{"id":4337,"date":"2018-11-28T19:30:00","date_gmt":"2018-11-28T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com?p=4337&#038;preview=true&#038;preview_id=4337"},"modified":"2018-11-28T19:59:33","modified_gmt":"2018-11-28T16:59:33","slug":"putin-de-bunu-yaparsa-kirim-turklerinin-hali-nice-olacak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/putin-de-bunu-yaparsa-kirim-turklerinin-hali-nice-olacak\/","title":{"rendered":"Putin de bunu yaparsa K\u0131r\u0131m T\u00fcrklerinin h\u00e2li nice olacak?"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_4362\" style=\"width: 1010px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1033562453.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4362\" class=\"wp-image-4362 size-full\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1033562453.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"541\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1033562453.jpg 1000w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1033562453-150x81.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1033562453-300x162.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/1033562453-768x415.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-4362\" class=\"wp-caption-text\">K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131&#8217;n\u0131n ana vatanlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edili\u015finin 74. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnden.<\/p><\/div>\n<p>ABD ve Avrupa Birli\u011fi ile son zamanlarda gerginle\u015fen ili\u015fkilere kar\u015f\u0131 Rusya ile s\u0131cak temas acaba T\u00fcrkiye\u2019de bir eksen kaymas\u0131 m\u0131 oluyor sorusunu akla getirmi\u015ftir. Metropoll ara\u015ft\u0131rma \u015firketi \u00a02017 Ekim \u00a02017\u2019de\u00a0 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 <em>&#8220;T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya ile askeri bir ittifak i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 destekler misiniz?&#8221;<\/em>\u00a0sorusuna kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n y\u00fczde 53.9\u2019u\u00a0<em>\u201cEvet\u201d<\/em>\u00a0cevab\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Rusya\u2019y\u0131<em>\u00a0dost<\/em>\u00a0olarak g\u00f6renlerin oran\u0131 \u015eubat 2016\u2019da y\u00fczde 6.6 iken bu oran Eyl\u00fcl 2018\u2019de y\u00fczde 24.2\u2019ye \u00e7\u0131km\u0131\u015f,\u00a0<em>d\u00fc\u015fman<\/em>\u00a0g\u00f6renlerin oran\u0131 ise 79.6\u2019dan 61.1\u2019e gerilemi\u015ftir. ABD\u2019yi\u00a0<em>dost<\/em>\u00a0g\u00f6renlerin oran\u0131 y\u00fczde 13.2\u2019den y\u00fczde 2.9\u2019a d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f,\u00a0<em>d\u00fc\u015fman\u00a0<\/em>g\u00f6renlerin oran\u0131 66.7\u2019den 89.2\u2019ye \u00a0y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><strong>T\u00fcrklerin Rusya\u2019ya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi Bat\u0131 ile ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikeli mi? <\/strong><\/h2>\n<p>Bu e\u011filimin s\u00fcrmesi\u00a0 durumunda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde T\u00fcrkiye ile Rusya\u2019y\u0131 \u00a0birbirine yak\u0131nla\u015ft\u0131racak, belki de T\u00fcrkiye\u2019de bir eksen kaymas\u0131 g\u00fcndeme gelebilecektir.<\/p>\n<p>Bu yak\u0131nla\u015fma T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131 ile ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir kopma yaratabilir. Bu geli\u015fme T\u00fcrkiye\u2019nin yarar\u0131na de\u011fildir. Rusya ile siyasi ve ekonomik ili\u015fkilerin geli\u015fmesi hi\u00e7bir zaman Bat\u0131\u2019dan kopmak anlam\u0131na gelmemelidir.