{"id":3552,"date":"2018-10-15T19:30:18","date_gmt":"2018-10-15T16:30:18","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=3552"},"modified":"2018-10-11T12:26:29","modified_gmt":"2018-10-11T09:26:29","slug":"11-eylul-saldirisinin-turk-dunyasindaki-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/11-eylul-saldirisinin-turk-dunyasindaki-etkileri\/","title":{"rendered":"11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131ndaki etkileri"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_3385\" style=\"width: 650px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-3385\" class=\"wp-image-3385 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/prof-dr-turan-yazgan-anildi-9024726_738_o.png\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/prof-dr-turan-yazgan-anildi-9024726_738_o.png 640w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/prof-dr-turan-yazgan-anildi-9024726_738_o-150x84.png 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/prof-dr-turan-yazgan-anildi-9024726_738_o-300x169.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><p id=\"caption-attachment-3385\" class=\"wp-caption-text\">Soldan sa\u011fa: T\u00fcmen Somuncuo\u011flu, Abdullah G\u00fcndo\u011fdu, Ya\u011fmur Tunal\u0131, Konuralp Ercilasun<\/p><\/div>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>29 Kas\u0131m 2016\u2019da T\u00fcrk Ocaklar\u0131 Ankara \u015eubesi\u2019nin d\u00fczenledi\u011fi<br \/>\n<\/em><em>\u201cProf. Dr. Turan Yazgan\u2019\u0131n An\u0131s\u0131na&#8230; Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n 25. Y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk Cumhuriyetleri\u201d<br \/>\n<\/em><em>\u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 toplant\u0131da Prof. Dr. Konuralp Ercilasun\u2019un konu\u015fmas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n<\/em><em>Panelde yap\u0131lan konu\u015fmalar, rahmetli Y\u00fccel Hacalo\u011flu taraf\u0131ndan<br \/>\n<\/em><em>\u201cD\u00f6rt T\u00fcrk B\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir kitap h\u00e2line getirilmi\u015ftir.<br \/>\n<\/em><em>Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n M\u0130SAK\u2019ta yay\u0131nlanmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olan<br \/>\n<\/em><em>\u00a0T\u00fcrk\u00e2n Hacalo\u011flu\u2019na te\u015fekk\u00fcrlerimizle\u2026 <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><strong>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Tarih Dergisi, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 M\u00fczik Toplulu\u011fu ve \u00f6\u011frenci projeleri<\/strong><\/h2>\n<p>Benim i\u00e7in Turan Yazgan, \u00e7ocuklu\u011fumda evimize giren dergilerle ba\u015flar. Bu dergilerden biri ayl\u0131k yay\u0131mlanan <em>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Tarih Dergisi<\/em> idi. B\u00fcy\u00fck bir hevesle bu dergileri okurdum. Belki de binlerce say\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen dergi bu dergidir. Sonra b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce g\u00f6rd\u00fcm ki ayl\u0131k dergi \u00e7\u0131karmak \u00e7ok zormu\u015f. Dergiyi b\u0131rak\u0131n bir tane ortak kitap \u00e7\u0131karmak bile insan\u0131 \u00e7ok zorluyor. \u0130\u015fte ayl\u0131k dergi \u00e7\u0131kart\u0131rd\u0131 vak\u0131f. \u00dcstelik ayl\u0131k dergi \u00e7\u0131kartmas\u0131, 1991\u2019den sonraki faaliyetlerinin yan\u0131nda \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir faaliyet olarak kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeliyim.<\/p>\n<p>Turan Hoca\u2019n\u0131n di\u011fer bir ba\u015far\u0131s\u0131 da <em>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 M\u00fczik Toplulu\u011fu<\/em><em>\u2019<\/em>nun kurulmas\u0131 ve onun kasetlerinin sat\u0131lmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>1991\u2019de T\u00fcrk Cumhuriyetleri ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu zaman T\u00fcrkiye Cumhuriyeti b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenci projesidir. T\u00fcrkiye, t\u00fcm cumhuriyetlerle ayr\u0131 ayr\u0131 anla\u015fmalar imzalad\u0131 ve her birinden belli bir say\u0131da \u00f6\u011frencinin T\u00fcrkiye\u2019ye gelmesi karara ba\u011fland\u0131; ama devletten bir y\u0131l \u00f6nce bu i\u015fi T\u00fcrk Ocaklar\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. Daha 1990 y\u0131l\u0131nda hen\u00fcz da\u011f\u0131lma ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f iken, <em>Sovyetler Birli\u011fi<\/em> var iken <em>T\u00fcrk Ocaklar\u0131<\/em> oradan \u00f6\u011frenci getirdi. <em>T\u00fcrk Ocaklar\u0131\u2019<\/em>n\u0131n Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7indeki insanlarla konu\u015fabilecek, temas kurabilecek bir mekanizmas\u0131 yoktu. O s\u0131rada <em>T\u00fcrk Ocaklar\u0131<\/em>\u2019n\u0131n bu iste\u011fine Turan Yazgan arac\u0131 olarak t\u00fcm temaslar\u0131 kurup a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 40 \u00f6\u011frencinin tek tek, daha Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131lmadan kurdu\u011fu temaslarla T\u00fcrkiye\u2019ye gelmesini sa\u011flad\u0131. Bu da onun bir di\u011fer \u00f6nemli faaliyetidir.<\/p>\n<h2><strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda nas\u0131l alg\u0131land\u0131? <\/strong><\/h2>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinin asl\u0131nda bizim taraf\u0131m\u0131zdan alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz; ama kar\u015f\u0131 taraftan alg\u0131s\u0131n\u0131 ben ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131l sonra 2006-2007 y\u0131llar\u0131nda \u00f6\u011frendim. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm bir Kazak parlamenter 16 Aral\u0131k 1991\u2019i bana \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<p><em>\u201cBiz ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilan ettik, b\u00fcy\u00fck bir bekleyi\u015f i\u00e7erisindeyiz. D\u00fcnyadan ne tepkiler olacak diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Rusya\u2019dan ters bir tepki gelecek mi acaba? T\u00fcm milletvekilleri olarak diken \u00fcst\u00fcndeydik. \u0130\u015fte tam da o s\u0131rada Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n telgraf\u0131 geldi. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131yoruz diye. O s\u0131rada co\u015fkumuz muhte\u015femdi. Ondan sonra psikolojik bariyer y\u0131k\u0131ld\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n<h2><strong>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla birlikte gelen ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc<\/strong><\/h2>\n<p>1991\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir co\u015fku ile; ama ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck bir ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ile geldi. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin emperyal yap\u0131s\u0131 sebebiyle bu cumhuriyetler birer hammadde deposuydu ve her \u015feyleri merkeze ba\u011fl\u0131 idi. Merkezden birtak\u0131m \u015feyler almadan varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirecek durumda de\u011fillerdi. Bu yetmiyormu\u015f gibi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan edildi denildi\u011finde K\u0131rg\u0131zistan\u2019dan kalkan askeri bir u\u00e7ak Moskova\u2019ya indi. Rus olan pilot \u201c<em>Ben K\u0131rg\u0131zistan\u2019da ne yapaca\u011f\u0131m<\/em>?