![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/diyanet-isleri-baskani-prof-dr-ali-erbas-goreve-basladi-1024x683.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131,<\/em> Anayasa\u2019da Madde 136<\/em>\u2019da \u201cGenel idare i\u00e7inde yer alan Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, l\u00e2iklik ilkesi do\u011frultusunda, b\u00fct\u00fcn siyas\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015flerin d\u0131\u015f\u0131nda kalarak ve millet\u00e7e dayan\u0131\u015fma ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi ama\u00e7 edinerek, \u00f6zel kanununda g\u00f6sterilen g\u00f6revleri yerine getirir.\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f, kurulmu\u015f ve g\u00f6revlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n Acaba kurumun kurucusu bug\u00fcn ya\u015fasayd\u0131 ve yetkili olmu\u015f olsayd\u0131, b\u00f6ylesi \u00f6nemli bir kurumun gelmi\u015f oldu\u011fu durumdan, i\u015fleyi\u015ften, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n gereklerine cevap verebilme i\u015flevselli\u011fi ve temsil kabiliyetinden memnun olur ve \u2018tamam b\u00f6ylece devam etsin!\u2019 der miydi acaba? Herhalde \u2018hay\u0131r\u2019 olurdu; yorumu de\u011fil mi?<\/p>\n 09 Kas\u0131m 2010 tarihli Yeni\u00e7a\u011f Gazetesi\u2019ndeki \u201cDiyanet\u2019i Atat\u00fcrk kurdu, O\u2019nun kurdu\u011fu gibi olmal\u0131 ve kalmal\u0131<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131nda Say\u0131n Cazim G\u00fcrb\u00fcz, M. Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurmas\u0131 s\u00fcrecini a\u015fa\u011f\u0131daki gibi anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n \u201cDiyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk Milliyet\u00e7isi Ziya G\u00f6kalp\u2019in \u00f6nerisiyle, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Maturidilik ve Hanefilik esaslar\u0131na g\u00f6re olu\u015fturdu\u011fu bir kurum olup Atat\u00fcrk laikli\u011finin en \u00f6nemli bile\u015fenlerinden biridir.<\/p>\n G\u00f6kalp\u2019in dinde savundu\u011fu laiklik fikrini Atat\u00fcrk aynen kabullenmi\u015ftir. G\u00f6kalp\u2019e g\u00f6re, \u015feyh\u00fclisl\u00e2m\u0131n vazifesi iman ve ibadet i\u015fleriyle u\u011fra\u015fmak olmal\u0131d\u0131r. Medreseler de \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019ne kat\u0131lmal\u0131 ve skolastik din \u00f6\u011fretimine son verilmelidir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u015feyh\u00fclisl\u00e2ml\u0131k kurumu yerine Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurmas\u0131 ve medreseleri kapatmas\u0131, G\u00f6kalp\u2019in g\u00f6sterdi\u011fi yolda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f hareketlerdir.<\/p>\n Atat\u00fcrk, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurarken \u00e7evresindekilerle tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 \u201cB\u00f6yle bir kurum, laiklik uygulamas\u0131n\u0131n be\u015fi\u011fi olan Fransa\u2019da ve di\u011fer bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde yok<\/em>\u201d\u00a0 diyenlere\u00a0 \u201cPeki, Sultanahmet Camii imam\u0131n\u0131n maa\u015f\u0131n\u0131 kim verecek?<\/em>\u201d\u00a0 diye sormu\u015f, cevab\u0131n\u0131 da kendisi vermi\u015fti:\u00a0 \u201cBiz verece\u011fiz \u00e7ocuk, biz… Bizde onlar\u0131n kiliseleri gibi varl\u0131kl\u0131 kurumlar yok. Din adamlar\u0131n\u0131 cemaatin eline bakt\u0131ramay\u0131z.<\/em>\u201d<\/p>\n Osmanl\u0131\u2019da oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nde de devlet dini kontrol edecektir. Diyanetin \u00f6zerk olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez bile. Bu ba\u011flamda baz\u0131 \u00f6nemli ayd\u0131n, bilim adam\u0131 ve yazarlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer verelim:<\/p>\n \u201cB\u00fcy\u00fck dinlerin yap\u0131s\u0131 ve ananesi b\u00f6yledir. Devlet dini kontrol eder. Devlet zay\u0131fken Bat\u0131\u2019da kilise devleti kontrol ederdi, Roma\u2019n\u0131n devam\u0131 olan Bizans\u2019ta ise devlet kiliseyi kontrol ederdi. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda da bu b\u00f6yle olmu\u015ftur.<\/em>\u201d\u00a0 (Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131).<\/p>\n Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6zerkle\u015fmesini ve ba\u015fkan\u0131n se\u00e7imle gelmesini isteyenlere \u0130smail \u00d6zmel, Yesevi Dergisi\u2019nin A\u011fustos 2009-188. say\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle yan\u0131t vermektedir:\u00a0 \u201cDiyanet \u0130\u015fleri baz\u0131 kesimler i\u00e7in ilgin\u00e7 bir sahad\u0131r. Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olursa, y\u00f6netimin se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na gelmesi gerekir. Hal b\u00f6yle olunca her kesim, kendi anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu te\u015fkilata egemen k\u0131lmak isteyece\u011finden, b\u00fct\u00fcn kesimlerin s\u0131k\u0131 bir m\u00fccadeleye girmeleri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0131pk\u0131 siyasi partilerin iktidar yar\u0131\u015f\u0131 gibi… Din\u00ee hayat\u0131n b\u00f6yle bir m\u00fccadeleye tahamm\u00fcl\u00fc olur mu? B\u00f6yle bir m\u00fccadelede din kazan\u0131r m\u0131, kaybeder mi?<\/em>\u201d<\/p>\n Say\u0131n Nuri G\u00dcRG\u00dcR \u201c\u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc Zor Bir Sorunlar Yuma\u011f\u0131: Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 – Dini Cemaatler, Tarikatlar, Gruplar<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda (24.08.2017 T\u00fcrk Oca\u011f\u0131); \u015eeyh\u00fclislaml\u0131\u011f\u0131n Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin dini, adli ve idari alanlarda hizmet veren en \u00f6nemli m\u00fcesseselerinden biri oldu\u011funu, pek \u00e7ok m\u00fcesseseyi ve mevzuat\u0131 Osmanl\u0131\u2019dan devralan Cumhuriyet y\u00f6netiminin, bu m\u00fcesseseyi de yeni devlete kurulu\u015f ilkeleri ve felsefesi \u00e7er\u00e7evesinde adapte ederek Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131yla devam ettirdi\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n 03 Mart 1924\u2019de Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131 ve\u00a0 Tevhid-i Tedrisat Kanunu\u2019nun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ve yararl\u0131 ad\u0131mlard\u0131r. Asl\u0131nda bu alanlarda ciddi reform ihtiyac\u0131n\u0131n oldu\u011fu \u0130kinci Me\u015frutiyet\u2019in ilan\u0131ndan sonra \u00e7ok konu\u015fulmu\u015ftu. Ziya G\u00f6kalp, \u0130sl\u00e2m dininin hurafelerden kurtar\u0131lmas\u0131, \u00f6z\u00fcne uygun derun\u00ee, ahl\u00e2k\u00ee ve insani boyutlar\u0131yla alg\u0131lan\u0131p hayat\u0131 ku\u015fatan bir rahmet p\u0131nar\u0131 halinde ya\u015fanmas\u0131 i\u00e7in do\u011fru ve kaliteli bir din e\u011fitiminin b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7 oldu\u011funu s\u0131k s\u0131k vurguluyordu.\u00a0 \u015eeyh\u00fclislaml\u0131k m\u00fcessesesinin g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na ve ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenmesini, bir \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131, skolastik e\u011fitime son verilerek medreselerin bu fak\u00fclteye ba\u011flanmas\u0131n\u0131 savunuyordu. O\u2019nun bu g\u00f6r\u00fc\u015flerinden de esinlenerek kurulan Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yasas\u0131\u2019nda, \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nin kurulmas\u0131, medreselerin tedrisat\u0131na son verilerek \u0130mam-Hatip Okullar\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 hususlar\u0131 da yer al\u0131yordu.<\/p>\n Yasan\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bunlar yerine getirildi. Hem \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi kuruldu hem de 24 kadar \u0130mam-Hatip Okulu a\u00e7\u0131ld\u0131. Ancak bu okullar\u0131n geli\u015fmesini ve devam\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir ortam olu\u015fmad\u0131. Dini tedrisat yapan okullar\u0131 gereksiz g\u00f6ren pozitivist anlay\u0131\u015f, Fransa benzeri ideolojik, kat\u0131, laisist zihniyet daha etkili oldu. \u00d6nce 1931\u2019de \u0130mam-Hatip okullar\u0131, \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra da \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi (\u00f6\u011frenci olmad\u0131\u011f\u0131) gerek\u00e7esiyle kapat\u0131ld\u0131lar. B\u00f6ylelikle 1948 y\u0131l\u0131na kadar dini tedrisat alan\u0131nda derin bir bo\u015fluk olu\u015ftu; hem akademik kariyer yapan ilahiyat\u00e7\u0131 hem de camilerde g\u00f6revlendirilecek e\u011fitimli din adamlar\u0131 yeti\u015ftirmeye uygun bir zemin kalmad\u0131.<\/p>\n Di\u011fer taraftan D\u0130B kurulmu\u015f ancak te\u015fkilat yap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen yasalar \u00e7\u0131kar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Te\u015fkilat\u0131n kurulu\u015fundan \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra, 1927 B\u00fct\u00e7e Yasas\u0131\u2019nda Bakanl\u0131\u011fa\u00a07\u2019si merkezde olmak \u00fczere 7172 adet kadro tahsis edildi. Fakat bu uzun s\u00fcrmedi. 