{"id":3936,"date":"2018-11-06T19:30:41","date_gmt":"2018-11-06T16:30:41","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=3936"},"modified":"2018-11-26T00:59:07","modified_gmt":"2018-11-25T21:59:07","slug":"cin-hukumeti-milyonlarca-vatandasina-uygur-evlerini-isgal-emri-verdi-peki-ne-yaptiklarini-saniyorlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cin-hukumeti-milyonlarca-vatandasina-uygur-evlerini-isgal-emri-verdi-peki-ne-yaptiklarini-saniyorlar\/","title":{"rendered":"\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti milyonlarca vatanda\u015f\u0131na Uygur evlerini i\u015fgal emri verdi. Peki, ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar?"},"content":{"rendered":"
\"Kevin

Kevin Frayer\u2014Getty Images. Sincan Turfan\u2019da Kurban Bayram\u0131 yeme\u011finden sonra bir Uygur ve torunu 12 Eyl\u00fcl 2016.<\/p><\/div>\n

Darren Byler\u2019\u0131n\u00a0The Art of Life in Chinese Central Asia’daki
\n<\/em>Do\u011fu T\u00fcrkistan incelemelerinden ilkini M\u0130SAK
\n<\/em>\u00a0edit\u00f6rlerinden Mustafa Levent Yener \u00e7evirdi.
\n<\/em>\u00c7eviriyi, yazardan \u00f6zel izinle ve b\u00f6lgeden \u00f6zel foto\u011fraflarla yay\u0131nl\u0131yoruz.\u00a0<\/em><\/p>\n

\u201cB\u00fcy\u00fck birader ve hem\u015fireler\u201d y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ekipmanlar\u0131yla donanm\u0131\u015f olarak geldiler. K\u00f6ylerde, \u015fi\u015fkin s\u0131rt \u00e7antalar\u0131, elektrikli su \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131, pirin\u00e7 pi\u015firicileri ve ev sahiplerinin ihtiyac\u0131 olan ba\u015fka hediyelerle t\u0131ka basa dolu bavullar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar. Evlerinden \u00e7ok uzaktayd\u0131lar, a\u00e7\u0131k\u00e7a biraz da rahats\u0131zd\u0131lar ve \u015fehirlerinin konforundan bu kadar uzakta, geldikleri bu ta\u015frada, \u201cs\u00fcr\u00fcnmek\u201d konusunda da g\u00f6n\u00fcls\u00fczd\u00fcler. Emredildi\u011fi gibi kendilerini \u201cakraba\u201d olarak adland\u0131ran bu g\u00f6revliler, Uygur evlerine girdiklerinde ba\u015flar\u0131 dik \u015fekilde, misafirli\u011fe geldiklerini s\u00f6ylediler.<\/p>\n

K\u00f6y \u00e7ocuklar\u0131, yabanc\u0131lar\u0131 hemen fark ettiler. Yabanc\u0131lar\u0131n yerel dilde selam verdiklerini duydular, g\u00f6\u011f\u00fcslerine ili\u015ftirilmi\u015f \u00c7in bayraklar\u0131 ve Mao Zedong\u2019un yuvarlak y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcler ve nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k vereceklerini hemen \u00f6\u011frendiler. \u201c\u00c7in\u2019i seviyorum!\u201d, \u00e7ocuklar hemen ba\u011f\u0131rarak yan\u0131tlad\u0131lar: \u201cXi Jinping\u2019i seviyorum!\u201d<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l boyunca, Bat\u0131 \u00c7in’in Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019nden raporlar gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcmanlara uygulanan dini ve k\u00fclt\u00fcrel bask\u0131 kampanyas\u0131 hakk\u0131ndaki bu raporlarda, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin \u201ce\u011fitim merkezleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d, \u201ckar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k merkezleri\u201d ve son zamanlarda uluslararas\u0131 ele\u015ftiriler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cmeslek\u00ee e\u011fitim kamplar\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda tel \u00f6rg\u00fclerden olu\u015fan kamp a\u011f\u0131nda g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131klar\u0131 ve hapsedildikleri anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fck\u00fcmet bu \u00e7abalar\u0131n ter\u00f6rizme bir yan\u0131t oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekten de bu kamplar, h\u00fck\u00fcmetin Sincan’daki M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131k n\u00fcfusun \u201cter\u00f6rizm, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve dini a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d olarak alg\u0131lanan eylemlerini ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in on y\u0131llard\u0131r s\u00fcren \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olarak mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. B\u00f6lge ve \u00fclke, plans\u0131z kitle \u015fiddeti spazmlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, y\u0131llarca s\u00fcren ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve zul\u00fcmden \u00f6t\u00fcr\u00fc Uygur umutsuzlu\u011fundan do\u011fmu\u015f, kas\u0131tl\u0131 \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131 da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Bununla birlikte, h\u00fck\u00fcmetin gelecekteki \u00e7eki\u015fmeleri \u00f6nlemek i\u00e7in uygulad\u0131\u011f\u0131 mevcut politikalar, \u00e7o\u011fu Uygur\u2019un potansiyel a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanda\u015f\u0131 oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

B\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcmanlara uygulanan bu dini ve k\u00fclt\u00fcrel bask\u0131 kampanyas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in kullan\u0131lan g\u00f6zetim teknolojisinin benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f \u00f6l\u00e7e\u011fi, n\u00fcfuzu ve \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Uygurlar\u0131n zorla \u00fclkelerine geri g\u00f6nderilmelerini sa\u011flamak i\u00e7in di\u011fer \u00fclkelere bask\u0131 yapma y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda bir\u00e7ok rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, b\u00f6lgedeki Uygurlar ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klar\u0131n evlerini i\u015fgal ederek, telkin ve g\u00f6zetim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yaparak y\u00fcr\u00fct\u00fclen kampanyada askere ve polise yard\u0131m etmek i\u00e7in bir milyondan fazla \u00c7inli sivilin (\u00e7o\u011fu Han etnik \u00e7o\u011funlu\u011fu) seferber edilmesine daha az \u00f6nem verilmi\u015fti. Bu sivil \u00c7inliler, kendilerini erkek ve kad\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck karde\u015fleri (!) olarak tan\u0131t\u0131yorlarsa da onlar\u0131 kamplara g\u00f6ndermeye karar verebilme yetkisine de sahiptiler.<\/p>\n

Han ve Uygur sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in iki y\u0131l\u0131m\u0131 harcad\u0131\u011f\u0131m bir eyalete d\u00f6nen bir antropolog olarak bu bahar, G\u00fcney Sincan’daki Uygur \u015fehir mahallelerinde ve kasabalar\u0131ndaki \u00f6zellikle Han sivil devlet i\u015f\u00e7ileriyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Hem ziyaret \u00f6ncesindeki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde hem de sonras\u0131ndaki \u00e7evrimi\u00e7i sohbetlerde, Uygur ve Kazak evlerindeki \u201cb\u00fcy\u00fck birader ve hem\u015fireler\u201din deneyimleri hakk\u0131nda bir d\u00fczine kadar insanla konu\u015ftum. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerim aras\u0131nda, bu ziyaretleri ger\u00e7ekle\u015ftiren sivil g\u00f6zetim i\u015f\u00e7ileri kadar, bu g\u00f6zetim i\u015f\u00e7ilerinin arkada\u015flar\u0131 ve aile \u00fcyeleri de bulunmaktayd\u0131.<\/p>\n

Bu insanlardan baz\u0131lar\u0131; 2011 y\u0131l\u0131nda Urum\u00e7i’deki saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda ilk ili\u015fkilerimi kurdu\u011fum Han \u00c7inlisi arkada\u015flard\u0131. Baz\u0131lar\u0131, programa do\u011frudan kat\u0131lanlar\u0131n dostlar\u0131, aile \u00fcyeleri olan ki\u015filerken di\u011ferleri ise \u00c7in d\u0131\u015f\u0131nda edindi\u011fim tan\u0131d\u0131klard\u0131. Bir di\u011fer k\u0131sm\u0131 da 2018’de Urum\u00e7i ve Ka\u015fgar’da tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m insanlard\u0131.<\/p>\n

