{"id":433,"date":"2017-11-11T15:49:19","date_gmt":"2017-11-11T12:49:19","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=433"},"modified":"2018-03-10T11:25:16","modified_gmt":"2018-03-10T08:25:16","slug":"turkiyede-bitkisel-uretimin-durumu-ve-gelecek-stratejileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/turkiyede-bitkisel-uretimin-durumu-ve-gelecek-stratejileri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Bitkisel \u00dcretimin Durumu ve Gelecek Stratejileri"},"content":{"rendered":"<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-439\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/48cd37e2fa884847b3076380aba7a79011.jpg\" alt=\"\" width=\"264\" height=\"198\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/48cd37e2fa884847b3076380aba7a79011.jpg 264w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/48cd37e2fa884847b3076380aba7a79011-150x113.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 264px) 100vw, 264px\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Bitkisel \u00dcretim<\/strong><\/p>\n<p>Bitkisel \u00fcretimde verimlilik ve etkinlik d\u00fczeyinde \u00f6nemli sorunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur ve istenen kalitede standartlara uygun, maliyeti d\u00fc\u015f\u00fck \u00fcretim ile s\u00f6z konusu sorunlar\u0131n hafifletilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Bitkisel \u00fcretimde teknik etkinlik azalmaktad\u0131r. Bu sebeple tar\u0131ma aktar\u0131lan teknolojinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, mutlaka e\u015f zamanl\u0131 olarak etkili \u00e7ift\u00e7i e\u011fitim ve yay\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile \u00e7ift\u00e7ilerin teknolojiden etkin yararlanmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Aksi takdirde ticaret \u00f6l\u00e7\u00fctleri ve maliyet ile ortaya konulan baz\u0131 \u00fcr\u00fcnlerdeki mukayeseli \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmemiz m\u00fcmk\u00fcn olamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dclke tar\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu bu yap\u0131da sekt\u00f6r vizyonunu; ekonomik, ekolojik ve sosyal a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim ile \u00fclke insan\u0131n\u0131n yeterli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmesini temin etmenin yan\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkeleri aras\u0131nda yer alan, giri\u015fimci ve rekabet\u00e7i bir bitkisel \u00fcretim olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, tar\u0131m \u00fcretimi faaliyetini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi yakla\u015f\u0131k 23,6 milyon hektar tar\u0131m arazisinden yem bitkileri d\u00e2hil y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 140 milyon tona ula\u015fan bitkisel \u00fcr\u00fcn elde etmektedir.<\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131 istatistiklerine g\u00f6re, \u00fclkemizdeki toplam i\u015flenen tar\u0131m alan\u0131 20,3; tah\u0131llar ve di\u011fer tarla \u00fcr\u00fcnleri i\u00e7in ekilen alan 16,9,\u00a0 nadas alan\u0131 4,2, sebze alan\u0131 0,8, meyve alan\u0131 2, ba\u011f alan\u0131 0,4, zeytin alan\u0131 0,8 ve \u00e7ay\u0131r-mera alan\u0131 14,6 milyon hektard\u0131r. \u00dcretim de\u011ferinde en y\u00fcksek pay\u0131 y\u00fczde 40 ile tarla bitkileri almaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00c7izelge 1: T\u00fcrkiye\u2019de Tarla Bitkileri \u00dcretimi<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-438 aligncenter\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aaa-1-300x192.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"192\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aaa-1-300x192.png 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aaa-1-150x96.png 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/aaa-1.png 726w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretim miktarlar\u0131 bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %8,7 oran\u0131nda azalarak toplam 35 milyon ton civar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir (T\u00dc\u0130K, 2016). Bu\u011fday \u00fcretimi bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %8,8 azalarak 20,6 milyon ton, arpa \u00fcretimi %16,3 azalarak 6,7 milyon ton,\u00a0 nohut %1,1 azalarak 455 bin ton,\u00a0 patates 4 milyon ton, soya \u00fcretimi %2,5 art\u0131\u015f g\u00f6stererek 165 bin ton \u015feker pancar\u0131 \u00fcretimi %21,5 artarak 19,5 milyon ton olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tah\u0131l \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretim miktarlar\u0131n\u0131n 2017 y\u0131l\u0131nda bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %4,4 oran\u0131nda artarak yakla\u015f\u0131k 36,8 milyon ton olaca\u011f\u0131 tahmin edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Makarnal\u0131k bu\u011fdaylara, ekmeklik bu\u011fdaylara g\u00f6re de %10 civar\u0131nda farkl\u0131 fiyat verilmesinde yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Tohumculu\u011fun yan\u0131 s\u0131ra, iklim ko\u015fullar\u0131, fiyat dalgalanmalar\u0131, tar\u0131m i\u015fletmelerinin k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7ok par\u00e7al\u0131 tar\u0131m arazileri, teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi, sulanabilir alanlar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcretici \u00f6rg\u00fctlenmesindeki eksiklikler tarla tar\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemli yap\u0131sal sorunlar\u0131 aras\u0131nda say\u0131labilir. Bitkisel \u00fcretimde ana sorun alanlar\u0131n\u0131 Onuncu Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019nda belirtildi\u011fi \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131daki gibi ortaya koymak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n<ul>\n<li>Tar\u0131m i\u015fletmelerinin k\u00fc\u00e7\u00fck ve par\u00e7al\u0131 olmas\u0131.<\/li>\n<li>Etkin olmayan e\u011fitim, yay\u0131m ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri.<\/li>\n<li>Destekleme politika ara\u00e7lar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131.<\/li>\n<li>Ar-Ge, inovasyon eksikli\u011fi, \u00dcr-Ge ve rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131.<\/li>\n<li>Makro ve mikro (i\u015fletme) d\u00fczeyde entegre tar\u0131m bilgi sisteminin etkin olmamas\u0131.<\/li>\n<li>Do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131lmamas\u0131.<\/li>\n<li>Bitki \u00fcr\u00fcnleri piyasas\u0131nda pazarlama etkinli\u011finin yetersizli\u011fi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcrkiye sahip oldu\u011fu ekolojik \u00f6zellikler nedeniyle bitkisel ya\u011f \u00fcretiminde b\u00fcy\u00fck bir potansiyele sahiptir. Ancak bu imk\u00e2nlara ra\u011fmen, \u00fcretim yeterli d\u00fczeye ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle zaman zaman bitkisel ya\u011f s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekilmekte ve ya\u011f ihtiyac\u0131 ithalatla kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de en \u00f6nemli sorunlardan biri bitkisel ya\u011f a\u00e7\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ya\u011fl\u0131 tohum \u00fcretiminde ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek \u00fcretimin \u00fclkemiz \u015fartlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilmesi ve mevcut ekolojik ve ekonomik \u00fcretim \u015fartlar\u0131nda t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde kendine yeterli hale gelebilmemiz m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemekte veya olduk\u00e7a zor olabilece\u011fi tahmin edilmektedir. Ayr\u0131ca uygulanan fiyat politikalar\u0131 ve hatal\u0131 ithalat politikalar\u0131, \u00fcretimde yetersizli\u011fin di\u011fer bir nedenidir.