\u201d dedi. Bir\u00e7ok i\u015f durdu. K\u0131rg\u0131zistan\u2019a 4 y\u0131l sonra gitti\u011fimde bina yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan vin\u00e7lerin ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 bloklar\u0131n havada h\u00e2l\u00e2 as\u0131l\u0131 durdu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla birlikte gelen ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ile a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 5 y\u0131l devam etti. Dibe vurduktan sonra yava\u015f yava\u015f ivmelenmeye ba\u015flad\u0131. Bunun etkileri 2000\u2019den itibaren g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. \u00d6zellikle Kazakistan- Azerbaycan ve T\u00fcrkmenistan b\u00fcy\u00fck bir ekonomik geli\u015fme yakalad\u0131. \u00d6zbekistan ve K\u0131rg\u0131zistan\u2019da bu geli\u015fme nispeten daha az olsa da onlar\u0131n ekonomileri de kurtuldu.<\/p>\n<h2><strong>11 Eyl\u00fcl Sald\u0131r\u0131lar\u0131\u2019n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ve \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/strong><\/h2>\n<p>1991-2001 d\u00f6neminde b\u00f6lgede kurulan bir\u00e7ok uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fct faal olmad\u0131. Kimisinin ba\u015f\u0131n\u0131 Rusya \u00e7ekiyordu, kimisinin ba\u015f\u0131n\u0131 b\u00f6lge \u00fclkeleri kendileri \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ancak 1996\u2019da bir sorun olmaya ba\u015flayan s\u0131n\u0131r problemlerini halletme meselesinde, be\u015f kom\u015fu \u00fclke -\u00c7in, Rusya, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan ve Tacikistan- 2-3 y\u0131lda b\u00fcy\u00fck mesafe kat etti. Hepsi s\u0131n\u0131rlar\u0131nda anla\u015ft\u0131lar ve birbirlerinin daha \u00f6nce tan\u0131mad\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131lar.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine 2001 y\u0131l\u0131nda \u00d6zbekistan\u2019\u0131 da aralar\u0131na alarak <em>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u2019n\u00fc kurup faaliyetlerini daha \u00fcst d\u00fczeye ta\u015f\u0131d\u0131lar. Bundan 3 ay sonra, <em>11 Eyl\u00fcl Sald\u0131r\u0131lar\u0131<\/em> meydana geldi. Bu bir ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 kabul edildi\u011fi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya diplomatik anlam\u0131 da olmayan samimi duygularla Amerika\u2019n\u0131n yan\u0131nda durdular.<\/p>\n<p>Bu destek Amerika s\u00fcper g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in verilmedi. Bu beklenmeyen bir olay oldu\u011fu i\u00e7in oldu. Ama bunun yan\u0131nda baz\u0131 \u00fclkelerin kendi duygular\u0131 da vard\u0131: Ben 11 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc tesad\u00fcfen Pekin\u2019deydim. Olay\u0131n ertesi g\u00fcn 12 Eyl\u00fcl\u2019de Pekin\u2019deki sokak gazetecisi, gazetesini <em>\u201c\u0130yi Haber! \u0130yi Haber!\u201d<\/em> diye sat\u0131yordu. Bu \u00c7in\u2019in i\u00e7indeki duyguydu. \u00c7in\u2019in uluslararas\u0131 duygusu kesinlikle b\u00f6yle de\u011fildi.<\/p>\n<p>\u00c7in uluslararas\u0131nda da bu duyguyu yans\u0131tmad\u0131. Onun yerine 11 Eyl\u00fcl\u2019e kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 t\u0131pk\u0131 Rusya gibi. Rusya \u00c7e\u00e7enleri, \u00c7in de Uygurlar\u0131 uluslararas\u0131 planda ter\u00f6rist ilan etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00c7in\u2019in beklemedi\u011fi bir \u015fey oldu. Amerika, o h\u0131rsla bana bu sald\u0131r\u0131y\u0131 yapanlar Afganistan\u2019da diyerek Afganistan\u2019a girdi. Bug\u00fcnden bak\u0131nca alg\u0131m\u0131z farkl\u0131 olabilir; ama Amerika Afganistan\u2019a girdi\u011fi zaman d\u00fcnyan\u0131n deste\u011fi yan\u0131ndayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ter\u00f6re kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyordu. Alg\u0131 o y\u00f6ndeydi.