Farkl\u0131 Han gruplar\u0131n\u0131n, insan m\u00fchendisli\u011fi projesindeki rollerini nas\u0131l g\u00f6rd\u00fcklerini ve neden buna kat\u0131lmaya raz\u0131 olduklar\u0131n\u0131 anlamak istedim. Onlara gelecekteki yay\u0131nlarda isimlerini payla\u015fmayaca\u011f\u0131m\u0131 garanti ettim. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 nas\u0131l g\u00f6rd\u00fcklerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 istedim. Ayr\u0131ca az\u0131nl\u0131klarla ve birbirleriyle nas\u0131l etkile\u015ftiklerini de g\u00f6zlemledim. \u201cD\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye\u201d tabi tuttuklar\u0131 Uygurlarla ve Kazaklarla empati kurup kuramad\u0131klar\u0131n\u0131 merak ediyordum.<\/p>\n

\u0130lk i\u015f; k\u00fc\u00e7\u00fck erkek ve k\u0131z karde\u015fler i\u00e7in bir program haz\u0131rlamakt\u0131. Sabahlar\u0131, k\u00f6y partisi ofisi d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcnl\u00fck bayrak t\u00f6renlerinde birlikte \u015fark\u0131 s\u00f6yleyeceklerdi, geceleri Xi Jinping\u2019in \u201cYeni \u00c7in\u201d vizyonu hakk\u0131ndaki derslere kat\u0131lacaklard\u0131. \u201cK\u00fclt\u00fcr\u201d \u00f6\u011fretimi, aradaki t\u00fcm zamana yay\u0131lacakt\u0131. Mandarince sohbet edip onayl\u0131 televizyon izleyecekler, \u00c7in kaligrafisi \u00e7al\u0131\u015facaklar ve vatansever \u015fark\u0131lar s\u00f6yleyeceklerdi. Bu s\u0131rada, \u201cakrabalar\u201d k\u00f6yl\u00fcleri izleyip notlar alacak, Uygurlar\u0131n \u00fclkelerine sadakat d\u00fczeyini de\u011ferlendireceklerdi. \u00c7inceyi ne kadar iyi konu\u015ftuklar\u0131na ve \u0130slam’a ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u201ca\u015f\u0131r\u0131\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair i\u015faretleri anlayabilmek i\u00e7in dikkat kesileceklerdi.<\/p>\n

Uygur bir ev sahibi, bir kom\u015fusunu Arap\u00e7a \u201cEsselamu Aleykum\u201d kelimesiyle mi selamlad\u0131? Evdeki Kur\u2019an m\u0131? Biri Cuma namaz\u0131na m\u0131 gidiyor ya da Ramazan boyunca oru\u00e7 mu tutuyor? K\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z karde\u015fin etek boyu \u00e7ok mu uzun yoksa k\u00fc\u00e7\u00fck erkek karde\u015fin sakallar\u0131 uygun de\u011fil mi? Ve neden kimse iskambil oynam\u0131yor ya da sinemaya gitmiyor? Bunlar hemen not edilmeliydi.<\/p>\n

Tabi\u00ee ki \u201csa\u011fl\u0131kl\u0131\u201d sek\u00fcler bir ailenin ziyaret edilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Muhtemelen duvarlar\u0131nda Xi Jinping\u2019in posterleri veya \u00c7in bayraklar\u0131 vard\u0131r. Belki de \u00e7ocuklar\u0131 emir verilmese bile Mandarince konu\u015facakt\u0131.<\/p>\n

En \u00f6nemli kan\u0131tlar\u0131n hepsi hemen g\u00f6r\u00fclemeyecektir. Bu nedenle ziyaret\u00e7ilere soru sorma talimat\u0131 verilmi\u015ftir. Ev sahiplerinin \u201chassas b\u00f6lgelerde\u201d ya\u015fayan akrabalar\u0131 var m\u0131? Yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan bir tan\u0131d\u0131klar\u0131 var m\u0131? Arap\u00e7a ya da T\u00fcrk\u00e7e biliyorlar m\u0131? K\u00f6ylerinin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir camiye gidiyorlar m\u0131? E\u011fer yeti\u015fkin k\u0131z ve erkek karde\u015flerin yan\u0131tlar\u0131 tatmink\u00e2r de\u011filse, bir \u015feyler saklad\u0131klar\u0131 hissediliyorsa \u00e7ocuklar\u0131 sorgulanmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Zaman zaman, b\u00fcy\u00fck birader ve hem\u015fireler, Uygurlar\u0131n kaypak olabilece\u011finden korkuyorlard\u0131. Ne\u015feyle evlerini a\u00e7salar ya da \u00c7in ulusuna olan sadakatlerini ilan etseler de onlar\u0131n g\u00fcl\u00fcmsemelerinin ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 sek\u00fcler jestlerinin alt\u0131nda; daha koyu ba\u011fl\u0131l\u0131klar, \u201chastal\u0131kl\u0131\u201d dini yollara bula\u015fm\u0131\u015f, sa\u011falt\u0131lamaz sadakatler gizlenmi\u015f olabilirdi. Elbette bu t\u00fcr \u015feyleri s\u0131naman\u0131n basit yollar\u0131 vard\u0131. Ev sahibine bir sigara veya bir yudum bira ikram edebilir; kar\u015f\u0131 cinsten k\u00fc\u00e7\u00fck bir karde\u015fi selamlamak i\u00e7in bir el uzat\u0131labilir, \u00e7ekinme belirtilerine dikkat edilebilirdi. Ayn\u0131 \u015fekilde bir miktar taze k\u0131yma i\u00e7in pazara \u00e7\u0131k\u0131labilir ve aileye k\u00f6fte yapmak teklif edilebilir ve Uygurlar\u0131n pakette ne eti oldu\u011funu sormalar\u0131 beklenebilirdi.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar de\u011ferli kan\u0131tlard\u0131. Tespit edilebilecek her \u015fey kaydedilecek, defterlere ve \u00e7evrimi\u00e7i formlara i\u015flenecekti. B\u00fcy\u00fck birader ve hem\u015firelerin tavsiyelerindeki her \u015fey, k\u00f6ylerinde \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte kalacak ve kusurlar\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan onar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uzakla\u015ft\u0131r\u0131lacak olanlar\u0131n kimler oldu\u011funa karar vermek i\u00e7in dikkate al\u0131nacakt\u0131.<\/p>\n

\u201cAkrabalar\u201d temelde \u00fc\u00e7 ayr\u0131 dalga halinde hizmete al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk kampanya, 2014 y\u0131l\u0131nda, az\u0131nl\u0131k Parti \u00fcyeleri de dahil olmak \u00fczere 200.000 Parti \u00fcyesini, \u201c\u0130nsanlar\u0131 Ziyaret Et, \u0130nsanlara Yard\u0131m Et ve \u0130nsanlar\u0131n Kalplerini Birle\u015ftir\u201d (fang minqing, hui minsheng, ju minxin<\/em>, \u8bbf\u6c11\u60c5\u3001\u60e0\u6c11\u751f\u3001\u805a\u6c11\u5fc3) kampanyas\u0131yla Uygur k\u00f6ylerinde uzun s\u00fcreli konaklamalar i\u00e7in g\u00f6ndermek bi\u00e7iminde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2016 y\u0131l\u0131nda, aile \u00fcyeleri polis taraf\u0131ndan hapsedilmi\u015f veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan Uygurlar\u0131n evlerine \u201cakrabalar\u201d yerle\u015ftirmeye odaklanan \u201cBir aile gibi birle\u015fik\u201d (jie dui renqin, \u7ed3 \u5bf9 \u8ba4 \u4eb2) kampanyas\u0131 dahilinde Uygur k\u00f6ylerine 110.000 memurdan olu\u015fan ikinci bir dalga g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n