<\/p>\n<p>Tohumlar\u0131n, i\u015fletmelerde kullan\u0131lmas\u0131 ile elde edilen ya\u011flar, do\u011frudan insan g\u0131das\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sanayide biyodizel ya da di\u011fer sanayi \u00fcr\u00fcnleri hammaddesi olarak da de\u011ferlendirilmektedir. \u00d6rne\u011fin kanola, i\u00e7erdi\u011fi y\u00fcksek orandaki (%22-50) ya\u011f miktar\u0131 nedeniyle, \u00f6nemli bir ya\u011f bitkisidir. \u00d6te yandan, tohum k\u00fcspelerinin hayvan yemi olarak kullan\u0131lmas\u0131 hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 da te\u015fvik edecektir. T\u00fcrk \u00e7ift\u00e7isinin gelir seviyesini y\u00fckseltebilmek i\u00e7in ya\u011fl\u0131 tohumlar konusunda ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Mevcut gereklilik, bir \u201cYa\u011fl\u0131 Tohumlar Konseyi\u201d kurulmas\u0131n\u0131 \u015fart k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dclkemizde kaliteli kaba yem kaynaklar\u0131n\u0131, \u00e7ay\u0131r-mer\u2019a ve yem bitkileri alanlar\u0131 olu\u015fturmakta, yakla\u015f\u0131k 21 milyon hektar \u00e7ay\u0131r-mer\u2019a alan\u0131 ile yem bitkileri, toplam 15 milyon ton kuru ot kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcretim yap\u0131labilmektedir Uzun y\u0131llard\u0131r yap\u0131lan g\u00f6zlem ve deneyimler; hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zda girdilerin %70&#8217;e yak\u0131n b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan &#8220;Yem Harcamalar\u0131nda&#8221; temel sorunun &#8220;Yo\u011fun Yemler&#8221;den de\u011fil &#8220;Kaba yemler&#8221;den kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yurdumuzda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yonca, korunga, adi fi\u011f ve bur\u00e7ak gibi geleneksel bir ka\u00e7 yem bitkisinin tar\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Bat\u0131 Avrupa&#8217;da s\u00fct s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131n enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n %50&#8217;sinin \u00e7ay\u0131r ve mer\u2019alardan, %25&#8217;inin kuru ot ve silajdan, %25&#8217;inin de yo\u011fun yem (kesif yem=konsantre yem) ile kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde ABD&#8217;de yem bitkileri, \u00a0\u00e7ay\u0131r ve mera otu besideki et s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki hayvanlar\u0131n rasyonlar\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Tarlan\u0131n t\u00fcm bir ekim mevsimi veya bir ka\u00e7 y\u0131l s\u00fcreyle tamamen yem bitkilerine ayr\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelen \u201cana \u00fcr\u00fcn\u201d olarak yem bitkileri tar\u0131m\u0131, kaba yemlerin \u00fclkemizde \u00fcretim ve t\u00fcketimini d\u00fczenleyecek bir pazar ortam\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131, hayvansal \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131ndaki dalgalanmalar ve pazarlama zorluklar\u0131 gibi bir\u00e7ok nedenle yayg\u0131n olarak yap\u0131lmamaktad\u0131r. \u00dclkemizde yem bitkileri tar\u0131m\u0131, daha \u00e7ok ara \u00fcr\u00fcn, yan \u00fcr\u00fcn veya ikinci \u00fcr\u00fcn olarak dikkate al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu\u011fday\u0131n ana zararl\u0131s\u0131 s\u00fcnede havadan ila\u00e7lamaya son verilerek, al\u0131nan etkin tedbirler ve biyolojik m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 neticesinde kimyasal ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>S\u00fcne ile etkili m\u00fccadele amac\u0131yla bakanl\u0131k teknik elemanlar\u0131nca ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve pop\u00fclasyon yo\u011funlu\u011fu izlenmekte, buna g\u00f6re ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmakta ve ekonomik zarar e\u015fi\u011fine g\u00f6re kimyasal m\u00fccadele yap\u0131lmas\u0131 ve yap\u0131lmamas\u0131 gereken yerler ile ila\u00e7lama zaman\u0131 belirlenerek \u00fcreticilere duyurulmas\u0131 ve \u00fcreticiler taraf\u0131ndan ila\u00e7lama yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r. 2016 y\u0131l\u0131nda s\u00fcne i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lan alan 46.061.777 dekar ve bu alanlar\u0131n 36.051.000 dekar\u0131nda uygulama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kimyasal m\u00fccadele yap\u0131lan alan\u0131 ise 6.925 dekar olmu\u015ftur (G\u0131da Kontrol Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc).<\/p>\n<p>S\u00fcne m\u00fccadelesinde 2005 y\u0131l\u0131nda ilk defa biyolojik m\u00fccadele ama\u00e7l\u0131 faydal\u0131 b\u00f6cek \u00fcretimi ba\u015flat\u0131larak, bug\u00fcne kadar milyonlarca parazitoit (faydal\u0131 b\u00f6cek) sal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Milyonlarca dekar alanda hi\u00e7 ila\u00e7 kullan\u0131lmadan biyolojik m\u00fccadele ile s\u00fcnenin kontrol\u00fc sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, biyolojik m\u00fccadeleye destek amac\u0131yla keklik sal\u0131m\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, faydal\u0131 b\u00f6ceklere bar\u0131nak ve beslenme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in milyonlarca fidan dikilmek suretiyle a\u011fa\u00e7land\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Konya \u015eeker gibi STK\u2019lar, Odalar ve Borsalar\u0131n da \u00e7evre koruma ve g\u00fczelle\u015ftirme ama\u00e7l\u0131 dikmi\u015f olduklar\u0131 a\u011fa\u00e7lar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Yap\u0131lan bu \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde bu\u011fdayda s\u00fcne ve k\u0131m\u0131l emgili dane oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 2010 y\u0131l\u0131nda 1,1 milyon hektar alanda yap\u0131lan s\u00fcne m\u00fccadelesi ile ekonomiye yakla\u015f\u0131k 1 Milyar TL katk\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda sebze \u00fcretim miktar\u0131 bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re\u00a0 %2,4 artarak 30,2 milyon ton olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00c7izelge 2: T\u00fcrkiye\u2019de Sebze \u00dcretimi (Ton)<\/strong><\/p>\n<table width=\"586\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00dcR\u00dcNLER<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2009<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2010<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2012<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2014<\/strong><\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>2016<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Kuru So\u011fan<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.849.582<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.900.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.735.857<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.790.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.120.581<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Havu\u00e7<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">593.628<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">533.253<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">714.280<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">557.977<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">554.736<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Domates<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">10.745.572<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">10.052.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">11.350.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">11.850.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">12.600.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">H\u0131yar<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.735.010<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.738.191<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.741.878<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.845.749<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">1.677.032<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Patl\u0131can<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">816.134<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">846.998<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">799.285<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">827.380<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">854.049<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Biber<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.837.103<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.986.644<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.042.360<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.127.928<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">2.342.931<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Kavun<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.679.191<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.616.695<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.688.687<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.707.302<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.854.356<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Karpuz<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">3.810.305<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">3.683.103<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">4.022.296<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">3.885.617<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">3.928.892<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Fasulye<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">603.653<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">587.967<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">621.036<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">638.469<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">638.532<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\"><em>TOPLAM<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>26.780.395<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>25.997.195<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>27.820.207<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>28.569.781<\/em><\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\"><em>28.629.023<\/em><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Kaynak: T\u00dc\u0130K<\/p>\n<p>Sebze \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n 2017 y\u0131l\u0131nda bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim olmayarak yakla\u015f\u0131k 30,3 milyon ton olaca\u011f\u0131 tahmin edilmi\u015ftir (T\u00dc\u0130K).