![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/catala\u011fz\u0131.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u0130nsan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran en belirgin \u00f6zellik \u015f\u00fcphesiz ak\u0131ld\u0131r. Ak\u0131l, asl\u0131nda insana bir silah olarak verilmi\u015ftir. O ak\u0131l silah\u0131yla tabiatta kendini koruyacak ve hayat\u0131n\u0131 idame ettirecektir. Ak\u0131l ayn\u0131 zamanda inanc\u0131 tayin etme melekesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ak\u0131lla neye inan\u0131p neye inanmayaca\u011f\u0131n\u0131 bulmak zorundad\u0131r. Zaten bir \u015feye inanabilmesi i\u00e7in \u00f6nce akl\u0131n\u0131n onu teyit etmesi gerekir. Bunun i\u00e7in de d\u00fc\u015f\u00fcnmek en vazge\u00e7ilmez \u015fartt\u0131r. \u0130nsan\u0131n ger\u00e7ek kimli\u011fini bulabilmesi ve kendi \u00f6z\u00fcyle uyumlu olabilmesi i\u00e7in, inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bunlar\u0131 ifadede h\u00fcr olmak zorundad\u0131r. Bu onun en do\u011fal hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Charles Maurras \u201cMutlu oldu\u011fumuz nispette h\u00fcr\u00fcz\u201d (Maurras, C. F., 383) derken mutluluk ile h\u00fcrriyet aras\u0131nda bir ili\u015fki kuruyordu. Albert Camus insan\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 iki kavram\u0131 bir arada bulundurabilme yetene\u011fine ba\u011fl\u0131yor ve \u201c\u015eayet insan, adaletle h\u00fcrriyeti bir araya getirmekte ba\u015far\u0131s\u0131zsa o her \u015feyde ba\u015far\u0131s\u0131zd\u0131r\u201d (Camus, C. F., 105) diyordu. Demek ki mutlulukla h\u00fcrriyet, h\u00fcrriyetle adalet aras\u0131nda vazge\u00e7ilmez bir ili\u015fki mevcuttur. O halde be\u015feriyet bu ili\u015fkiyi her zaman kurmu\u015f ve korumu\u015f mudur? Bug\u00fcn teknolojinin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla ilerlemesi bu kavramlar\u0131n ne kadar lehine ve ne kadar aleyhine olmu\u015ftur. Bug\u00fcn insanl\u0131k teknolojiyle mutlulu\u011fu, adaleti ve h\u00fcrriyeti daha iyi tesis etmekte mi, yoksa teknolojinin esiri olarak bu kavramlardan uzakla\u015fmakta m\u0131d\u0131r? Georges Bernanos\u2019un \u015fu fikrine kat\u0131lmamak elde de\u011fildir: \u201cTeknoloji lehine kazan\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fcnya maalesef h\u00fcrriyet lehine kaybedilmi\u015ftir\u201d (Bernanos, C. F., 68)<\/p>\n
Bug\u00fcn \u201cH\u00fcrriyet\u201d kavram\u0131 genelde iki anlamda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Birisi k\u00f6leli\u011fin z\u0131tt\u0131, di\u011feri de irade serbestli\u011fi veya tercih hakk\u0131d\u0131r. K\u00f6leli\u011fin z\u0131dd\u0131 anlam\u0131, esaretten kurtulu\u015f veya bir yere veya otoriteye ba\u011f\u0131ml\u0131 ya\u015famamaya verilen add\u0131r. Onun i\u00e7in siyasi, sosyal, ekonomik ve hukuk\u00ee anlamlarda kurtulu\u015f hareketinin ad\u0131d\u0131r. (Rozentall, s. 9, Lalande, s. 558)<\/p>\n
Bir insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki fikirleri, kabul ve kanaatleri s\u00f6zl\u00fc veya fiil\u00ee olarak d\u0131\u015f d\u00fcnyaya yans\u0131tmas\u0131na fikir ve ifade h\u00fcrriyeti denmektedir. Bu h\u00fcrriyet o ki\u015fi i\u00e7in bir hakt\u0131r. Ki\u015fi bu hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131r veya kullanmaz. Bu, ona ait bir keyfiyettir. Ancak insandaki ak\u0131l ir\u00e2de ve karar yetene\u011finin bir fonksiyonu olan bu h\u00fcrriyet i\u00e7in o ki\u015fiye i\u00e7ten ve d\u0131\u015ftan herhangi bir bask\u0131n\u0131n olmamas\u0131 gerekir. (Da\u011fc\u0131, s. 99)<\/p>\n
