{"id":444,"date":"2017-11-13T13:02:40","date_gmt":"2017-11-13T10:02:40","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=444"},"modified":"2018-03-10T11:24:42","modified_gmt":"2018-03-10T08:24:42","slug":"kibrista-son-soz-kim-soyleyecek-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/kibrista-son-soz-kim-soyleyecek-i\/","title":{"rendered":"K\u0131br\u0131s\u2019ta Son S\u00f6z: Kim S\u00f6yleyecek? \u2013 I-"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/strong><\/em><\/p>\n

Milli D\u00fc\u015f\u00fcnce Merkezi ve Birlikte T\u00fcrk Milletiyiz Hareketi, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi\u2019nin katk\u0131s\u0131yla 5 Ocak 2017 tarihinde \u0130stanbul\u2019da \u201cK\u0131br\u0131s\u2019ta Son S\u00f6z: Kim S\u00f6yleyecek?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir panel d\u00fczenledi. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131n\u0131 Milli D\u00fc\u015f\u00fcnce Merkezi Genel Ba\u015fkan\u0131 ve Birlikte T\u00fcrk Milletiyiz Hareketi Y\u00fcr\u00fctme Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Sadi Somuncuo\u011flu, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Av. Prof. Dr. Metin Feyzio\u011flu, Galatasaray \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Hukuk Tarihi Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131 ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi E. Ba\u015fkan\u0131 H\u00fcsamettin Cindoruk yapt\u0131. Panelin konu\u015fmac\u0131lar\u0131\u00a0<\/em>26\u2019nc\u0131 Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 \u0130lker Ba\u015fbu\u011f ve E. B\u00fcy\u00fckel\u00e7i \u015e\u00fckr\u00fc Elekda\u011f idi. <\/em><\/p>\n

2<\/em>6. Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131<\/em>
\n\u0130lker Ba\u015fbu\u011f<\/strong>\u2019un
\npaneldeki konu\u015fmas\u0131n\u0131n metnini sunuyoruz.<\/em><\/h2>\n

 <\/p>\n

B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin Say\u0131n Ba\u015fkan\u0131 H\u00fcsamettin Cindoruk ve de\u011ferli konuklar; hepinizi sayg\u0131yla selaml\u0131yorum.<\/p>\n

71 km uzakl\u0131ktaki T\u00fcrkiye mi yoksa 900 km uzakl\u0131ktaki Yunanistan m\u0131?<\/strong><\/p>\n

K\u0131br\u0131s sorunu, K\u0131br\u0131s davas\u0131, elbette T\u00fcrkiye\u2019nin T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin mill\u00ee bir konusudur, mill\u00ee bir davas\u0131d\u0131r; bundan kimsenin en ufak \u015f\u00fcphesi olmamas\u0131 laz\u0131m. Mill\u00ee davas\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkler bu aday\u0131 400 y\u0131ldan fazla y\u00f6nettiler. Herhalde tarihsel olarak T\u00fcrklerden daha uzun s\u00fcre bu aday\u0131 y\u00f6neten ba\u015fka bir millet yok.<\/p>\n

Tarihsel olarak, elbette K\u0131br\u0131s konusu T\u00fcrkiye\u2019nin mill\u00ee davas\u0131d\u0131r. Elbette co\u011frafya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarsan\u0131z, K\u0131br\u0131s Anadolu\u2019nun devam\u0131d\u0131r, Anadolu\u2019nun par\u00e7as\u0131d\u0131r. Co\u011frafyada K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 elbette T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin mill\u00ee davas\u0131, mill\u00ee sorunu yap\u0131yor. Yani, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti 71 kilometrede olan bir adayla ilgilenmeyecek, 900 kilometrede olan bir devlet ilgilenecek. Yunanistan\u2026 Bu olur mu?!<\/p>\n

Co\u011frafya elbette mill\u00ee dava yap\u0131yor. Elbette T\u00fcrkiye\u2019den giden T\u00fcrkler yani,, \u015fu anda K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler var orada. O K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin g\u00fcvenli\u011fi refah\u0131 gelece\u011fi elbette bizim sorunumuz, bizim davam\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla K\u0131br\u0131s davas\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin mill\u00ee davas\u0131d\u0131r ve mill\u00ee menfaatlerinde hayati \u00f6neme haizdir. Ancak \u00f6zellikle i\u00e7inde bulundu\u011fumuz anlarda, bu ger\u00e7eklere ra\u011fmen K\u0131br\u0131s sorununun ne kamuoyunda ne medyada yeterli derecede yer al\u0131nm\u0131yor olmas\u0131, hakikaten \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc oldu\u011fu kadar da \u00fcz\u00fcc\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir noktada T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenli\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019nin menfaatleri de bir noktada tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor ve konu\u015fuluyor.<\/p>\n

Ben sonda s\u00f6yleyece\u011fimi ba\u015fta s\u00f6yleyeyim. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada bu panelin ismi b\u00f6yle isimlendirilmi\u015f; son s\u00f6z\u00fc kim s\u00f6yleyecek? Elbette son s\u00f6z\u00fc T\u00fcrk Milleti s\u00f6yleyecek. Elbette son s\u00f6z\u00fc T\u00fcrk Milleti ad\u0131na T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi s\u00f6yleyecek.<\/p>\n

Bu K\u0131br\u0131s davas\u0131n\u0131n mill\u00ee dava olmas\u0131n\u0131n nedenlerinden bir tanesi de bildi\u011finiz gibi T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fc\u00e7 garant\u00f6r devletten bir tanesi olmas\u0131d\u0131r. Garant\u00f6r devlet olarak da T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin K\u0131br\u0131s\u2019a y\u00f6nelik elbette sorumluluklar\u0131 var.<\/p>\n

Bir s\u00f6z vard\u0131r; bu s\u00f6z\u00fc hep kulaklar\u0131m\u0131zda tutmam\u0131zda yarar var. Deniyor ki \u201ctarih ilerisini g\u00f6rmeyenler i\u00e7in \u00e7ok ac\u0131mas\u0131zd\u0131r\u201d. \u015eimdi biz 5 Ocak 2017\u2019deyiz ama \u201cbug\u00fcn neye karar verece\u011fiz, ileriye nas\u0131l gidece\u011fiz?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken veya tart\u0131\u015f\u0131rken, ilk \u00f6nce \u201cge\u00e7mi\u015fte neler ya\u015fand\u0131, \u00f6zellikle hangi hatalar yap\u0131ld\u0131\u201d bunlar\u0131 bir hat\u0131rlamak laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer siz bunlar\u0131 hat\u0131rlamazsan\u0131z, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 unutursan\u0131z, gelecekte ataca\u011f\u0131n\u0131z ad\u0131mlarda yanl\u0131\u015fl\u0131k yapma ihtimaliniz \u00e7ok fazla.<\/p>\n

Ba\u015fvuraca\u011f\u0131m\u0131z tek rehber Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019t\u00fcr!<\/strong><\/p>\n

\u00d6ncelikle ge\u00e7mi\u015fe \u00e7ok k\u0131sa olarak bir bakmam\u0131z laz\u0131m. \u00d6zellikle K\u0131br\u0131s konusunda ne zaman, ne hatalar yapt\u0131k? Bunlar\u0131 bilmek ve hat\u0131rlamak mecburiyetindeyiz. K\u0131br\u0131s konusu asl\u0131nda elbette bir uluslararas\u0131 dava yani, uluslararas\u0131 bir sorun. \u015eimdi bak\u0131n\u0131z, uluslararas\u0131 sorunlarda, daha k\u0131saca s\u00f6ylememiz gerekirse, diplomaside yap\u0131lan hatalar\u0131n telafisi fevkalade zordur. Diplomasi \u00f6yle bir alan ki o alanda bir ad\u0131m att\u0131n\u0131z ve bir hata yapt\u0131ysan\u0131z, bu hatadan sonradan d\u00f6nmeniz hemen hemen imk\u00e2ns\u0131zla\u015f\u0131yor bazen. Maalesef diplomaside bug\u00fcn yap\u0131lan hatalar\u0131n ne oldu\u011funu da size neye bedel olaca\u011f\u0131n\u0131 da o an pek anlam\u0131yorsunuz.<\/p>\n

\u015eimdi buradan ilk \u00f6nce yine her zaman her yerde s\u00f6yledi\u011fim gibi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bizim ba\u015fvuraca\u011f\u0131m\u0131z tek rehber vard\u0131r, o da Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019t\u00fcr demeliyim.<\/p>\n

