{"id":4059,"date":"2018-11-22T19:30:13","date_gmt":"2018-11-22T16:30:13","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=4059"},"modified":"2018-11-22T20:24:29","modified_gmt":"2018-11-22T17:24:29","slug":"alternatif-inanc-ve-dusuncelere-kuranin-metodu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/alternatif-inanc-ve-dusuncelere-kuranin-metodu\/","title":{"rendered":"Alternatif inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n metodu"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

\u201cHeva ve hevesini tanr\u0131 edineni g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?\u201d (C\u00e2siye, 45\/23)<\/p><\/div>\n

\u0130lmi, akl\u0131, muhakemeyi, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u00f6n plana \u00e7\u0131karan Kur\u2019\u00e2n<\/em>, farkl\u0131 inan\u00e7ta, fikirde ve ink\u00e2rda olanlar\u0131n yan\u0131lma ve yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131n bizzat kendi mu\u00adha\u00adkemelerine ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor, yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bizzat kendilerinin g\u00f6rmesini istiyor.<\/p>\n

\u201cAllah\u2019\u0131n \u00e7ocuk edindi\u011fine dair kendilerinin de atalar\u0131n\u0131n da kesin bilgisi yoktur. Bu onlar\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan ne b\u00fcy\u00fck bir s\u00f6zd\u00fcr. Kald\u0131 ki onlar sadece yalan s\u00f6ylemektedirler.\u201d<\/em> (Kehf 18\/5)<\/p>\n

Burada Hristiyanlar\u0131n Allah\u2019a \u00e7ocuk isnat eden inan\u0131\u015f\u00adlar\u0131, bu konuda kesin bir bilgilerinin olmad\u0131\u011f\u0131, iddialar\u0131n\u0131n ya\u00adlan oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131lmaktad\u0131r. Hi\u00e7bir delile ve ispata dayan\u00admayan bu iddian\u0131n muhakeme edildi\u011finde, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yalan bir iddiadan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

\u00d6te yandan Kur\u2019\u00e2n<\/em> materyalistlerin iddialar\u0131n\u0131n da sadece zan oldu\u011funu, kesin bir bilgiye dayanan bir inan\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde konuyu ifade ettikten sonra beyan ediyor. (Casiye, 45\/24)<\/p>\n

\u201cOnlar, hayat ancak bu d\u00fcnyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan ibarettir. \u00d6l\u00fcr\u00fcz ve ya\u015far\u0131z. Bizi \u00f6ld\u00fcren zamandan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir dediler. Bu hususta onlar\u0131n kesin bir bilgileri yoktur. Sadece \u00f6yle zannediyorlar.\u201d<\/em> (Casiye, 45\/24)<\/p>\n

Kur\u2019\u00e2n<\/em> inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ikinci sebebi olarak geleneklere k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermektedir. \u201cOnlara, \u2018Allah\u2019\u0131n indirdi\u011fine ve Allah\u2019\u0131n el\u00e7isine gelin.\u2019 denildi\u011fi zaman, \u2018Atalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00fczerinde buldu\u011fumuz yol bize yeter.\u2019 derler. Ya atalar\u0131 bir \u015fey bilmeyen ve do\u011fru yolda olmayan kimseler idiyseler de mi?\u201d<\/em> (Maide, 5\/104, A\u2019raf, 7\/28, Yunus, 10\/78, \u015euara, 26\/72-76, Lokman, 31\/12, Zuhruf, 43\/21-23)<\/p>\n

Kur\u2019\u00e2n<\/em>, inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sebebini \u00e7arp\u0131k bir din\u00ee yarg\u0131 sonucu kaderci yakla\u015f\u0131mda g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

\u201cRahman dileseydi biz bu putlara tapmazd\u0131k dediler. Onlar\u0131n bu hususta bir bildikleri yoktur. Sadece tahminde bulunuyorlar.\u201d<\/em> (Zuhruf, 43\/20)<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi kendi \u00e7arp\u0131k inan\u00e7lar\u0131n\u0131n ve yanl\u0131\u015f yarg\u0131lar\u0131n\u0131n \u2013tabiri c\u00e2izse- faturas\u0131n\u0131 Allah\u2019a kesmektedirler.<\/p>\n

Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019da inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce konusunda farkl\u0131 tezler ileri s\u00fcrenlerin iddialar\u0131n\u0131, inan\u00e7 prensipleri do\u011frultusunda katego\u00adrize etti\u011fimizde, Uluhiyet, Ahiret, Kitap ve N\u00fcb\u00fcvvet gibi ana ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n

Uluhiyet<\/strong><\/h2>\n

\u201cOnlar Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p kendilerine ne zarar ne de fayda verebilecek \u015feylere tap\u0131yorlar ve \u2018Bunlar bizim Allah kat\u0131nda \u015fefaat\u00e7ilerimizdir.\u2019 derler. De ki: \u2018G\u00f6klerde ve yerde, Allah\u2019\u0131n bilmedi\u011fi bir \u015feyi mi O\u2019na haber veriyorsunuz?\u2019 Allah onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131 \u015feylerden m\u00fcnezzeh ve y\u00fccedir.\u201d<\/em> (Yunus, 10\/18)<\/p>\n

Burada insan tapt\u0131\u011f\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n, kendisine bir fayda ve zarar verebilecek bir niteli\u011fi bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve sonlu bir varl\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcn iradesi ve d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle bulup karar verecektir. Bunun sonunda o nesnelerin hi\u00e7bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6recek ve y\u00fcce Allah\u2019a y\u00f6nelip onu \u015firkten tenzih edecektir.<\/p>\n

\u201cOnlar \u2018Rahman olan Allah \u00e7ocuk edindi.\u2019 dediler. Hakikaten siz pek \u00e7irkin bir \u015fey ortaya att\u0131n\u0131z.\u201d<\/em> (Meryem, 19\/88-89)<\/p>\n