2017 y\u0131l\u0131nda, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ziyaret dalgas\u0131 2016 kampanyas\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olarak ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Kampanyan\u0131n bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famas\u0131, \u00e7o\u011funlukla \u201ce\u011fitim yoluyla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d program\u0131nda g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n ailelerine odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ama\u00e7la haftalarca s\u00fcren bir dizi yat\u0131l\u0131 misafirlik i\u00e7in k\u00f6ylerdeki M\u00fcsl\u00fcman \u201cakrabalar\u201da bir milyondan fazla sivil tahsis edilmi\u015ftir.<\/p>\n

\"Sincan<\/a>

Sincan Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik Birli\u011fi \u2014WeChat \u0130ki sivil i\u015f\u00e7i (sa\u011fda) Uygur ev sahipleriyle bir yata\u011f\u0131 payla\u015f\u0131yorlar. Foto\u011fraf, Sincan Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik Birli\u011fi sosyal medya platformu WeChat \u00fczerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><\/div>\n

Bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, k\u00f6y temelli h\u00fccre ekiplerinin Uygur ve Kazak aileleriyle e\u015fle\u015ftirilmesi program\u0131n\u0131n bu \u00fc\u00e7 dalgas\u0131; 1960 ve 1970\u2019lerin Maoist devri boyunca uygulanan, di\u011fer \u201cortak halklar\u201ddan bir \u015feyler \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in devlet i\u015f\u00e7ileri ve \u00f6\u011frencilerin g\u00f6nderildi\u011fi di\u011fer programlara benzemektedir. \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu devlet m\u00fcdahalesini, zorla yap\u0131lan Maoist devir ziyaretlerinden farkl\u0131la\u015ft\u0131ran \u015fey, e\u011fitim el kitaplar\u0131n\u0131n belirtti\u011fi gibi, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin \u015fehirli sivilleri, devletin ve Han de\u011ferlerinin temsilcileri olarak k\u0131rsal Uygur ve Kazak \u201ckitleleri\u201dne do\u011fru ak\u0131tmas\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte kentliler \u201ckitlelerden \u00f6\u011frenmek\u201d i\u00e7in k\u0131rsal alana g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n

Uygur ve Kazak kitlelerine \u201cakrabalar\u201da nas\u0131l davranmalar\u0131 gerekti\u011fine dair yaz\u0131l\u0131 y\u00f6nergeler verilmi\u015fti. Urum\u00e7i ve Hotan’daki Uygur temaslar\u0131mdan gelen raporlara dayanarak, bu k\u0131lavuzlar\u0131n g\u00fcvenlik veri tabanlar\u0131 i\u00e7in doldurulmas\u0131 ve say\u0131salla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken y\u00f6nergeler ve formlar i\u00e7erdi\u011fini s\u00f6yleyebilirim. Ka\u015fgar vilayetinde kullan\u0131lan bir k\u0131lavuzda, \u201cakrabalar\u201da \u201cakrabalar\u0131n savunmalar\u0131n\u0131 nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcrecekleri\u201d konusunda \u00f6zel talimatlar verilmi\u015fti. \u0130nternette yay\u0131nlanan, ancak bu hik\u00e2yenin bas\u0131na yans\u0131yaca\u011f\u0131 s\u0131rada kald\u0131r\u0131lan bir k\u0131lavuz, \u201cakrabalar\u201da \u201cs\u0131cak davranmay\u0131\u201d tavsiye ediyordu. \u201cHemen konu\u015fmay\u0131n.\u201d, \u201cAileleriyle ilgili endi\u015felerinizi belirtin.\u201d ve \u201c\u00c7ocuklara \u015feker g\u00f6t\u00fcr\u00fcn.\u201d gibi tavsiyelerde bulunuyordu. Bu k\u0131lavuz ayn\u0131 zamanda bir kontrol listesi de i\u00e7eriyordu: \u201cEve girdi\u011finizde aile \u00fcyeleri tela\u015fl\u0131 m\u0131 ve ba\u015ftan savma bir dil mi kullan\u0131yorlar? TV programlar\u0131 seyretmek yerine sadece VCD mi seyrediyorlar? Evin duvarlar\u0131nda as\u0131l\u0131 herhangi bir dinsel simge var m\u0131?\u201d<\/p>\n

El kitab\u0131, \u201cakrabalar\u201da \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck erkek ve k\u0131z karde\u015flerine\u201d, aileden gelen t\u00fcm internet ve cep telefonu ileti\u015fimini izlediklerini s\u00f6ylemelerini tembihler. Bu y\u00fczden \u0130slam, din bilgisi ve \u0130slam\u00ee a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k konular\u0131nda yalan s\u00f6ylemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmemelidirler.<\/p>\n

El kitab\u0131nda ayr\u0131ca, k\u00f6yl\u00fclere i\u015f tavsiyeleri vererek ve hane halk\u0131na yard\u0131m ederek onlar\u0131n yoksulluklar\u0131n\u0131 hafifletmelerine yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131 ile birlikte \u201cyoksullu\u011fu azaltma faaliyetlerine\u201d herhangi bir direni\u015f oldu\u011funda bunu hemen bildirmeleri de s\u00f6ylenmi\u015ftir.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131m devlet memurlar\u0131 ve akrabalar\u0131 iki ayr\u0131 gruba mensuptu. Bunlardan d\u00f6rd\u00fc kendilerini Sincan’daki \u201cyerliler\u201d -Eski Sincan halk\u0131- olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Alt\u0131 ki\u015fi son yirmi y\u0131lda b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131nm\u0131\u015flard\u0131 -Yeni Sincan halk\u0131-. Bir\u00e7ok durumda, b\u00f6lgeyle ili\u015fkilerinin s\u00fcresi Uygur toplumunu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmede rollerini nas\u0131l g\u00f6rd\u00fcklerini \u015fekillendiriyor gibiydi.<\/p>\n

\u201cYeni Sincanl\u0131lar\u201d grubu, \u201cakraba\u201d olarak hizmet etmekten ve Han \u201cmedeniyetini\u201d Uygur toplumuyla bulu\u015fturmaktan gurur duyduklar\u0131n\u0131 belli ediyordu. Baz\u0131lar\u0131, \u00c7in ulusunun gelece\u011fi hakk\u0131nda hararetli bir \u015fekilde konu\u015ftu. Baz\u0131lar\u0131, \u00c7in\u2019in nihayet di\u011fer b\u00fcy\u00fck uluslarla e\u015fit hale geldi\u011fini s\u00f6yledi. Baz\u0131lar\u0131, milliyet\u00e7i aksiyon filmi Wolf Warrior II hakk\u0131nda konu\u015ftu ve bu filmin \u00c7inli olmaktan gurur duymalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bir ironi imas\u0131 olmadan, baz\u0131lar\u0131, birbirlerini \u201cyolda\u015flar\u201d olarak adland\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

\u201cYeni Sincanl\u0131lar\u201d grubundaki insanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131, ger\u00e7ekten iman etmi\u015f gibiydi. Baz\u0131lar\u0131, Uygur toplumunu \u00c7inlilik i\u00e7inde eriterek \u00c7in milliyet\u00e7ili\u011finin y\u00fckseli\u015finde bir rol oynamak istediklerini s\u00f6yledi. Bana, Uygurlar\u0131 e\u011fitmenin kendilerinin g\u00f6revi oldu\u011funu s\u00f6ylediler. Sadece birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r Sincan\u2019da bulunan Guangdong\u2019lu gen\u00e7 bir adam, bana \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu Uygurlar sadece e\u011fitimsizdir, \u0130slam\u2019\u0131n bu a\u015f\u0131r\u0131 \u0130slamc\u0131 bi\u00e7imlerini uygulamaya ba\u015flamalar\u0131 onlar\u0131n su\u00e7u de\u011fil. Kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f a\u015f\u0131r\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan yan\u0131lt\u0131ld\u0131lar. Daha iyisinin ne oldu\u011funu bilmiyorlar.\u201d<\/em> Bana verdi\u011fi deme\u00e7te, devlet \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ziyaretlerinin g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201c\u015eimdi bir Uygur k\u00f6y\u00fcne girdi\u011fimde korkmuyorum bile. Art\u0131k i\u015fler \u00e7ok daha iyi.\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n