<\/p>\n<p>D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu\u00a0<em>22 Kas\u0131m 2018<\/em>\u00a0tarihinde T\u00fcrkiye-AB Y\u00fcksek D\u00fczeyli Siyasi Diyalog Toplant\u0131s\u0131na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Politikas\u0131 Y\u00fcksek Temsilcisi\u00a0<em>Federica Mogherini<\/em>\u00a0ve Kom\u015fuluk Politikas\u0131 ve Geni\u015fleme M\u00fczakerelerinden Sorumlu AB Komiseri\u00a0<em>Johannes Hahn<\/em>\u2019\u0131n kat\u0131lm\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen toplant\u0131da \u00c7avu\u015fo\u011flu<em>,\u201dT\u00fcrkiye AB\u2019ye aday \u00fclkedir, hedefimiz tam \u00fcyelik\u2026 Kar\u015f\u0131m\u0131za siyasi engeller \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131, bunlar sadece T\u00fcrkiye\u2019nin de\u011fil AB\u2019nin b\u00fcy\u00fcmesine, refah\u0131na bir engel getiriyor&#8230; Vize serbestli\u011fi i\u00e7in 7 kriter kalm\u0131\u015ft\u0131, \u015fimdi 6\u2019ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u2026Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi \u00fclkelerden ter\u00f6rle m\u00fccadelemize daha fazla destek bekliyoruz.\u201d\u00a0\u00a0<\/em>demi\u015ftir.<\/p>\n<p>AB Y\u00fcksek Temsilcisi Mogherini\u00a0<em>\u201cT\u00fcrkiye aday \u00fclkedir ve stratejik ortakt\u0131r.\u201d<\/em>\u00a0derken Hahn ise\u00a0<em>\u201cBaz\u0131 alanlarda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahibiz. M\u00fczakerelere ba\u015flamazsak, bunun ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir f\u0131rsat olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, bu her iki taraf\u0131n da \u00e7\u0131kar\u0131na.\u201d<\/em>\u00a0\u00a0a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<h2><strong>Bu ne yaman \u00e7eli\u015fki!<\/strong><\/h2>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona eri\u015finin 100\u2019\u00fcnc\u00fc y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc vesilesiyle Frans\u0131z\u00a0<em>Le Figaro\u00a0<\/em>gazetesinde\u00a0<em>11 Kas\u0131m<\/em>\u2019da yay\u0131nlanan makalesinde<strong>\u00a0<\/strong><em>\u201cT\u00fcrkiye olarak Avrupa tarihinin en \u00f6nemli bar\u0131\u015f projesi olan\u00a0<\/em><em>Avrupa Birli\u011fi\u2019ne tam \u00fcyelik hedefimize y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.\u201d\u00a0<\/em>derken\u00a0<em>\u20189 May\u0131s Avrupa G\u00fcn\u00fc\u2019<\/em>\u00a0dolay\u0131s\u0131yla yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 mesajda Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fini T\u00fcrkiye i\u00e7in stratejik hedef olarak nitelendirmi\u015ftir. Fakat burada bir \u00e7eli\u015fki vard\u0131r; AB\u2019ye \u00fcyelik (tam \u00fcyelik de\u011fil, sadece \u00fcyelik, \u00fcyeli\u011fin tam\u0131 yar\u0131s\u0131 olmaz) i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz ama \u00fcyelik s\u00fcrecinde t\u00fcm aday \u00fclkelerde m\u00fczakereleri y\u00fcr\u00fcten\u00a0<em>Avrupa Birli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapataca\u011f\u0131z. Bu yaman bir \u00e7eli\u015fkidir.<\/em><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Polonya Cumhurba\u015fkan\u0131\u00a0<em>Andrzej Duda<\/em>\u00a0ile heyetler aras\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ard\u0131ndan\u00a0<em>17 Ekim<\/em>\u2019de\u00a0 d\u00fczenledikleri ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda Avrupa Birli\u011fi\u2019ne\u00a0 \u00e7ok sert\u00a0 \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<strong><em>\u201c<\/em><\/strong><em>Almayacaksan\u0131z a\u00e7\u0131klay\u0131n \u015fu i\u015fi. Ne biz sizi me\u015fgul edelim, ne siz bizi me\u015fgul edin.\u201d<\/em><em>\u00a0<\/em>Erdo\u011fan minderden ka\u00e7an\u0131n T\u00fcrkiye olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>Say\u0131n Erdo\u011fan 20 Kas\u0131m\u2019da, eski HDP E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Selahattin Demirta\u015f\u2019\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 talep eden A\u0130HM\u2019nin karar\u0131 i\u00e7in\u00a0\u201cBizi ba\u011flamaz. Biz kar\u015f\u0131 hamlemizi yapar, i\u015fi bitiririz.\u201d\u00a0yorumunda bulunmu\u015ftur.