Burada Rahman\u2019a \u00e7ocuk isnat edenler, \u00f6zg\u00fcr irade ve muhakemesiyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde bu iddian\u0131n ne kadar k\u00f6t\u00fc ve \u00e7irkin bir iddia oldu\u011funu, Tanr\u0131\u2019y\u0131 yarat\u0131klar seviyesine d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcr\u00add\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6recektir. \u0130\u015fte Kur\u2019\u00e2n<\/em> kar\u015f\u0131 taraf\u0131n iddias\u0131n\u0131 verirken, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u0131kacak neticeyi h\u00fck\u00fcm olarak akabinde veriyor.<\/p>\n

\u201cAllah\u2019\u0131n kendisine h\u00fck\u00fcmranl\u0131k vermesine kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u0131ma\u00adrarak Rabbi hakk\u0131nda \u0130brahim\u2019le tart\u0131\u015fan\u0131 g\u00f6rmedin mi? \u0130bra\u00adhim: \u2018Rabbim diriltir ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcr.\u2019 demi\u015fti. O da \u2018Ben de diriltir ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcm.\u2019 dedi. \u0130brahim \u2018Do\u011frusu Allah g\u00fcne\u015fi do\u011fudan getiriyor hadi sen de onu bat\u0131dan getirsene?\u2019 dedi. Bunun \u00fcze\u00adrine ink\u00e2r eden \u015fa\u015f\u0131rd\u0131 kald\u0131.\u201d<\/em> (Bakara, 2\/258)<\/p>\n

Bu ayette Tanr\u0131\u2019n\u0131n be\u015fer taraf\u0131ndan taklidi m\u00fcmk\u00fcn s\u0131\u00adfatlarla tan\u0131mlanmamas\u0131 bilakis Tanr\u0131\u2019y\u0131 be\u015fer elinin uza\u00adna\u00adma\u00adyaca\u011f\u0131 ve ta\u011fyir edemeyece\u011fi evrensel prensiplerin f\u00e2ili olarak tan\u0131mlaman\u0131n daha do\u011fru olaca\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. En az\u0131ndan \u00f6l\u00add\u00fcrmek insan\u0131n da i\u015fleyebilece\u011fi bir fiildir ama g\u00fcne\u015fi do\u011fudan de\u011fil de bat\u0131dan getirmek evrensel bir kanunu de\u011fi\u015ftirmektir ki be\u015ferin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde sadece Tanr\u0131\u2019ya ait bir fiildir. \u00d6yleyse Tanr\u0131 hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya girenler, onun hakk\u0131nda fikir ve d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcnce serdedenler, O\u2019nu be\u015fer taraf\u0131ndan taklid\u00ee fiillerle de\u011fil, evrendeki fiilleri icra eden m\u00fcteal bir varl\u0131k olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve g\u00f6rmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n

\u201cEy insanlar! Size bir misal verilmektedir; \u015fimdi onu dinleyin; sizlerin Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p da tapt\u0131klar\u0131n\u0131z bir araya gel\u00adseler, bir sinek bile yaratamazlar. Sinek onl<\/em>ardan bir \u015fey kapsa, onu kurtaramazlar; isteyen de \u00e2ciz, kendisinden istenen de!\u201d Onlar Allah\u2019\u0131 gere\u011fi gibi takdir edemediler. Do\u011frusu Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00e7ok \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.\u201d<\/strong><\/em> (Hac, 22\/73-74)<\/p>\n

Burada bir sine\u011fi bile var edemeyecek kadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve ondan bir \u015feyi geri alamayacak kadar \u00e2ciz yarat\u0131klar\u0131n ilah olamayaca\u011f\u0131 defaatle oldu\u011fu gibi burada da insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve idrak menziline sunuluyor.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi insano\u011flu hi\u00e7bir \u015feyden korkmadan, \u00e7ekinmeden, her konuda, hatta Allah konusunda bile her \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilecek, s\u00f6yleyebilecek, k\u0131yaslar yapabilecek ve do\u011f\u00adruyu ara\u015ft\u0131racakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan kendisini her konuda sorgulayabilecektir.\u00a0Bu kadar \u00f6zg\u00fcr bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na sahip olan insan, acaba ben her istedi\u011fimi yapar\u0131m, can\u0131m, hevesim ne isterse onun pe\u015finden giderim gibi, insan iradesini hevesine ba\u011flamak gibi bir tavra Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019dan ne gibi cevap bulabiliriz?<\/p>\n

\u201cHeva ve hevesini tanr\u0131 edineni g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?\u201d<\/em> (C\u00e2siye, 45\/23)<\/p>\n

Kur\u2019\u00e2n<\/em> bu gibi sadece arzu ve isteklerine uyan di\u011fer \u015fey\u00adlere kulak t\u0131kayanlar i\u00e7in \u201chevas\u0131n\u0131 tanr\u0131 edinen\u201d tabirini kullan\u00admakta ve yermektedir. (Atay, s. 57) \u00d6yleyse bir bilgiye, bir ilme, bir kan\u0131ta dayanmayan idrakla kontrol edilmi\u015f akl\u00ee ilke\u00adlere uymayan sadece arzu ve isteklere ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve dav\u00adran\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 bir s\u0131n\u0131r getiriyor.<\/p>\n

Ahiret<\/strong><\/h2>\n

\u201c\u0130nsan kendisini bir nutfeden yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor mu ki hemen apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman kesiliyor ve kendi yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 unutarak bize bir misal vermeye kalk\u0131yor ve \u2018Bu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ke\u00admikleri kim diriltir?\u2019 diyor. De ki \u2018Onu ilk defa kim in\u015fa etmi\u015fse o hayat verir. O her t\u00fcrl\u00fc yaratmay\u0131 bilendir.\u201d\u2019<\/em> (Yasin, 36\/77-78)<\/p>\n

Burada, ink\u00e2rc\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve ifadesi aynen veriliyor. Cevap olarak kemiklerin ilk olu\u015fu ile yeniden olu\u015fu aras\u0131nda bir irtibat kurularak gerekli muhakemenin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi isten\u00admektedir. Dolay\u0131s\u0131yla insan ilk olu\u015fla yeniden olu\u015f aras\u0131nda, ana karn\u0131yla kabir aras\u0131nda irtibatlar kurarak d\u00fc\u015f\u00fcncesini ge\u00adli\u015ftirecek ve bunun sonucu Ahiret inanc\u0131na dair \u015f\u00fcphelerini iza\u00adle edecektir.<\/p>\n