<\/p>\n<p>D\u00fcnya pazarlar\u0131nda yer alan rakip \u00fclkeler kar\u015f\u0131s\u0131nda kalite avantaj\u0131m\u0131z\u0131n fazla olmay\u0131\u015f\u0131 dikkate al\u0131narak maliyetler y\u00f6n\u00fcnden rekabet edilebilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Taze sebzelerin ekonomik de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in d\u00fcnya pazarlar\u0131ndaki talebe uygun standart ve kaliteli \u00fcretimin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin yan\u0131nda bu \u00fcr\u00fcnlerin kendine \u00f6zg\u00fc nitelikleri nedeniyle k\u0131sa s\u00fcrede ve uygun depolama ko\u015fullar\u0131nda pazarlanmas\u0131 amac\u0131yla iyi bir pazarlama organizasyonuna ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu ama\u00e7la \u00fcretici kesim ile pazarlama kanal\u0131nda yer alan arac\u0131 kurumlar aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir diyalog ve i\u015fbirli\u011fi geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n<p>\u00dcr\u00fcn muhafazas\u0131, ambalajlama ve nakliye taze sebze ihracat\u0131nda \u00e7ok \u00f6zel bir \u00f6neme sahiptir. Bu nedenle \u00f6n so\u011futma i\u015fleminin uygulanmas\u0131, so\u011fuk hava depo kapasitesinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, so\u011fuk zincirin nakliye a\u015famas\u0131nda s\u00fcreklili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve \u00fcr\u00fcn t\u00fcr\u00fcne uygun ambalajlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n<p>Meyve \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretim miktarlar\u0131 2016 y\u0131l\u0131nda bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %6,8 oran\u0131nda artarak 18,9 milyon ton olmu\u015ftur (T\u00dc\u0130K,2016). Meyve \u00fcr\u00fcnlerinin \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n 2017 y\u0131l\u0131nda bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %9,7 oran\u0131nda artarak yakla\u015f\u0131k 20,8 milyon ton olaca\u011f\u0131 tahmin edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00c7izelge 3: T\u00fcrkiye\u2019de Meyve \u00dcretimi (Ton)<\/strong><\/p>\n<table width=\"586\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00dcR\u00dcNLER<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2002<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2010<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2012<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2014<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><strong>2016<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Elma<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.2000.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.600.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.888.985<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">2.480.444<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">2.925.828<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Kay\u0131s\u0131<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">315.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">650.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">780.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">680.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">730.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Kiraz<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">210.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">417.905<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">470.887<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">445.556<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">599.650<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Zeytin<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.800.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.415.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.820.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.769.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.730.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Portakal<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.250.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.710.500<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.661.111<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.779.675<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">1.850.000<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">Limon<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">525.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">787.063<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">710.211<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">725.230<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">850.600<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">Mandalina<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">590.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">858.669<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">874.832<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">1.046.899<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">1.337.037<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">F\u0131nd\u0131k<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">600.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">600.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">660.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">412.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">420.000<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\">\u00dcz\u00fcm<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">3.500.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">4.255.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">4.185.126<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">4.175.356<\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\">4.000.000<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"121\">\n<p style=\"text-align: center;\">\u0130ncir<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">250.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">254.838<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">275.002<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">300.282<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\">305.450<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"121\"><em>TOPLAM<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>13.273.359<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>16.385.745<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>17.819.942<\/em><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"93\"><em>16.875.201<\/em><\/td>\n<td width=\"93\">\n<p style=\"text-align: center;\"><em>18.693.529<\/em><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Kaynak: T\u00dc\u0130K<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00c7izelge 4: T\u00fcrkiye Fide ve Fidan \u00dcretimleri (Adet)<\/strong><\/p>\n<table style=\"height: 1738px;\" width=\"584\">\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"4\" width=\"282\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Sertifikal\u0131 \u00c7ilek Fidesi \u00dcretim Miktar\u0131 (Adet)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Y\u0131llar<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\"><strong>\u00c7iler Fidesi<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2002<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">500.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2003<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">1.000.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2004<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">1.000.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2005<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">1.050.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2006<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">30.950.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2007<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">36.726.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2008<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">43.363.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2009<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">31.260.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2010<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">32.257.