\"Sincan

Sincan Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik Birli\u011fi\u2014WeChat G\u00f6nderilmi\u015f bir devlet memuru Xi Jinping\u2019in \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin 19. Ulusal Kongresi\u2019ndeki raporunu Uygur \u201cakrabas\u0131na\u201d okuyor. Foto\u011fraf Sincan Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik Birli\u011fi sosyal medya organ\u0131 WeChat\u2019ten g\u00f6nderildi.<\/p><\/div>\n

\u201cYeni Sincanl\u0131\u201d grubundan olanlarla konu\u015ftu\u011fum birka\u00e7 ki\u015fi, 2014 y\u0131l\u0131nda ilk geldikleri zaman yerel Uygurlar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Han siviller hakk\u0131nda s\u00f6ylentiler duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Bir turizm b\u00fcrosunda \u00e7al\u0131\u015fan, anime ve Western filmlerin hayran\u0131 olan, Guangdong’lu ayn\u0131 gen\u00e7 adam; art\u0131k herhangi bir tehdidin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u015e\u00f6yle dedi: \u201c\u0130lk ba\u015fta hassas Uygur k\u00f6ylerine gittiklerinde \u00e7ok say\u0131da Han i\u015f\u00e7isinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duydum. Kad\u0131nlar ak\u015fam yeme\u011finden sonra y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe gittiklerinde Uygur erkekler onlar\u0131 yakalam\u0131\u015flar ve bo\u011fazlar\u0131n\u0131 kesmi\u015fler.\u201d<\/em> Parma\u011f\u0131yla bo\u011faz kesme hareketi yapt\u0131. \u201cBiz, s\u0131radan insanlar\u0131n ter\u00f6rizm sorununun ciddiyeti hakk\u0131nda bilmedi\u011fi \u00e7ok \u015fey var.\u201d<\/em> dedi. \u201cTek bildi\u011fimiz, bir \u015feyin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi.\u201d<\/em><\/p>\n

\u015eimdi, ter\u00f6rizm tehdidinin art\u0131k bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. 2017’den bu yana, Uygur k\u00f6ylerindeki ko\u015fullar, Han siviller i\u00e7in \u00e7ok g\u00fcvenliydi. Yine de k\u00f6ylerde olduklar\u0131nda \u201cakrabalar\u201d\u0131n yaln\u0131z d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131na izin verilmedi\u011fini s\u00f6yledi. Bunun yerine, bir \u00f6nlem olarak, en az bir erkek memurla birlikte \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir grup halinde geziyorlard\u0131.<\/p>\n

\u0130kisi sivil g\u00f6revli \u201cakraba\u201d, ikisi arkada\u015f ve \u201cakrabalar\u0131n\u201d aile \u00fcyeleri olan ve b\u00f6lgede yeti\u015fmi\u015f, \u201cyerli\u201d (bendi ren) ya da \u201cEski Sincan Halk\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanan d\u00f6rt ki\u015fi, \u201cBir aile gibi birle\u015fik\u201d projesinde yer almalar\u0131yla ilgili \u00e7ekincelerini dile getirdiler. Uygur ve Kazak k\u00f6ylerindeki ko\u015fullara uyum sa\u011flamak zorunda olduklar\u0131ndan, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n s\u0131k\u0131c\u0131 oldu\u011fundan ve \u015fehir hayat\u0131n\u0131n heyecan\u0131ndan mahrum kald\u0131klar\u0131ndan \u015fik\u00e2yet ettiler. Tekrar tekrar, ailelerinden ayr\u0131 olman\u0131n rahats\u0131z edici oldu\u011funu belirttiler. Uzun s\u00fcreli akrabalar\u0131n ilk dalgas\u0131nda g\u00f6nderilen ve bir y\u0131l veya daha fazla bir s\u00fcre boyunca M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6ylerde tam zamanl\u0131 ya\u015famakla g\u00f6revlendirilen akrabalardan biri, her 90 g\u00fcnde bir 10 g\u00fcn izin verildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Tekrar tekrar, hayatlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bu u\u011fra\u015fa feda etmelerinin istendi\u011fini s\u00f6ylediler. Devlete ait i\u015fletmelerde ve h\u00fck\u00fcmet b\u00fcrolar\u0131nda b\u00fcrokrat olarak ya da devlet kurumlar\u0131nda doktor ve edit\u00f6r olarak yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerine geri d\u00f6nmek istiyorlard\u0131. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm iki ki\u015fi bana, kendilerinin ya da k\u00f6ylere gitmeleri istenen arkada\u015flar\u0131n\u0131n, izleme program\u0131na kat\u0131lmay\u0131 reddettikleri takdirde i\u015flerini kaybedeceklerini s\u00f6ylediler. Bunu yan\u0131nda programa kat\u0131larak g\u00f6rev s\u00fcrelerini tamamlayarak terfilerini garantilediklerini de belirttiler.<\/p>\n

2016 y\u0131l\u0131nda uzun vadeli olarak \u201chassas\u201d k\u00f6ylerde ya\u015famak i\u00e7in g\u00f6nderilen 110.000 sivilden biri, Urum\u00e7i\u2019de devlete ait bir \u015firketin bir orta d\u00fczey y\u00f6neticisiydi. Bu y\u00f6neticinin k\u0131z\u0131yla, \u00e7evrimi\u00e7i olarak Eyl\u00fcl 2017\u2019den itibaren mesajla\u015f\u0131yorum. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, babas\u0131n\u0131 ziyaret etmi\u015f ve k\u00f6yde yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi g\u00f6zlemlemi\u015fti. G\u00f6rd\u00fcklerini ve s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini anlatmaya hevesliydi. \u201cEski bir Sincanl\u0131\u201d olarak, Uygur haklar\u0131 protestolar\u0131 ve 2009 \u015fiddetinde yaralanan arkada\u015flar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, babas\u0131n\u0131n Uygurlarla uzun s\u00fcredir devam eden bir dertleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Babas\u0131n\u0131n, Han ve Uygur sivillerinden olu\u015fan 8 ila 10 ki\u015filik bir ekiple, bir Uygur k\u00f6y\u00fcnde 90 g\u00fcnl\u00fck konaklamalar\u0131 bir s\u00f6yledi.<\/p>\n

\u015eimdilerde ABD\u2019de ya\u015fayan, kedileri ve Lady Gaga\u2019y\u0131 seven ve 20\u2019li ya\u015flar\u0131ndaki bu kad\u0131n -kaynak ki\u015fi-, babas\u0131n\u0131n \u201cbu g\u00f6reve zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yledi. Ayr\u0131ca h\u00fck\u00fcmetin \u201cakrabalar\u201d\u0131n t\u00fcm tak\u0131mlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten ac\u0131mas\u0131z olmaya zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131; ama babas\u0131n\u0131n bu talimata \u201cdirendi\u011fi\u201dni ve kurallar\u0131 yerli Uygurlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 incitmeyecek \u015fekilde biraz daha esnetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Bunun, babas\u0131n\u0131n o anda yapabilece\u011fi tek \u015fey oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Baz\u0131 i\u015f\u00e7ilerin k\u00f6ylerde Uygurlardan \u00f6l\u00fcm tehditleri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydu\u011funu; ama bunun \u201conlar\u0131 tan\u0131madan \u00f6nce\u201d oldu\u011funu s\u00f6yledi. Bunun, \u201cUygurlar\u0131n h\u00fck\u00fcmete ya da h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen herkese g\u00fcvenini kaybetmi\u015f olmas\u0131ndan\u201d<\/em> kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve \u201cakrabalar\u0131n\u201d yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bir \u015fey y\u00fcz\u00fcnden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Basit\u00e7e Uygurlar\u0131n, \u201cakrabalar\u201d\u0131n g\u00f6revlerini yanl\u0131\u015f anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n