Bak\u0131n\u0131z, 1936 Montr\u00f6 Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6ncesi g\u00fcnlerdeyiz. O anda o s\u00fcre\u00e7te d\u00f6nemin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras, Ba\u015fbakan \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019yle konu\u015fur. Derler ki \u201cart\u0131k bu Bo\u011fazlar konusunu \u2013\u00e7\u00fcnk\u00fc Lozan\u2019da tam \u00e7\u00f6zemedik- uluslararas\u0131 platforma getirelim\u201d. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn huzuruna \u00e7\u0131kar, konuyu anlat\u0131r ve kendisinin bu konudaki emirlerini ve direktiflerini ister. Aynen Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras\u2019\u0131n hat\u0131rat\u0131ndan aktar\u0131yorum.<\/p>\n

Atat\u00fcrk konuyu dinler. Dinledikten sonra Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras\u2019a \u015funu s\u00f6yler; \u201cbiz b\u00f6yle bir ad\u0131m att\u0131ktan sonra bir daha geri d\u00f6nemeyiz\u201d. O halde uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde ilk ad\u0131m atman\u0131z karar\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli. Bir karar ald\u0131ktan sonra geri d\u00f6n\u00fc\u015fler fevkalade zor. Zaman al\u0131yor ve bazen de imk\u00e2ns\u0131z oluyor. \u201cBiz b\u00f6yle bir ad\u0131m att\u0131ktan sonra bir daha geri d\u00f6nemeyiz. Bu y\u00fczden \u00e7ok daha ac\u0131 sonu\u00e7lar da do\u011fabilir. Millet \u2013buraya dikkat edelim, Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras\u2019a diyor ki- o vakit senin kafan\u0131 kopar\u0131r\u2026\u201d Bak\u0131n d\u0131\u015f politikan\u0131n \u00f6nemini daha nas\u0131l izah edeceksiniz? D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131na diyor ki \u201csenin kafan\u0131 kopar\u0131r, fakat faydas\u0131 olmaz. Bunun i\u00e7in git tekrar d\u00fc\u015f\u00fcn, e\u011fer en k\u00fc\u00e7\u00fck teredd\u00fcd\u00fcn varsa bu te\u015febb\u00fcs\u00fcnden bana bir daha bahsetme. Ben de seni b\u00f6yle bir teklifte bulunmam\u0131\u015f sayar\u0131m.\u201d<\/p>\n

Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras, \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019yle tekrar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. Gelirler, baz\u0131 sualleri vard\u0131r Mustafa Kemal\u2019in. Ona cevaplar\u0131 verdikten sonra ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fmede der ki \u201ctamam sizin kanaatinizin kati oldu\u011funu \u015fimdi g\u00f6rd\u00fcm, benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re de Avrupa durumu b\u00f6yle bir te\u015febb\u00fcs i\u00e7in m\u00fcsaittir. Git keyfiyeti h\u00fck\u00fcmete a\u00e7 ve benim de uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc s\u00f6yle ve bu i\u015fte behemeh\u00e2l muvaffak olaca\u011f\u0131z.\u201d Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn zaten att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131mda muvaffak olmak yani,, ba\u015far\u0131 sa\u011flaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ikinci alternatif hi\u00e7bir zaman yoktur. Montr\u00f6 \u00f6ncesi Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Aras\u2019a bu s\u00f6yledikleri \u00e7ok \u00f6nemli, d\u0131\u015f politikan\u0131n ne kadar hassas oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\u015eimdi hakl\u0131 olarak sorabilirsiniz, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk \u015fimdi kalksa 5 Ocak 2017\u2019de, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin d\u0131\u015f politikada geldi\u011fi noktalar\u0131 g\u00f6rse, bug\u00fcnk\u00fc D\u0131\u015fi\u015fleri veya bu konuda sorumlu olan D\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131na, h\u00fck\u00fcmetlere acaba ne derdi?<\/p>\n

Krali\u00e7e Victorya\u2019dan ne istendi?<\/strong><\/p>\n

K\u0131br\u0131s konusunda yap\u0131lan bir-iki \u00f6nemli hataya da de\u011finmekte yarar var. Bak\u0131n\u0131z, K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu nas\u0131l \u0130ngiltere\u2019ye verdi? \u0130\u015fte biliyorsunuz 93 Harbi veya 1877 Osmanl\u0131 Rus sava\u015f\u0131 var. Sava\u015f\u0131 kaybederiz, Ruslar Ye\u015filk\u00f6y\u2019e kadar gelirler. D\u00f6nemin padi\u015fah\u0131 Abd\u00fclhamit \u00e7aresiz kal\u0131r, \u0130ngiltere\u2019ye m\u00fcracaat eder. Krali\u00e7e Victorya\u2026 Krali\u00e7e Victorya\u2019ya der ki \u201cbiz Ruslara kar\u015f\u0131 zor durumday\u0131z bize yard\u0131m edin\u201d. \u0130ngiltere yard\u0131m eder biliyorsunuz, sonra Ye\u015filk\u00f6y Ayastefanos Antla\u015fmas\u0131 imzalan\u0131r. Fakat 3 May\u0131s 1878\u2019de Ye\u015filk\u00f6y Antla\u015fmas\u0131 imzalan\u0131yor, ondan neredeyse 20 g\u00fcn sonra 30 May\u0131s\u2019ta \u0130ngiltere Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan bir notayla \u015funu istiyor. Diyor ki \u201cOsmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na g\u00fcvence verebilmem i\u00e7in yani,, benim size g\u00fcvence verebilmem i\u00e7in -buraya da dikkat edelim- Anadolu ve Suriye k\u0131y\u0131lar\u0131na yak\u0131n bir yere sahip olmam laz\u0131m; Anadolu ve Suriye k\u0131y\u0131lar\u0131na yak\u0131n olan bir yer. K\u0131br\u0131s bu amaca uygundur ama ada yani, sizde kalacak, diplomaside b\u00f6yle aldatmalar maalesef yan\u0131ltmalar da var. Esas\u0131nda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile ilk imzalanan antla\u015fmada, adan\u0131n \u0130ngiltere\u2019ye devri filan s\u00f6z konusu de\u011fil. Diyor ki \u201cada sizde kalmaya devam edecek, sadece biz \u0130ngiltere olarak aday\u0131 kullanaca\u011f\u0131z. Hangi ama\u00e7larla kullanaca\u011f\u0131z? Askeri ama\u00e7larla kullanaca\u011f\u0131z, stratejik d\u00fc\u015f\u00fcncelerle kullanaca\u011f\u0131z\u201d. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu bu \u015fekilde aday\u0131 esas\u0131nda 1879\u2019da \u0130ngiltere\u2019nin kullan\u0131m\u0131na veriyor. Baz\u0131 tarih\u00e7iler biliyorsunuz, y\u0131ll\u0131k 92 bin alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da adan\u0131n kiraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da iddia ederler. Fakat \u00f6nemli olan \u015fu: bak\u0131n, hemen akabinde \u0130stanbul\u2019daki \u0130ngiliz b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Londra\u2019ya bir mesaj \u00e7ekiyor. Hemen akabinde, \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra, 1878\u2019de \u00e7ekilmi\u015f mesaj ama 2017 i\u00e7in de ge\u00e7erli, \u00f6nemli olan nokta bu. Diyor ki \u201cRumlar T\u00fcrkleri her \u015feyden yoksun b\u0131rakmak ve adadan kovmak gayesiyle b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcayacaklard\u0131r. B\u00fct\u00fcn K\u0131br\u0131s topraklar\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 yapacaklar ve b\u00f6ylece K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 Yunanistan\u2019a ba\u011flamak isteyeceklerdir.\u201d S\u00f6yleyen kim? \u0130ngiltere\u2019nin \u0130stanbul\u2019daki b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi\u2026 Bu adam ak\u0131ll\u0131 da bizde niye ak\u0131ll\u0131 insanlar yeti\u015fmiyor onu da bir sormak laz\u0131m. Adam daha 1878\u2019de, antla\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131ndan iki g\u00fcn sonra, neredeyse bug\u00fcn neler olaca\u011f\u0131n\u0131, nelerin istenece\u011fini \u00e7ok a\u00e7\u0131k \u015fekilde ifade etmi\u015f.<\/p>\n