<\/em><\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Saadet Partisi \u0130stanbul Milletvekili\u00a0<em>Cihangir \u0130slam<\/em>\u00a0Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n da A\u0130HM\u2019e \u00fc\u00e7 defa ba\u015fvurdu\u011funu hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r:\u00a0<em>\u201cSay\u0131n Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019\u0131n 1999-2003 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00fc\u00e7 defa hakl\u0131 olarak A\u0130HM\u2019e ba\u015fvurdu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.\u00a0T\u00fcrkiye\u2019de yarg\u0131 ne yaz\u0131k ki siyasetin a\u011f\u0131r tahakk\u00fcm\u00fc alt\u0131nda ve \u00f6zellikle siyasilere, adeta bir \u015fantaj, bask\u0131 arac\u0131 olarak da kullan\u0131labiliyor.\u201d<\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin A\u0130HM kararlar\u0131n\u0131 uygulamamas\u0131 diye bir \u015fey s\u00f6z konusu olamaz. Bakanlar Komitesi\u2019nin uyar\u0131lar\u0131 sonu\u00e7 vermezse, i\u015f \u00fcyelikten ihraca kadar gider. Karar\u0131n uygulanmamas\u0131n\u0131n yeni bir ihlali olacak bu durumda T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik bask\u0131lar artar. Avrupa Konseyi Parlamenter Asamblesi, Bakanlar Komitesi karar\u0131n\u0131 uygulatmak i\u00e7in gerekli tedbirler al\u0131r, karar\u0131 sorar, i\u015flem yap\u0131lmam\u0131\u015fsa D\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131ndan bilgi talep eder. E\u011fer bir sonu\u00e7\u00a0 al\u0131nmazsa T\u00fcrkiye Konsey \u00fcyeli\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.\u00a0<em>Bu konudaki en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnek, Abdullah \u00d6calan yarg\u0131lamas\u0131nda Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131larak Devlet G\u00fcvenlik Mahkemeleri\u2019nden askeri yarg\u0131\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi de dahil olmak \u00fczere, mahkemeler taraf\u0131ndan yeterli hi\u00e7bir gerek\u00e7e sunulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130nsan Haklar\u0131 Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fini g\u00fcvence alt\u0131na alan 5\u2019inci maddesinin 3\u2019\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Mahkeme ayr\u0131ca, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 46\u2019nc\u0131 maddesi uyar\u0131nca ba\u015fvurucu Demirta\u015f\u2019\u0131n hakk\u0131nda yeni bir delil olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131konulmas\u0131n\u0131n tespit edilen ihlallerin devam\u0131 anlam\u0131na gelece\u011fini belirtmi\u015f, Demirta\u015f\u2019\u0131n derhal serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.. (Demirta\u015f v. T\u00fcrkiye Selahattin Demirta\u015f v. Turkey (No. 2) (Application no.\u00a0<a href=\"https:\/\/hudoc.echr.coe.int\/eng#{%22appno%22:[%2214305\/17%22]}\">14305\/17<\/a>) Judgment, Strasbourg, 20 November 2018 (<a href=\"http:\/\/hudoc.echr.coe.int\/eng?i=001-187961\">http:\/\/hudoc.echr.coe.int\/eng?i=001-187961<\/a>)<\/p>\n<p>A\u0130HM\u2019nin kararlar\u0131 Madde 46\u2019ya g\u00f6re ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r<em>. \u201cKararlar\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve infaz\u0131 Y\u00fcksek S\u00f6zle\u015fmeci Taraflar, taraf olduklar\u0131 davalarda Mahkeme\u2019nin verdi\u011fi kesinle\u015fmi\u015f kararlara uymay\u0131 taahh\u00fct ederler.\u201d<\/em>\u00a0 Ayr\u0131ca 2004 y\u0131l\u0131nda Anayasan\u0131n 90\u2019nc\u0131 maddesinin son f\u0131kras\u0131na,\u00a0<em>\u201cUsul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin milletler aras\u0131 antla\u015fmalarla kanunlar\u0131n ayn\u0131 konuda farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermesi nedeniyle \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda milletler aras\u0131 antla\u015fma h\u00fck\u00fcmleri esas al\u0131n\u0131r.\u201d<\/em>\u00a0h\u00fckm\u00fc eklenmi\u015ftir.<\/p>\n<h2><strong>\u00d6nemli bir hat\u0131rlatma!