\u201cAyetlerimiz onlara a\u00e7\u0131k\u00e7a okundu\u011fu zaman, onlar\u0131n delilleri sadece: \u2018Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc iseniz atalar\u0131m\u0131z\u0131 getirin bakal\u0131m.\u2019 demekten ibarettir. De ki: Allah size hayat bah\u015feder sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, sonra da hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyen k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde toplar. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d <\/em>(Casiye, 45\/25-26)<\/p>\n

\u0130nanmayanlar, ger\u00e7ekle\u015ftirilse sanki inanacakm\u0131\u015f gibi bir teklif getiriyorlar. E\u011fer atalar\u0131 diriltilirse inanacaklarm\u0131\u015f (!). Kur\u2019\u00e2n<\/em> bunu d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak de\u011fil, bir nevi ink\u00e2r k\u0131l\u0131f\u0131 olarak de\u011ferlendiriyor. Bu gibi ge\u00e7ersiz ve realiteye uymaz bir ifadeyi kan\u0131t olarak serdetmekten ba\u015fka bir \u015feyleri yoktur demek istiyor. Onlara s\u0131ras\u0131yla \u00f6nce hayat, sonra \u00f6l\u00fcm, sonra da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc toplanma olaca\u011f\u0131n\u0131, hayat\u0131n b\u00f6yle bir seyir takip edece\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla geriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn s\u00f6z konusu olama\u00adyaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. B\u00f6ylece onlara d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri ve inan\u00admalar\u0131 gereken konular\u0131 seyir s\u0131ras\u0131na g\u00f6re hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n

Kitap ve N\u00fcb\u00fcvvet<\/strong><\/h2>\n

M\u00fc\u015friklerin en fazla k\u0131zd\u0131klar\u0131 Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019d\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n<\/em> alternatif bir inan\u00e7 \u00f6neriyor. Tevhit akidesini getiriyor. Hem herkesi d\u00fc\u015f\u00fcnme ve akletmeye davet ediyor, hem de insan hak ve h\u00fcrriyetlerini hat\u0131rlat\u0131yordu. Putperestli\u011fin ekonomik bir rant getirdi\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetli ve zengin adamlara k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131\u00adl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6r\u00fcklendi\u011fi ve k\u00f6leli\u011fin reva\u00e7ta bulundu\u011fu bir toplumda bunlara alternatif teklifler getiren Kitap elbette onlar\u0131 \u00e7ileden \u00e7\u0131karacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlara kar\u015f\u0131 Kur\u2019\u00e2n<\/em> insan\u0131, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00adce ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde ele al\u0131yor. Kendi do\u011frular\u0131n\u0131, kendi yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bizzat kendilerinin g\u00f6rmesini istiyordu. Ama onlar sahip olduklar\u0131 zihniyet gere\u011fi Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a ve Hz. Pey\u00adgamber\u2019e \u00e7e\u015fitli ithamlarda bulunmaktan geri kalm\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

\u201c\u0130nk\u00e2r edenler: \u2018Bu Kur\u2019\u00e2n Muhammed\u2019in uydurmas\u0131d\u0131r, ona ba\u015fka bir topluluk yard\u0131m etmi\u015ftir.\u2019 dediler de haks\u0131zl\u0131k ettiler ve as\u0131ls\u0131z bir s\u00f6z uydurdular. \u2018Kur\u2019\u00e2n \u00f6ncekilerin ma\u00adsallar\u0131d\u0131r; ba\u015fkalar\u0131na yazd\u0131r\u0131larak sabah ak\u015fam onun yan\u0131nda okunmaktad\u0131r.\u2019 dediler. Ey Muhammed de ki: Onu yerde ve g\u00f6klerdeki s\u0131rr\u0131 bilen indirmi\u015ftir. \u015e\u00fcphesiz O; ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r, ac\u0131yand\u0131r.\u201d<\/em> (Furkan, 25\/4-6)<\/p>\n

Peygamber konusunda da her t\u00fcrl\u00fc itham \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Peygamberden ola\u011fan \u00fcst\u00fc nitelikler de istenmi\u015ftir. Yani Peygamber i\u00e7in deli, \u015fair, k\u00e2hin vs. dendi\u011fi gibi be\u015ferden bir peygamberi de kabul edememektedirler.<\/p>\n

\u201cPutperestler, \u2018Bu ne bi\u00e7im peygamber; yemek yer, so\u00adkaklarda gezer? Ona beraberinde bulunup uyaran bir melek indirilseydi ya! Yahut kendisine bir hazine verilseydi veya mahsul\u00fcnden yiyip i\u00e7ece\u011fi bir bah\u00e7esi olsayd\u0131 ya!\u2019 dediler. O zalimler inananlara: \u2018Siz sadece b\u00fcy\u00fclenmi\u015f bir adama uy\u00admaktas\u0131n\u0131z.\u2019 dediler. Ey Muhammed sana nas\u0131l misaller getirdiklerine bir bak, onlar sapm\u0131\u015flard\u0131r. Hakk\u2019a ula\u015ft\u0131ran bir yol bulamazlar.\u201d<\/em> (Furkan, 25\/7-9)<\/p>\n