Sonu\u00e7ta biliyorsunuz Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu 1 Kas\u0131m 1914\u2019de Birinci D\u00fcnya Harbi\u2019ne girer; d\u00f6rt g\u00fcn sonra da \u0130ngiltere der ki \u201cben aday\u0131 tek tarafl\u0131 olarak ilhak ettim\u201d. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ne yapacakt\u0131? Tabii birinci d\u00fcnya harbine girecekti, sadece ve sadece protestodan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yapamayacakt\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fc yok. Tabii bu noktaya nas\u0131l geldiniz? Bunlar\u0131n ayr\u0131 bir de\u011ferlendirilmesi laz\u0131m.<\/p>\n

\u015eimdi \u0130ngiliz b\u00fcy\u00fckel\u00e7isinin s\u00f6yledi\u011fi y\u0131llar sonra, biraz s\u00fcre ge\u00e7ecek, y\u0131llar sonra hemen ortaya \u00e7\u0131kacak. Bak\u0131n, ilk defa Rumlar Yunanl\u0131lar, K\u0131br\u0131s Adas\u0131\u2019n\u0131n Yunanistan\u2019a ilhak edilmesini ne zaman istediler biliyor musunuz? 1929\u2019da istiyorlar ilk defa resm\u00ee olarak K\u0131br\u0131s Adas\u0131 Yunanistan\u2019a ilhak edilmesini. \u0130stedikleri tarih 1929\u2019dur. Tabii kar\u015f\u0131lanmaz ve adada ayaklanmalar ba\u015flar.<\/p>\n

Ah Makarios ah!<\/strong><\/p>\n

Sonra biraz olaya kesit olarak bakarsak, 15 Ocak 1950\u2019ye gelece\u011fiz. K\u0131br\u0131s\u2019ta kilise\u2026 Kilise de \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynuyor, onu da kabul etmemiz laz\u0131m. Kilise yani,, K\u0131br\u0131s\u2019taki Ortodoks Kilisesi Yunanistan\u2019la birle\u015fmek i\u00e7in gayri resm\u00ee bir halk oylamas\u0131 yapt\u0131r\u0131yor 1950\u2019de. Halk oylamas\u0131, tabii ki Yunanistan\u2019a ilhak noktas\u0131na \u00e7\u0131kar ve bunun akabinde de hemen Makarios K\u0131br\u0131s\u2019ta Ba\u015f Piskopos olur.<\/p>\n

Say\u0131n Ba\u015fkan\u0131m bahsettiler, bunlar olurken o anda D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olan Necmettin Sadak\u2019a sorarlar ne oluyor? Der ki \u201cK\u0131br\u0131s meselesi diye bizim bir sorunumuz yoktur\u201d. Sonra iktidar de\u011fi\u015fir biliyorsunuz. 21 Haziran 1950\u2019de yine D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olan Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc\u2019ye sorarlar. O da der ki \u201cK\u0131br\u0131s meselesi gibi bir meselemiz yoktur\u201d. 1 Nisan 1955\u2019de gizli EOKA te\u015fkilat\u0131n\u0131 kurar ve eylemlere ba\u015flar.<\/p>\n

Bizim bunun kar\u015f\u0131t\u0131 olan TMT\u2019yi kurmam\u0131z i\u00e7in \u00fc\u00e7 y\u0131l ge\u00e7ecektir. Hep zaman kaybediyoruz, hep olaylar\u0131n gerisinden geliyoruz. Sonra adaya \u00f6zerklik verelim, muhtariyet verelim, taksim olsun hep \u00f6nerileri at\u0131l\u0131r. T\u00fcrkiye genellikle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, \u00f6zerklik muhtariyet hele taksime hemen \u201cevet\u201d der. Fakat ne Rum taraf\u0131 ne Yunanistan taraf\u0131 hi\u00e7bir zaman ne \u00f6zerkli\u011fe ne muhtariyete ne taksime evet demi\u015ftir. Ta ki Makarios ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k fikrini at\u0131ncaya kadar. En sonunda biliyorsunuz Makarios ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k fikrini atar.<\/p>\n

Sonra geliriz 63 Aral\u0131k\u2019\u0131na ve K\u0131br\u0131s\u2019ta eylemler ba\u015flar. Tabii Ankara H\u00fck\u00fcmeti zor durumdad\u0131r. K\u0131br\u0131s\u2019taki katliamlar\u0131 \u00f6nleyemiyor. \u00c7are ne? \u201cNATO kuvveti gitsin\u201d denildi. \u0130ngiltere \u00f6nerir \u201cNATO kuvveti g\u00f6nderelim\u201d, Yunanl\u0131lar ve Makarios der ki \u201chay\u0131r, biz NATO\u2019yu istemeyiz.\u201d \u201cNe istersiniz?\u201d, \u201cBirle\u015fmi\u015f Milletler Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fcn\u00fc\u201d isteriz. Birle\u015fmi\u015f Milletler Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc konusu Birle\u015fmi\u015f Milletlere gelir. Toplant\u0131lar s\u00fcrer. \u015eimdi orada bir 186 say\u0131l\u0131 karar var. \u0130\u015fte bug\u00fcn de ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n belas\u0131 olan bir karar, 186 say\u0131l\u0131 karar; G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nden \u00e7\u0131kan karar. Karar diyor ki 4. maddesinde; K\u0131br\u0131s\u2019ta bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc kurulmas\u0131n\u0131 tavsiye ederken, bunu \u201cK\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin r\u0131zas\u0131 al\u0131nmak kayd\u0131yla\u201d yani, 186 say\u0131l\u0131 Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131, K\u0131br\u0131s\u2019ta y\u00f6netimin K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti olarak kabul eder ve bu karara maalesef biz de imza atar\u0131z. \u0130\u015fte bunu \u015fimdi h\u00e2l\u00e2, bak\u0131n 64\u2019te \u00e7\u0131kan bu Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in 186 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 bug\u00fcn geri d\u00f6nd\u00fcrmekte zorlan\u0131yoruz. Her zaman kar\u015f\u0131m\u0131za bu \u00e7\u0131k\u0131yor. Bak\u0131n diyorlar ki 186 say\u0131l\u0131 kararda siz K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019ni, K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n devleti temsil eden devlet olarak kabul ettiniz. \u00c7\u0131kam\u0131yoruz i\u015fin i\u00e7inden.<\/p>\n

\u015eimdi ikinci \u00f6nemli nokta; bug\u00fcn \u00f6zellikle K\u0131br\u0131s Rum Kesiminin K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Kesimine kar\u015f\u0131, toplumuna kar\u015f\u0131 onlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan en b\u00fcy\u00fck silah g\u00fc\u00e7; maalesef ve maalesef K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131n\u0131n AB\u2019ye tam \u00fcye olmas\u0131d\u0131r. Yani, bir de onun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Yani, \u015fu anda K\u0131br\u0131s Rum Kesiminin AB \u00fcyeli\u011finin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Belki \u015fu anda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z senaryo \u00e7ok farkl\u0131 olacakt\u0131. Ama bug\u00fcn K\u0131br\u0131s Rum Kesiminin AB\u2019ye tam \u00fcye olmas\u0131, maalesef ve maalesef zaten onlara en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 vermektedir.<\/p>\n

Peki, nas\u0131l \u00fcye oldular? Bak\u0131n Haziran 1993, AB Komisyonu diyor ki \u201cK\u0131br\u0131s\u2019\u0131n \u00fcyeli\u011fini uygun buluyoruz\u201d diye bir rapor veriyor. \u015eimdi geliyoruz 6 Mart 1995\u2019e, kilit noktas\u0131; T\u00fcrkiye AB G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusu, T\u00fcrkiye \u00e7ok \u0131srarl\u0131. O G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131 ki kanaatimize g\u00f6re AB T\u00fcrkiye G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131 felaket k\u00f6t\u00fc bir antla\u015fma, \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir antla\u015fma. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z bir hafta evvel Ba\u015fbakan dedi ki \u201cbu G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 mutlaka g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz laz\u0131m\u201d diye de bir ifadesi oldu biliyorsunuz.<\/p>\n