1931 y\u0131l\u0131 B\u00fct\u00e7e Yasas\u0131\u2019nda b\u00fct\u00fcn cami ve mescitlerin idaresi ve g\u00f6revlileri Evkaf Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne (Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc) devredildi. D\u0130B i\u015flevi olmayan bir kurum haline geldi. CHP\u2019nin 1947 kurultay\u0131n\u0131n konu ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan birisi D\u0130B\u2019nin durumuydu. Seyhan milletvekili Sinan Tekelio\u011flu\u2019nun s\u00f6yledikleri durumu \u00f6zetliyordu: <\/strong>\u201c\u0130sl\u00e2m dinine mensup kurumun ba\u015f\u0131na Diyanet \u0130\u015fleri Reisi diye birisini oturtmu\u015fuz. Fakat hi\u00e7bir i\u015f yapmayacak \u015fekilde, kollar\u0131n\u0131 ba\u011fl\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f\u0131z. Boyuna tespih \u00e7ekmesine m\u00fcsaade etmi\u015fiz.\u201d<\/em><\/p>\n 30 Nisan 1950\u2019de eski bir din \u00e2limi olan Prof. \u015eemsettin G\u00fcnaltay\u2019\u0131n ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde cami ve mescitlerin y\u00f6netilmesi ve g\u00f6revlilerin (hademe-i hayrat) kadrolar\u0131 yeniden D\u0130B\u2019ye verildi. Daha sonra 1961 Anayasas\u0131\u2019nda ba\u015fkanl\u0131k anayasal bir kurul olarak nitelendirildi; g\u00f6rev ve yetkilerinin \u00e7er\u00e7evesi belirlenerek \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Te\u015fkilat yap\u0131s\u0131yla ilgili 1965 ve 1968\u2019de yap\u0131lan d\u00fczenlemelerle, mevcut eksiklikler giderilmeye, anayasa ve yasalarda belirtilen g\u00f6revlerini yapacak, yurt d\u0131\u015f\u0131nda da faaliyet g\u00f6sterecek h\u00e2le getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. 82 Anayasas\u0131\u2019nda ba\u015fkanl\u0131k, hiyerar\u015fik olarak genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fck seviyesinden m\u00fcste\u015farl\u0131k seviyesine y\u00fckseltildi. \u00d6zellikle 2010\u2019da te\u015fkilat yasas\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemelerle ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n imk\u00e2n ve yetkileri geni\u015fletildi. Ancak b\u00fct\u00fcn bu d\u00fczenlemelere ra\u011fmen Diyanet, h\u00fck\u00fcmetin emrindeki s\u0131radan bir b\u00fcrokratik kurulu\u015f olmaktan kurtulamad\u0131.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan halk\u0131m\u0131z\u0131n dini ve manevi lideri, tarihi gelene\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan \u015eeyh\u00fclislamlar\u0131n halefi durumunda say\u0131lan Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanlar\u0131\u2019ndan 12\u2019si ya g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015f yahut istifaya zorlanm\u0131\u015flard\u0131r. Makam\u0131nda en uzun s\u00fcre kalan ba\u015fkan (1924-1941) i\u015flevi olmayan o g\u00fcnk\u00fc te\u015fkilat\u0131n ba\u015f\u0131ndaki R\u0131fat B\u00f6rek\u00e7i\u2019dir.<\/p>\n Baz\u0131 ba\u015fkanlar makam\u0131n onuru ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden siyaset\u00e7ilerin hakarete varan m\u00fcdahalelerine maruz kald\u0131lar. 1966\u2019da Ba\u015fkan \u0130brahim Bedrettin Elmal\u0131, te\u015fkilat\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Bakan Refet Sezgin\u2019in bu tarzdaki muamelesi sonucu istifaya mecbur b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bakan bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 yaparken Diyanetin, Tapu Kadastro memurlu\u011fundan farkl\u0131 bir konumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyebiliyordu.<\/p>\n 1978\u2019de CHP milletvekili Celal Payda\u015f, tayin talebini hakl\u0131 gerek\u00e7elerle yerine getirmeyen ba\u015fkan Tayyar Alt\u0131kula\u00e7\u2019\u0131n makam\u0131n\u0131 bas\u0131p tehdit etti. Bunlar olurken ne din adamlar\u0131ndan ne de m\u00fctedeyyin diye nitelendirilen ahaliden, cemaatten yapanlar\u0131 pi\u015fman edecek bir tepki geliyordu.