\u201cOnlar, \u2018Bize yerden bir kaynak f\u0131\u015fk\u0131rmad\u0131k\u00e7a veya senin hurmal\u0131klar\u0131n, ba\u011flar\u0131n olup ovalar\u0131ndan \u0131rmaklar ak\u0131tmad\u0131k\u00e7a yahut da iddia etti\u011fin gibi, g\u00f6\u011f\u00fc tepemize par\u00e7a par\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcr\u00admedik\u00e7e veya Allah\u2019\u0131 ve melekleri kar\u015f\u0131m\u0131za getirip g\u00f6stermedik\u00e7e veyahut alt\u0131ndan bir evin olmad\u0131k\u00e7a, yahut g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a sana inanmayaca\u011f\u0131z. Bize okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bir kitap indirmedik\u00e7e g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmana da asla inanmayaca\u011f\u0131z.\u2019 dediler. De ki: Rabbimi tenzih ederim. Ben ancak peygamber olan bir insandan ba\u015fka birisi miyim?\u201d <\/em>(\u0130sra, 17\/90-93)<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi m\u00fc\u015frik Arap zihniyeti, peygamberden ola\u00ad\u011fan\u00fcst\u00fc \u015feyler bekliyor, onu sadece insan\u00fcst\u00fc bir varl\u0131k olarak telakki etmek istiyor. B\u00f6yle bir zihniyet peygamber kavram\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Allah\u2019a da bir nevi \u015firktir. Zira Allah\u2019a ait baz\u0131 g\u00f6revler peygambere y\u00fcklenmektedir. Peygamberi sadece mucizev\u00ee bir ki\u015filikle tan\u0131mlamak onu be\u015fer\u00ee vas\u0131flardan s\u0131y\u0131r\u0131p uluhiyete y\u00fckseltmek Kur\u2019\u00e2n<\/em> mant\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde \u015firktir. \u0130\u015fte bu nedenle Kur\u2019\u00e2n<\/em> s\u0131k s\u0131k Hz. Peygamber\u2019in be\u015fer oldu\u011funu vurgular. O da bizim gibi bir insand\u0131r. Ama vahiy alan bir insand\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131daki ayetlerde inanmayanlar\u0131n iddialar\u0131n\u0131n mant\u0131k\u00ee hi\u00e7bir temele dayanmad\u0131\u011f\u0131, kuru isteklerden ibaret oldu\u011fu, peygamberin ise g\u00f6revinin onlar\u0131n isteklerini yerine getirmek olmad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlardan anla\u015f\u0131lan Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a g\u00f6re din\u00ee inan\u00e7 ve fikir ne olursa olsun ki\u015fi bunu ortaya koymal\u0131, ifade etmeli, tart\u0131\u015fmal\u0131, muhakeme ve mant\u0131k s\u00fczgecinden ge\u00e7irmeli, delillerini getirmeli, do\u011fruyu-e\u011friyi g\u00f6rmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n<\/em> yukar\u0131da da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi insana inanma h\u00fcrriyetini verdi\u011fi kadar, inanmama h\u00fcrriyetini de verir.<\/p>\n

\u201cDe ki: \u2018Ey insanlar! Rabbinizden size hak gelmi\u015ftir. Art\u0131k kim do\u011fru yola gelirse, ancak kendisi i\u00e7in girmi\u015f olur. Kim saparsa, \u015f\u00fcphesiz kendi zarar\u0131na sapm\u0131\u015f olur. Ben sizin bek\u00e7iniz de\u011filim.\u201d<\/em> (Yunus, 10\/108)<\/p>\n

\u0130nsan sorumlu bir varl\u0131kt\u0131r. Kur\u2019\u00e2n<\/em> sorgulayan bir kitapt\u0131r. \u0130nanan\u0131 inanc\u0131ndan, inanmayan\u0131 ink\u00e2r\u0131ndan sorumlu tutar. Durum b\u00f6yle olunca ortaya 2 problem \u00e7\u0131k\u0131yor: Cihat ve \u0130rtidat. \u00d6yleyse bunlar ne anlama geliyor?<\/p>\n

Cihat<\/strong><\/h2>\n

\u0130slam kelimesinin k\u00f6k anlamlar\u0131 i\u00e7erisinde \u201cbar\u0131\u015f\u201d anlam\u0131 da bulunmaktad\u0131r. \u0130slam\u2019\u0131n uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde benimsedi\u011fi temel prensip kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven ve bar\u0131\u015fa dayanmaktad\u0131r. Dola\u00ady\u0131s\u0131yla her nereden gelirse gelsin \u015fiddet, ter\u00f6r ve tedhi\u015f gibi insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc eylemin \u0130slam\u2019la uzaktan yak\u0131ndan bir alakas\u0131n\u0131n olamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Durum b\u00f6yle olunca cihat nas\u0131l anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r? \u015eunu her \u015feyden evvel kabul etmeliyiz ki cihat sadece sava\u015f de\u011fildir. Onun sadece sava\u015f s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle yorum\u00adlanmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam bir k\u0131l\u0131\u00e7 dini de\u011fil bir tebli\u011f dinidir. Tebli\u011fde hikmet ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctler, akl\u00ee ve nakl\u00ee deliller esast\u0131r. Nitekim \u015fu ayette \u201cRabbinin yoluna hikmetle, g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle \u00e7a\u011f\u0131r; onlarla en g\u00fczel \u015fekilde tart\u0131\u015f.\u201d<\/em> (Nahl, 16\/125) buyu\u00adrulmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Allah yoluna davette yumu\u015fak ifadelerin se\u00e7ilmesi tavsiye edilmektedir: \u201cFiravun\u2019a gidin, do\u011frusu o azm\u0131\u015ft\u0131r. Ona yumu\u015fak s\u00f6z s\u00f6yleyin, belki \u00f6\u011f\u00fct dinler veya korkar.\u201d <\/em>(Taha 20\/43-44) Durum b\u00f6yle olunca inanc\u0131 zorla kabul ettirmek i\u00e7in bask\u0131 uygulamak, silaha ba\u015fvurmak ve sava\u015f a\u00e7mak hi\u00e7 uygun d\u00fc\u015fmez. \u00d6te yandan Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019da di\u011fer dinler ve toplumlarla ili\u015fkilerde m\u00fctekabiliyet prensibinin esas oldu\u011funu, dininden dolay\u0131 hi\u00e7bir ki\u015fiye ve z\u00fcmreye bask\u0131 uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131, dileyenin m\u00fcsl\u00fcman olup dileyenin ken\u00addi dininde kalabilece\u011fini belirten \u00e2yetler mevcuttur. Nitekim \u201cDinde zorlama yoktur.\u201d <\/em>(Bakara, 2\/256) ve \u201cSizin dininiz size benim dinim banad\u0131r.<\/em>\u201d (K\u00e2fir\u00fbn, 109\/6) ayetleri olay\u0131 \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Kald\u0131 ki dinde zorlama yap\u0131lamayaca\u011f\u0131 ilkesini Hz. Peygamber titizlikle korumu\u015ftur. Ba\u015fka dinden olan \u00e7ocuklar\u0131 \u0130slam\u2019a girmelerini zorlayan ki\u015filerin ikaz edilmeleri (Ebu Davut, Cihat 116), M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mescidinde bile di\u011fer din mensuplar\u0131n\u0131n ibadetine Hz. Peygamber\u2019in izin vermesi (Hamidullah, II, 183) \u0130slam\u2019da inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ne boyutta oldu\u011funu bize g\u00f6stermektedir. \u00d6te yandan Hz. Peygamber\u2019in sava\u015flar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7birisinde sald\u0131rganl\u0131k s\u00f6z ko\u00adnusu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygamber, sald\u0131rgan olmad\u0131klar\u0131 s\u00fc\u00adrece hi\u00e7bir kabileyle M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmediler diye sava\u015f\u00admam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Peygamber\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn sava\u015flar hayat\u00ee ve zarur\u00ee \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yoksa M\u00fcsl\u00fcmanlarla dinlerinden dola\u00ady\u0131 sava\u015fmayan, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcp \u00e7\u0131karmayan veya onlar\u0131 s\u00fcr\u00fcp \u00e7\u0131karanlara yard\u0131m etmeyenlerle, adaleti uy\u00adgulayanlarla bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famay\u0131 emreder.<\/p>\n