Bu yaz\u0131\u015fmadan birka\u00e7 g\u00fcn sonra, bana anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 Uygur temaslar\u0131m ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim. Babas\u0131n\u0131n hem Uygurluk duygular\u0131n\u0131 koruyabildi\u011fi hem de izleme yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine Uygur temaslar\u0131m\u0131n g\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131m. Bu temaslara g\u00f6re babas\u0131 gibi insanlar, sadece arkada\u015f gibi davranan h\u00fck\u00fcmet casuslar\u0131yd\u0131. B\u00f6yle bir insana asla g\u00fcvenmeyeceklerini s\u00f6ylediler; ama ona kar\u015f\u0131 dost\u00e2ne davranacaklard\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer b\u00f6yle davranmazlarsa s\u00f6ylediklerini rapor edece\u011finden ve g\u00f6t\u00fcr\u00fcleceklerinden korkuyorlard\u0131.<\/p>\n

Buna cevaben, gen\u00e7 kad\u0131n \u015f\u00f6yle yazd\u0131: \u201cG\u00fclmek ve \u00e7abalar\u0131ndan ku\u015fku duymak \u00e7ok kolay; ama belki de h\u00e2l\u00e2 sava\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan ve bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar oldu\u011funu takdir etmek zor.\u201d<\/em> Babas\u0131n\u0131n, izlemeye g\u00f6nderildi\u011fi Uygurlara kasten hakaret etmeyerek ve onurlar\u0131n\u0131n k\u0131smen korumalar\u0131na izin vererek \u201cakraba\u201d rol\u00fcnde bir fark yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. \u201cBabam bir casus de\u011fil ve elinden gelenin en iyisini yap\u0131yor. Onu son g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde 4.5 kilo kaybetmi\u015fti ve kendini zor durumda hissediyordu. Yine de g\u00fcnl\u00fck i\u015fini tamamlamal\u0131 ve aileleri ki\u015fisel olarak rahatlatmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131.\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n

Yine de onunla r\u00f6portaj yapmaya devam ettik\u00e7e savunmay\u0131 zay\u0131flatt\u0131. Bana, babas\u0131n\u0131n \u201cailelerin\u201d ter\u00f6rist gruplarla ba\u011flar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 anlamak i\u00e7in iki ya da \u00fc\u00e7 ki\u015filik ekiplerle \u201ck\u00f6ydeki her hane\u201dyi 90 g\u00fcn boyunca, her g\u00fcn ziyaret etmekle g\u00f6revlendirildi\u011fini anlatt\u0131. Sincan\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015fte \u201cter\u00f6rizm hedefi\u201d oldu\u011funa ve daha fakir k\u00f6ylerde \u201cter\u00f6rist ideolojinin\u201d yeti\u015fmesine izin verildi\u011fine inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Babas\u0131n\u0131n ve di\u011fer uzun s\u00fcreli misafir olan \u201cakrabalar\u0131n\u201d; sadece Sincan\u2019\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirmekle kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda k\u00f6yl\u00fclere sek\u00fcler olman\u0131n de\u011ferini anlamada yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ve kendisinin de bunun anlaml\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

Bu k\u00f6ylerde ya\u015fayan Uygurlar\u0131n bir\u00e7o\u011funun okuma yazma bilmedi\u011fini ve \u201cyeniden e\u011fitim merkezleri\u201dne hangi Uygurlar\u0131n g\u00f6nderilmesi gerekti\u011fine karar verirken \u201ce\u011fitim seviyesini\u201d dikkate almak zorunda oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

\u201cAna ak\u0131m k\u00fclt\u00fcre kar\u0131\u015fmak\u201d konusunda zorluk \u00e7ekenlerin ya \u201cyeniden e\u011fitim merkezleri\u201dne g\u00f6nderilmeleri ya da gece veya hafta sonunda verilen siyasal e\u011fitim derslerine kat\u0131lmalar\u0131 gerekiyordu. Bana, t\u00fcm bu e\u011fitimin odak noktas\u0131n\u0131n sek\u00fcler de\u011ferlerini Uygur toplumuna tan\u0131tmak oldu\u011funu s\u00f6yledi. Ona g\u00f6re bu tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir iyilikti. Sincan\u2019daki as\u0131l sorunun insanlar\u0131n etkili bir \u015fekilde ileti\u015fim kurmamas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Hem \u00c7ince hem de Han sek\u00fcler de\u011ferlerinde e\u011fitim, bunu de\u011fi\u015ftirecekti. Bana \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSincan, eyaletin d\u0131\u015f\u0131ndakilerin eyalete \u00e7ekildi\u011fi ve ilden gelenlerin asimile edildi\u011fi ba\u015fka bir Yunnan olabilir.\u201d<\/em><\/p>\n

\"Han

Han memuru, evini ziyaret etti\u011fi Uygur k\u00f6yl\u00fcs\u00fcne i\u00e7ki ya da sigara i\u00e7ip i\u00e7medi\u011fini sorar ve ikisi birlikte i\u00e7ki i\u00e7erler. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc, Han memurunun, sosyal medya platformu Meipian’a, aile yan\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131yla ilgili yazd\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcnl\u00fck makalesinde yay\u0131nland\u0131.<\/p><\/div>\n

\u201cAkrabalar\u0131n\u201d geli\u015fi hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011fum be\u015f Uygur, olanlar\u0131 bir hor g\u00f6r\u00fclme duygusu ve korku kar\u0131\u015f\u0131m\u0131yla anlatt\u0131. \u00c7ocuk yerine konmu\u015f ve onurlar\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f gibi hissettiklerini belittiler. Bir\u00e7o\u011fu, bana hayatlar\u0131n\u0131n her y\u00f6n\u00fcn\u00fc siyasi bir s\u0131nav gibi g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6yledi. \u201cAkrabalar\u0131n\u201d onlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n h\u00fczn\u00fcn\u00fc ve zorlu\u011funu fark edece\u011fine dair hi\u00e7birinin umudu yoktu ve bu nedenle de Uygur toplumunu yeniden olu\u015fturmak i\u00e7in verilen emirleri reddettikleri anla\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

Aile \u00fcyeleri Hotan’da h\u00fck\u00fcmet \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan orta ya\u015fl\u0131 bir Uygur erkek \u015f\u00f6yle yazd\u0131: \u201cBu Han devleti i\u015f\u00e7ileri, ya\u015fad\u0131klar\u0131 yoksullu\u011fu g\u00f6rd\u00fckten sonra \u00e7ift\u00e7iler i\u00e7in daha fazla sempati duyabilirler ya da Uygurlara kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 bu ziyaretlerinin sonucu olarak artabilir. Uygurlar\u0131n \u201cgeri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d alg\u0131lar\u0131 ve Han olarak kendi \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri bu s\u00fcre\u00e7te g\u00fc\u00e7lenebilir.\u201d<\/em><\/p>\n

Uygurlar\u0131n \u00e7o\u011fu, \u201cBir aile gibi birle\u015fik\u201d program\u0131n\u0131n belki de en ac\u0131 verici k\u0131sm\u0131n\u0131n Uygur ailesinin otoritesini zay\u0131flatmas\u0131 ve aileleri yok etmesi oldu\u011funu s\u00f6ylediler. \u201cAkrabalar\u0131n\u201d, geleceklerini \u00e7almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Pek \u00e7ok ki\u015fi; ailelerini ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131, Uygur toplumundaki son s\u0131\u011f\u0131nma ve g\u00fcvenlik alan\u0131 olarak tan\u0131mlad\u0131. Ayn\u0131 orta ya\u015fl\u0131 Uygur adam \u015f\u00f6yle dedi: \u201cArt\u0131k ailelerimizi ve inanc\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131yorlar. Hi\u00e7bir \u015feyimiz kalmad\u0131.\u201d<\/em><\/p>\n