\u015eimdi T\u00fcrkiye 6 Mart 1955\u2019te AB T\u00fcrkiye G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n onaylanmas\u0131 i\u00e7in \u00e2deta K\u0131br\u0131s Rum Kesiminin AB ile tam \u00fcyelik g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine olur vermi\u015ftir, \u0131\u015f\u0131k vermi\u015ftir. Bunu gizleyemeyiz, yani, bu bir ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 6 Mart 1995\u2019de AB T\u00fcrkiye G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131 imzalan\u0131yor, 17 Temmuz\u2019da K\u0131br\u0131s ile AB aras\u0131nda tam \u00fcyelik g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin ba\u015flamas\u0131na onay veriliyor. 13 Aral\u0131k 1995\u2019te de esas\u0131nda G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131 tam parlamentolarda kabul edilecektir. Hep emniyetli gidiyor.<\/p>\n

Peki, T\u00fcrkiye buna engel olabilir miydi? Olabilirdi. Elinizde kap\u0131 gibi senet var. Bunu ben s\u00f6ylemiyorum, bu i\u015fin uzmanlar\u0131na bak\u0131n, b\u00fct\u00fcn \u015feylerine bak\u0131n ki Garanti Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 1. maddesi diyor ki \u201cK\u0131br\u0131s Cumhuriyeti ayr\u0131ca t\u00fcm\u00fcyle veya bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle herhangi bir devlet veya hi\u00e7bir \u015fekilde siyasi ve ekonomik b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye gidemez\u201d diyor. E\u011fer yine bu konuda kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz varsa, Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulunun Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z rahmetli S\u00fcleyman Demirel\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulunun bu konuyla ilgili verdi\u011fi karara bak\u0131n. Yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir Mill\u00ee G\u00fcvenlik Kurulu karar\u0131yla. Tabii biz burada T\u00fcrkiye\u2019nin oluru olmadan asl\u0131nda K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131n\u0131n Avrupa Birli\u011fine tam \u00fcye olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Garanti Antla\u015fmas\u0131 bize bu olana\u011f\u0131 veriyordu, ama maalesef kullanamad\u0131k.<\/p>\n

Peki, hi\u00e7 ba\u015far\u0131 yok mu?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Bunlar kanaatimce ana hatalar. Peki, hi\u00e7 ba\u015far\u0131 yok mu? Yani, diplomaside, \u00f6zellikle K\u0131br\u0131s ili\u015fkisinde hi\u00e7 ba\u015far\u0131 yok mu? Elbette ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z da var. Ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z dedi\u011fimiz zaman, tabii ki her \u015feyden evvel Z\u00fcrih, Londra ve Lefko\u015fa Antla\u015fmalar\u0131 neticesinde K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131 ve ortaya Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Peki, bu b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131d\u0131r, belki de T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin Montr\u00f6\u2019den sonra d\u0131\u015f politikada\u2026 Tabii \u00f6nce Hatay var, sonra Montr\u00f6 var belki ondan sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak ifade etmemiz gerekirse, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131 Londra Z\u00fcrih ve Lefko\u015fa Antla\u015fmalar\u0131yla, elbette uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde diplomaside T\u00fcrkiye\u2019nin bir ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r, bir zaferidir. Peki, bu zaferin ba\u015far\u0131n\u0131n mimarlar\u0131 kim? Onlar\u0131 da hat\u0131rlamam\u0131z laz\u0131m, unutmamam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n

\u0130ki mimar\u0131 var. Bir, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu; iki Rauf Denkta\u015f. E\u011fer o s\u00fcrece detayl\u0131 olarak bakarsan\u0131z, ger\u00e7ekten Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu\u2019nun bu K\u0131br\u0131s konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele takdire \u015fayand\u0131r. Rauf Denkta\u015f zaten s\u00f6ylemeye gerek yok, K\u0131br\u0131s dedi\u011finiz zaman herhalde ilk akl\u0131m\u0131za gelen isim Rauf Denkta\u015f. Maalesef, ama tarih \u00e7ok ac\u0131mas\u0131z, b\u00f6yle bir ba\u015far\u0131l\u0131 D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131 sonra bu \u00fclke bu millet maalesef asacakt\u0131r. Bu da bir ay\u0131b\u0131m\u0131zd\u0131r, b\u00fcy\u00fck bir ac\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Pek\u00e2l\u00e2, ba\u015far\u0131 ba\u015fka ne derseniz; elbette 74 K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131n\u0131 unutamay\u0131z. Peki, K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131n\u0131n mimar\u0131 kim? Diplomaside bakarsan\u0131z, siyasi kanatta da bakarsan\u0131z B\u00fclent Ecevit. Yani, B\u00fclent Ecevit\u2019in ger\u00e7ekten Londra g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde olsun, K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131 esnas\u0131ndaki tutumu davran\u0131\u015f\u0131, tam mill\u00eedir ve K\u0131br\u0131s tarihine ismini elbette alt\u0131n harflerle yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun da alt\u0131n\u0131 \u00e7izmemiz laz\u0131m.<\/p>\n

Tabii ben de bir gen\u00e7 kurmay y\u00fczba\u015f\u0131 olarak o d\u00f6nemde Genelkurmay Kararg\u00e2h\u0131nda g\u00f6revliydim K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131 esnas\u0131nda. Dolay\u0131s\u0131yla hem B\u00fclent Ecevit\u2019i rahmetli, hem de d\u00f6nemin Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Semih Sancar\u2019\u0131 yakinen tan\u0131maya \u015fahit oldum. Tabii elbette B\u00fclent Ecevit ne kadar mimar\u0131ysa, bu i\u015fin ikinci mimar\u0131 da T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleridir ve T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin o d\u00f6nemde komutan\u0131 olan Semih Sancar\u2019\u0131 da unutmamam\u0131z laz\u0131m.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin denizlere a\u00e7\u0131k bir \u00fclke olmas\u0131 engellenmek isteniyor!<\/strong><\/p>\n

Biraz da K\u0131br\u0131s Adas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemine de\u011finelim. \u015eimdi elbette K\u0131br\u0131s Adas\u0131 iki a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli; bir, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin yani, karde\u015flerimizin g\u00fcvenli\u011fi, refah\u0131, gelece\u011fi bizim sorumlulu\u011fumuzda. Birinci \u00f6nemli nokta bu, ama K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n \u00f6nemi sadece buradan gelmiyor. K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemi var. Bazen bunlar\u0131 baz\u0131lar\u0131 g\u00f6rmek istemiyorlar. Efendim nedir? \u0130\u015fte 70 kilometre, ne olacak, ne stratejik \u00f6nem verecek? Bak\u0131n\u0131z K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n \u00f6nemini T\u00fcrkiye\u2019ye olan mesafesiyle de\u011ferlendirmeye kalkarsan\u0131z, b\u00fcy\u00fck bir cehalet \u00f6rne\u011fi verirsiniz. Yani, K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n stratejik \u00f6nemi 70 kilometrelik bir yak\u0131nl\u0131kla de\u011ferlendirilemeyecek \u015fekilde farkl\u0131 bir boyuttad\u0131r.<\/p>\n

Bak\u0131n yine de\u011ferli rahmetli Cumhurba\u015fkanlar\u0131m\u0131zdan Fahri Korut\u00fcrk ne demi\u015ftir K\u0131br\u0131s\u2019la ilgili hat\u0131rlayal\u0131m. Dedi ki \u201cK\u0131br\u0131sl\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle T\u00fcrkiye\u2019ye muhas\u0131m bir g\u00fcc\u00fcn kontrol\u00fcne ge\u00e7mesi demek, T\u00fcrkiye\u2019nin denizlere a\u00e7\u0131k bir \u00fclke olmas\u0131n\u0131n engellenmesidir.\u201d S\u00f6yleyen kim? Fahri Korut\u00fcrk, Deniz Kuvvetleri Komutan\u0131m\u0131z, sonra Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z.<\/p>\n

\u015eimdi bu asl\u0131nda di\u011fer bir anlamda, siz K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 muhas\u0131m bir devlete\u2026 Yani, \u015fimdi ne derseniz deyin, K\u0131br\u0131s\u2019ta K\u0131br\u0131s Rum Kesimi h\u00e2kim olursa, bu T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7ok dostane politika m\u0131 y\u00fcr\u00fctecek? B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz \u00e7ok yan\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z, m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Hele onlar\u0131n istedi\u011fi gibi, Yunanistan\u2019a ilhak edilmesi \u2013ki s\u00f6z konusu olamaz- ama \u00f6yle bir \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Orada size dostane bir politika izleyecek bir devlet mi olacak? Bu demektir ki T\u00fcrkiye\u2019nin Anadolu\u2019ya hapsedilmesi demektir, bu kadar basit.<\/p>\n