<\/p>\n Son y\u0131llarda gerek \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda, gerekse T\u00fcrkiye\u2019de \u0130sl\u00e2m\u2019la ilgili meselelerin \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Hicretin hen\u00fcz ilk asr\u0131nda ya\u015fanan Haricilik sorununu hat\u0131rlatan tarzda, dini farkl\u0131 anlamlarda yorumlayan, alg\u0131layan ak\u0131mlar, cihat\u00e7\u0131-selefici anlay\u0131\u015fa ba\u011fl\u0131 \u015fiddeti kutsayan \u00f6rg\u00fctlenmeler, din ile \u015fiddetin hatta ter\u00f6r\u00fcn birlikte an\u0131l\u0131r hale gelmesi, sadece bu olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerin de\u011fil; t\u00fcm inananlar\u0131n ortak sorunlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Cumhuriyetin kurulu\u015f d\u00f6neminde e\u011fitimde birli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, din i\u015fleriyle ilgilenmek \u00fczere D\u0130T\u2019nin kurulmas\u0131n\u0131n faydalar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ya\u015famakta oldu\u011fu din\u00ee kaynakl\u0131 a\u011f\u0131r sorunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda daha iyi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n Diyanet, \u00f6zellikle 15 Temmuz\u2019da T\u00fcrkiye\u2019yi tarihi bir facian\u0131n e\u015fi\u011fine getiren menfur darbe giri\u015fiminin faili FET\u00d6 konusunda ele\u015ftiriliyor. Prof. Dr. Mehmet G\u00f6rmez\u2019in, g\u00f6revinden istifa edip ayr\u0131l\u0131rken yapt\u0131\u011f\u0131 veda konu\u015fmas\u0131nda s\u00f6yledikleri samimi bir \u00f6zele\u015ftiri niteli\u011findedir:\u00a0\u201cDiyanet te\u015fkilat\u0131 bir daha sapk\u0131n hi\u00e7bir dini yap\u0131lanma konusunda 40 y\u0131l gecikmi\u015f olman\u0131n mahcubiyetini ya\u015famamal\u0131d\u0131r.\u201d<\/em>\u00a0<\/strong>(07 A\u011fustos 2017)<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan da ayn\u0131 konuda te\u015fkilat\u0131 ele\u015ftirdi:\u00a0\u00a0<\/strong>\u201cFET\u00d6 \u00fclkemizde k\u00f6k salm\u0131\u015f ve milletimizin ba\u015f\u0131na bela olmu\u015ftur. Diyanetin bu konuda ciddi eksiklikleri oldu\u011funu s\u00f6ylemek isterim. Diyanet bu konuda \u00e7ok ama \u00e7ok ge\u00e7 kald\u0131.\u201d<\/em>\u00a0<\/strong>(05 A\u011fustos 2017)<\/p>\n Benzer bir \u00f6zele\u015ftiriyi Darbe Giri\u015fimini Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu\u2019na konu\u015fan Diyanet \u0130\u015fleri eski Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Ali Bardako\u011flu da yapt\u0131:\u00a0\u201cD\u0130B olarak merdiven alt\u0131 bir yere kar\u015f\u0131 iyi m\u00fccadele verilmedi\u011fini s\u00f6yleyebilirim. O da bizim kusurumuzdur. B\u00fcnyemize almad\u0131k ama dini cemaatlerin yapt\u0131klar\u0131 yay\u0131nlarla ilgili Diyanet, toplumu uyar\u0131c\u0131 g\u00f6revler yapmakta \u00e7ekimser davrand\u0131. \u0130nsanlar\u0131n zihinlerini ipotek alt\u0131na alan dini telkinler konusunda Diyanetin \u00e7ekimser de\u011fil net tav\u0131r almas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d<\/em>\u00a0<\/strong>(17 Kas\u0131m 2016)<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu ele\u015ftiriler yap\u0131l\u0131rken D\u0130B\u2019nin son faaliyet raporunda Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n yetkilerinin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmekte, baz\u0131 dernek ve vak\u0131flar\u0131n\u00a0\u201csorumsuzlu\u011fundan\u201d<\/em>\u00a0<\/strong>yak\u0131n\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n hukuki t\u00fczel ki\u015fili\u011finin bulunmamas\u0131ndan dolay\u0131 cami ve Kur\u2019an kurslar\u0131nda hizmet veren dernek ve vak\u0131flar\u0131n Ba\u015fkanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir sorumluluklar\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131n\u00a0\u201c\u00e7ift ba\u015fl\u0131l\u0131k\u201d<\/em> do\u011furdu\u011fu, bu durumun ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lara neden oldu\u011fu anlat\u0131lmaktad\u0131r. Mutlaka Ba\u015fkanl\u0131\u011fa hukuki t\u00fczel ki\u015filik sa\u011flayacak yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 istenilmektedir.<\/p>\n Epeydir tart\u0131\u015f\u0131lan bir ba\u015fka konu D\u0130B\u2019nin \u00f6zerkli\u011fi meselesidir. Son Din \u015euras\u0131\u2019n\u0131n sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu konuya de\u011finiliyor ve Diyanet\u2019in \u00f6zerk olmas\u0131 talep ediliyor. Ancak Diyanet\u2019in \u00f6zerkli\u011fi \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir konudur. Sol ve alevi kesimler bu te\u015fkilat\u0131n \u00fclkemizdeki b\u00fct\u00fcn mezhepleri ve inan\u00e7lar\u0131 temsil yetene\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Bat\u0131 \u00fclkelerinde Diyanet benzeri kurumlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, laik bir \u00fclkede devletin dini y\u00f6netmemesi, tamamen sivil alana \u00e7ekmesi gerekti\u011fi savunarak, D\u0130B\u2019nin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorlar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6zerkli\u011fi talep edenler b\u00f6ylelikle kurumun daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve yararl\u0131 hale gelece\u011fini dillendiriyorlar.