Ziyaretleri s\u0131ras\u0131nda memurlar, Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitiminin \u00c7ince olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, Yeni \u00c7in hakk\u0131nda yurtsever unsurlar i\u00e7erdi\u011finden ve az\u0131nl\u0131klar olarak farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n vurguland\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in \u00e7ok zaman harc\u0131yordu. \u00c7evrimi\u00e7i olarak yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan k\u0131lavuz; Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hedeflenmesini, ger\u00e7ek durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n bir yolu olarak \u00f6zellikle te\u015fvik etmi\u015ftir.<\/p>\n

\"(Xinjiang

(Xinjiang Normal University) G\u00f6nderilen devlet \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, Uygur \u00e7ocuk s\u0131n\u0131f\u0131nda Mandarin \u00c7incesi kullan\u0131m\u0131n\u0131 izliyor.<\/p><\/div>\n

Uygur anavatan\u0131nda devam etmekte olan insan m\u00fchendisli\u011fi projelerinin \u00e7o\u011funda, devletin Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 anne-babalar\u0131ndan ve Uygurca dil e\u011fitiminden \u00c7in dilini konu\u015fan \u00f6\u011fretmenlerin say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rarak, Uygur k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleri ve normlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n hayatlar\u0131ndaki etkisini azaltmak i\u00e7in ceza merkezleri sistemini kullanarak ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

A\u011fabeyi Ocak 2018’de al\u0131nan Alim ad\u0131n\u0131 verdi\u011fim bir Uygur genci, yengesi de al\u0131n\u0131rsa ye\u011fenlerine ne olaca\u011f\u0131 konusunda \u00e7ok korkmu\u015ftu. Skinny kot pantolon giyen, bir Apple saat takan ve ak\u0131c\u0131 bir \u015fekilde \u00c7ince konu\u015fan gen\u00e7 adam, a\u011fabeyinin T\u00fcrkiye’yi turist olarak ziyaret etti\u011fini s\u00f6yledi. A\u011fabeyinin al\u0131nmas\u0131n\u0131n olas\u0131 nedenin bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Devlet g\u00f6revlileri evine geldi\u011finde yengesinin halen biraz muhalif davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131, o y\u00fczden onun da yeniden e\u011fitilmeye ihtiyac\u0131 oldu\u011funa karar verilmesinden korktu\u011funu ve e\u011fer b\u00f6yle olursa, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n devletin vesayetine girece\u011fini s\u00f6yledi. Ger\u00e7ekten de \u00e7evrimi\u00e7i olarak yay\u0131nlanan haber raporlar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet teklifleri, Sincan’daki yetimhanelerde bir art\u0131\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Alim, bana ailesinin ye\u011fenlerine bakmaktan mutluluk duyaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi; ancak tutuklu bulunanlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na geni\u015f aile taraf\u0131ndan bak\u0131lmas\u0131n\u0131n engellendi\u011fi hakk\u0131nda bir\u00e7ok haber duydu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Sesi titriyordu, \u201c\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 bizden uzak tutmak istiyorlar. Ye\u011fenim sekiz ya\u015f\u0131nda. Zaten bundan etkileniyor. Art\u0131k genellikle suskun.\u201d<\/em> dedi. Ye\u011feninin y\u00fcz\u00fcnde en son ger\u00e7ek g\u00fcl\u00fcmsemeyi, do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde \u201cbabas\u0131ndan\u201d ald\u0131\u011f\u0131 bir arma\u011fan\u0131 a\u00e7arken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. \u201cOna babas\u0131n\u0131n Pekin’den Lego g\u00f6nderdi\u011fini s\u00f6yledik. Babas\u0131n\u0131n Pekin’de i\u015f i\u00e7in bulundu\u011funu s\u00f6yledim. \u00c7ok mutlu oldu.\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n

Konu\u015ftu\u011fum ne \u201ceski Sincan yerlileri\u201dnden ve daha yak\u0131n zamanlarda g\u00f6nderilen Han yerle\u015fimcilerden g\u00f6revliler, \u201cakrabalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d merkezlerindeki ya\u015fam\u0131n neye benzedi\u011fine dair net bir fikre sahipti. Her iki grup da M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yerleri, modern \u00c7in ya\u015fam\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u201cokul\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n

Ben biraz bast\u0131rd\u0131ktan sonra, \u201cYeni Sincan yerle\u015fimcileri\u201dnden biri, Guangdong’dan gen\u00e7 adam, \u201cokullar\u0131n\u201d uyu\u015fturucu kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in rehabilitasyon merkezlerine benzedi\u011fini s\u00f6yledi. Oraya g\u00f6nderilen insanlar ve aileleri i\u00e7in bunun zor oldu\u011funun fark\u0131ndayd\u0131lar; ancak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeme maliyetinin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6ylediler. \u00c7in devlet-medyas\u0131 raporlar\u0131nda s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir kinayeye dayanarak, radikal ideolojiyi bir hastal\u0131k olarak tan\u0131mlad\u0131lar. \u201cTedavi edilmeli\u201dydi. Guangdonglu gen\u00e7 adam bana \u015f\u00f6yle dedi: \u201cRehabilitasyona giden bu Uygurlar, uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131 gibi tedavi ediliyor.\u201d<\/em><\/p>\n

\u201cEski Sincan yerlileri\u201d olarak tan\u0131mlanan g\u00f6revliler, kamplar hakk\u0131nda daha az iyimser bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahipti. Uygurlar\u0131n \u201cyeniden e\u011fitim merkezine\u201d muhtemelen onlar\u0131 koruyacak kimse olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderildiklerini, s\u00f6ylediler. Sistem b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Kendileri gibi \u201cyerliler\u201din de programa kat\u0131lmak zorunda kalmas\u0131n\u0131n nedeni buydu. Urum\u00e7i’deki Uygur s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131yla b\u00fcy\u00fcyen orta ya\u015fl\u0131 bir Han kad\u0131n “Uygurlar\u0131 korumak i\u00e7in yapabilece\u011fimiz hi\u00e7bir \u015fey yok, kendimizi korumam\u0131z gerekiyor\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n

Birka\u00e7 Han \u00c7inlisi memur, Sincan’daki siyasetin K\u00fclt\u00fcr Devrimi’ni hat\u0131rlatacak derecede kutupla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Herkesin parti \u00e7izgisiyle ayn\u0131 fikirde olmas\u0131 ya da d\u0131\u015flanarak bir s\u00fcre hapiste kalmas\u0131 gerekiyordu. Elbette mevcut insan m\u00fchendisli\u011fi projesinin \u00f6ncelikli hedefinin Uygurlar ve Kazaklar oldu\u011funu s\u00f6ylediler. Hanlar gibi ba\u015flar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 indirirlerse, iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Bununla birlikte, gelecekten endi\u015fe duyuyorlard\u0131. Ya\u015fl\u0131 bir \u201cEski Sincanl\u0131\u201d kad\u0131n, \u201cUygurlar\u0131 sal\u0131versek ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum.\u201d<\/em> dedi.<\/p>\n