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2011<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">30.477.000<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2012<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">32.221.084<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2013<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">51.123.140<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2014<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">95.202.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"2\" width=\"140\">\n<p style=\"text-align: center;\">2015<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"142\">68.236.600<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"140\">2016<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"142\">\n<p style=\"text-align: center;\">68.804.000<\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" width=\"210\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td colspan=\"6\" width=\"491\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Sertifikal\u0131 Fidan \u00dcretim Miktar\u0131 (Adet)<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Y\u0131llar<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\"><strong>Meyve<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\"><strong>Asma<\/strong><\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Toplam<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2002<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">2.420.730<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">1.092.500<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">3.513.230<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2003<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">2.844.287<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">1.920.000<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">4.764.287<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2004<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">6.535.201<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">428.800<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">6.964.287<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2005<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">18.672.936<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">2.276.862<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">20.949.798<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2006<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">41.534.409<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">5.179.290<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">46.713.699<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2007<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">64.230.921<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">6.157.120<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">70.388.041<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2008<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">18.279.586<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">2.958.185<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">21.947.392<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2009<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">19.914.532<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">2.032.860<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">21.947.392<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2010<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">27.953.671<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">3.407.915<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">31.361.586<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2011<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">30.895.364<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">3.499.880<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">34.395.244<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2012<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">45.394.005<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">3.393.588<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">48.787.593<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2013<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">56.027.584<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">7.129.690<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">63.157.274<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"73\">\n<p style=\"text-align: center;\">2014<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">58.384.744<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">5.465.230<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">63.842.803<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2015<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">58.861.367<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">4.981.436<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">63.842.803<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"73\">2016<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"172\">65.047.025<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" colspan=\"2\" width=\"123\">4.349.560<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">69.396.585<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Kaynak: GTHB<\/p>\n<p>Organik-Ekolojik-Biyolojik Tar\u0131m; kimyasal g\u00fcbre ve pestisit gibi yapay d\u0131\u015f girdileri kullanmaks\u0131z\u0131n, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir verimlili\u011fe dayal\u0131, \u00e7evreye ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar vermeden, toprak verimlili\u011fini ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini esas alan \u00fcretimden t\u00fcketime kadar her a\u015famas\u0131 kontroll\u00fc ve kay\u0131tl\u0131 olan sertifikal\u0131 bir \u00fcretim \u015feklidir. Organik tar\u0131m faaliyetlerinin geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla ba\u015fta kontrol ve denetime y\u00f6nelik hizmetlerin iyile\u015ftirilmesi olmak \u00fczere, kamu kesimi kurumsal kapasitesinin geli\u015ftirilmesi, \u00fcretime ili\u015fkin istatistiki yap\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilerek \u00c7ift\u00e7i Kay\u0131t Sistemi ile e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve ticaretin izlenmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u00c7izelge 5: Organik Tar\u0131m \u00dcretimleri (Ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci d\u00e2hil)<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"59\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Y\u0131llar<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"95\"><strong>\u00dcr\u00fcn Say\u0131s\u0131<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"103\"><strong>\u00c7ift\u00e7i Say\u0131s\u0131<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\"><strong>Yeti\u015ftiricilik Yap\u0131lan Alan (ha)<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\"><strong>Do\u011fal Toplama Alan\u0131 (ha)<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\"><strong>Toplam \u00dcretim Alan\u0131 (ha)<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\"><strong>\u00dcretim Miktar\u0131 (ton)<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"59\">2002<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"95\">150<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"103\">12.428<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">57.365<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">32.462<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">89.827<\/td>\n<td width=\"85\">\n<p style=\"text-align: center;\">310.125<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"59\">\n<p style=\"text-align: center;\">2005<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"95\">205<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"103\">14.401<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">93.134<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">110.677<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">203.811<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">421.934<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"59\">2009<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"95\">212<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"103\">35.565<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">325.831<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">175.810<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">501.641<\/td>\n<td width=\"85\">\n<p style=\"text-align: center;\">983.715<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"59\">\n<p style=\"text-align: center;\">2012<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"95\">204<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"103\">54.635<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">523.627<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">179.282<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">702.909<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">1.750.127<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"59\">2016<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"95\">225<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"103\">67.878<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">489.671<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">34.106<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"85\">523.778<\/td>\n<td width=\"85\">\n<p style=\"text-align: center;\">2.473.600<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Kaynak: GTHB<\/p>\n<p>\u00dclkemizde yayg\u0131nla\u015fan \u0130yi Tar\u0131m Uygulamalar\u0131 (\u0130TU), topraktan sofraya kadar uzanan b\u00fct\u00fcn \u00fcretim ve pazarlama a\u015famalar\u0131n\u0131 kapsar ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zararl\u0131 kimyasal, mikrobiyolojik, fiziksel kal\u0131nt\u0131lar i\u00e7ermeyen, \u00e7evreyi kirletmeden veya do\u011fal dengeye zarar vermeden \u00fcretilen bir \u00fcr\u00fcn\u00fc ifade eder.