\u201cAllah, din u\u011frunda sizinle sava\u015fmayan, sizi yurdunuzdan \u00e7\u0131karmayan kimselere iyilik yapman\u0131z\u0131 ve onlara kar\u015f\u0131 \u00e2dil davranman\u0131z\u0131 yasak k\u0131lmaz; do\u011frusu Allah \u00e2dil olanlar\u0131 sever. Allah, ancak sizinle dini u\u011frunda sava\u015fanlar\u0131, sizi yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karanlar\u0131 ve \u00e7\u0131kar\u0131lman\u0131za yard\u0131m edenleri dost edinmenizi yasak eder; kim onlar\u0131 dost edinirse, i\u015fte onlar zalimlerdir.\u201d<\/em> (M\u00fcmtehine, 60\/8-9)<\/p>\n

Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u00ee ayetler boyunca din yaln\u0131z Allah\u2019\u0131n oluncaya kadar, fitne tamamen ortadan kalk\u0131ncaya kadar sava\u015fmay\u0131, m\u00fc\u015friklerin yakaland\u0131klar\u0131 yerde \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerini, Harem civar\u0131ndan s\u00fcr\u00fcl\u00fcp \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131n\u0131 emreden ayetler, sald\u0131rgan toplulu\u011fun sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona erdirilmesi, yani bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in zorunlu olarak kabul edilen sava\u015f hukukiyle alakal\u0131d\u0131r. Sava\u015fa \u00f6zendirmeye de\u011fil, ba\u015flam\u0131\u015f bir sava\u015f\u0131 ba\u015far\u0131yla bitirmeye y\u00f6neliktir. (Aktan, s. 84)<\/p>\n

\u015eu halde sava\u015fla ilgili b\u00fct\u00fcn cihat ayetleri \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 y\u00f6netilmi\u015f fiil\u00ee bir tehdit ve tecav\u00fcz\u00fc bertaraf etmek \u00fczere nazil olmu\u015flard\u0131r. Harp hukukunu ve sava\u015f\u0131n kurallar\u0131n\u0131 tanzim etmektedir. Hz. Peygamber\u2019in sava\u015flar\u0131 bu prensibin hayata ge\u00e7irilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bedir, Uhut ve Hendek sava\u015flar\u0131 hep m\u00fcdafaa sava\u015flar\u0131d\u0131r. Medine\u2019deki Yahudi Kaynuka ve Nadir o\u011fullar\u0131n\u0131n s\u00fcrg\u00fcn edilmeleri, Kurayzal\u0131lar\u0131n eleba\u015flar\u0131n\u0131n katledilmeleri Medine s\u00f6zle\u015fmesine ayk\u0131r\u0131 olarak i\u00e7 sava\u015f \u00e7\u0131karmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131 ve d\u00fc\u015fmanla i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131 nedeniyledir. Hayber seferi Medine \u00fczerine bir hareket i\u00e7in Hayberlilerin haz\u0131rl\u0131k yapmakta olduklar\u0131 haberinin al\u0131nmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Mekke\u2019nin fethi Kurey\u015fliler ve m\u00fcttefiklerinin Hudeybiye bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak M\u00fcsl\u00fcmanlara sald\u0131rmalar\u0131 nedeniyle olmu\u015ftur. Huneyn seferi de keza Mek\u00adke\u2019nin fethinden hemen sonra M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan sald\u0131r\u0131 nedeniyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Teb\u00fck seferi ise Kuzey Araplar\u0131n\u0131n Bizans\u2019\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla Medine aleyhine birle\u015fmekte olduklar\u0131 haberinin al\u0131nmas\u0131 nedeniyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130rili ufakl\u0131 di\u011fer asker\u00ee hareketlerin t\u00fcm\u00fc ya fiil\u00ee bir tecav\u00fcz\u00fc p\u00fcsk\u00fcrtme veya ger\u00ad\u00e7ekle\u015fme a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde al\u0131nan do\u011frulanm\u0131\u015f istihbarat \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilen savunma nitelikli sefer veya sava\u015flard\u0131r.\u201d<\/em> (Aktan, s. 85)<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla cihat, hayat\u00ee ve zarur\u00ee \u015fartlar dahilinde sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, zulm\u00fcn engellenmesi, tevhidin insanl\u0131\u011fa en g\u00fczel \u015fekilde a\u00e7\u0131klanmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc ceht, gayret ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ad\u0131d\u0131r. Bu itibarla cihatta temel prensip sava\u015f de\u011fildir. Nitekim cihad\u0131n sadece sava\u015ftan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten pek \u00e7ok ayet vard\u0131r.<\/p>\n