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda Amerika\u2019n\u0131n Afganistan\u2019a giri\u015fi \u00c7in i\u00e7in \u00e7ok beklenmedikti. Onun i\u00e7in BM\u2019de \u00c7in \u00e7ekimser kald\u0131. Afganistan\u2019a giri\u015f karar\u0131n\u0131n onaylanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00c7in\u2019in veto hakk\u0131 vard\u0131. Veto verseydi Amerika oraya giremezdi; ama \u00c7in hi\u00e7bir zaman tek kalmaz. Tek kalmamak i\u00e7in de veto hakk\u0131n\u0131 kullanmay\u0131p \u00e7ekimser kald\u0131. \u00c7in\u2019in durum alg\u0131s\u0131:<\/p>\n<p>\u201cBiz Amerika\u2019y\u0131 hep denizden bekledik ama arkam\u0131zdaki karaya geldi oturdu.\u201d \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck b\u00f6yle alg\u0131lamakla kalm\u0131\u015ft\u0131 bu hamle <em>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u2019n\u00fc de \u00e7atlatm\u0131\u015ft\u0131. <em>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/em> daha 3 ay \u00f6nce kurulmu\u015ftu ve bu hamleyle \u00f6l\u00fc bir \u00f6rg\u00fct haline gelmi\u015f oldu. Ni\u00e7in? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00d6zbekistan aktif olarak Amerika\u2019n\u0131n Afganistan operasyonuna destek verdi. K\u0131rg\u0131zistan \u00fcs verdi, Kazakistan asker yollad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla <em>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u2019nde ciddi bir \u00e7atlak oldu. Bu durum iki y\u0131l daha devam etti.<\/p>\n<h2><strong>K\u0131rg\u0131zistan Devrimi: Muhalefet Amerika\u2019y\u0131 kullan\u0131yor ve \u00fcsler kapat\u0131l\u0131yor<\/strong><\/h2>\n<p>Afganistan i\u015fgaliyle kendisini dev aynas\u0131nda g\u00f6ren Amerika, 2003\u2019te Irak\u2019a girdi. Irak\u2019a girdi\u011finde durum Afganistan\u2019dan farkl\u0131yd\u0131; b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n deste\u011fini alamad\u0131. Hatta d\u00fcnyaya ra\u011fmen, me\u015fru hukuk\u00ee kararlar\u0131 da \u00e7\u0131kartmadan Irak\u2019a girdi.<\/p>\n<p><em>2003\u2019te Irak sald\u0131r\u0131s\u0131<\/em>, <em>2003\u2019te G\u00fcrcistan Devrimi<\/em>, <em>2004\u2019te Ukrayna Devrimi<\/em>, <em>2005\u2019te L\u00fcbnan Devrimi<\/em> ve <em>2005\u2019te K\u0131rg\u0131zistan\u2019daki olaylar;<\/em> iki y\u0131lda birbiri ard\u0131nca ger\u00e7ekle\u015fti ve bunlar d\u00fcnyada \u00f6zellikle de T\u00fcrkiye\u2019de hep birer Amerikan ba\u015far\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u201c<em>D\u00fcnyay\u0131 art\u0131k Amerika hegomonyas\u0131 ele ge\u00e7irdi.<\/em>\u201d, \u201c<em>Art\u0131k b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde istedi\u011fini yapabiliyor, istedi\u011fi gibi h\u00fck\u00fcmetleri devirip yenilerini getirebiliyor<\/em>.\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Ama kaz\u0131n aya\u011f\u0131 yine \u00f6yle de\u011fil. Amerika her ne kadar d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fcc\u00fc olsa da her \u015feye de kadir de\u011fildir. Nitekim di\u011fer devrimler hakk\u0131nda konu\u015fmayaca\u011f\u0131m; ama 2005 K\u0131rg\u0131zistan olaylar\u0131nda asl\u0131nda Amerika\u2019n\u0131n K\u0131rg\u0131z muhalefetini kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannederken asl\u0131nda K\u0131rg\u0131z muhalefetinin Amerika\u2019y\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131k. Bu nas\u0131l oldu? Olay\u0131 biraz gerisinden al\u0131rsak e\u011fer, 2004 y\u0131l\u0131nda Amerika, K\u0131rg\u0131zistan\u2019a yeni bir el\u00e7i atad\u0131.<\/p>\n<p>Yeni el\u00e7i K\u0131rg\u0131zistan\u2019daki ilk toplant\u0131s\u0131nda \u201c<em>Benim Amerikan el\u00e7isi olarak K\u0131rg\u0131zistan\u2019daki g\u00f6revim K\u0131rg\u0131zistan\u2019\u0131n demokratikle\u015fmesini takip etmektir.