<\/p>\n<p><strong>\u00c7izelge 6: \u0130yi Tar\u0131m Uygulamalar\u0131 \u00dcretimleri<\/strong><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Y\u0131llar<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\"><strong>\u0130l Say\u0131s\u0131<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\"><strong>\u00dcretici Say\u0131s\u0131<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\"><strong>\u00dcretim Alan\u0131 (da)<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\"><strong>\u00dcretim Miktar\u0131 (ton)<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">2007<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">18<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">651<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">53.607<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">149.693<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">2010<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">48<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">4540<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">781.740<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">&#8211;<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">2013<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">56<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">8.170<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">985.099<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">1.599.636<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">2016<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">64<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">55.609<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\" width=\"123\">4.741.075<\/td>\n<td width=\"123\">\n<p style=\"text-align: center;\">5.027.892<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Bu sistemde; toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n maksimum d\u00fczeyde sa\u011flanabilmesi i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131 esast\u0131r.\u00a0 \u0130lgili sistemde \u00fcretilen \u00fcr\u00fcnler, marketlerde \u00f6zel etiketlerle sat\u0131lmakta ve y\u00fcksek fiyatlardan al\u0131c\u0131 bulabilmektedir.<\/p>\n<p>Bitki hastal\u0131k ve zararl\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle entegre m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131 benimsenerek, hava, toprak ve su kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi, ila\u00e7 kal\u0131nt\u0131s\u0131 olmayan \u00fcr\u00fcnlerin elde edilmesi, izlenebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve bu konudaki kamu-\u00fcretici i\u015fbirli\u011finin geli\u015ftirilmesi hususlar\u0131 \u00f6nemini korumaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda 2008\u2019de \u00e7\u0131kart\u0131lan \u201cBitkisel \u00fcretimde Kullan\u0131lan Kimyasallar\u0131n Kay\u0131t Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131 ve \u0130zlenmesi Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik\u201d kapsam\u0131nda t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde kontrol ve izlenebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in 1 \u015eubat 2010 tarihinden itibaren bitkisel \u00fcretimde kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n \u00dcretici Kay\u0131t Defteri\u2019ne kay\u0131t edilmesine ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak zirai ila\u00e7 bayii a\u00e7ma \u00f6l\u00e7\u00fctleri yeniden d\u00fczenlenerek Re\u00e7eteli Zirai \u0130la\u00e7 Sat\u0131\u015f\u0131 uygulamas\u0131na ge\u00e7ilmi\u015ftir. Kamuda ve serbest \u00e7al\u0131\u015fan yakla\u015f\u0131k 10.574 teknik personel re\u00e7ete yazma konusunda bakanl\u0131k\u00e7a yetkilendirilmi\u015ftir. \u0130nsan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zararl\u0131 oldu\u011fu tespit edilen bitki koruma \u00fcr\u00fcn\u00fc aktif maddeleri yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fclkelerdeki e\u011fitim d\u00fczeyi, fert ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gayrisafi milli gelir de\u011feri ve benzeri kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fctleri ile s\u00fcs bitkileri sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fmi\u015fli\u011fi aras\u0131nda do\u011frusal bir ili\u015fki oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak d\u00fcnya \u00fczerindeki rekabet de artmaktad\u0131r. Geleneksel pazarlarda bozulmalar g\u00f6r\u00fclmekte, di\u011fer yandan ise yeni \u00fclkelerin s\u00fcs bitkileri sekt\u00f6r pazar\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir. ABD, Japonya, \u0130talya, Hollanda gibi geleneksel \u00fcretim yerlerinin yan\u0131nda Latin Amerika ve Afrika\u2019da \u00fcretim \u00e7ok h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Son y\u0131llarda s\u00fcs bitkileri \u00fcretiminde iklim ko\u015fullar\u0131 ve ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc gibi avantajlara sahip olan Kolombiya, Ekvator, Etiyopya ve Kenya gibi \u00fclkeler d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli kesme \u00e7i\u00e7ek \u00fcreticisi ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkeleri konumuna gelmi\u015flerdir. Geleneksel merkezlerde ise \u00fcretim alanlar\u0131 ayn\u0131 kalmakla veya azalmakla birlikte, verimlilik art\u0131\u015f\u0131na gidilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r (Yeler 2016).<\/p>\n<p>2015 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla d\u00fcnyada 1 milyon 573 bin 167 ha alan ve 50 milyar 275 milyon 700 bin \u20ac de\u011ferinde s\u00fcs bitkisi \u00fcretimi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcs bitkileri ticaretinde ise uluslararas\u0131 alanda y\u00fcksek bir rekabet vard\u0131r. 2015 ihracat toplam rakam\u0131 19,5 milyar dolar ve ithalat rakam\u0131 17,6 milyar dolar civar\u0131ndad\u0131r. Hollanda tek ba\u015f\u0131na d\u00fcnya s\u00fcs bitkisi ihracat\u0131n\u0131n %47,2\u2019sini ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>2005 y\u0131l\u0131nda 26 bin dekar alanda yap\u0131lan \u00fcretim bug\u00fcn 48,5 bin dekara \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu alan\u0131n %71,5\u2019inde d\u0131\u015f mek\u00e2n s\u00fcs bitkileri, %24,5\u2019inde kesme \u00e7i\u00e7ekler, %2,7\u2019sinde i\u00e7 mek\u00e2n saks\u0131l\u0131 s\u00fcs bitkileri ve %1,2\u2019sinde \u00e7i\u00e7ek so\u011fanlar\u0131 \u00fcretimi yap\u0131lmaktad\u0131r. S\u00fcs bitkileri \u00fcretim alanlar\u0131 iller baz\u0131nda de\u011ferlendirildi\u011finde Sakarya ili %27,8\u2019lik pay ile ilk s\u0131rada yer al\u0131rken, bunu %23,64\u2019l\u00fck payla \u0130zmir ve %12,49\u2019luk payla Antalya ili izlemektedir (Kazaz ve ark., 2014). Bu konuda son y\u0131llarda Samsun da \u00f6nemli geli\u015fmeler kaydetmi\u015ftir. 2015 y\u0131l\u0131nda \u00fclkemizde 9,1 milyar dolar de\u011ferinde ihracat yapm\u0131\u015ft\u0131r. 2016 y\u0131l\u0131nda 85 milyon dolar ihracat, 87 milyon dolar ithalat olan s\u00fcs bitkilerinde 2017 y\u0131l\u0131 sonunda 100 milyon dolarl\u0131k ihracat beklenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla son be\u015f senedir sekt\u00f6r, bir dalgalanma ya\u015fanmakla birlikte hem i\u00e7 pazarda hem de d\u0131\u015f pazarda b\u00fcy\u00fcme potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r. T\u00fcm bu geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uluslararas\u0131 alanda belli bir rekabet d\u00fczeyine sahip olan s\u00fcs bitkisi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, ekolojik ve lojistik avantajlar\u0131n\u0131 kullanarak mevcut sorunlar\u0131n\u0131n giderilmesi ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn artt\u0131r\u0131lmas\u0131 bu strateji dok\u00fcman\u0131n\u0131n temel unsurunu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu kapsamda S\u00fcs Bitkileri \u00dcreticileri Birli\u011fi\u2019nin vizyonu, \u201cEkolojik ve lojistik avantajlar\u0131m\u0131z\u0131 kullanarak s\u00fcs bitkilerinde \u00fcretim ve pazarlama \u00fcss\u00fc olmak\u201d olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de 2016 y\u0131l\u0131nda toplam 4 milyar adet fide 138,2 milyon adet fidan, 48 bin 580 dekar alanda toplam 1,5 milyar s\u00fcs bitkisi \u00fcretildi (T\u00dc\u0130K ve S\u00dcSB\u0130R).