<\/strong><\/h2>\n<p>A\u0130HM\u2019nin\u00a0<em>25 Eyl\u00fcl 2017<\/em>\u00a0tarihinde K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Rusya\u00a0 aleyhine ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131\u00a0<em>Vladimir Putin<\/em> de tan\u0131yorum derse, T\u00fcrkiye hi\u00e7 sesini \u00e7\u0131karmayacak m\u0131?: (Situation of human rights in the temporarily occupied Autonomous Republic of Crimea and the city of Sevastopol (Ukraine)\u00a0<em>Crimean Tatars by putting in place a mechanism facilitating recognition of their property rights.<\/em>\u00a025 September 2017\u00a0<em>Human Rights CouncilThirty-sixth session<\/em>\u00a0<em>11-29 September 2017<\/em>\u00a0<em>Agenda item 10 )<\/em><\/p>\n<p>A\u0130HM\u2019in karar\u0131, K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n uluslararas\u0131 hukuk yok say\u0131larak i\u015fgal edilmesi sonucunda insan haklar\u0131 ihlalleriyle ilgilidir. Karar\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019la ilgili maddeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<ul>\n<li>M\u00fclkiyet hakk\u0131na ve \u00f6zel m\u00fclkiyete el koyma yasa\u011f\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterin; K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 i\u00e7in m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir mekanizma kurarak bu haklar\u0131 tan\u0131y\u0131n<em>,<\/em><\/li>\n<li>Genel Kurul Karar\u0131 71\/205 uyar\u0131nca, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 izleme misyonlar\u0131n\u0131n ve insan haklar\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019a engelsiz eri\u015fimini sa\u011flay\u0131n,<\/li>\n<li>68\/262 ve 71\/205 say\u0131l\u0131 Genel Kurul Kararlar\u0131 uyar\u0131nca, K\u0131r\u0131m\u2019da Ukrayna yasalar\u0131n\u0131 uygulay\u0131n, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri \u00fcyelerinin k\u00f6t\u00fc muamele, i\u015fkence, ka\u00e7\u0131rma, kay\u0131plar ve cinayet iddialar\u0131n\u0131n etkili bir \u015fekilde soru\u015fturulmas\u0131 yoluyla insan haklar\u0131 ihlalleri ve suiistimalleri i\u00e7in hesap verebilirli\u011fi temin edin,<\/li>\n<li>Su\u00e7 i\u015fleten failleri adalete teslim edin ve ma\u011fdurlara tazminat \u00f6deyin,<\/li>\n<li>Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukukuna uygun olarak K\u0131r\u0131m topraklar\u0131n\u0131n sakinlerini Rusya Federasyonu silahl\u0131 kuvvetlerinde g\u00f6rev yapanlara kar\u015f\u0131 koruyun,<\/li>\n<li>Rusya Federasyonu\u2019nun sivil n\u00fcfusunun K\u0131r\u0131m\u2019a g\u00f6\u00e7 yasa\u011f\u0131na uymas\u0131n\u0131 temin edin,<\/li>\n<li>Rusya Federasyonu topraklar\u0131na s\u00fcrg\u00fcn edilen ki\u015filerin K\u0131r\u0131m\u2019a geri g\u00f6nderilmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri al\u0131n,<\/li>\n<li>K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n i\u015fgalinden \u00f6nce i\u015flenen fiillere ceza yasalar\u0131n\u0131n geriye d\u00f6n\u00fck olarak uygulanmas\u0131n\u0131 durdurun, muhalifleri bask\u0131 alt\u0131na almak ve tehdit etmek i\u00e7in kolluk kuvvetlerini ve adalet sistemini kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n,<\/li>\n<li>K\u0131r\u0131m\u2019a seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 ve Rusya Federasyonu g\u00f6\u00e7menlik kurallar\u0131na g\u00f6re K\u0131r\u0131m sakinlerinin s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesine son verin,<\/li>\n<li>A\u015f\u0131r\u0131l\u0131k, ter\u00f6rizm ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k \u00fczerine serbest konu\u015fma ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l davran\u0131\u015f\u0131 su\u00e7 haline getiren yasalar\u0131 kald\u0131r\u0131n,<\/li>\n<li>K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n stat\u00fcs\u00fcyle ilgili olarak muhalif g\u00f6r\u00fc\u015flerin ifade edilmesi i\u00e7in tutuklanan ve su\u00e7lanan herkesi serbest b\u0131rak\u0131n,<\/li>\n<li>K\u0131r\u0131m Tatar toplulu\u011funun Meclis de dahil olmak \u00fczere temsilci kurumlar\u0131na ili\u015fkin s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 kald\u0131r\u0131n,<\/li>\n<li>Ukrayna dilinde e\u011fitimin elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n ve K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ve