Tabii bir de \u015funlar\u0131 dikkate almam\u0131z laz\u0131m. Bak\u0131n\u0131z, K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi, Do\u011fu Akdeniz\u2019deki T\u00fcrkiye\u2019nin hak ve menfaatlerinin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da fevkalade \u00f6nemlidir; hem askeri boyutu var, hem ekonomik boyutu var. Ekonomik boyutu dedi\u011finiz zaman, bak\u0131n\u0131z o b\u00f6lgede bir Ekonomik M\u00fcnhas\u0131r Sahalar konusu var, do\u011falgaz konular\u0131 var, biraz evvel de bahsedildi \u0130srail K\u0131br\u0131s Rum Kesimiyle beraber i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor, devaml\u0131 \u015feyler yap\u0131yor. Ama T\u00fcrkiye\u2019nin bu konuda ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Bir s\u00f6z de \u00e7\u0131km\u0131yor, kar\u015f\u0131 bir \u015fey de \u00e7\u0131km\u0131yor. Ama bunlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131, bu sessizli\u011fin ac\u0131s\u0131n\u0131 belki y\u0131llar sonra hissedece\u011fiz ve anlayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Bir de bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan bir nokta var. K\u0131br\u0131s Adas\u0131n\u0131n hele hele Yunanistan\u2019\u0131n kontrol\u00fcne girmesi demek, T\u00fcrk-Yunan dengesinin ortadan kalkmas\u0131d\u0131r. Yani, zaten Ege\u2019de ciddi sorunlar\u0131m\u0131z var. Ege de ayr\u0131 bir konu, soru-cevaplarda olursa belki de\u011finme \u015fans\u0131na sahip olabiliriz. Bir de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n onlar\u0131n\u2026 Zaten ha K\u0131br\u0131s Rum y\u00f6netiminin kontrol\u00fcnde olsun, ha Yunanistan\u2019\u0131n kontrol\u00fcnde olsun. Asl\u0131nda o ikisi ayn\u0131 \u015fey, fark etmiyor ayn\u0131 ama\u00e7lar\u0131 ayn\u0131 hedefleri olan toplumdan bahsediyoruz.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu s\u00f6z\u00fc her zaman s\u00f6yledim, yine de s\u00f6yl\u00fcyorum. K\u0131br\u0131s sadece K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin meselesi de\u011fildir. Baz\u0131lar\u0131 \u00f6yle zannediyorlar, K\u0131br\u0131s sadece K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin meselesi midir? Hay\u0131r, K\u0131br\u0131s sadece K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin meselesi de\u011fildir, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenli\u011fi de s\u00f6z konusudur. Dolay\u0131s\u0131yla burada son s\u00f6z her zaman T\u00fcrk Milletinde ve T\u00fcrk Parlamentosu\u2019nda, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde olmak mecburiyeti var.<\/p>\n

Adil ve kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm nedir?<\/strong><\/p>\n

\u00c7ok k\u0131sa olarak, K\u0131br\u0131s\u2019ta e\u011fer ger\u00e7ekten adil kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm isteniyorsa, bunun ana parametresinin neler olmas\u0131 laz\u0131m? Onlara da de\u011finip, konu\u015fmam\u0131 tamamlamak istiyorum.<\/p>\n

Bir, iki e\u015fit egemen halka ve devlete dayal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmas\u0131 hayati \u00f6neme haiz. Buradan rahmetli Rauf Denkta\u015f\u2019\u0131 tekrar y\u00e2d ediyorum, an\u0131yorum hat\u0131ras\u0131n\u0131. Onun bu konular, \u00fczerinde en hassasiyetle durdu\u011fu temel noktalardan bir tanesi buydu. Yani, K\u0131br\u0131s\u2019ta e\u011fer bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olacaksa, bu iki e\u015fit egemen halka ve devlete dayal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olacak. Bu ne demek? Biraz kar\u0131\u015f\u0131k bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyoruz belki ama bu \u015fu demek. E\u011fer bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olduktan sonra \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131l\u0131rsa, K\u0131br\u0131s\u2019taki T\u00fcrk Devleti\u2019nin ba\u015fkan\u0131 kurucu devleti olarak o yasalar\u0131 o antla\u015fmalar\u0131 imzalamas\u0131 laz\u0131m ve sonra da mutlaka ve mutlaka o anla\u015fmalar\u0131n ilk \u00f6nce K\u0131br\u0131s\u2019taki parlamentodan ge\u00e7mesi ve kayda ge\u00e7irilmesi laz\u0131m. Bu fevkalade \u00f6nemli; \u00e7\u00fcnk\u00fc neticede bir federal devlete gidiyorsunuz.<\/p>\n

Biliyorsunuz genellikle federal devletler ba\u011f\u0131ms\u0131z devletleri kendi r\u0131zas\u0131yla birle\u015fmesiyle olur ve genellikle de federal devletler ayn\u0131 zamanda istedikleri anda bu federal devletler ayr\u0131lma hakk\u0131na sahip olmalar\u0131 laz\u0131m ama siz e\u011fer bu anla\u015fmalarda kurucu devlet olarak, K\u0131br\u0131s\u2019taki kurucu T\u00fcrk devleti olarak var oldu\u011funuzu bu anla\u015fmadan evvel baz\u0131 belgelere koyamazsan\u0131z ve bu anla\u015fma K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin devam\u0131 gibi bir yap\u0131ya sahip olursa, gelece\u011finiz riske girer; bu fevkalade \u00f6nemli olan hususlardan bir tanesi.<\/p>\n

Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131\u2026 \u015eimdi Garanti Antla\u015fmalar\u0131 dedi\u011finiz zaman, Garanti Antla\u015fmas\u0131, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fini garanti alt\u0131na al\u0131yor. Yani, bu uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde bir \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, siyasi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, g\u00fcvenli\u011fi, anayasas\u0131n\u0131n korunmas\u0131, bir noktada.<\/p>\n

\u015eimdi mevcut Garanti Antla\u015fmas\u0131 bize bu hakk\u0131 veriyor. Hatta 3. maddesi, T\u00fcrkiye\u2019nin gerekti\u011fi zaman tek ba\u015f\u0131na bu ama\u00e7lar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in adaya m\u00fcdahalesine de yetki veriyor; bu \u00e7ok \u00f6nemli, Garanti Antla\u015fmas\u0131. Peki, \u015fu anda Garanti Antla\u015fmas\u0131yla ilgili neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor? Onlara ben \u015fu anda de\u011finmeyece\u011fim, soru-cevaplar \u00fczerinde bu konulara sorarsan\u0131z, \u015fu anda nedir ortada, nas\u0131l olmas\u0131 laz\u0131m? O b\u00f6l\u00fcme b\u0131rakmak istiyorum.<\/p>\n

\u0130ttifak Antla\u015fmas\u0131 unutuluyor. \u0130ttifak Antla\u015fmas\u0131yla biz, orada T\u00fcrk askerini bulunduruyoruz. \u0130ttifak Antla\u015fmas\u0131 kalkarsa T\u00fcrk askerini tutamazs\u0131n\u0131z, T\u00fcrk askerini Adada tutan uluslararas\u0131 vesika \u0130ttifak Antla\u015fmas\u0131d\u0131r ve Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 ayn\u0131 zamanda K\u0131br\u0131s Anayasas\u0131\u2019n\u0131n, ekidir. Bunlar anayasal g\u00fcce sahip Antla\u015fmalardan bahsediyoruz, fevkalade \u00f6nemlidir.<\/p>\n