<\/p>\n<p>S\u00fcs bitkileri sekt\u00f6r\u00fc bir milyar dolarl\u0131k \u00fcretim hacmine ve sekt\u00f6rdeki t\u00fcm payda\u015flar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde yakla\u015f\u0131k olarak 2 milyar dolarl\u0131k bir ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fck olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcs bitkileri sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck m\u00fc\u015fterisi %70-75 oranlar\u0131nda kamu kurumlar\u0131 ve yerel y\u00f6netimlerdir.<\/p>\n<p>Hollanda&#8217;daki Flora Holland benzeri bir mezat sistemi gibi temel amac\u0131 \u00fcreticiyi korumak ve t\u00fcm firmalar\u0131 bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplayarak s\u00fcs bitkisi ticaret merkezi olu\u015fturmak olan bir birlik T\u00fcrkiye&#8217;de de kurulmal\u0131d\u0131r. Bu sayede \u00fcretici firmalar \u00fcr\u00fcnlerinin tek bir pazardan sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapabilirler. Bu birlik ile kesme \u00e7i\u00e7ek, d\u0131\u015f ve i\u00e7 mek\u00e2n s\u00fcs bitkileri ticareti t\u00fcm T\u00fcrkiye&#8217;ye, oradan da Avrupa ve Asya \u00fclkelerine yap\u0131labilir. Ayn\u0131 zamanda Avrupa&#8217;daki mezatlardan gelen \u00fcr\u00fcnler burada sergilenerek Asya ve Uzak Do\u011fu \u00fclkelerine ihracat\u0131 sa\u011flanabilir. \u00dclkemizde sahip oldu\u011fu iklim ko\u015fullar\u0131 ve lojistik imk\u00e2nlar bak\u0131m\u0131ndan Antalya ve Mersin b\u00f6yle bir birli\u011fin kurulmas\u0131 i\u00e7in uygun yerler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir (Yeler 2016).<\/p>\n<p><strong>Sorun Alanlar\u0131, Stratejik Ama\u00e7lar ve Hedefler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Ar-Ge, inovasyon ve eko-inovasyon eksikli\u011finin ve rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderilebilmesi i\u00e7in teknolojinin tar\u0131m \u00fcretiminde etkin kullan\u0131m\u0131 stratejik amac\u0131 kapsam\u0131nda y\u00fcksek teknolojili pahal\u0131 mekanizasyon \u00fcr\u00fcnlerinin ortak kullan\u0131m\u0131 ve i\u015fletmecili\u011fini geli\u015ftirmek.<\/li>\n<li>T\u00fczel ki\u015filerin doku k\u00fclt\u00fcr\u00fc, iklimlendirme, bilgi sistemleri ve hassas tar\u0131m teknolojilerini kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve faaliyetlerini desteklemek.<\/li>\n<li>Makro ve mikro (i\u015fletme) d\u00fczeyde entegre tar\u0131m bilgi sisteminin etkin olmamas\u0131 sorununu halledebilmek i\u00e7in entegre tar\u0131m bilgi sisteminin tamamlanmas\u0131 stratejik amac\u0131 kapsam\u0131nda bitkisel \u00fcretime ili\u015fkin mevcut t\u00fcm kay\u0131t sistemlerinin bir veri taban\u0131nda entegrasyonunu hedeflemek.<\/li>\n<li>Do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131lmamas\u0131 sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in arazi kullan\u0131m\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 stratejik amac\u0131 kapsam\u0131nda \u015fehir merkezlerinde at\u0131l durumda olan tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n \u201ckent bah\u00e7ecili\u011finde\u201d kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme almak.<\/li>\n<li>Bitkisel \u00fcretimde yakla\u015f\u0131k %15 olan hasat ve depolama kay\u0131plar\u0131n\u0131n %5\u2019ler seviyesine indirmek.<\/li>\n<li>2023 Vizyonu kapsam\u0131nda:\n<ul>\n<li>N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, sekt\u00f6r\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131 ve ihracat hedefleri do\u011frultusunda tarla bitkileri \u00fcretimini art\u0131rmak, bu ama\u00e7la bu\u011fday \u00fcretimini 25 milyon tona, arpa \u00fcretimini 10 milyon tona, \u00e7eltik \u00fcretimini 1 milyon tona, m\u0131s\u0131r \u00fcretimini 6 milyon tona, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi \u00fcretimini 1,8 milyon tona, pamuk \u00fcretimini 3 milyon tona y\u00fckseltmek.<\/li>\n<li>Ya\u011fl\u0131 tohumlar \u00fcretimini (pamuk \u00e7i\u011fidi, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, soya, kanola, aspir d\u00e2hil) toplam 5,4 milyon tona \u00e7\u0131karmak.<\/li>\n<li>Meyve ve sebze sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc, i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazar\u0131n istedi\u011fi kalitede \u00fcr\u00fcnlerin arz\u0131n\u0131 sa\u011flayacak yap\u0131ya kavu\u015fturmak; hasat s\u00fcresini 2-3 aydan 4-5 aya geni\u015fletmek \u00fczere ekolojik ve ekonomik olarak uygun ihtisas meyvecilik havzalar\u0131 olu\u015fturmak.<\/li>\n<li>Zeytin \u00fcretim alan\u0131n\u0131 1,2 milyon hektara \u00e7\u0131kararak, 650 bin ton zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretmek.<\/li>\n<li>Sertifikal\u0131 tohumluk \u00fcretimini 1,5 milyon tona ula\u015ft\u0131rmak ve tohumculukta ihracat\u00e7\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda \u00f6nemli bir pozisyonda yer alan ve d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde AR-GE ve tohumluk \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftiren g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tohumculuk sekt\u00f6r\u00fc olu\u015fturmak.<\/li>\n<li>Ya\u015f meyve, sebze ve narenciye ihracat rakam\u0131n\u0131 2023 y\u0131l\u0131nda 10 milyar Dolara ula\u015ft\u0131rmak.<\/li>\n<li>2023 vizyonu \u00e7er\u00e7evesinde belirlenen 150 milyar ABD Dolar\u0131 tar\u0131msal gelir, 40 milyar ABD Dolar\u0131 tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u0131 hedefine ula\u015fmak.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\u00c7evre dostu yeti\u015ftiricilik tekniklerinin (\u0130yi Tar\u0131m Uygulamalar\u0131, Entegre Zararl\u0131 Y\u00f6netimi (IPM), EUREPGAP ve Organik Tar\u0131m vb.) te\u015fvik, kredi deste\u011fi vs. yoluyla benimsenmesi ve yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/li>\n<li>Taze sebze \u00fcr\u00fcn muhafazas\u0131, ambalajlama ve nakliyede \u00fcr\u00fcn miktar ve kalite kayb\u0131n\u0131 \u00f6nleyici uygulamalar\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/li>\n<li>\u0130la\u00e7 ve g\u00fcbre kullan\u0131m\u0131 nedeniyle meyvelerde kimyasal madde birikimi sorunu zirai m\u00fccadelede erken uyar\u0131 sistemlerinin devreye sokulup yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bilin\u00e7li g\u00fcbre uygulamalar\u0131 ile \u00f6nlemek.<\/li>\n<li>Bitki koruma faaliyetleri i\u00e7erisinde entegre m\u00fccadeleyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rarak, alan baz\u0131nda y\u00fczde 50 oran\u0131nda entegre m\u00fccadele program\u0131 uygulamak.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle Akdeniz, Ege ve Marmara B\u00f6lgeleri\u2019nde olmak \u00fczere so\u011fuklama gereksinimi d\u00fc\u015f\u00fck meyvelerin yeti\u015ftiricili\u011fine a\u011f\u0131rl\u0131k vermek.<\/li>\n<li>Organik \u00fcretimde ihracat\u0131 art\u0131rman\u0131n yan\u0131nda organik \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7 t\u00fcketimini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak, tar\u0131m alanlar\u0131 i\u00e7erisinde organik tar\u0131m yap\u0131lan alanlar\u0131n pay\u0131n\u0131 y\u00fczde 5\u2019e \u00e7\u0131karmak, iyi tar\u0131m uygulamalar\u0131 yap\u0131lan alanlar\u0131 y\u00fczde 3\u2019e \u00e7\u0131karmak.<\/li>\n<li>\u00dclkedeki mera, yaylak ve k\u0131\u015flaklar\u0131n\u0131n; tespit, tahdit ve tescil i\u015flemlerini tamamlayarak y\u00f6netimli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde hayvan \u00fcretiminin hizmetine sunmak.<\/li>\n<li>Hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kaliteli kaba yemi elde etmek \u00fczere silaj ba\u015fta olmak \u00fczere toplam kaba yem \u00fcretimini 60 milyon tona ula\u015ft\u0131rmak.<\/li>\n<li>S\u00fcs bitkileri tohumluklar\u0131n\u0131n \u00fclkemizde \u00fcretimini sa\u011flamak ve yeni \u00e7e\u015fitler geli\u015ftirmek.<\/li>\n<li>S\u00fcs bitkilerinin g\u00f6rselli\u011finin yan\u0131nda fonksiyonel kullan\u0131m\u0131na \u00f6nem vermek.