\u201cDo\u011frusu inan\u0131p hicret edenler, Allah yolunda mallar\u0131yla, canlar\u0131yla cihat edenler.\u201d<\/em> (Enfal, 8\/72, Tevbe, 9\/20)<\/p>\n

\u201cFakat peygamber ve onunla beraber inananlar mallar\u0131yla ve canlar\u0131yla cihat ettiler.\u201d<\/em> (Tevbe, 9\/88)<\/p>\n

\u201c\u0130nananlar, ancak Allah\u2019a ve peygamberine iman eden, sonra asla \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fmeyen, Allah yolunda mallar\u0131yla ve canlar\u0131yla cihat edenlerdir.\u201d<\/em> (Hucurat, 49\/15)<\/p>\n

\u201cMallar\u0131n\u0131zla ve canlar\u0131n\u0131zla Allah yolunda cihat edin.\u201d<\/em> (Tevbe, 9\/41)<\/p>\n

Bu ayetlerden anla\u015f\u0131lan sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nlenmesi, tevhidin yay\u0131lmas\u0131, cehaletin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi Allah yolunda yap\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc faaliyetlere kat\u0131lmak bir cihatt\u0131r. Kimisi bede\u00adniyle, kimisi mal\u0131yla, kimisi ilmiyle, kimisi \u00e7e\u015fitli becerileriyle cihat faaliyetine katk\u0131da bulunur.<\/p>\n

\u0130rtidat<\/strong><\/h2>\n

\u0130rtidat, bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n inanc\u0131n\u0131 terk ederek bir ba\u015fka dine ge\u00e7mesi veya ateist olmas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle kimselere m\u00fcrtet denir. \u0130slam hukuk\u00e7ular\u0131 aras\u0131nda \u201cM\u00fcrtetlere tekrar m\u00fcsl\u00fcman ol\u00admalar\u0131 teklif edilir, e\u011fer kabul etmezlerse \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrler.\u201d \u015feklinde yayg\u0131n bir g\u00f6r\u00fc\u015f vard\u0131r. Hatta \u201cDinini de\u011fi\u015ftireni \u00f6ld\u00fcr\u00fcn.\u201d \u015fek\u00adlinde bir hadise dayan\u0131rlar. (Buhar\u00ee, Cihad, 14; Ebu Davud, Hud\u00fbd, 1; A. \u0130bn Hanbel, M\u00fcsned,<\/em> I, 2-7)<\/p>\n

Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman m\u00fcrtet i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f d\u00fcnyevi bir ceza yoktur. Onlar\u0131n inan\u00e7l\u0131 iken i\u015fledikleri amel\u00adlerin bo\u015fa gitti\u011fi hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor. Konuyla ilgili baz\u0131 ayetler \u015f\u00f6y\u00adledir:<\/p>\n

\u201c\u0130\u00e7inizden dininden d\u00f6n\u00fcp k\u00e2fir olarak \u00f6len olursa, onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler d\u00fcnyada ve ahirette de bo\u015fa gider. \u0130\u015fte cehennemlikler onlard\u0131r. Onlar orada temelli kal\u0131rlar.\u201d<\/em> (Bakara, 2\/216)<\/p>\n

\u201cEy iman edenler! Sizden kim dininden d\u00f6nerse bilsin ki Allah onlar\u0131n yerine ba\u015fka bir topluluk getirecektir.\u201d<\/em> (M\u00e2ide, 5\/54)<\/p>\n

\u201c\u015e\u00fcphesiz ki kendilerine do\u011fru yol belli olduktan sonra arkalar\u0131na d\u00f6nenleri \u015feytan s\u00fcr\u00fcklemi\u015f ve kendilerine bo\u015f \u00fcmitler vermi\u015ftir.\u201d<\/em> (Muhammed, 47\/25)<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en \u201cSizden kim dininden d\u00f6ner ve k\u00e2fir olarak \u00f6l\u00fcrse.\u201d<\/em> ifadesinin \u201cDininden d\u00f6n\u00fcp de k\u00e2fir olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen.\u201d \u015feklinde olmamas\u0131 da dikkat \u00e7ekicidir. Bu ifade bize, dinden d\u00f6nen \u015fahs\u0131n k\u00e2fir olarak da ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirme hakk\u0131 ol\u00addu\u011funa ve hayat\u0131n\u0131n normal yolla bitmesinin gerekti\u011fine i\u015faret etmektedir. (Yi\u011fit, s. 132)<\/p>\n

Hz. Peygamber\u2019in Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a muhalif bir \u015fey s\u00f6yle\u00adyeme\u00adyece\u011fini evvela kabul etmemiz gerekir. M\u00fcrtet i\u00e7in Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019da \u00f6nerilmeyen, \u00fcstelik idam gibi a\u011f\u0131r bir cezan\u0131n, nas\u0131l oluyor da Peygamber taraf\u0131ndan infaz\u0131 emrediliyor? \u00dcstelik inan\u00e7 ve d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunan bir Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a kar\u015f\u0131 m\u00fcrtedin bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nas\u0131l k\u0131s\u0131tlay\u0131p, \u00f6ld\u00fcrt\u00fclmesini isteyebiliyor? Temel hadis kaynaklar\u0131nda yer alan bu ahat hadisini \u201cEsbab-\u0131 v\u00fc\u00adrudu\u201dnu iyi incelemek ve tarih\u00ee v\u00e2k\u0131alar\u0131 iyi tesbit etmek gerekir.<\/p>\n

Her \u015feyden evvel \u015funu bilmeliyiz ki, Hz. Peygamber m\u00fcs\u00adl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar oldu\u011fu halde onlar\u0131 cezaland\u0131rmam\u0131\u015f, hatta mescidden kovarak onlar\u0131 mahcup bile etmemi\u015ftir. Bu derece ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir peygamberin zorla tehditle dini benimsetmeye kalkmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Her ne kadar Mekke\u2019nin fethi s\u0131ras\u0131nda Hz. Peygamber\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerini emretti\u011fi baz\u0131 kimseler varsa da, bunlar\u0131n b\u00f6yle bir emre muhatap olu\u015flar\u0131, m\u00fcrted olduktan sonra d\u00fc\u015fmanlar\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aleyhine provoke etmelerinden dolay\u0131d\u0131r. (Yi\u00ad\u011fit, s. 122-123)<\/p>\n