AB\u2019ye \u00fcyelik bir hayal mi?<\/strong><\/p>\n

Di\u011fer \u00f6nemli bir konu, AB m\u00fcktesebat\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131; \u015fimdi bana sorarsan\u0131z T\u00fcrkiye bir g\u00fcn AB \u00fcyesi olacak m\u0131? Ben T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi olabilece\u011fini hi\u00e7 zannetmiyorum.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi olmas\u0131 ger\u00e7ekten \u015fu anda bir hayalden fazla ileri gidecek bir nokta de\u011fil. Veriler g\u00f6stergeler, T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa Birli\u011fine tam \u00fcye olmas\u0131n\u0131 biraz \u00e7ok hayalci bir noktaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kanaatindeyim. \u015eimdi T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyesi olamayaca\u011f\u0131 bir ortamda, Yunanistan AB \u00fcyesi, K\u0131br\u0131s Rum Kesimi AB \u00fcyesi, bir de \u00e7\u00f6z\u00fcm buldunuz \u00e7\u00f6z\u00fcme evet dediniz. \u015eimdi burada e\u011fer K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkleri Avrupa Birli\u011fi m\u00fcktesebat\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu tedbirler almazsan\u0131z, bak\u0131n Avrupa Birli\u011fi m\u00fcktesebat\u0131 kullanarak K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar Avrupa Birli\u011fi, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerini \u00e7ok yak\u0131n bir zamanda az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcne getirir. Hi\u00e7 bundan \u015f\u00fcpheniz olmas\u0131n. Bu nedenle hep T\u00fcrkiye bunun \u00fczerinde \u0131srarla durmu\u015ftur. Demi\u015ftir ki T\u00fcrkiye AB \u00fcyesi oluncaya kadar \u2013ki olmas\u0131 bana g\u00f6re \u00e7ok zor- mutlaka baz\u0131 delegasyonlar\u0131n olmas\u0131 laz\u0131m ve bu delegasyonlar\u0131n da birincisi hukuk olmas\u0131 laz\u0131m; bu da \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta.<\/p>\n

\u015eimdi di\u011fer son kritik noktalardan bir tanesi ki en \u00f6nemli noktalardan bir tanesi, iki kesimlili\u011fin korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi: \u0130ki kesimlili\u011fin korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi denildi\u011fi zaman, sadece olaya l\u00fctfen n\u00fcfus a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmay\u0131n\u0131z. Sadece n\u00fcfus de\u011fil, m\u00fclkiyet de \u00f6nemli. Burada Birle\u015fmi\u015f Milletler kriterlerine g\u00f6re sarih n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011fu kavram\u0131 var. Yani, sarih n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011fu \u015fu: Y\u00fczde 51\u2019i bile sarih sayamazs\u0131n\u0131z, yani, y\u00fczde 51\u2019den daha y\u00fckseklerde olmas\u0131 laz\u0131m. Bu Birle\u015fmi\u015f Milletlerin bir parametresidir. Soru- cevaplarda sorulursa bu konulara daha detayl\u0131 gireriz. \u0130ki kesimlili\u011fin korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in sarih olarak hem n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011funu, hem de m\u00fclkiyet \u00e7o\u011funlu\u011funu kendi y\u00f6netece\u011finiz b\u00f6lgede elinizde bulundurman\u0131z mutlaka ve mutlaka zorunlu.<\/p>\n

\u015eu andaki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler bu konuyu dinamitliyor. \u015eu andaki y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerdeki hususlar, iki kesimlili\u011fi ve b\u0131rak\u0131n g\u00fc\u00e7lendirmeyi dinamitliyor. Detay\u0131na isterseniz sonra girelim.<\/p>\n

Son konu toprak ve harita d\u00fczenlemesi: \u015eimdi toprak ve harita d\u00fczenlemesi denildi\u011fi zaman \u015fu \u00f6nemli, siz Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fcvenlik konusunda bir anla\u015fmaya varmadan\u2026 Bak\u0131n buras\u0131n\u0131 tekrarlamak istiyorum. Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 art\u0131k bu \u00e7er\u00e7evede g\u00fcvenlik konular\u0131nda bir anla\u015fmaya varmadan, ana prensiplerde anla\u015fmadan toprak konusunu tart\u0131\u015fmaya girerseniz b\u00fcy\u00fck hata yapars\u0131n\u0131z, stratejik hata yapars\u0131n\u0131z ki \u015fu anda neredeyse yap\u0131lmak istenilen de bu. Bunun da detay\u0131na isterseniz soru-cevaplarda gireyim.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bize g\u00f6re kal\u0131c\u0131 ve adil bir bar\u0131\u015f istiyorsan\u0131z, bunun b\u00fcy\u00fck ana parametreleri var. \u0130ki e\u015fit egemen halka ve devlete dayal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc mutlaka d\u00fc\u015f\u00fcnmeniz laz\u0131m, Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131n suland\u0131r\u0131lmamas\u0131 laz\u0131m. Bak\u0131n, Garanti Antla\u015fmas\u0131 kalabilir, ama suland\u0131r\u0131l\u0131rsa berbat olur. Dolay\u0131s\u0131yla Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131, onu da soru-cevaplara detay\u0131n\u0131 b\u0131rakay\u0131m. AB m\u00fcktesebat\u0131n\u0131n birincil hukuk haline getirilmesi \u00e7ok \u00f6nemli, iki kesimlili\u011fin korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi \u00e7ok \u00f6nemli, toprak ve tabii ki harita d\u00fczenlemesi de \u00f6nemli parametrelerden bir tanesi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye \u0130svi\u00e7re\u2019de ne diyecek?<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin mill\u00ee davas\u0131 olan K\u0131br\u0131s konusu, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta \u0130svi\u00e7re\u2019de uluslararas\u0131 bir platformda konu\u015fulacak de\u011ferlendirilecek. \u015eimdi peki, bu konuda ben Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ndeki arkada\u015flarla da konu\u015ftum, bas\u0131na medyaya yans\u0131yan bilgiler d\u0131\u015f\u0131nda resm\u00ee a\u00e7\u0131klamalar yok. Ne g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek, ne yap\u0131lacak?<\/p>\n

\u015eimdi o kadar \u00f6nemli bir konu olan mill\u00ee davada, ben T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin bu konuda neler d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de duymad\u0131m. Bilmiyorum, belki ben duymam\u0131\u015f olabilirim. Yani, bu \u0130svi\u00e7re\u2019de yap\u0131lacak g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015fleri ne? Temel noktalara y\u00f6nelik neler s\u00f6yl\u00fcyorlar, neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar? Ben \u015fahsen duymad\u0131m. Bilmiyorum duyan\u0131n\u0131z var m\u0131? O zaman bu bir noktada bilin\u00e7li olarak yap\u0131l\u0131yor. Bilgi verilmiyor topluma. T\u00fcrkiye\u2019ye de bilgi verilmiyor, Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta da bilgi verilmiyor; bu fevkalade \u00f6nemli bir nokta.<\/p>\n

Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmas\u0131 ne kadar \u00f6nemli?<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi gelelim \u0130svi\u00e7re\u2019de yap\u0131lacak toplant\u0131lar baz\u0131nda tehlikeli may\u0131nlar nerede? Say\u0131n B\u00fcy\u00fckel\u00e7im \u00e7ok g\u00fczel de\u011findi, ben de bu konulara ili\u015fkin bir-iki de\u011ferlendirme yapmak istiyorum.<\/p>\n

\u015eimdi tabii ilk \u00f6nce en \u00f6nemli olan konu, Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131\u2026 Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 \u00fc\u00e7 devletin konusudur bir kere, bunu bir bilmemiz laz\u0131m, hat\u0131rlatmam\u0131z laz\u0131m baz\u0131lar\u0131na. Bu \u00fc\u00e7 devlet kimdir? T\u00fcrkiye, \u0130ngiltere, Yunanistan\u2026 Bu hal b\u00f6yleyken, Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131 bas\u0131na \u00e7\u0131kan a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan okudu\u011fumuz, \u00e7\u00fcnk\u00fc resm\u00ee bir a\u00e7\u0131klama yok. Bu Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131yla ilgili diyor ki iki husus da yanl\u0131\u015ft\u0131r. Neymi\u015f bu yanl\u0131\u015f olan? Bir, s\u0131f\u0131r asker, s\u0131f\u0131r garanti d\u00fc\u015f\u00fcncesi de yanl\u0131\u015ft\u0131r. Fakat noktas\u0131 virg\u00fcl\u00fc de\u011fi\u015fmez oldu\u011fu, yani, Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131n noktas\u0131n\u0131n ve virg\u00fcl\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fmez oldu\u011fu, biz bu konular\u0131 tart\u0131\u015fmam\u0131z demek de yanl\u0131\u015ft\u0131r. Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131 bu konunun muhatab\u0131 sen de\u011filsin, bir kere bunu bir a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edelim. Bu Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin Ba\u015fkan\u0131n\u0131n konusu de\u011fil. Bu konu T\u00fcrkiye\u2019nin ana konusu, bu konu Yunanistan\u2019\u0131n ana konusu, bu konu elbette \u0130ngiltere\u2019nin ana konusudur.<\/p>\n

Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131 b\u00f6yle konu\u015fuyor, ben T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti yetkililerinden bu konuya ili\u015fkin bir c\u00fcmle duymad\u0131m; bu fevkalade yanl\u0131\u015f bir husus. Devam ediyor diyor ki efendim Yunanistan art\u0131k ben garant\u00f6r olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum, K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131 da garantilere ihtiyac\u0131 yokmu\u015f, bizim var diyor. Yani, Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta bizim T\u00fcrklerin ihtiyac\u0131 var. Yani, \u015funu getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor: Garanti anla\u015fmas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirelim, maddelerini alt\u00fcst edelim, Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 sadece Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta ya\u015fayan K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkleri kapsas\u0131n. Bu da fevkalade yanl\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n

Di\u011fer bir ifadesi, belirli say\u0131da asker kals\u0131n. Evet, belirli say\u0131da asker kals\u0131n, 15 y\u0131l sonra ama 2033\u2019te tekrar bunlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irelim. Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 ger\u00e7ekten K\u0131br\u0131s konusunun en \u00f6nemli temel direklerinden birisidir. Buradan ben Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131\u2019ya \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorum, \u015funu ifade ediyorum. Bak\u0131n\u0131z, bu Garanti Antla\u015fmalar\u0131 ve ittifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131 e\u011fer siz noktas\u0131 ve virg\u00fcl\u00fcyle bug\u00fcn oynarsan\u0131z, yar\u0131n bu anla\u015fmalar biter ortadan kalkar. Bu kalkma durumunda da ne K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin g\u00fcvenli\u011fi s\u00f6z konusu olur, ne de bundan sonra neler olaca\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olur.<\/p>\n

Buradan dolay\u0131s\u0131yla \u015fu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 \u00f6zellikle yapmak istiyorum ben de. Bu Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131yla ilgili olarak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin nedir politikas\u0131, ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar? Acaba Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin ona s\u00f6yledi\u011fi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi mi aksettiriyor? Yoksa bu d\u00fc\u015f\u00fcnce sadece Say\u0131n Ak\u0131nc\u0131\u2019ya m\u0131 ait? Bilmiyoruz, ama tekrar \u015funu ifade etmek laz\u0131m. Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131\u2019n\u0131n noktas\u0131yla virg\u00fcl\u00fcyle oynarsan\u0131z, o antla\u015fmalar elinizden kayar gider ve K\u0131br\u0131s\u2019 da kayar gider.<\/p>\n

Bak\u0131n, Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 her \u015feyin d\u0131\u015f\u0131nda, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019ne tek tarafl\u0131 olarak, tek ba\u015f\u0131na K\u0131br\u0131s\u2019a m\u00fcdahale hakk\u0131n\u0131 dahi veriyor bu Antla\u015fma. Siz bunu e\u011fer m\u00fczakereye a\u00e7arsan\u0131z, \u00e7ok tehlikeli bir yolun ba\u015flang\u0131c\u0131na gidersiniz.<\/p>\n

\u015eimdi \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta yap\u0131lacak toplant\u0131lar\u0131n iki kademede olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla. \u0130lk \u00f6nce iki toplum beraber olacaklar, sonra da bir konferans deniliyor, galiba 12 Ocak\u2019ta yan\u0131lm\u0131yorsam. 12 Ocak\u2019taki bu toplant\u0131ya \u00fc\u00e7 garant\u00f6r devlet, art\u0131 iki toplum, bir de Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeleri de kat\u0131lacak gibi bir bilgi var. Ne kadar do\u011fru, ne kadar yanl\u0131\u015f bilmiyorum. Bu da anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor bir olay; yani, \u015fimdi bu Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 \u00fc\u00e7 devletin konusu, bu konular\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir toplant\u0131ya Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyeleri niye kat\u0131l\u0131yor? Basit, sonu\u00e7 ortada. T\u00fcrkiye\u2019ye bask\u0131 sa\u011flamakt\u0131r, bask\u0131 unsuru olmakt\u0131r. Belki de orada \u00f6nerecekleri \u00e7arelerden bir tanesi, i\u015fte biz Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi olarak karar veriyoruz veya size bu konuda s\u00f6z ve destek veriyoruz. Belki Birle\u015fmi\u015f Milletler Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fcn\u00fc tamamen veya g\u00fc\u00e7lendirerek orada bulundurulacak hal tarzlar\u0131 g\u00fcdecekler.<\/p>\n

\u015eimdi bu toplant\u0131n\u0131n 9-10-11 Ocak\u2019ta iki toplum aras\u0131nda olmas\u0131, sonra 12 Ocak\u2019ta konferansa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve bu konferansta \u00f6zellikle g\u00fcvenlik konular\u0131n\u0131n ki bunlar Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Buna T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin en \u00fcst seviyede kat\u0131lmas\u0131n\u0131 ki Say\u0131n \u015e\u00fckr\u00fc Elekda\u011f ifade ettiler Say\u0131n B\u00fcy\u00fckel\u00e7i. \u00c7ok do\u011frudur, ben de y\u00fczde y\u00fcz kat\u0131l\u0131yorum, bu tuzakt\u0131r. Yani, bu \u0130svi\u00e7re\u2019de yap\u0131lacak toplant\u0131lar K\u0131br\u0131s konusunda bir tuzakt\u0131r. Sizi taviz vermeye, sizi zorlamaya gidiyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00f6zellikle 12 Ocak ve devam\u0131nda yap\u0131lacak toplant\u0131lara T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletinin en \u00fcst seviyede kat\u0131lmas\u0131n\u0131n da ben de do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatini ta\u015f\u0131yorum ve ayn\u0131 kanaati payla\u015f\u0131yorum.<\/p>\n

Di\u011fer \u00f6nemli bir konu, bak\u0131n\u0131z toprak ve g\u00fcvenlik konusu birbirinden ayr\u0131lmaz. Toprak ve g\u00fcvenlik konusu dedi\u011finiz zaman kar\u015f\u0131n\u0131za Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. \u015eimdi anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla \u00e7eli\u015fkili ifadeler var. Fakat sanki 9-10 Ocak\u2019ta, \u00f6zellikle 11 Ocak\u2019ta T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n, iki taraf\u0131n da toprakla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve haritalar\u0131n\u0131 sunaca\u011f\u0131 ifadeleri var. \u015eimdi siz Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmadan, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 bile belki do\u011fru de\u011fil, ama o konu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeden toprak konusuna girerseniz, haritalar konusuna girerseniz, bu da fevkalade stratejik bir hata olur, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f olur. Orada zaten T\u00fcrkiye devaml\u0131 taviz vermeye gidiyor. Annan plan\u0131nda 29,2\u2019ye gelinmi\u015fti. Sonra bu zorlamalarla i\u015fte 30,8\u2019e vesaireye \u00e7ekildi. \u015eimdi bilgiler do\u011fruysa, yine 29,2 ama Rum taraf\u0131 herhalde 28 \u00fczerinde istedikleri \u015fekilde bilgiler var ama burada \u00f6nemli olan \u015fu: Siz Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131 noktas\u0131na virg\u00fcl\u00fcne dokunmayaca\u011f\u0131n\u0131n garantisini almadan, toprak konusunun tart\u0131\u015fmas\u0131na girerseniz b\u00fcy\u00fck hata yapars\u0131n\u0131z. Burada \u00f6nemli olan budur. Garanti ve \u0130ttifak Antla\u015fmalar\u0131n\u0131 garantiye almadan, bozulmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlamadan g\u00f6rmeden toprak konusuna girer taviz verirseniz, burada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck stratejik hata yapars\u0131n\u0131z, \u00e7ok yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>D\u00fcn G\u00fczelyurt, bug\u00fcn Karpaz!<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi G\u00fczelyurt hep tart\u0131\u015fmada, Annan plan\u0131nda da tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan bir tanesiydi. \u015eimdi bir de Karpaz\u2019\u0131 \u00e7\u0131kartt\u0131lar do\u011fruysa, bas\u0131ndan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z. Karpaz niye \u00e7\u0131kt\u0131? Nedeni \u00e7ok a\u00e7\u0131k, Do\u011fu Akdeniz Suriye\u2019ye b\u00f6yle burun gibi uzanan bir par\u00e7a. Acaba Karpaz\u2019\u0131n Rum taraf\u0131na verilmesini istemenin alt\u0131nda ba\u015fka nedenler mi var? Onu da \u00e7ok iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m.<\/p>\n