<\/li>\n<li>\u2018Betona \u0130nat, Do\u011fal Hayat\u2019 slogan\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Stratejiler, Politikalar ve Eylemler:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00dcretimde verimlilik art\u0131\u015f\u0131 ile pazarlamada rekabet g\u00fcc\u00fc art\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelik \u00f6rg\u00fctlenmenin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in makro ve mikro d\u00fczeyde al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler ve izlenmesi gereken politikalar\u0131n belirlenmesi;<\/li>\n<li>Tar\u0131m i\u015fletmelerinin modernizasyon ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve desteklenmesi i\u00e7in makro ve mikro d\u00fczeyde al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler ve izlenmesi gereken politikalar\u0131n belirlenmesi;<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de temel tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinde ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131c\u0131 politikalar\u0131n belirlenmesi;<\/li>\n<li>Ba\u015fta toprak ve su olmak \u00fczere tar\u0131mda do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in gereken politikalar\u0131n belirlenmesi;<\/li>\n<li>Bitki hastal\u0131k ve zararl\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle entegre m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha ileriye g\u00f6t\u00fcrerek; bitki koruma, \u0131slah ve yeti\u015ftirme uygulamalar\u0131 tekniklerini b\u00fct\u00fcnle\u015fik olarak ara\u015ft\u0131rma ve uygulamay\u0131 kapsayan Entegre \u00dcr\u00fcn Y\u00f6netimi Sistemi\u2019ne \u00f6nce pilot \u00e7al\u0131\u015fmalardan ba\u015flayarak, zaman i\u00e7inde t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde ge\u00e7ilmesi;<\/li>\n<li>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir tar\u0131m yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde hastal\u0131k ve zararl\u0131lara dayan\u0131kl\u0131, y\u00fcksek verimli ve kullan\u0131m amac\u0131na uygun kalitede, \u00e7e\u015fitleri, uygun yeti\u015ftirme teknikleri ve m\u00fccadele y\u00f6ntemlerinin geli\u015ftirilmesi ve b\u00f6ylece s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m \u00fcretiminin sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\n<li>Bitkisel \u00fcretimde verimlilik ve kaliteyi art\u0131rmak amac\u0131yla, genetik potansiyeli y\u00fcksek ve \u00fcst\u00fcn vas\u0131fl\u0131 bitki \u00e7e\u015fitlerine ait her t\u00fcrl\u00fc \u00e7o\u011falt\u0131m materyalinin standartlara uygun, zaman\u0131nda uygun fiyatlarla ve yurt i\u00e7i \u00fcretimle kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>Bitki koruma ila\u00e7lar\u0131n\u0131n; bitki, insan ve \u00e7evreye en az zararl\u0131 olacak \u015fekilde bilin\u00e7li uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak sistemin formalitelerden kurtar\u0131l\u0131p fonksiyonel hale getirilmesi;<\/li>\n<li>Koruyucu tar\u0131m (Azalt\u0131lm\u0131\u015f toprak i\u015fleme, an\u0131z y\u00f6netimi), mikrobiyal g\u00fcbreler, mikro elementler, su kullan\u0131m etkinli\u011fi, toprak ve bitki geli\u015fim d\u00fczenleyicilerinin etkin kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve uygulamalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\n<li>Biyolojik m\u00fccadele y\u00f6ntemlerinin stratejik AR-GE ve uygulama alan\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sistemi i\u00e7ine yer al\u0131p \u00f6nde olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\n<li>Biyolojik m\u00fccadele kapsam\u0131nda toplumun kat\u0131l\u0131m\u0131yla kampanyalar \u015feklinde a\u011fa\u00e7land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>Ot ila\u00e7lar\u0131na mutasyon yoluyla dayan\u0131kl\u0131 \u00e7e\u015fit (\u0130M\u0130 grubu) geli\u015ftirmenin \u00f6ncelikli strateji olarak belirlenmesi;<\/li>\n<li>\u015eeker pancar\u0131n\u0131n havza baz\u0131nda destekleme kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve \u00f6zellikle g\u0131da sanayiinin talebi olan s\u0131v\u0131 \u015feker \u00fcretiminin y\u00f6nlendirilmesi;<\/li>\n<li>\u015eeker pancar\u0131n\u0131n bitkisel \u00fcretimde ekim n\u00f6beti i\u00e7inde ve tar\u0131m sanayiinde oynad\u0131\u011f\u0131 lider rol dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; kamu \u015feker fabrikalar\u0131n\u0131n i\u015fletme hakk\u0131n\u0131n \u00fcreticilerin olu\u015fturdu\u011fu kooperatifler ile \u00e7al\u0131\u015fanlara devri y\u00f6nteminin \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>\u015eeker otu (Stevia) \u00fcretiminin bir do\u011fal tatland\u0131r\u0131c\u0131 ve diyet g\u0131das\u0131 olarak \u00fcretime al\u0131nmas\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilmesi ve desteklenmesi;<\/li>\n<li>T\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretiminde, \u00fclke olarak kendine yeter hale gelebilmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden \u00f6zellikle ya\u011fl\u0131 bitkiler \u00fcretiminde kom\u015fu ve dost \u00fclkelerdeki T\u00fcrk giri\u015fimciler marifetiyle yap\u0131lacak \u00fcretimle, ihtiya\u00e7lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131;<\/li>\n<li>Organik \u00fcretimin yan\u0131 s\u0131ra, k\u0131rsal ve k\u00f6y ko\u015fullar\u0131nda do\u011fal \u00fcretimin ve pazarlanmas\u0131n\u0131n desteklenmesi; bunlar\u0131n yerel y\u00f6netimlerle kay\u0131t ve kontrol sistemi i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\n<li>D\u00fcnyada \u00fcretimlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu GDO\u2019lu \u00e7e\u015fitlerden sa\u011flanan soya ve m\u0131s\u0131r gibi \u00fclkemizde g\u0131da olarak kullan\u0131lacak ve ihra\u00e7 edilebilecek \u00fcr\u00fcnlerin T\u00fcrk Giri\u015fimciler taraf\u0131ndan GDO\u2019lu olmayan \u00e7e\u015fitlerden \u00fcretimlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi;<\/li>\n<li>Bu\u011fday ve arpada mevcut girdi ve \u00fcr\u00fcn fiyatlar\u0131n\u0131n devam etmesi durumunda Orta Anadolu ve ge\u00e7itleri ile G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019nun sulanmayan alanlar\u0131nda \u00fcretimin k\u00e2rl\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kabilecek, \u00fcretimden vazge\u00e7ilebilecek ve \u00f6nemli miktarda \u00fcretim a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecektir. Bu alanlarda;\n<ul>\n<li>Bu marjinal alanlar\u0131 mer\u2019a ve \u00e7ok y\u0131ll\u0131k yem bitkilerine kayd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>Orta Anadolu ve ge\u00e7itleri ile G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019nun sulanmayan alanlar\u0131nda kaliteli bu\u011fday \u00fcretiminin desteklenmesi ve bu alanlar i\u00e7in \u00f6zel bir fiyat politikas\u0131 uygulanmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Baklagil \u00fcr\u00fcnlerinde TMO\u2019nun m\u00fcdahale kurumu olarak devrede olmas\u0131, b\u00f6ylece i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazar iste\u011fine uygun \u00fcretimin te\u015fvik edilmesi, ihracat\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 tedbirlerin al\u0131nmas\u0131;<\/li>\n<li>\u00dclkemizin meyve, sebze, s\u00fcs bitkileri ve kesme \u00e7i\u00e7ek \u00fcretimindeki ekolojik ve ekonomik \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerinin hayata ge\u00e7irilmesi; bu \u00e7er\u00e7evede fide, fidan ve tohumluk \u00fcretiminde d\u0131\u015f pazar taleplerinin uygun \u00fcretiminin te\u015fvik edilmesi;<\/li>\n<li>Her mevsimde taze sebze yeti\u015ftiricili\u011finin geli\u015ftirilmesi; bu \u00e7er\u00e7evede i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazar taleplerine uygun nitelik ve nicelikte \u00fcretim, muhafaza, standardizasyon, ambalajlanma ve so\u011fuk zincir d\u00e2hil pazarlama i\u00e7in gerekli her t\u00fcrl\u00fc tedbirin al\u0131nmas\u0131;<\/li>\n<li>Yabani zeytinliklerin ve makiliklerin zeytin yeti\u015ftiricili\u011fine kazand\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>G\u00fcbre, zirai ila\u00e7, hormon vs. destek unsurlar\u0131n\u0131n bilin\u00e7siz kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla d\u00fczenleme ve denetimlerin yap\u0131lmas\u0131, \u00fcreticinin bu konuda e\u011fitilmesi. Ayr\u0131ca uluslararas\u0131 akreditasyonu olan analiz laboratuvarlar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle ihracat yap\u0131lan b\u00f6lgelerde art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00fcreticilerin bireysel olarak fide \u00fcretmek yerine sa\u011fl\u0131kl\u0131 haz\u0131r fide \u00fcretimi yapan i\u015fletmeleri tercih etmeleri;<\/li>\n<li>Fide \u00fcretimi konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f firmalar\u0131n te\u015fvik edilmesi;<\/li>\n<li>Organize S\u00fcs Bitkileri B\u00f6lgeleri\u2019nin (OSB) belirlenmesi;<\/li>\n<li>S\u00fcs bitkileri sekt\u00f6r\u00fcne uzun vadeli kredi ve KDV indiriminin sa\u011flanmas\u0131;<\/li>\n<li>\u0130\u015fletmelerde temel hedefin, bitki t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fini ve fidan say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak olmamas\u0131; aksine kaliteli ve y\u00fcksek standartlara sahip fidan \u00fcretmek olmas\u0131;<\/li>\n<li>Do\u011fal \u00e7i\u00e7ek so\u011fanlar\u0131n\u0131n \u00fcretiminin projelendirilmesi ve uygulamaya aktar\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>\u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck kentlerde duvarlarda dikey bah\u00e7eler ve \u00e7at\u0131 bah\u00e7eleri sistemlerinin te\u015fvik edilmesi;<\/li>\n<li>\u00c7i\u00e7ek so\u011fanlar\u0131n\u0131n, ihracat\u00e7\u0131 firmalar taraf\u0131ndan tek tek ele al\u0131nmas\u0131 ve cins baz\u0131nda ihtisasa gidilmesi;<\/li>\n<li>Hazine ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n\u0131n sekt\u00f6re kiralama yoluyla tahsis edilmesi;<\/li>\n<li>S\u00fcs bitkileri sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretim yapma ve \u00e7e\u015fitlerini kay\u0131t alt\u0131na ald\u0131rma ve pazarlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n desteklenmesi;<\/li>\n<li>S\u00fcs bitkilerinin Tar\u0131m Sigortalar\u0131 kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131;<\/li>\n<li>Do\u011fal (sertifikas\u0131z) ve organik meyve \u00fcretiminin te\u015fvik edilmesi ve yeni pazarlar bulunmas\u0131;<\/li>\n<li>Lojistik a\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 ve sistemli \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilmesi sonucu ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde zaman kaybetmeden fidanl\u0131klarda \u00fcretilen fidanlar\u0131n bozulmadan, zarar g\u00f6rmeden g\u00fcvenilir bir bi\u00e7imde h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru bir \u015fekilde al\u0131c\u0131s\u0131na zaman\u0131nda teslim edilmesi;<\/li>\n<li>\u00dcretici firmalar\u0131n\u0131n ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn Ar-Ge\u2019ye daha b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermesi;<\/li>\n<li>\u00dcr\u00fcnlerin pazarlanmas\u0131nda kooperatife art\u0131 bir de\u011fer kazand\u0131ran sertifikasyon sisteminin kurulmas\u0131;<\/li>\n<li>Temel amac\u0131 \u00fcreticiyi korumak ve t\u00fcm firmalar\u0131 bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplayarak s\u00fcs bitkisi ticaret merkezi olu\u015fturmak olan mezat sistemini esas alan bir birlik kurulmas\u0131;<\/li>\n<li>Bitkisel \u00fcretimin \u00f6nemli girdilerinden olan g\u00fcbre ham maddesinin olabildi\u011fince \u00fclke i\u00e7i kaynaklardan temin edilip \u00fcretimin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde \u00e7e\u015fitlendirilmesi ve art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>Tar\u0131m i\u015fletmelerinde etkili makine kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in i\u015fletme yap\u0131lar\u0131na uygun mekanizasyon modellerinin belirlenmesi; i\u015fletmelere uygun alet ve makinelerin kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi; deneme ve denetimlerin etkili tarzda yap\u0131lmas\u0131 ve uygun alet ve makineleri \u00fcreten sekt\u00f6r\u00fcn te\u015fvik edilmesi.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p>2007 Y\u0131l\u0131 Tar\u0131msal De\u011ferlendirme Raporu. T\u00fcrkiye Ziraat\u00e7iler Derne\u011fi.<\/p>\n<p>AB T\u00fcrkiye Raporu &#8221;Tar\u0131m, G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi, Veterinerlik, Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fc.<\/p>\n<p>Avc\u0131o\u011flu, R.,\u00a0 A\u00e7\u0131kg\u00f6z, E., Soya, H. ve Tan, A. (2000). Yembitkileri \u00dcretimi. \u00a0T\u00fcrkiye Ziraat. M\u00fchendisli\u011fi, V. Teknik Kongresi. 17-21 Ocak, 2000.<\/p>\n<p>\u00c7akmak, E., Dudu H. ve \u00d6cal N. (2009). Tar\u0131m Sekt\u00f6r\u00fcnde Etkinlik Analizi. TEPAV yay\u0131n\u0131, Ocak 2008.<\/p>\n<p>DPT 9. Kalk\u0131na Plan\u0131 (2007-2013) 2011 y\u0131l\u0131 program\u0131<\/p>\n<p>Ekonomik Rapor. (2009). TOBB.<\/p>\n<p>FAO (2016a). The State of Food and Agriculture, http:\/\/www.fao.org\/publications\/ sofa\/en<\/p>\n<p>GTHB (2016). <a href=\"http:\/\/www.tarim.gov.tr\/\">http:\/\/www.tarim.gov.tr<\/a><\/p>\n<p>MTM Medya Takip Merkezi <a href=\"mailto:.mailservis@medyatakip.com\">.mailservis@medyatakip.com<\/a><\/p>\n<p>M\u0131zrak G. (2017). T\u00fcrk Ziraat Y\u00fcksek M\u00fchendisleri Birli\u011fi ve Vakf\u0131 Tar\u0131m\u0131n Temel Stratejileri ve Politikalar\u0131 (Cumhuriyetimizin 100. Y\u0131l\u0131na Yakla\u015f\u0131rken Tar\u0131msal Hedef ve Stratejiler).<\/p>\n<p>OECD Tar\u0131m Politikalar\u0131 \u0130zleme ve De\u011ferlendirme Raporu 2016.<\/p>\n<p>OECD\u2011FAO Agricultural Outlook 2017\u20112026.<\/p>\n<p>OECD (2016a). OECD-FAO Agricultural Outlook, <a href=\"http:\/\/www.agri-outlook.org\/\">http:\/\/www.agri-outlook.org\/<\/a><\/p>\n<p>Okan YELER \u0130talya ve Hollanda S\u00fcs Bitkileri Sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00dcretim Yap\u0131s\u0131, Pazarlama ve Organizasyon Modeli A\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130ncelenmesi Kilis 7 Aral\u0131k \u00dcniversitesi Fen ve M\u00fchendislik Dergisi. <a href=\"http:\/\/dergipark.gov.tr\/download\/article-file\/304071\">http:\/\/dergipark.gov.tr\/download\/article-file\/304071<\/a>\u00a0 Al\u0131nma tarihi: 10 Kas\u0131m 2017.<\/p>\n<p>Onuncu Kalk\u0131nma Plan\u0131 (2014-2018),\u00a0 2 Temmuz 2013.<\/p>\n<p>S\u00fcsbir Haber. S\u00fcs Bitkileri \u00dcreticileri Alt Birli\u011fi. Y\u0131l 2, Say\u0131 8, 2017.<\/p>\n<p>Tar\u0131m Raporu. 2010. Ankara Ticaret Odas\u0131.<\/p>\n<p>Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri Bakan\u0131 Mehmet Mehdi Eker\u2019in TBMM Plan ve B\u00fct\u00e7e Komisyonunda Yapt\u0131\u011f\u0131 Konu\u015fma Metni, 8 Kas\u0131m 2010.<\/p>\n<ol start=\"2014\">\n<li>C. Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Onuncu Kalk\u0131nma Plan\u0131 2014-2018 Bitkisel \u00fcretim \u00d6zel \u0130htisas Komisyonu Raporu. Ankara, 2014.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Titiz, \u015e., \u00c7ak\u0131ro\u011flu, N., Y\u0131ld\u0131r\u0131m, T.B. ve \u00c7akmak, S. (2000). S\u00fcs Bitkileri \u00dcretim ve Ticaretindeki Geli\u015fmeler.<\/p>\n<p>TOBB Sekt\u00f6rel Haber B\u00fclteni, T\u00fcrkiye Tar\u0131m Meclisi. 10 \/ 02 \/ 2011.<\/p>\n<p>T\u00dcB\u0130TAK Vizyon 2023. Bilim Ve Teknoloji \u00d6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc Projesi.<\/p>\n<p>T\u00dc\u0130K (2016a). Ulusal Hesaplar \u0130statistikleri, <a href=\"http:\/\/tuik.gov.tr\/\">http:\/\/tuik.gov.tr<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.musiad.org.tr\/detayArYay.aspx?id=273\">T\u00fcrkiye&#8217;nin Tar\u0131msal G\u00fcc\u00fc ve Gelece\u011fi. M\u00dcS\u0130AD, 2010.<\/a><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye \u0130hracat\u00e7\u0131lar Meclisi Tar\u0131m Raporu 2016.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Stratejik Vizyonu 2013 Projesi \u201cTar\u0131m, G\u0131da ve Hayvanc\u0131l\u0131k\u201d Stratejik Vizyon Belgesi, 2014.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.tarim.gov.tr\/sgb\/Belgeler\/SagMenuVeriler\/BSGM.pdf\">https:\/\/www.tarim.gov.tr\/sgb\/Belgeler\/SagMenuVeriler\/BSGM.pdf<\/a><\/p>\n<p>http:\/\/www.zmo.org.tr\/genel\/bizden_detay.php?kod=27302&#038;tipi=17&#038;sube=0<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/tarim.kalkinma.gov.tr\/tarim\/\">http:\/\/tarim.kalkinma.gov.tr\/tarim\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.tarimdunyasi.net\/2016\/08\/14\/turkiyenin-tarimsal-uretimi-91-milyar-dolar\/\">http:\/\/www.tarimdunyasi.net\/2016\/08\/14\/turkiyenin-tarimsal-uretimi-91-milyar-dolar\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.tarim.gov.tr\/sgb\/Belgeler\/SagMenuVeriler\/GKGM.pdf\">http:\/\/www.tarim.gov.tr\/sgb\/Belgeler\/SagMenuVeriler\/GKGM.pdf<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.tzymb.org.tr\/default.asp?hid=381\">http:\/\/www.tzymb.org.tr\/default.asp?hid=381<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.tarim.gov.tr\/sgb\/Belgeler\/SagMenuVeriler\/BUGEM.pdf\">http:\/\/www.tarim.gov.tr\/sgb\/Belgeler\/SagMenuVeriler\/BUGEM.pdf<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.tarim.gov.tr\/Konular\/Bitkisel-Uretim\/Tohumculuk\/Tohumculuk-Istatistikleri\">http:\/\/www.tarim.gov.tr\/Konular\/Bitkisel-Uretim\/Tohumculuk\/Tohumculuk-Istatistikleri<\/a><\/p>\n<p>http:\/\/<a href=\"http:\/\/www.zmo.org.tr\/genel\/bizden_detay.php?kod=11676&amp;tipi=24&amp;sube=0\">www.zmo.org.tr\/genel\/bizden\u0131detay.php?kod=11676&amp;tipi=24&amp;sube=0<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tohumculuk ve bitkisel \u00fcretimde T\u00fcrkiye&#8217;nin durumu nedir? 10. Kalk\u0131nma Plan\u0131&#8217;na g\u00f6re bitkisel \u00fcretimdeki ana sorunlar nelerdir? Kaliteli tohumculuk ve bitkisel \u00fcretimin temel dayanaklar\u0131 ile 2023 vizyonunda yer alan stratejiler ve hedefler nelerdir?<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":439,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[60,63,2],"tags":[],"coauthors":[23],"class_list":["post-433","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-teknoloji","category-ekonomi","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=433"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=433"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}