<\/em>\u201d dedi. Bir el\u00e7inin g\u00f6revi nedir? Benim T\u00fcrk el\u00e7isi olarak Washington\u2019daki g\u00f6revim nedir? \u00d6rne\u011fin, Amerika\u2019n\u0131n demokratikle\u015fmesini takip etmek gibi bir demeci bir T\u00fcrk el\u00e7isi neden versin? El\u00e7inin g\u00f6revi nedir? Kendi \u00fclkesinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak, iyi ili\u015fkileri geli\u015ftirmek, ticareti geli\u015ftirmek vs. ama Amerikan el\u00e7isi a\u00e7\u0131k\u00e7a bu demeci verdi; ancak Akayev 2005\u2019in Mart ay\u0131nda devrilip muhalefet idareyi ele ald\u0131ktan sonra, aradan 4 ay ge\u00e7ti <em>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/em>\u2019n\u00fcn Kazakistan\u2019da toplant\u0131s\u0131 oldu.<\/p>\n<p>\u00d6rg\u00fct oybirli\u011fi ile <em>\u201c\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc topraklar\u0131nda yabanc\u0131 devletlerin \u00fcsleri bulunmayacak.\u201d <\/em>karar\u0131 ald\u0131. Bu, a\u00e7\u0131k\u00e7a Amerika\u2019n\u0131n ba\u015fa getirdi\u011fi insanlar\u0131n Amerika\u2019y\u0131 hedef alan bir karar\u0131yd\u0131. K\u0131rg\u0131zistan bu konuda uzun s\u00fcre Amerika ile sorun ya\u015fad\u0131. Zaten \u00d6zbekistan an\u0131nda \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Sonunda 2010\u2019lu y\u0131llarda K\u0131rg\u0131zistan\u2019daki \u00fcs kapat\u0131ld\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla <em>\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/em> tekrar geriye d\u00f6nm\u00fc\u015f oldu.<\/p>\n<h2><strong>Rusya\u2019n\u0131n eski Sovyetler Birli\u011fi topraklar\u0131nda etkinli\u011fini art\u0131rma \u00e7abalar\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>2010\u2019dan sonraki olaylara da bakacak olursak, 2010\u2019dan sonra art\u0131k g\u00fc\u00e7lenmi\u015f bir Rusya ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Rusya \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019nden ayr\u0131 olarak bir de Avrasya Ekonomik Birli\u011fi\u2019ni kurdu ve eski Sovyetler Birli\u011fi topraklar\u0131nda etkinli\u011fini hissettirmeye ba\u015flad\u0131. Maalesef K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ilhak etti. Bu da ona, b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck bir psikolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazand\u0131rd\u0131. Rusya\u2019da art\u0131k tekrar denklemin i\u00e7erisine girdi. Yaln\u0131z g\u00fcn\u00fcm\u00fcze geldi\u011fimizde art\u0131k g\u00f6r\u00fcyoruz ki Amerika kendini zannetti\u011fi gibi d\u00fcnyada tek oyuncu de\u011fil. Rusya ve \u00c7in de b\u00fcy\u00fck oyuncular.<\/p>\n<p>B\u00f6lge \u00fclkeleri de art\u0131k kendi s\u00f6zlerini s\u00f6yleyebilecek kapasiteye eri\u015fmi\u015f s\u00f6z sahipleridir. Ayr\u0131ca bizim gibi, \u0130ran gibi, Hindistan gibi b\u00f6lgesel oyuncular da b\u00f6lgede \u00f6nemli g\u00fc\u00e7ler; b\u00f6lge kendi ki\u015fili\u011fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bulmu\u015f durumda.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>11 Eyl\u00fcl Sald\u0131r\u0131lar\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi? K\u0131rg\u0131zistan muhalefeti Amerika&#8217;y\u0131 nas\u0131l kulland\u0131? Amerika, h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnyadaki tek g\u00fc\u00e7 m\u00fc? Peki, \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn ba\u015far\u0131lar\u0131? <\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3423,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[59,66],"tags":[266,265,164,264],"coauthors":[10],"class_list":["post-3552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-abd","category-siyaset-tarih","tag-11-eylul-saldirilari","tag-amerika","tag-rusya","tag-turk-dunyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3552"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3552\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3552"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}