\u0130nan\u00e7 ve fikir h\u00fcrriyeti baz\u0131lar\u0131nca manev\u00ee h\u00fcrriyet veya vicdan h\u00fcrriyeti \u015feklinde ifade edilmektedir. Merhum A. F. Ba\u015fgil bunu, \u201cKi\u015finin benimsedi\u011fi dinin veya siyasi, felsef\u00ee veya iktisad\u00ee bir doktrinin akide veya esaslar\u0131na serbest\u00e7e inanma ve bunlar\u0131 hi\u00e7bir korku ve endi\u015feye d\u00fc\u015fmeksizin a\u00e7\u0131klama hakk\u0131d\u0131r\u201d demektedir. (Ba\u015fgil, s. 58)<\/p>\n
\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nin IV. maddesinde: \u201cH\u00fcrriyet ba\u015fkalar\u0131n\u0131 rahats\u0131z etmeyecek her \u015feyi yapabilmektir.\u201d diye tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re ki\u015fi, h\u00fcrriyet hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rken veya diledi\u011fi gibi davran\u0131rken ba\u015fkalar\u0131na zarar vermemeli, onlar\u0131n da haklar\u0131n\u0131 zencide etmemelidir. \u0130\u015fte bu \u00f6zellik ayn\u0131 zamanda h\u00fcrriyete bir s\u0131n\u0131r tayin etme zaruretini do\u011furur. H\u00fcrriyeti engellemek ba\u015fkad\u0131r. Ona bir s\u0131n\u0131r tayin etmek ba\u015fkad\u0131r. S\u0131n\u0131rs\u0131z bir h\u00fcrriyet hakk\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi gibi, uygulanmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira h\u00fcrriyet bir ba\u015f\u0131bo\u015fluk de\u011fildir. H\u00fcrriyet bir sorumluluktur ve o sorumlulu\u011fun ki\u015fi taraf\u0131ndan bilin\u00e7li kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Joseph Proudhon\u2019un dedi\u011fi gibi: \u201cEn h\u00fcr insan, ba\u015f\u0131bo\u015f olan de\u011fil, kendi hemcinsleriyle en fazla irtibat halinde olan insand\u0131r.\u201d (Proudhon, C. F ., 462).<\/p>\n
Pierre Gaxotte: \u201cH\u00fcrriyet ba\u015flang\u0131\u00e7 de\u011fil sondur. H\u00fcrriyet iyi d\u00fczenin, iyi y\u00f6netimin meyvesidir.\u201d (Gaxotte, C. F., 230) derken fertle toplum, toplumla devlet aras\u0131ndaki m\u00fcnasebeti h\u00fcrriyet kavram\u0131nda temerk\u00fcz ettirmi\u015ftir. Nitekim ki\u015finin temel haklar\u0131ndan olan inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 yerde, bask\u0131c\u0131l\u0131k, kuralc\u0131l\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131 gelenek\u00e7ilik \u00f6n planda olur ve o nevi toplumlarda sosyal ve fikr\u00ee alanda bir geli\u015fme kaydedilemez. Ancak h\u00fcr y\u00f6netimlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 h\u00fcr ortamlarda ki\u015finin ferd\u00ee ve h\u00fcr iradesiyle tercihini kulland\u0131\u011f\u0131 zamanki inanc\u0131 ve fikirleri kendisine \u00f6zg\u00fcr bir kimlik kazand\u0131rabilir.<\/p>\n
\u00dcnl\u00fc filozof Eflatun (M. \u00d6. 427-347) \u201c\u0130nsan\u0131 i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 cemiyet ve devlet yap\u0131s\u0131nda ele almal\u0131d\u0131r.\u201d derken, ki\u015filik yap\u0131s\u0131 ve kimli\u011finin toplum ve devlete g\u00f6re \u015fekillenece\u011fini ifade etmi\u015fti. Zira ona g\u00f6re bask\u0131c\u0131 rejimlerde ve toplumlarda insanlar inanmad\u0131klar\u0131 \u015feylere inan\u0131yormu\u015f, hatta benimsemedikleri d\u00fc\u015f\u00fcnceleri benimsiyormu\u015f gibi davran\u0131rlar. Bu nevi toplumlar\u0131n fertlerinde \u00e7ift ki\u015filik sendromu ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130kiy\u00fczl\u00fc insanlar \u00e7o\u011fal\u0131r. Ki\u015filer k\u00f6le ruhlu olup korkan, kendine g\u00fcveni olmayan, dalkavuk bir ki\u015filik defosu ortak kimlik haline gelir. (Aktan, s. 73). Toplumda g\u00fcven bunal\u0131m\u0131 olu\u015fur, kimsenin do\u011fru inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncesi tam olarak bilinemez.<\/p>\n