<\/p>\n Asl\u0131nda bu taleplerin ikisi de T\u00fcrkiye\u2019nin tarihi, dini, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi ger\u00e7ekleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor. Dini konularda ayd\u0131nlat\u0131c\u0131, uyar\u0131c\u0131 i\u015flev yapan, ibadet yerlerini denetleyip y\u00f6neten g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Diyanet te\u015fkilat\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kesin bir ihtiya\u00e7t\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k beklentilerin y\u00fcksek oldu\u011fu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n, \u015fimdiki pozisyonuyla daha verimli ve etkili olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Elinde her t\u00fcrl\u00fc haber alma imk\u00e2nlar\u0131 bulunan siyaset kurumu, devletin sistematik tarzda i\u00e7eriden ku\u015fat\u0131l\u0131p, paralel bir yap\u0131 olu\u015fturuldu\u011funu fark edememi\u015fse hatta yak\u0131n zamana kadar i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 tercih edilmi\u015fse ya\u015fananlardan t\u00fcm\u00fcyle Diyaneti sorumlu tutmak haks\u0131zl\u0131k olur.<\/p>\n Eski ba\u015fkan Prof. Dr. Mehmet G\u00f6rmez\u2019in g\u00f6revini b\u0131rakaca\u011f\u0131 d\u00f6nemde s\u00f6yledikleri \u00f6nemlidir:\u00a0\u201cBu k\u00f6kl\u00fc m\u00fcessesenin salt b\u00fcrokratik bir kurum mu yoksa ilmiyeyi temsil eden, dini-manevi hayat\u0131m\u0131z\u0131 sevk ve idare eden bir m\u00fcessese mi olaca\u011f\u0131na art\u0131k kesin bir \u015fekilde karar verilmelidir.\u201d<\/em><\/p>\n Bunlardan birincisinin tercihi Diyanet\u2019in siyasete ba\u011f\u0131ml\u0131 b\u00fcrokratik bir yap\u0131 olma sorununun devam\u0131 anlam\u0131na gelecektir. \u0130kinci \u00f6neri T\u00fcrkiye\u2019nin \u015fartlar\u0131na ve ihtiya\u00e7lar\u0131na daha uygun bir yoldur ve b\u00f6ylelikle Diyanetin siyasetten ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kurum haline getirilmesi zor olmaz. 2011\u2019de Kanun Kuvvetinde Kararname\u2019yle stat\u00fcs\u00fc de\u011fi\u015ftirilmeden \u00f6nce T\u00dcB\u0130TAK bu tarz bir kurumdu. H\u00e2len Anayasa Mahkemesi ve Y\u00fcksek Yarg\u0131, son anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle stat\u00fcleri zedelenmi\u015f olsa bile \u00f6zerkli\u011fi olan devlet kurumlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Diyanetin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, sorunlar\u0131 sadece siyasetten ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, etkilerinden kurtar\u0131lmas\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Belki de bunlardan daha \u00f6nemlisi \u00fclkemizde \u0130sl\u00e2m ad\u0131na faal halde olan cemaat, tarikat ve dini guruplar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren bu te\u015fkilat\u0131 kabullenmek istememeleri; i\u00e7lerine sindirememeleri, yarars\u0131z hatta sak\u0131ncal\u0131 g\u00f6rmeleridir. Bu yap\u0131lar, kendi b\u00fcnyelerindeki hiyerar\u015fik d\u00fczen kapsam\u0131nda mensuplar\u0131n\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu, biat etti\u011fi \u015feyhler, hocalar, liderler k\u0131sacas\u0131 m\u00fcr\u015fid dururken Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkan\u0131\u2019na itibar etmeyi iman zaaf\u0131 say\u0131yorlar.<\/p>\n Eski \u0130stanbul M\u00fcft\u00fcs\u00fc Prof. Dr. Mustafa \u00c7a\u011fr\u0131c\u0131 meseleyi \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:\u00a0\u201c\u0130sl\u00e2m toplumlar\u0131n\u0131 peri\u015fan eden ana sorun,\u00a0\u2018hocam\u0131z, efendimiz, \u015feyhimiz, liderimiz, mezhebimiz, ulemam\u0131z, b\u00fcy\u00fcklerimiz\u2026 ne s\u00f6ylediyse do\u011frusu odur\u2019\u00a0anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n zihinlerimiz \u00fczerine karabasan gibi \u00e7\u00f6kmesi, akl\u0131m\u0131z\u0131, fikrimizi t\u0131kamas\u0131d\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n De\u011ferli \u00e2lim Prof. Dr. Ali Bardako\u011flu\u00a0\u201ckay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 din pazar\u0131\u201d<\/em>\u00a0<\/strong>ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u015fu tespiti yap\u0131yor: \u201cH\u00e2lbuki Resul-i Ekrem Efendimiz\u2019den sonra din tamamlanm\u0131\u015f, kimseye Allah ad\u0131na, kutsal ad\u0131na s\u00f6z s\u00f6ylemek hakk\u0131 ve arac\u0131l\u0131k yetkisi verilmemi\u015ftir. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 dinin belki de \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve\u00e7hesini g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki dini cemaatlerin ve tarikat \u00f6rg\u00fctlenmelerinin kahir ekseriyetini teslim alm\u0131\u015f olan i\u015fte bu nev-zuhur kutsall\u0131klar ve gizemli din dili te\u015fkil etmeye ba\u015flad\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n Muhterem Bardako\u011flu Hoca bir gazeteye verdi\u011fi m\u00fclakatta\u00a0\u201cFET\u00d6\u2019n\u00fcn yerini yeni cemaatler doldurur mu?\u201d<\/em>\u00a0<\/strong>sorusuna herkesin ve \u00f6zellikle y\u00f6neticilerin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp dikkate almalar\u0131 gereken bir cevap veriyor:\u00a0\u201cBaz\u0131 kesim ve cemaatler FET\u00d6\u2019den do\u011fan bo\u015flu\u011fu doldurabilmek i\u00e7in siyasetle kamusal alanda yayg\u0131n ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 dini e\u011fitimle kendi kapsam alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme hesab\u0131 yap\u0131yor olabilir. \u00d6yle zannediyorum ki Diyanetle\u00a0 u\u011fra\u015fmalar\u0131 da bu y\u00fczden. Dini cemaat ve tarikatlar siyaset, kamusal alan, yayg\u0131n din e\u011fitimi ve ticaretten elini \u00e7ekip kendi asli ve sivil hizmet alanlar\u0131na \u00e7ekilmezse, kay\u0131td\u0131\u015f\u0131l\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131p \u015feffaf ve denetlenebilir olmazsa yeni maceralar ya\u015famam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.\u201d<\/em><\/p>\n \u0130lim adamlar\u0131m\u0131z\u0131n kendi imk\u00e2nlar\u0131yla, konuya vukufiyetleriyle tespit ettikleri bu ger\u00e7ekleri devlet bilmiyor mu? \u00dclkemizin hem bug\u00fcn\u00fc hem de yar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu sorunlar\u0131n ilgili yerlerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde bilindi\u011fini rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. Bunu Darbe Giri\u015fimini Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu\u2019nun baz\u0131 gazetelerde de yay\u0131mlanan taslak raporunda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Taslak raporda dini olu\u015fumlarla ilgili sorun alanlar\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor ve cemaatlerin \u015feffaf ve denetlenebilir olmas\u0131 i\u00e7in akredite edilmesi de yer al\u0131yordu:\u00a0\u201cCemaat yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu a\u00e7\u0131k, \u015feffaf ve esnek olmaktan uzak olup genellikle faaliyetlerini gizlilik i\u00e7inde ya da denetimlerden uzak \u015fekilde y\u00fcr\u00fctmektedir. Bu yap\u0131lar\u0131n toplum yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 hususunun kim ya da hangi kurumlarca akredite edilece\u011fi ciddi bir sorundur. Bu g\u00f6revin tek ba\u015f\u0131na D\u0130B taraf\u0131ndan yerine getirilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemektedir. Bu olu\u015fumlar\u0131n sosyal ve dini me\u015fruiyet, denetim, hukukilik, mal\u00ee yap\u0131n\u0131n \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 gibi kriterler bak\u0131m\u0131ndan akredite edilmesi ve bu t\u00fcr faaliyetlerin genel bir me\u015fruiyet zemininde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin temin edilmesi bu alanda \u00fczerinde dikkatle ve etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f hukuki d\u00fczenlemeler gerektirmektedir.\u201d<\/em><\/p>\n Ne hazindir ki taslak raporda yer alan bu hayati tespitleri i\u00e7eren k\u0131s\u0131mlar bir s\u00fcre sonra yay\u0131nlanan esas raporda yer almad\u0131. Komisyonda etkili \u015fekilde g\u00f6rev yapan bir milletvekiline bunun nedenini sordum. Cevab\u0131 \u00fclkemizin i\u00e7inde bulundu\u011fu politik ve sosyolojik ger\u00e7ekleri yans\u0131t\u0131yor, bu gibi hayati sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda kimsenin hayalperest olmamas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyuyordu. Taslak rapordaki bu b\u00f6l\u00fcme b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6steren dini cemaat ve gruplar siyaset\u00e7i \u00fczerinde yo\u011fun bask\u0131 olu\u015fturuyorlar, her kanal\u0131 zorluyorlar ve sonu\u00e7ta geri ad\u0131m at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yorlar. Milletvekili dostum\u00a0\u201cT\u00fcrkiye\u2019de iktidar\u0131n %50+1 ile belirlenece\u011fi bir se\u00e7im ortam\u0131nda, siyaset\u00e7i hi\u00e7bir grubu ve toplulu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131na almay\u0131, tavr\u0131 ne olursa olsun iktidar\u0131n\u0131 riske etmeyi g\u00f6ze alamaz.