Ukraynal\u0131lar da dahil olmak \u00fczere K\u0131r\u0131m\u2019daki t\u00fcm etnik topluluklar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerini, geleneklerini, kimliklerini s\u00fcrd\u00fcrmelerini, geli\u015ftirmelerini ve \u00f6nemli olaylar\u0131 anmalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n;<\/li>\n<li>Rusya Federasyonu pasaportu olmayanlar da dahil olmak \u00fczere t\u00fcm K\u0131r\u0131m sakinlerinin, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n istihdam, sa\u011fl\u0131k bak\u0131m\u0131, m\u00fclk ve kamu hizmetlerine eri\u015fimini kolayla\u015ft\u0131r\u0131n,<\/li>\n<li>M\u00fclkiyet hakk\u0131na ve \u00f6zel m\u00fclkiyete el koyma yasa\u011f\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterin,<\/li>\n<li>K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 i\u00e7in m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir mekanizma kurarak g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flay\u0131n,<\/li>\n<li>\u0130fade, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma, dernek, d\u00fc\u015f\u00fcnce, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc haklar\u0131n\u0131n \u0131rk, milliyet, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f veya etnik k\u00f6ken de dahil olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin, K\u0131r\u0131m\u2019daki herhangi bir ki\u015fi ve grup taraf\u0131ndan uygulanabilmesine imkan tan\u0131y\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fcz binlerce K\u0131r\u0131m T\u00fcrk\u00fc ya\u015famaktad\u0131r. Bunlar; K\u0131r\u0131m\u2019daki soyda\u015flar\u0131n\u0131 insan haklar\u0131 suiistimallerinin \u00f6nlenmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterirken\u00a0<em>Putin\u2019in A\u0130HM\u2019nin kararlar\u0131n\u0131 tan\u0131mamas\u0131n\u0131 ho\u015f kar\u015f\u0131lamazlar.<\/em>\u00a0K\u0131r\u0131m Tatar\u00a0 T\u00fcrklerinin lideri, Ukrayna Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131ndan Sorumlu yetkilisi, Ukrayna milletvekili\u00a0<em>Mustafa Abd\u00fclcemil K\u0131r\u0131mo\u011flu, 4 Temmuz 2017\u00a0<\/em>tarihinde Ankara\u2019ya gelerek Ukrayna ve Polonya\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fckel\u00e7ileri ile bir toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Toplant\u0131da Rus i\u015fgali alt\u0131ndaki K\u0131r\u0131m\u2019da insan haklar\u0131 ihlalleri ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131 ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetmeksizin b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n kullanaca\u011f\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri i\u00e7erir. Bu haklar insan olmalar\u0131ndan dolay\u0131 ve insanl\u0131k onurunun gere\u011fi olarak sahip olmalar\u0131 gereken haklard\u0131r.<\/p>\n<p>Dokuzuncu Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u00a0 merhum\u00a0<em>S\u00fcleyman Demirel<\/em>\u2019in\u00a0 May\u0131s 1998\u2019de K\u0131r\u0131m ziyaretinde s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zleri unutmamak gerekir:\u00a0<em>\u201cTarihin karanl\u0131k bir d\u00f6neminde zorla, ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklardan kopar\u0131lm\u0131\u015f olan K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131\u2019n\u0131n yeniden anayurtlar\u0131na d\u00f6nmeleri, demokrasi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00fcresel bir mutabakata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zaman\u0131m\u0131z\u0131n ruhuna uygun bir tarihi geli\u015fmedir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>Tarihte Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131 ile Osmanl\u0131, Rusya ile T\u00fcrkiye hi\u00e7bir d\u00f6nemde ger\u00e7ek anlamda dost olmam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/em> Sovyetler Birli\u011fi da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra K\u0131r\u0131m dahil Orta Asya\u2019daki T\u00fcrk Cumhuriyetleri Rusya ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda bir rekabet