H\u00fcrriyet herkesin hakk\u0131d\u0131r. \u0130nsan bu hakk\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya gelirken getirir. Zira \u0130slam\u2019da her \u00e7ocuk anas\u0131ndan h\u00fcr olarak do\u011far. Ancak insan do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fi bu hakk\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman k\u00f6t\u00fcye kullanmamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kimse, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fcrriyetini yok etme gibi bir h\u00fcrriyete sahip de\u011fildir. \u015eayet b\u00f6yle bir durum ortaya \u00e7\u0131karsa h\u00fcrriyetler kanunlarla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. O zaman Montesquieu\u2019n\u00fcn dedi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kar: \u201cH\u00fcrriyet kanunlar\u0131n izin verdikleri \u015feyleri yapma hakk\u0131d\u0131r.\u201d (Montesquieu, C. F ., 409)<\/p>\n
Devletler \u00fclke insanlar\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc hak ve h\u00fcrriyetlerini kanun g\u00fcvencesi alt\u0131na almak zorundad\u0131rlar. Bu itibarla yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir devlet kendini yok etme veya par\u00e7alama h\u00fcrriyetini kimseye tan\u0131maz. \u00d6zellikle Kur\u2019\u00e2n a\u00e7\u0131s\u0131ndan toplumlar\u0131 y\u00f6netenler veya devlet, \u00fclke fertlerinin hak ve h\u00fcrriyetlerini koruma yetkisini \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131ndan, siyasi otoritenin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla o \u00fclke insanlar\u0131n\u0131n felakete s\u00fcr\u00fcklenece\u011fini kabul etti\u011fin-den, sorumluluk i\u00e7indedirler. Aksi takdirde kendi kuyusunu kendisi kazm\u0131\u015f olur. Zaten hi\u00e7bir siyasi otorite bu hakk\u0131 tan\u0131maz.<\/p>\n
\u0130slamiyet, asl\u0131nda bir h\u00fcrriyet dinidir. M\u00fcsl\u00fcman h\u00fcrd\u00fcr ve h\u00fcr olmak zorundad\u0131r. H\u00fcr olmak hem hak hem de vazifedir. Kur\u2019\u00e2n bu hakk\u0131 ve vazifeyi bize s\u0131k\u00e7a hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir dinin hi\u00e7bir kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle bir ayet yoktur.<\/p>\n
\u201cS\u00f6z\u00fc dinleyip de en g\u00fczeline uyanlar\u0131 m\u00fcjdele. \u0130\u015fte Allah\u2019\u0131n do\u011fru yola eri\u015ftirdikleri onlard\u0131r ve onlar ak\u0131l sahipleridir.\u201d (Z\u00fcmer, 39\/18)<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcn dinlenebilmesi i\u00e7in ifade edilmesi \u015fartt\u0131r. S\u00f6z\u00fcn ifade edilebilmesi i\u00e7in daha \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcnce baz\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi hem d\u00fc\u015f\u00fcnce hem de onu ifade bak\u0131m\u0131ndan tam olarak h\u00fcrd\u00fcr. Dinleyen ise hepsini dinleyebilme ve mukayese edebilme ve sonunda da en g\u00fczelini bulup ona uyabilme konusunda tam bir h\u00fcrriyete sahiptir. Bu ayetten Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceye a\u00e7\u0131k oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00e2yete g\u00f6re hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnce pe\u015finen mahk\u00fbm edilemez. Her d\u00fc\u015f\u00fcnce serbest\u00e7e ifade edilebilmelidir. Ancak bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin i\u00e7inde en do\u011frusu ve en faydal\u0131 olan\u0131 tercih edilmelidir. Mensuplar\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir serbestlik i\u00e7inde b\u0131rakan bir Kitap, ancak Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019dir. Bir di\u011fer ayet \u201cS\u00f6z\u00fcn\u00fczde do\u011fru iseniz delillerinizi getiriniz.\u201d demektedir. (Bakara 2\/111, Enbiya 21\/24, Neml 27\/64, Kasas 28\/32)<\/p>\n