\u201cHz. Peygamber\u2019in bir s\u00fcre vahiy k\u00e2tipli\u011fini yapan sonra irtidat edip tekrar H\u0131ristiyan olan ve mensubu bulundu\u011fu Nec\u00adcaro\u011fullar\u0131 aras\u0131na d\u00f6nerek Hz. Peygamber\u2019in yalanc\u0131 oldu\u00ad\u011funu iddia eden m\u00fcrted; Kuba Mescidi kar\u015f\u0131s\u0131nda D\u0131rar Mes\u00adcidi\u2019ni in\u015fa ettirerek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 b\u00f6lmeye, Mekkeli m\u00fc\u015frik\u00adlerle Romal\u0131lardan yard\u0131m al\u0131p Medine \u00fczerine y\u00fcr\u00fcyerek bir ordu olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan Ebu Amir; M\u00fcsl\u00fc\u00admanlar\u0131 i\u015fkenceyle \u00f6ld\u00fcrten Yemen\u2019li Esved b. Ka\u2019b el-Ans\u00ee, Necd\u2019li M\u00fcseyleme el-Kezzab gibi \u00f6rnekler g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131n\u00add\u0131\u011f\u0131nda Hz. Peygamber d\u00f6neminde pasif bir m\u00fcrtet \u00f6rne\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Esved ile M\u00fcseyleme fitnesi ancak I. Halife Hz. Ebu Bekir d\u00f6neminde ortadan kald\u0131r\u0131labilmi\u015ftir.\u00a0 Hz. Peygamber d\u00f6neminde ba\u015flay\u0131p Hulefa-i Ra\u015fidin d\u00f6ne\u00adminde devam eden irtidat olaylar\u0131 siyasi otoriteyi zay\u0131flatan, birli\u011fi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tehdit eden boyutta bir isyan hareketi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hz. Peygamber\u2019in \u201cDinini de\u011fi\u015ftireni \u00f6ld\u00fcr\u00fcn.\u201d emriyle bu eylemcileri kastetti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ashab da bu emirle bunlar\u0131n kastedildi\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Peygamber\u2019in s\u00f6z konusu emriyle ya i\u00e7erde fitne \u00e7\u0131karan veya d\u00fc\u015fmanlara kat\u0131larak onlara g\u00fc\u00e7 kazand\u0131ran hainleri kastetti\u011fi anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak do\u011fald\u0131.\u201d<\/em> (Ak\u00adtan, s. 88)<\/p>\n

Hz. Peygamber zaman\u0131nda pasif bir m\u00fcrtet \u00f6rne\u011fi yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcrtedlerin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle ilgili hadis, tarih\u00ee va\u00adk\u0131alara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6ld\u00fcrme emrinin, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7tan dolay\u0131 de\u011fil \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 fitne, fesat, d\u00fc\u015fmanla i\u015fbirli\u011fi, huzur ve g\u00fcveni bozma, k\u0131saca eylemlerinden dolay\u0131 oldu\u011fu kesin so\u00adnucuna var\u0131yoruz.<\/p>\n

De\u011ferlendirme ve Avrupa Birli\u011fi<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u015fte Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n be\u015feriyete tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifa\u00adde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde Avrupa Birli\u011fi\u2019ne girildi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kacak din boyutu nas\u0131l ele al\u0131nabilir:<\/p>\n

1) Avrupa Birli\u011fi, din\u00ee inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce itibariyle yeterli \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe sahip devletlerin olu\u015fturdu\u011fu bir birliktir. Bug\u00fcn Avrupa\u2019da herkes diledi\u011fi inanc\u0131, diledi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ifade etme h\u00fcrriyetine sahiptir. B\u00f6yle bir toplulukla entegrasyona Kur\u2019\u00e2n<\/em> a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir engel yoktur. Bilakis Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hak ve h\u00fcrriyetler k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek kadar Avrupa\u2019da mevcuttur.<\/p>\n

2) M\u00fcsl\u00fcmanlar Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kendilerine uyarlamak zorundad\u0131rlar. Alternatif fikirleri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri veya Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n farkl\u0131 yorumlar\u0131n\u0131 hazmede\u00admeyen -s\u00f6z\u00fcm ona- m\u00fcsl\u00fcmanlar Avrupa Birli\u011fi\u2019nin i\u00e7inde cid\u00addi bir sorun olacaklard\u0131r.<\/p>\n

3) Cihat ve irtidat konusunda biz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yeterli bilgiye sahip oldu\u011fumuz s\u00f6ylenemez. Bug\u00fcn kime sorsak cihad\u0131, \u201cK\u00e2firlere kar\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekli bir sava\u015f.\u201d, m\u00fcrtedi de \u201c\u00d6ld\u00fcr\u00fclmesi gereken dinsiz.\u201d \u015feklinde tan\u0131mlayacakt\u0131r. Nitekim kendi toplumumuzda, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n m\u00fcsl\u00fcman\u0131 \u00f6nce k\u00e2fir ilan edip sonra da ona cihat a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na s\u0131k s\u0131k \u015fahit olmaktay\u0131z.<\/p>\n

Avrupa Toplulu\u011fu ile yap\u0131lacak bir entegrasyonda bu zih\u00adniyettekiler hem Avrupa hem de kendi i\u00e7imizde sorun ola\u00adbilirler. Zira cihat ve irtidat zemini onlara g\u00f6re her an olu\u015fa\u00adbilir. Bunun i\u00e7in evvela kendi toplumumuzda de\u011ferleri ve kav\u00adramlar\u0131 iyi tart\u0131\u015farak toplumu haz\u0131rlamam\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n

4) Hristiyan Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131 ile entegrasyonda, Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n \u00f6\u00adnerdi\u011fi inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanarak, israili\u00adyat ve hurafelerden ar\u0131nm\u0131\u015f, Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a, ilme ve akla dayal\u0131 bir din yorumunu ortaya \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z. Zira bug\u00fcn Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 terk ederek ateist olanlar kendilerine daha rasyonel bir din aramaktad\u0131rlar. Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019a, akla ve ilme dayal\u0131 bir \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 her insana gerekli olacakt\u0131r.<\/p>\n