alan\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<h2><strong>Pireye k\u0131z\u0131p yorgan yakmak&#8230;<\/strong><\/h2>\n<p>K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrkleri, Rus esaretine girdikten sonra g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131klardan dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck gruplar halinde K\u0131r\u0131m\u2019dan ayr\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Zorunlu g\u00f6\u00e7e\u00a0<em>1774 K\u00fc\u00e7\u00fck Kaynarca Anla\u015fmas\u0131<\/em>\u00a0zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Anla\u015fma ile K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6lge olarak Osmanl\u0131 Devleti ve Rusya taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015ftir. Bunu f\u0131rsat bilen Rusya, K\u0131r\u0131m Hanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok etmek i\u00e7in giri\u015fime ba\u015flam\u0131\u015f ve\u00a0<em>K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 10 Nisan 1783 tarihinde\u00a0 ilhak etmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>Cevdet Pa\u015fa,\u00a0<em>Tarih-i Cevdet<\/em>\u00a0isimli kitab\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda\u00a0 Rusya\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 \u00fczerine sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu himaye hakk\u0131 ile K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 manen istila etti\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131r. Rus \u00c7ari\u00e7esi II. Katerina\u2019n\u0131n Hanl\u0131k taht\u0131ndan Devlet Giray\u2019\u0131 indirip yerine himaye etti\u011fi \u015eahin Giray\u2019\u0131 getirmesi \u00fczerine Osmanl\u0131 Padi\u015fah\u0131 I. Sultan Hamit,\u00a0<em>\u201cRuslar\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ilhak etmek oldu\u011funu\u201d<\/em>\u00a0a\u00e7\u0131klayarak bir tarihi ger\u00e7e\u011fin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Rus \u00c7ari\u00e7esi II. Katerina\u2019n\u0131n generali Grigoriy Aleksandrovi\u00e7 Potemtekin, Karasu Bazar\u2019da II. Katerina\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 kendi \u00fclkesine katt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir bildiri yay\u0131nlam\u0131\u015f, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131ndan bu duruma raz\u0131 olmay\u0131p gitmek isteyenlere yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>D\u00f6nemin Rus \u00c7ari\u00e7esi II. Katerina\u2019n\u0131n K\u0131r\u0131m politikas\u0131n\u0131n sonucu olarak Tatarlar 1810, 1840, 1855, 1860, 1874, 1880 ve 1905 y\u0131llar\u0131nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na g\u00f6\u00e7 ederken, yerlerine Ruslar iskan edilmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 20\u2019nci y\u00fczy\u0131la kadar devam etmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme kadar K\u0131r\u0131m\u2019da 1921 ve 1922 y\u0131llar\u0131nda b\u00fcy\u00fck a\u00e7l\u0131k ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucunda 100 bin ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. A\u00e7l\u0131ktan \u00f6lenlerin\u00a0 y\u00fczde 60\u2019\u0131 Tatarlardand\u0131r. Sava\u015f\u0131n bitmesine yak\u0131n\u00a0<em>8 Nisan 1944<\/em>\u00a0tarihinde Bol\u015fevik K\u0131z\u0131l Ordu Birlikleri Alman i\u015fgalindeki K\u0131r\u0131m\u2019a girerek Tatarlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f, onlar\u0131 Almanlarla i\u015fbirli\u011fi yapmakla su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<em>17-18 May\u0131s 1944<\/em>\u00a0gecesi K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun mekanize birlikleri K\u0131r\u0131m\u00a0 Tatarlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131nda \u00e7ok az e\u015fya ile birlikte trenlere doldurarak s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Havaland\u0131rmas\u0131 olmayan y\u00fck vagonlar\u0131na bindirilen binlerce K\u0131r\u0131m Tatar\u0131 Orta Asya\u2019ya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ta\u015fkent, s\u00fcrg\u00fcn kurbanlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m merkezi olmu\u015ftur. S\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen Tatarlarda erkeklerin azl\u0131\u011f\u0131, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n K\u0131z\u0131l Ordu ve partizan gruplar\u0131nda g\u00f6rev almas\u0131, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn de Almanya\u2019ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesine ba\u011flanabilir.