\u0130ster Sincan’\u0131n eski sakinleri isterse Sincan’a yeni gelenler olsunlar, bir\u00e7ok Han \u201cakraba\u201d, onlar\u0131n arkada\u015flar\u0131 ve ailelerinin halk i\u00e7inde kampanya i\u00e7in tam destek verdiklerini ifade etmeleri gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u00c7al\u0131\u015fma birimlerinin kendilerinden yazmalar\u0131n\u0131 istedikleri \u00e7evrimi\u00e7i makalelerde, Han devlet i\u015f\u00e7ileri, Uygur evlerinde ge\u00e7irdikleri haftalar\u0131n ne kadar zor oldu\u011funu anlat\u0131rken bunu ulus i\u00e7in fedak\u00e2rl\u0131k isteklerini ve Uygurlar i\u00e7in olan kayg\u0131lar\u0131n\u0131 kan\u0131tlaman\u0131n bir yolu olarak g\u00f6rd\u00fcklerini ifade ettiler. Yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 hik\u00e2yeler ve g\u00f6rseller, kampanyan\u0131n sloganlar\u0131na uygun olarak genel a\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcyordu: \u201c\u0130nsanlar\u0131 ziyaret edin, insanlara fayda sa\u011flay\u0131n ve insanlar\u0131n kalplerini birle\u015ftirin!\u201d<\/em> ve \u201cBir aile gibi birle\u015fik.\u201d<\/em><\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131, M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klara \u201cXi Jinping D\u00fc\u015f\u00fcncesi\u201dni telkin eden bir metni okurken bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi resmeden g\u00f6rsellerini de payla\u015f\u0131yordu. Biri, kendisinin ve \u201cakrabas\u0131n\u0131n\u201d politik konu\u015fma videolar\u0131 seyrederken \u00e7ekilmi\u015f bir g\u00f6rselini payla\u015ft\u0131. Ki\u015fisel ya\u015famlar\u0131nda aksakl\u0131klarla u\u011fra\u015fan devlet i\u015f\u00e7ileri bile, rollerini \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck\u201d Uygur karde\u015flerinin k\u0131ymetlendirilmi\u015f \u201cb\u00fcy\u00fck erkek karde\u015fleri\u201d olarak kabul ettiler. Bir\u00e7o\u011fu bir Uygur erke\u011fine baba ya da karde\u015f diye hitap etmeyi g\u00f6n\u00fcl ok\u015fay\u0131c\u0131 bir hareket, bir Han memurunun samimiyet belirtisi olarak g\u00f6r\u00fcyor gibiydi. Orta d\u00fczey y\u00f6neticinin k\u0131z\u0131 bana babas\u0131n\u0131n \u201chassas\u201d bir k\u00f6yde uzun vadeli \u201cakraba\u201d olarak tan\u0131mlanan g\u00f6revi hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cK\u00f6yde 10 ay ge\u00e7irdi\u011fi i\u00e7in art\u0131k yerliler ona aile gibi davran\u0131yor.\u201d<\/em><\/p>\n

Gen\u00e7 bir kad\u0131n \u201cakraba\u201d, ya\u015fl\u0131 bir Uygur erke\u011finden, bir parti liderinin videoya kaydedilmi\u015f bir konu\u015fmas\u0131n\u0131 kendisiyle izlemesini isteyi\u015fini \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cBen, t\u0131pk\u0131 k\u0131z\u0131 gibi hissettim!\u201d<\/em><\/p>\n

Blog yaz\u0131lar\u0131nda Uygur \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretilerini benimsediklerini ya da Uygur annelerinin foto\u011fraflara hevesli bir \u015fekilde poz verdi\u011fini belirttiler. Bu eylemleri misafirperverlik ve s\u0131cakl\u0131k i\u015faretleri olarak g\u00f6rd\u00fcler. \u201cBir aile gibi birle\u015fik\u201d projesi i\u015fe yar\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

\u201cAkrabalar\u201d nazik\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir di\u011fer ortak bir uygulama da bar\u0131nd\u0131rma faaliyeti yan\u0131nda genel olarak polis devletinin mevcudiyeti nedeniyle maruz kald\u0131klar\u0131 gelir kayb\u0131n\u0131 telafi etmek amac\u0131yla Uygur ve Kazak \u201cakrabalar\u201da arma\u011fanlar vermekti. Bu pirin\u00e7 ve ya\u011f gibi hediyelerinden baz\u0131lar\u0131, M\u00fcsl\u00fcman \u201cakrabalar\u0131n\u0131n\u201d beslenmelerini tamamlaman\u0131n basit yollar\u0131yd\u0131; ama di\u011ferleri, uygar bir misyonun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olarak Han ziyaret\u00e7ilerinin stat\u00fcs\u00fcn\u00fc sa\u011flamla\u015ft\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 olan sembolik arma\u011fanlard\u0131.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, bir \u00e7evrimi\u00e7i referansa g\u00f6re, bir grup sivil devlet \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 gece boyunca daha iyi \u00e7al\u0131\u015fabilmeleri i\u00e7in Uygur \u00e7ift\u00e7ilere masa ve okuma lambalar\u0131 verdi. Bir\u00e7ok Uygur \u00e7ift\u00e7i \u00e7ay i\u00e7tikleri veya yemek yediklerinde masa kullanmamay\u0131 tercih etmesine ra\u011fmen masalar\u0131n \u00e7ift\u00e7ileri daha rahat hale getirece\u011fini yazd\u0131lar. Yemek i\u00e7in d\u00fczenek olarak y\u00fckseltilmi\u015f bir platformun \u00fcst\u00fcnde bir masa \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn (dastikhan) kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 eski bir Uygur gelene\u011fi vard\u0131r. Han ziyaret\u00e7ileri raporlar\u0131nda, bu gelene\u011fi \u201csak\u0131ncal\u0131\u201d ve Uygur yoksullu\u011funun bir i\u015fareti olarak betimlediler.<\/p>\n

\"Xinjiang

Xinjiang Communist Youth League\u2014WeChat Ziyarete g\u00f6nderilen bir Han memuru, onlara hediye olarak verdikleri bir masada Uygur ailesiyle birlikte yemek yiyor. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc Sincan Kom\u00fcnist Gen\u00e7lik Ligi taraf\u0131ndan sosyal medya platformu WeChat’ta yay\u0131nland\u0131.<\/p><\/div>\n

G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm \u201cakrabalar\u201d\u0131n anlamakta s\u0131kl\u0131kla g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fey; ziyaret\u00e7i olarak onlar\u0131n \u00fcstlendi\u011fi rol\u00fc ev sahiplerinin nas\u0131l alg\u0131lad\u0131klar\u0131yd\u0131. Belki de Uygur ya\u015fam\u0131n\u0131 buraya gelmeden \u00f6nce g\u00f6zlemlemedikleri i\u00e7in Han’\u0131n sek\u00fcler de\u011ferlerini \u00f6\u011fretmeyi umduklar\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin nas\u0131l korku, \u00f6fke ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcye kap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmad\u0131lar.<\/p>\n

Ziyaret\u00e7i sivil memurlar, yapt\u0131klar\u0131na dair anlatt\u0131klar\u0131 hik\u00e2yelerde, destekledikleri g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131n Uygur yoksullu\u011funun ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden biri oldu\u011funu genellikle not etmemi\u015ftir.<\/p>\n

Urum\u00e7i’de b\u00fcy\u00fcyen, ancak g\u00f6revlendirilmemi\u015f gen\u00e7 bir Han kad\u0131n\u0131, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir ekibin \u201cakrabalar\u201d\u0131n getirdi\u011fi arma\u011fanlar\u0131 evlerinin bir k\u00f6\u015fesine yerle\u015ftiren Uygur aileleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Haftalar sonra geri geldiklerinde hediyeler sanki kullan\u0131lmam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyormu\u015f. Hediyelerinin neden reddedildi\u011fini de anlamam\u0131\u015flar.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm i\u015f\u00e7ilerden ikisi, Uygurlar ve Kazaklarla olan etkile\u015fimlerinin ger\u00e7ek dostluklar\u0131 destekleyece\u011fini umduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. M\u00fcsl\u00fcman muhataplar\u0131n\u0131n tam olarak \u201ca\u00e7\u0131k\u201d olamamalar\u0131na \u00fcz\u00fcld\u00fcklerini s\u00f6ylediler.<\/p>\n