Bu ayet, m\u00fcslim, gayri m\u00fcslim, inan\u00e7l\u0131 inan\u00e7s\u0131z herkese hitap ediyor, yani ben hakl\u0131y\u0131m, ben do\u011fruyum diyen herkes bu ayetin hitap menzili i\u00e7indedir. Ki\u015fiyi inanc\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve ifadesinin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlayacak delillerin ortaya konmas\u0131n\u0131 ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 istemektedir. Zira Kur\u2019\u00e2n sa\u011flam bir kan\u0131ta dayanmayan hi\u00e7bir inanc\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi do\u011fru kabul etmez.<\/p>\n
\u201cDe ki: \u201cHak Rabbindendir. Dileyen inans\u0131n, dileyen ink\u00e2r etsin.\u201d (Kehf 18\/29)<\/p>\n
\u201cBiz insana yolu g\u00f6sterdik, ister \u015f\u00fckreder, ister k\u00fcfreder.\u201d (\u0130nsan, 76\/3)<\/p>\n
Burada anlat\u0131lmak istenen: Biz insana hangi yolun en do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6sterdik; insan ara\u015ft\u0131r\u0131r, inceler, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, sonu\u00e7ta dilerse benimser ve kabul eder, dilerse ink\u00e2r da eder. Yani insan inan\u0131p inanmama, benimseyip benimsememe konusunda muhayyerdir. Bu demektir ki Kur\u2019\u00e2n\u2019a g\u00f6re insan inanma h\u00fcrriyetine sahip oldu\u011fu kadar inanmama h\u00fcrriyetine de sahiptir. Yani Kur\u2019\u00e2n\u2019a g\u00f6re insan, bu temel konuda bile tam bir h\u00fcrriyet i\u00e7indedir.<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n bir h\u00fcrriyetler kitab\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendine kar\u015f\u0131, topluma kar\u015f\u0131, Tanr\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131, tabiata kar\u015f\u0131, di\u011fer insanlara ve canl\u0131lara kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc hak ve h\u00fcrriyetlerini tan\u0131yan bir kitapt\u0131r. Kur\u2019\u00e2n ayn\u0131 zamanda sorgulayan bir kitapt\u0131r. \u0130nsan\u0131, b\u00fct\u00fcn bu hak ve h\u00fcrriyetler i\u00e7inde sorumlulu\u011funu bildiren ve onu her h\u00fcrriyetinden dolay\u0131 da sorumlu tutan bir kitapt\u0131r. Yani inanan inanc\u0131ndan sorumlu, inanmayan ink\u00e2r\u0131ndan sorumlu, akl\u0131n\u0131 kullanan, akl\u0131n\u0131 kullanma h\u00fcrriyetinden sorumlu, akl\u0131n\u0131 kullanmayan da yine akl\u0131n\u0131 kullanmama h\u00fcrriyetinden sorumludur.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, Kur\u2019\u00e2n inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r. O, n\u00e2zil oldu\u011fu d\u00f6nemdeki toplumlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ele al\u0131yor, onlar\u0131 ele\u015ftiriyor, as\u0131l ger\u00e7e\u011fi kendisinin g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yleyerek alternatif inan\u00e7 ve fikirler serdediyor.<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n farkl\u0131 ve ayk\u0131r\u0131 inan\u00e7lar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ifadesini bizzat kendisi uyguluyor. \u015e\u00f6yle ki, farkl\u0131 inan\u00e7ta ve fikirde olanlar, kendileri inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini nas\u0131l ifade ediyorlarsa onlar\u0131 aynen \u201c\u015e\u00f6yle diyorlar, onlar \u015f\u00f6yle inan\u0131yor.\u201d gibi ifadelerle tekrarl\u0131yor hatta onlar\u0131n a\u00e7\u0131klamad\u0131klar\u0131, i\u00e7lerinde gizli tuttuklar\u0131 fikirleri bile Kur\u2019\u00e2n a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201c\u015e\u00f6yle diyorlar, \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.\u201d \u015feklinde s\u00f6yleyiveriyor. Buradan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki Kur\u2019\u00e2n her t\u00fcrl\u00fc inanc\u0131 ve fikri, s\u00f6yleme, ifade etme h\u00fcrriyetini herkes i\u00e7in uyguluyor.<\/p>\n