5) Hristiyanl\u0131k ve Yahudili\u011fin di\u011fer bir ad\u0131ym\u0131\u015f veya biraz de\u011fi\u015fik \u015fekliymi\u015f gibi g\u00f6sterilen bir \u0130sl\u00e2m imaj\u0131yla; Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 da, onun \u00f6z\u00fcne ve \u015fan\u0131na yak\u0131\u015fmayacak bir kat\u0131 kurallar kitab\u0131ym\u0131\u015f gibi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm vererek Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 ile entegrasyona kat\u0131lma\u00admal\u0131y\u0131z. Aksi takdirde bat\u0131n\u0131n ateistlerini (ki Avrupa gen\u00e7li\u00ad\u011finin % 45\u2019idir) ihtidaya davet etmek \u015f\u00f6yle dursun kendi i\u00e7i\u00admizden pek \u00e7ok ki\u015fiyi m\u00fcrtet hale getiririz. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131 kendi sistemati\u011fi i\u00e7inde semantik metotla terc\u00fcme ve tefsir ederek kendi toplumumuza ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na sunmal\u0131y\u0131z. (Yak\u0131t, s. II, 412-417). Aksi takdirde Kur\u2019\u00e2n<\/em> ayetlerini muharref Tevrat<\/em>\u2019\u0131n yorumlar\u0131 veya kilise ictihatlar\u0131 ve hatta kendi d\u00f6\u00adnemlerinin izlerini ta\u015f\u0131yan klasik yorumcular\u0131n arkaik fikirleriyle tefsire kalk\u0131\u015f\u0131rsak, b\u00f6yle bir entegrasyonda gen\u00e7lerimizi dinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131r ve ateizmin kuca\u011f\u0131na kendi ellerimizle iteriz. Bu konuda \u00e7ok dikkatli olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/h2>\n

Ahmed b. Hanbel, el-Musned<\/em>, I-VI, \u0130stanbul, 1992.<\/p>\n

Aktan (H.), \u201cKur\u2019\u00e2n<\/em> ve S\u00fcnnet I\u015f\u0131\u011f\u0131nda D\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u0130nan\u00e7 \u00d6z\u00adg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d, Uluslararas\u0131 Avrupa Birli\u011fi \u015euras\u0131 (Tebli\u011f ve M\u00fczakereler),<\/em> 3-7 May\u0131s 2000, II, s. 7\u00a0 2-89, Anka\u00adra, 2000.<\/p>\n

Atay (H.), \u201cKur\u2019\u00e2n\u2019a G\u00f6re Ara\u015ft\u0131rmalar\u201d, <\/em>I-III, Atay Ya\u00ady\u0131ne\u00advi, Ankara, 1997.<\/p>\n

Ba\u015fgil (A. F.), \u201cDemokrasi Yolunda<\/em>\u201d, \u0130stanbul, 1961.<\/p>\n

Bernanos (G.), La France Contre les Robots<\/em>, (Citations Fran\u00ad\u00e7aises<\/em> (C. F.) i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n

Buh\u00e2r\u00ee, el-Camiu\u2019s-Sah\u00eeh<\/em>, I-VIII, \u0130stanbul, 1992<\/p>\n

Camus (A.), Carnets, <\/em>Gallimard, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n

Da\u011fc\u0131 (\u015e.), \u201cTemel Hak ve H\u00fcrriyetlerin Korunmas\u0131\u201d, Ulus\u00adlararas\u0131 Avrupa Birli\u011fi \u015euras\u0131 (Tebli\u011f ve M\u00fczake\u00adreler)<\/em>, 3\/7 May\u0131s 2000 II, s. 96-111, Ankara, 2000.<\/p>\n

Ebu Davud, es-Sunen<\/em>, I-V, \u0130stanbul, 1992<\/p>\n

Gaxotte (P.), Theimen et rariatious<\/em>, Fayard, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n

Hamidullah (M.), \u0130slam Peygamberi,<\/em> I-II, \u0130stanbul, 1966.<\/p>\n

\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi<\/em>, 4. madde.<\/p>\n

Lalande (A.), Vocabulaire Technique et critique de la Philo\u00adsophie<\/em>, P. U. F ., 17. Bask\u0131, Paris, 1991.<\/p>\n

Maurras (C.), Au Signe de Flore<\/em>, Grasset, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n

Montesquieu, L\u2019esprit des Lois<\/em>, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n

Proudhon (P. J .), De la Justice dans la revolution et dans l\u2019Eglise<\/em>, (C. F. i\u00e7inde), Paris, 1977.<\/p>\n

Rozenthall (F.), The Muslim Concept of Freedom<\/em>, Prior to the Nineteeth Century, Leiden, 1960.<\/p>\n

Yak\u0131t (\u0130.), Do\u011fru Bir Kur\u2019\u00e2n<\/em> Terc\u00fcmesinde Semantik Metodun \u00d6nemi, I. Din \u015euras\u0131 (Tebli\u011f ve M\u00fczakereler)<\/em> 1-5, Kas\u0131m-1993, Ankara, 1993, II, s. 412-417.<\/p>\n

Yi\u011fit (Y.), \u0130nan\u00e7 ve D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Perspektifinden \u0130rti\u00addad Su\u00e7 ve Cezas\u0131na Bak\u0131\u015f, \u0130sl\u00e2miyat II<\/em> (1999) s. 121-135, Ankara, 1999.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kur’an akl\u0131 kullanmay\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131p inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve geleneklere k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 reddetmektedir. \u201cS\u00f6z\u00fc dinleyip de en g\u00fczeline uyanlar\u0131 m\u00fcjdele. \u0130\u015fte Allah\u2019\u0131n do\u011fru yola eri\u015ftirdikleri onlard\u0131r ve onlar ak\u0131l sahipleridir.\u201d (Z\u00fcmer, 39\/18)<\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":4256,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,2],"tags":[],"coauthors":[47],"class_list":["post-4059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/40"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4059"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4059\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4059"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}