\u201d<\/em>\u00a0Daha fazla uzatmaya gerek var m\u0131, nokta\u2026<\/p>\n Yukar\u0131da serdedilen g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6neriler ile kamuoyumda gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde siyasetin arka bah\u00e7esi konumuna gelen Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 merkez ve ta\u015fra te\u015fkilat\u0131 ve \u0130mam Hatip Okullar\u0131na kar\u015f\u0131 olu\u015fan olumsuz alg\u0131 ve itibar kayb\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak; Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kurumsal yap\u0131s\u0131n\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fma esaslar\u0131 ve felsefesinin yeniden ele al\u0131nmas\u0131 ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k bir zaruret ve gereklilik olmu\u015ftur.<\/p>\n Bu ba\u011flamda; Diyanet temsilcileri, \u00f6nceki D\u0130B ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileri, bilim adamlar\u0131, kanaat \u00f6nderleri, siyasi parti temsilcileri, ilgili STK temsilcileri, \u0130slam \u00fclkelerinden ve \u0130slami kurulu\u015flardan temsilcilerin kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015ftay, at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, arama konferanslar\u0131 vb. \u00e7al\u0131\u015fmalarla D\u0130B GZFT analizi yap\u0131l\u0131p, yeni yap\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015faca\u011f\u0131na dair esaslar ve prensipler ortaya konmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Yeni \u00f6zerk bir yap\u0131n\u0131n gereklili\u011fi noktas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki kurumsal yap\u0131 \u00f6nerisi dikkate al\u0131nabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim.<\/p>\n Mevcut D\u0130B yap\u0131s\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklik uygulanarak \u00f6zerk bir yap\u0131da bir \u201cDiyanet Kurum\u201d<\/em> kurulmal\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131daki belirtilen kurulu\u015f ve \u00e7al\u0131\u015fma esaslar\u0131 yasa veya Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fiyle belirlenmelidir:<\/p>\n (1) Diyanet Kurumu \u00f6zerk bir yap\u0131ya sahip kurum olarak kurulmu\u015ftur.<\/p>\n (2) \u0130dare, l\u00e2iklik ilkesinde kendini ifade eden din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc do\u011frultusunda, b\u00fct\u00fcn \u0130slami inan\u00e7 gruplar\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n (3) Diyanet Kurumunun g\u00f6rev ve yetkileri; din g\u00f6revlisi elemanlar\u0131n yeti\u015ftirilmesini ve meslek i\u00e7i e\u011fitimlerini yapmak, y\u00f6nlendirmek ve planlamak; din ve ahlak konusunda e\u011fitim, \u00f6\u011fretim, yay\u0131n ve yay\u0131m yapmak; gerekti\u011finde y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumu kurmak, y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki din adam\u0131 yeti\u015ftirmeye y\u00f6nelik e\u011fitim, \u00f6\u011fretim ve ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme faaliyetlerinin planlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak, bu alanda y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi yapmak; \u0130slam dini ile ilgili olarak toplumu ve te\u015fkilat\u0131 yurti\u00e7inde ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda temsil etmek ve d\u00fcnyadaki e\u015fde\u011fer konumdaki kurulu\u015flarla muhatap olmak, bunlarla ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar ve i\u015fbirlikleri sa\u011flamak; di\u011fer yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi ile veya m\u00fcstakilen yurti\u00e7i ve yurtd\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in yard\u0131m faaliyetlerinde bulunmakt\u0131r.<\/p>\n (4) Diyanet Kurumu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve i\u015fleyi\u015fini, b\u00fct\u00fcn siyas\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015flerin d\u0131\u015f\u0131nda kalarak ve milli ve evrensel dayan\u0131\u015fma ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi ama\u00e7 edinerek, \u00f6zel yasan\u0131nda g\u00f6sterilen yap\u0131, usul ve esaslar \u00e7er\u00e7evesinde yerine getirir.