<\/p>\n<p>Rus-Sovyet rejimi taraf\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen Tatarlar\u0131n yar\u0131s\u0131 22 g\u00fcn s\u00fcren yolculuk ve sonras\u0131ndaki bir ka\u00e7 ay i\u00e7inde so\u011fuk, hastal\u0131k ve a\u00e7l\u0131ktan hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Anlat\u0131lan odur ki, Arabat adl\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131 k\u00f6y\u00fcn\u00fcn ahalisinin s\u00fcr\u00fclmesi o g\u00fcn unutulmu\u015f, durumu fark eden K\u0131z\u0131l Ordu komutan\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin bir gemiye bindirilmesini ve geminin Karadeniz\u2019de bat\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminde 1965 y\u0131l\u0131nda Y\u00fcksek Sovyet Prezidyum Ba\u015fkan\u0131 olan Ukraynal\u0131 Nikolay Viktorevi\u00e7 Padgorniy Devlet Ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla\u00a0<em>5 Eyl\u00fcl 1967 tarihinde yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 Predziyum Kararnamesi ile K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131 affetti\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Bu Kararnamede s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilen K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131na s\u00f6z verilen haklar\u0131n hi\u00e7biri verilmemi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti&#8217;nde ilk defa 1915 olaylar\u0131n\u0131n y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc sebebiyle\u00a0<em>23 Nisan 2014<\/em>\u2019de ba\u015fbakan seviyesinde Ermenilere taziye mesaj\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r:\u00a0<em>\u201cHayatlar\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin huzur i\u00e7inde yatmalar\u0131n\u0131 diliyor, torunlar\u0131na taziyelerimizi iletiyoruz.\u201d<\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015fgalden sonra\u00a0<em>9 May\u0131s 2014<\/em>\u00a0tarihinde K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 ziyaret eden Putin, Ba\u015fbakan Erdo\u011fan gibi\u00a0\u201c18 May\u0131s\u2019ta 1944 tehcirinde hayatlar\u0131n\u0131 kaybeden K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n huzur i\u00e7inde yatmalar\u0131n\u0131 diliyor, torunlar\u0131na taziyelerimizi iletiyoruz\u201d\u00a0dememi\u015f ve \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131n\u0131n T\u00fcrkler, Osmanl\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 olan duygular\u0131na teslim olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Putin 3 Aral\u0131k 2012 ve 1 Aral\u0131k 2014 tarihlerinde T\u00fcrkiye-Rusya Y\u00fcksek D\u00fczeyli Stratejik \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi toplant\u0131s\u0131 i\u00e7in Ankara\u2019ya gelmi\u015ftir ama K\u0131r\u0131m konusu g\u00fcndeme gelmemi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, Moskova\u2019da PKK ve YPG\u2019nin b\u00fcrolar\u0131 bulunmakta ve Rusya Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n aksine PKK\u2019y\u0131 ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fct olarak tan\u0131mlamamaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerine y\u00f6nelik bask\u0131lar yo\u011fun bir \u015fekilde devam etmektedir. K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131; vatanlar\u0131 K\u0131r\u0131m\u2019da kendi \u00f6zy\u00f6netiminde, insan haklar\u0131na sayg\u0131, hukukun ve demokrasinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, \u0131rk, milliyet, din, dil, cinsiyet ve di\u011fer di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olma ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bar\u0131\u015f, huzur ve refah i\u00e7inde ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n<p><em>Bu hakka Rusya\u2019n\u0131n da sayg\u0131 g\u00f6stermesi gerekir. Bunun sa\u011flanmas\u0131nda ise en b\u00fcy\u00fck sorumluluk ve g\u00f6rev T\u00fcrkiye Cumhuriyetine d\u00fc\u015fmektedir.