Orta d\u00fczey y\u00f6neticinin k\u0131z\u0131, benim ve Uygur arkada\u015flar\u0131m\u0131n onun hakk\u0131nda \u201ck\u00fcstah oldu\u011fu ve az\u0131nl\u0131klar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 umursamad\u0131\u011f\u0131\u201d bi\u00e7iminde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc hissetti\u011fini s\u00f6yledi. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Dedi ki: \u201cUygurlar veya \u00c7in’deki di\u011fer etnik gruplar hakk\u0131ndaki duygular\u0131m\u0131 sorgulamay\u0131n!”<\/em> \u201cAkrabalar\u201d taraf\u0131ndan kullan\u0131lan y\u00f6ntemler m\u00fckemmel olmasa da \u201cakrabalar\u201d\u0131n ve babas\u0131n\u0131n i\u00e7ten eylemlerinin iyi niyetli oldu\u011funa inan\u0131yordu.<\/p>\n

Devlet i\u015f\u00e7ilerinin haftalarca s\u00fcren zorunlu ziyaretleri s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan derin ironilere ra\u011fmen, konu\u015ftu\u011fum \u00e7o\u011fu \u201cakraba\u201d, \u201cuygar olmayan\u201d Uygur k\u00f6yl\u00fclerle ba\u011flant\u0131 kurabileceklerini umuyordu. Asl\u0131nda, ba\u015fkalar\u0131yla yak\u0131nla\u015fmak, zaman zaman, farkl\u0131l\u0131klara \u201ca\u00e7\u0131k\u201d olmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek belirli t\u00fcrden dostluklarla sonu\u00e7lanabilir. \u0130nsanlar\u0131n ayn\u0131 perspektifi payla\u015fmalar\u0131na izin verebilir. Asl\u0131nda bu, Han \u201cakrabalar\u0131n\u0131n\u201d kulland\u0131\u011f\u0131 e\u011fitim k\u0131lavuzlar\u0131n\u0131n \u201c10 Yap\u0131lmamas\u0131 Gereken\u201d listesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a uyard\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir: \u201cG\u00f6revinizden sapmay\u0131n, sempati duymay\u0131n ve beyinlerinizin y\u0131kanmas\u0131na izin vermeyin.\u201d<\/em><\/p>\n

Kuzeybat\u0131 \u00c7in\u2019de uygulanan tiranl\u0131k, hayat\u0131n her alan\u0131na h\u00fckmetmeyi ama\u00e7layan totaliter bir s\u00fcre\u00e7te \u00c7in\u2019deki yurtta\u015f gruplar\u0131n\u0131 birbirine bo\u011fduruyordu. Han \u201cakrabalar\u0131\u201d, Uygur ve Kazaklar\u0131 ev sahipleriyle m\u00fccbir ili\u015fkilere \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. Aileler, arkada\u015flar ve topluluklar birbirinden ayr\u0131ld\u0131k\u00e7a bireyselle\u015ftirilmi\u015f bir tecrit ve yaln\u0131zl\u0131k salg\u0131n\u0131 \u00fcretiyordu. Yeni tutsakl\u0131k seviyeleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a proje, normal ve banal say\u0131lan yeni standartlar \u00fcretmeye ba\u015flar. Konu\u015ftu\u011fum ki\u015filer, devletin aileleri par\u00e7alara ay\u0131rma ve onlar\u0131 kamp sistemine g\u00f6nderme i\u015fi yapan ki\u015filer, yani \u201cakrabalar\u201d, bunun \u201ci\u015flerini yapmak\u201d oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Onlara inand\u0131m. Yaratt\u0131klar\u0131 deh\u015fet hakk\u0131nda bir\u00e7o\u011funun hi\u00e7bir fikri yoktu. Ula\u015fabilecekleri \u00f6zg\u00fcr bir bas\u0131n yoktu. G\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131m insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu; e\u011fitim kamplar\u0131nda daya\u011f\u0131n ve psikolojik i\u015fkencenin yayg\u0131n oldu\u011funu, e\u011fitim kamplar\u0131n\u0131n \u00c7in’e \u00f6zg\u00fc bir toplama kamp\u0131 i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc veya Uygurlar ve di\u011fer az\u0131nl\u0131klar\u0131n kamplara bir cezaland\u0131rma bi\u00e7imi olarak g\u00f6nderildiklerini g\u00f6rm\u00fcyor, bilmiyor veya buna inanm\u0131yordu. Sincan’daki 10 Hanl\u0131 insandan sadece biri, kamplar\u0131n sadece yanl\u0131\u015f din\u00ee ve etnik kategorilerde bulunmaktan su\u00e7lu bulunan insanlar i\u00e7in hapishane olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klar\u0131n kitlesel olarak g\u00f6zalt\u0131nda tutulmas\u0131nda Han’\u0131n sivil kat\u0131l\u0131m\u0131 hakk\u0131nda yazarken, David Brophy ve di\u011ferlerinin belirtti\u011fi gibi, Uygurlara y\u00f6nelik devlet politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 direnen Han sivillerinin kendilerini ciddi bir tehlikeye att\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak da \u00f6nemlidir. Sincan’daki Han arkada\u015flar\u0131mdan birinin s\u00f6yledi\u011fi gibi d\u00fcnyan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u201cbask\u0131 olan yerde\u201d ifadesi; \u201cdireni\u015f olacak\u201d \u015feklinde de\u011fil, \u201cteslim olunacak\u201d ifadesiyle tamamlan\u0131r. Sincan’daki polis devletinin totaliter siyaseti g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda buradaki Han siviller, M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik devlet bask\u0131s\u0131na kat\u0131lmaktan ba\u015fka \u00e7areleri yokmu\u015f gibi hissediyorlar.<\/p>\n

Totaliter devletlerin vatanda\u015flar\u0131, neredeyse her zaman, etik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini reddedecek \u015fekilde hareket etmeye mecburdur. Bir Han vatanda\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6kle\u015fmi\u015f politikas\u0131n\u0131n, \u00c7in devletinin M\u00fcsl\u00fcmanlara devlet zulm\u00fc uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131n reddini hayal etmek i\u00e7in bile gereken ilk \u015fey Kuzeybat\u0131 \u00c7in\u2019de ya\u015fananlar\u0131n do\u011fru olarak tan\u0131mlanmas\u0131d\u0131r. Hannah Arendt’in on y\u0131l \u00f6nce g\u00f6zlemledi\u011fi gibi bu tarz sistemler, k\u0131smen i\u015fe yararlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu sistemlerde kat\u0131lanlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmelerine izin verilmez. Bunun hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmelerine izin verilmedi\u011fi i\u00e7in ya\u015famlar\u0131n\u0131 yok ettiklerinin konumlar\u0131ndan bakamazlar ve b\u00f6yle bir ya\u015fam\u0131n nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011funu tam olarak hayal edemezler.<\/p>\n

Darren Byler<\/a><\/u><\/strong><\/p>\n

http:\/\/www.chinafile.com\/reporting-opinion\/postcard\/million-citizens-occupy-uighur-homes-xinjiang<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kuzeybat\u0131 \u00c7in\u2019de uygulanan tiranl\u0131k, \u00c7in\u2019deki yurtta\u015f gruplar\u0131n\u0131 birbirine bo\u011fduruyor. \u00c7in’in Uygur evlerine zorla soktu\u011fu s\u00f6zde akrabalar. “Akrabalar” Uygurlar i\u00e7in ne diyor? 21. asr\u0131n toplama kamplar\u0131. Ve b\u00fcy\u00fck soru: Uygurlar\u0131n sonu ne olacak?<\/p>\n","protected":false},"author":83,"featured_media":3948,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,66,68],"tags":[188,283,286,284],"coauthors":[288],"class_list":["post-3936","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","tag-cin","tag-dogu-turkistan","tag-etnik-eritme","tag-uygurlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/83"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3936"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3936\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3936"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=3936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}