<\/p>\n (5) Diyanet Kurumu Ba\u015fkan\u0131, k\u0131rk ya\u015f\u0131ndan g\u00fcn alm\u0131\u015f, en az d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k din e\u011fitimi veren y\u00fcksek\u00f6\u011fretim veya dengi bir e\u011fitim kurumundan mezun olanlar aras\u0131ndan be\u015f y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilir. Diyanet Kurumu Ba\u015fkan\u0131, g\u00f6revde bulunan il ve il\u00e7e m\u00fcft\u00fcleri, ilahiyat fak\u00fcltelerinden onar temsilci, kurayla belirlenecek yurti\u00e7inde bin cami imam\u0131 ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda diyanete ba\u011fl\u0131 25 cami imam\u0131, en az be\u015f y\u00fcz \u00fcyeli \u0130slami vak\u0131f ve dernek temsilcileri, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde en az on be\u015f y\u0131ldan beri g\u00f6rev yapmakta olan din g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan se\u00e7ilir ve Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n onay\u0131yla atamas\u0131 yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n (6) Di\u011fer inan\u00e7 gruplar\u0131na mensup vatanda\u015flar da dini ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere te\u015fkilatlanabilirler. Bu husustaki usul ve esaslar da kanunla d\u00fczenlenir.<\/p>\n (1) Dinler kurulu (meclisi) \u00f6zerk bir kurum olarak kurulmu\u015ftur ve devlet yard\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131 kendisi sa\u011flar. (Veya vak\u0131f \u015feklinde bir kurum olarak kurulmu\u015ftur)<\/em><\/p>\n (2) Dinler kurulunun g\u00f6rev ve yetkileri; \u00fclkemizdeki dinlere ait kurumlar aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fi ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc art\u0131rmak ve sa\u011flamak; din alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren dernek, vak\u0131f ve e\u011fitim kurumlar\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde sosyal ve bilimsel toplant\u0131lar ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak; farkl\u0131 dini kurumlar ve cemaatler ile vatanda\u015flar aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmada arac\u0131l\u0131k ve hakemlik etmek; yurti\u00e7i ve yurtd\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelik ortak insan\u0131 yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fczenlemek ve yard\u0131m faaliyetlerine destek vermektir.<\/p>\n (3) Din kurulunun kurulu\u015f ve i\u015fleyi\u015finin, organlar\u0131n\u0131n, faaliyetlerinin ve se\u00e7imlerinin denetlenmesi, dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve \u00f6zerklik esaslar\u0131na g\u00f6re, yasayla d\u00fczenlenir.<\/p>\n URL: http:\/\/www.yenicaggazetesi.com.tr\/diyaneti-ataturk-kurdu-onun-kurdugu-gibi-olmali-ve-kalmal-15630yy.htm<\/p>\n URL:https:\/\/www.turkocaklari.org.tr\/yazar\/nuri-gurgur\/cozumu-zor-bir-sorunlar-yumagi-diyanet-isleri-baskanligi-dini-cemaatler-tarikatlar-gruplar-8091<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kurulu\u015fundan bu yana Diyanet \u0130\u015fleri’ndeki de\u011fi\u015fimin \u0130slam’a ve T\u00fcrkiye’ye sa\u011flad\u0131klar\u0131 aras\u0131nda neler g\u00f6zlenmektedir? \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak sorunu nedir ve Diyanet, bu soruna kar\u015f\u0131 ne gibi \u00f6nlemler almaktad\u0131r? Diyanet’e ele\u015ftirilerin kayna\u011f\u0131 nedir?<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":3013,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,62,2,66,67],"tags":[],"coauthors":[23],"class_list":["post-3009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-egitim-kultur","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3009\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3009"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Siyaset\u00e7i diyaneti kadrolu personeli sayarsa<\/strong><\/h2>\n
\u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak sorunu:\u00a0Cehalet-bilgisizlik-softal\u0131k<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/s-68b5de9b491546a9098a1524013f2e5ac1ac5a93-768x512.jpg\")
<\/p>\nDiyanete y\u00f6nelik ele\u015ftiriler<\/strong><\/h2>\n
Nas\u0131l bir Diyanet?<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/ali-bardakoglu-birakiyorFDdWksi3q0268q9UqA_TBQ.jpg\")
<\/p>\nCemaat\u00e7ilik temel sorun<\/strong><\/h2>\n
Komisyonun taslak raporu neden de\u011fi\u015ftirildi?<\/strong><\/h2>\n
Dinler kurulu (meclisi) <\/strong><\/h2>\n
Kaynaklar:<\/strong><\/h2>\n
\n
\n