<\/em><\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ekonomik \u00e7\u0131karlar \u00f6nemli olmakla beraber, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 ile olan tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011f\u0131n bu dengede g\u00f6zetilmesi gereken bir unsur oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye ve K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n k\u0131sa vadeli de\u011fil, uzun vadeli \u00e7\u0131karlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek bir strateji geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel ve dini de\u011ferlerini korumaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar atmas\u0131, bunun i\u00e7in de Rusya ile ikili ili\u015fkilerini kullanmas\u0131 gerekmektedir. Ukrayna krizinde izlenmesi gereken strateji, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerinden ve de\u011ferlerinden uzakla\u015fmadan ya\u015famlar\u0131n\u0131 devam ettirmesi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile Rusya aras\u0131nda bir bar\u0131\u015f ve huzur k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olmal\u0131, \u015f\u00f6venist yakla\u015f\u0131mlara ortam haz\u0131rlayan bir alan olmamal\u0131d\u0131r. K\u0131r\u0131m\u2019da vatanlar\u0131ndan diktat\u00f6r Stalin taraf\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f K\u0131r\u0131m Tatar T\u00fcrklerinin bir daha bu s\u00fcrg\u00fcn\u00fc ya\u015famamalar\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye Cumhuriyeti bu konuda Rusya nezdinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmelidir.<\/p>\n<p>K\u0131r\u0131m, K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131n\u0131n ana vatan\u0131d\u0131r, onlar\u0131n yeniden bir s\u00fcrg\u00fcn ya\u015famamas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in t\u00fcm Avrupa Konseyi \u00fcyesi \u00fclkelerin deste\u011fi al\u0131narak K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n eski stat\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fclmesi i\u00e7in gerekli her t\u00fcrl\u00fc giri\u015fim yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ile K\u0131r\u0131m aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde 1851\u2019de K\u0131r\u0131m\u2019\u0131n Bah\u00e7esaray \u015fehrinde d\u00fcnyaya gelen \u0130smail Gasp\u0131ral\u0131\u2019n\u0131n\u00a0\u201cDilde, Fikirde, \u0130\u015fte Birlik\u201d\u00a0ilkesi g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Pireye k\u0131z\u0131p yorgan yak\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu kapsamda Sedat Ergin\u2019in 24 Kas\u0131m\u2019da yay\u0131nlanan\u00a0<em>\u201cYeni m\u00fcttefikimiz Rusya m\u0131<\/em><em>?\u201d\u00a0<\/em>yaz\u0131s\u0131n\u0131 okuman\u0131z\u0131 \u00f6neririm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u0130HM\u2019si bizi ba\u011flamaz dersek, A\u0130HM&#8217;sinin K\u0131r\u0131m ile ilgili ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131 da yok saymam\u0131z gerekir. K\u0131r\u0131m T\u00fcrk vatan\u0131d\u0131r. K\u0131r\u0131m Tatarlar\u0131 T\u00fcrkt\u00fcr. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Rusya ile olan ili\u015fkilerinde bu konu nezdinde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmelidir. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[58,2,70,66,68],"tags":[],"coauthors":[6],"class_list":["post-4337","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ab","category-genel","category-rusya","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4337"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4337\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4337"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}