Kur\u2019\u00e2n sadece muar\u0131zlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 ve ayk\u0131r\u0131 inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini s\u00f6ylemekle kalm\u0131yor, onlar\u0131 ele\u015ftiriyor. \u201cOnlara de ki, \u015f\u00f6yle cevap ver, de.\u201d vs. ifadelerle alternatif inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi teklif ediyor. Bunun i\u00e7in muhatablar\u0131n muhakemesini zorluyor. Onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ara\u015ft\u0131rma zeminine \u00e7ekiyor. Do\u011fruyu \u00f6yle bulmalar\u0131n\u0131 istiyor ve hatta o \u015fekilde hareket ederlerse o zaman Tanr\u0131\u2019n\u0131n tebli\u011f etti\u011fi ilkenin do\u011frulu\u011funu g\u00f6receklerini beyan ediyor. Bu a\u00e7\u0131dan Kur\u2019\u00e2n do\u011frusuyla e\u011frisiyle, hak ve b\u00e2t\u0131l olu\u015flar\u0131yla inan\u00e7lar\u0131, fikirleri ve yollar\u0131 g\u00f6steriyor. Bunlar aras\u0131nda tercih etme yetkisi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc insana b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Aktan (H.), \u201cKur\u2019\u00e2n<\/em> ve S\u00fcnnet I\u015f\u0131\u011f\u0131nda D\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u0130nan\u00e7 \u00d6z\u00adg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d, Uluslararas\u0131 Avrupa Birli\u011fi \u015euras\u0131 (Tebli\u011f ve M\u00fczakereler),<\/em> 3-7 May\u0131s 2000, II, s. 7\u00a0 2-89, Anka\u00adra, 2000.<\/p>\n Ba\u015fgil (A. F.), \u201cDemokrasi Yolunda<\/em>\u201d, \u0130stanbul, 1961.<\/p>\n Bernanos (G.), La France Contre les Robots<\/em>, (Citations Fran\u00ad\u00e7aises<\/em> (C. F.) i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n Camus (A.), Carnets, <\/em>Gallimard, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n Da\u011fc\u0131 (\u015e.), \u201cTemel Hak ve H\u00fcrriyetlerin Korunmas\u0131\u201d, Ulus\u00adlararas\u0131 Avrupa Birli\u011fi \u015euras\u0131 (Tebli\u011f ve M\u00fczake\u00adreler)<\/em>, 3\/7 May\u0131s 2000 II, s. 96-111, Ankara, 2000.<\/p>\n Gaxotte (P.), Theimen et rariatious<\/em>, Fayard, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n Lalande (A.), Vocabulaire Technique et critique de la Philo\u00adsophie<\/em>, P. U. F ., 17. Bask\u0131, Paris, 1991.<\/p>\n Montesquieu, L\u2019esprit des Lois<\/em>, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n Maurras (C.), Au Signe de Flore<\/em>, Grasset, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n Proudhon (P. J .), De la Justice dans la revolution et dans l\u2019Eglise<\/em>, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n Rozenthall (F.), The Muslim Concept of Freedom<\/em>, Prior to the Nineteeth Century, Leiden, 1960.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nanc\u0131 tayin etme melekesi olarak ak\u0131l nas\u0131l alg\u0131lanmal\u0131d\u0131r? D\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile \u0130slam dinindeki g\u00f6stergeler aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki var m\u0131? Z\u00fcmer, Bakara, Enbiya vb. s\u00fbrelerde konuyla ilgili ifadeler modern \u00e7a\u011f a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l yorumlanmal\u0131?<\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":4040,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,62,2],"tags":[],"yoast_head":"\n