcyelik s\u00fcreci dondurulabilir. Her iki kurulu\u015f T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir. T\u00fcrkler, Bat\u0131\u2019ya y\u00f6nelmi\u015f bir millettir, Orta Asya\u2019dan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra daima Bat\u0131\u2019ya\u00a0g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. Avrupa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 <em>Jean-Claude Juncker<\/em>\u2019in\u00a0idam konusunda 25 Temmuz 2016 tarihinde \u201c<em>\u0130dam cezas\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir \u00fclkenin AB&#8217;de yeri olamaz&#8221;<\/em> dedi\u011fini unutmayal\u0131m.<\/p>\n<h2><strong>Hem AB\u2019ye \u00fcye olmak ve hem de idam isteyeceksin. Bu yaman \u00e7eli\u015fki hi\u00e7bir medeni \u00fclkede yoktur. <\/strong><\/h2>\n<p>Aksi durumda T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa ile ili\u015fkilerini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmesi gerekir ki bu da T\u00fcrkiye\u2019de eksen kaymas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirir. S\u00f6ze son noktay\u0131 AK Parti Grup Ba\u015fkanvekili <em>Naci Bostanc\u0131<\/em> koymu\u015ftur: <em>\u201c\u0130nsanlar\u0131n kafas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmaya gerek yok!\u201d<strong>\u00a0 <\/strong><\/em><em>\u00c7ok \u00f6nemli bir di\u011fer konuda \u015fudur: T\u00fcrkiye FET\u00d6 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ba\u015f\u0131n\u0131 ABD\u2019den istemektedir. E\u011fer idam cezas\u0131 geri gelirse ABD bu iadeyi yapmaz. \u00a0Yasa \u00e7\u0131ksa bile \u00d6calan idam edilemez. Oy i\u00e7in halk\u0131n kafas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131n, herkesin lehine oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>15 Temmuz darbe giri\u015fimi ve devam\u0131nda Bah\u00e7eli&#8217;nin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 ile tekrar T\u00fcrkiye g\u00fcndemine giren idam tart\u0131\u015fmas\u0131na h\u00fck\u00fcmet cephesinin bak\u0131\u015f\u0131 nedir? Geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bu cezan\u0131n, T\u00fcrkiye i\u00e7in Avrupa Birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan getiri ve g\u00f6t\u00fcr\u00fcleri nelerdir? <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2753,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[58,2,64,66,67],"tags":[],"coauthors":[6],"class_list":["post-2750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ab","category-genel","category-kurumlar","category-siyaset-tarih","category-tehditler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2750\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2750"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}