Bu arada diyorlar ki G\u00fczelyurt ve Karpaz\u2019\u0131 siz bize verin, biz bu b\u00f6lgelerde size \u00f6zel b\u00f6lge federal b\u00f6lgeler filan verelim. Bunlar aldatmacad\u0131r, bunlar sizi tamamen iki kesimlili\u011fin yok edilmesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar kuzeye gelirlerse\u2026<\/strong><\/p>\n

Son olarak \u015funa da de\u011finelim; iki kesimlilik \u00e7ok \u00f6nemli. \u015eimdi yine a\u00e7\u0131k kaynak bilgilerine g\u00f6re, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin h\u00e2lihaz\u0131rdaki n\u00fcfusu 220 bin civar\u0131nda hesap ediliyor. \u0130\u015fte bunun y\u00fczde 20\u2019sine tekab\u00fcl eden bir rakam da K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n kuzeye gelmesi. Yani, bu da 44 bin civar\u0131nda hemen hemen. Annan plan\u0131nda da ayn\u0131yd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu bir noktada Annan plan\u0131n\u0131n bir devam\u0131 gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u015eimdi bunun yan\u0131nda, bu \u00f6zellikle iki kesimlilikte geriye g\u00f6t\u00fcren, Annan plan\u0131ndan bile \u2013ki be\u011fenmedi\u011fimiz- geriye g\u00f6t\u00fcren \u00f6nemli bir nokta var. Bak\u0131n\u0131z, Annan plan\u0131nda bu yoktu. Annan plan\u0131 daha do\u011frusu \u015f\u00f6yleydi. Deniliyordu ki g\u00fcneydeki K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar, i\u015fte bu 44 binin d\u0131\u015f\u0131nda sadece kuzeye ge\u00e7ici kalma ve tatil yapma nedeniyle gelebilir. Annan plan\u0131nda \u00f6yleydi. \u015eimdi ne deniliyor? \u015eimdi diyor ki s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n her yerine gelebilir, i\u015f kurabilir, kalma hakk\u0131na sahip olabilir. Kalma hakk\u0131, m\u00fclk sahibi olabilir.<\/p>\n

\u015eimdi baz\u0131 akl\u0131 evveller diyorlar ki efendim ne olacak? \u0130\u015fte bu i\u015f kurabilme kalma, m\u00fclkiyet edinme \u00f6nemli de\u011fil, oy hakk\u0131 veremez. Yanl\u0131\u015f! Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin bu konuda karar\u0131 var. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi karar\u0131 diyor ki bireylerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 hizmet ald\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerde, o hizmeti veren uygulayan otoritenin se\u00e7imlere kat\u0131lma hakk\u0131 vard\u0131r. Siz bu K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n kuzeye kal\u0131c\u0131 \u015fekilde gelmelerine, yani, kalma hakk\u0131 verirseniz, en k\u0131sa zamanda\u2026 G\u00f6r\u00fcls\u00fcn bu konu, bu \u00e7ok \u00f6nemli, Kuzey K\u0131br\u0131s\u2019ta K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler az\u0131nl\u0131k durumuna d\u00fc\u015fer, hemen ertesi g\u00fcn d\u00fc\u015fer. Annan plan\u0131nda bile g\u00fcneyden gelecek K\u0131br\u0131sl\u0131 Rumlar\u0131n kuzeye gelmesi y\u0131llara s\u00e2riydi. B\u00fcy\u00fckel\u00e7i hat\u0131rlar, y\u0131llara s\u00e2riydi. \u015eimdi bu plan ne diyor biliyor musunuz? Antla\u015fma imzaland\u0131, ertesi g\u00fcn bu 44 bin ki\u015fi hemen gelecek. Bu berbat bir \u015fey; yani, \u00f6zellikle iki kesimlilik, iki toplumlulu\u011fu siz \u00f6ld\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, hele s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da gelirse. Bu s\u00f6z konusu olamaz yani, bunun bence d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi bile fevkalade yanl\u0131\u015f bir \u015feydir.<\/p>\n

Cenevre\u2019den \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7\u0131kar m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Bir de bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu var. Daha \u00f6nce K\u0131br\u0131s g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in kriterlerine g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu. Be\u011fenirsiniz be\u011fenmezsiniz, ama genelde baz\u0131 yine kriterler tespit edilmi\u015fti. Burada Say\u0131n Rauf Denkta\u015f\u2019\u0131n da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck eme\u011fi var. \u015eimdi bunlardan bir tanesi mesela bu iki toplumluluk iki kesimlilikte, b\u00f6lgelerde toplumlar\u0131n sarih n\u00fcfus ve m\u00fclkiyet \u00e7o\u011funlu\u011funa sahip olmas\u0131yd\u0131; bu fevkalade \u00f6nemli bir konu.<\/p>\n

\u015eimdi \u015feyi duyuyoruz, d\u00f6rt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck. D\u00f6rt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck nedir? Avrupa Birli\u011fi M\u00fcktesebat\u0131\u2026 Ne g\u00f6r\u00fcyoruz? \u00d6zel b\u00f6lgeler olsun. Ne g\u00f6r\u00fcyoruz? Yasal ikamet olsun, kalma hakk\u0131 olsun. Yani, konu biraz Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00e7er\u00e7evesinden Avrupa Birli\u011fi \u00e7er\u00e7evesine do\u011fru kayd\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Netice olarak \u015funu s\u00f6ylemek uygun olur. Bu Cenevre\u2019de g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn parametreleri ve bu parametreler sonucunda muhtemel \u00e7\u0131kabilecek bir sonuca bakmak gerekirse, bir kere \u015funu hi\u00e7 unutmay\u0131n. Sonu\u00e7 Annan plan\u0131ndan bile k\u00f6t\u00fc. Bu \u00e7ok net, Annan plan\u0131ndan bile k\u00f6t\u00fc bir \u00e7\u00f6z\u00fcmle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yas\u0131n\u0131z. O g\u00fcnlerde hat\u0131rlay\u0131n 2004\u2019te, T\u00fcrkiye bu konularla yat\u0131p kalk\u0131yordu ve bu konulara olan hassasiyeti ortadayd\u0131, \u015fimdi hi\u00e7 yok. Ama bu parametreler i\u00e7indeki bir \u00e7\u00f6z\u00fcm, ifade etti\u011fim gibi Annan plan\u0131n\u0131n sizi \u00e7ok \u00e7ok \u00e7ok\u00a0 gerilerine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Netice olarak \u015fu: Yunanistan Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi, K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131 Avrupa Birli\u011fi \u00fcyesi; e\u011fer K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme evet diyorsa, yine unutmay\u0131n o \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015fudur. K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin en k\u0131sa zamanda az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fclme plan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

SORULAR<\/strong><\/p>\n

Se\u00e7kin Ahmet \u00c7AKIR-<\/strong> Sakarya \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc son s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisiyim. \u00d6ncelikle Say\u0131n Feyzio\u011flu te\u015fekk\u00fcr ediyorum s\u00f6z\u00fc bana verdi\u011finiz i\u00e7in Emekli B\u00fcy\u00fckel\u00e7im Elekda\u011f ve Emekli Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131m Say\u0131n Ba\u015fbu\u011f, sizi sevgiyle ve sayg\u0131yla selaml\u0131yorum.<\/p>\n

Say\u0131n Elekda\u011f benim size bir sorum var ilk olarak. Annan plan\u0131 ge\u00e7mi\u015fte K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler taraf\u0131ndan y\u00fczde 65 veya y\u00fczde 75 oran\u0131yla kabul edilmi\u015fti. O tarihte kabul edilmesinin \u2013ki daha a\u011f\u0131r \u015fartlar var \u015fimdi- bu zamanda da b\u00f6yle bir referanduma gidilse yine kabul edilir mi sizce? Bunu sormak istiyorum.<\/p>\n

Di\u011fer bir sorum Say\u0131n Ba\u015fbu\u011f\u2019a olacak, emekli Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131m\u0131z Ba\u015fbu\u011f, sizi tekrar sevgiyle selaml\u0131yorum. Ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011funuz s\u00fcre\u00e7te o d\u00fczmece davalardaki duru\u015funuzdan bir ad\u0131m olsun taviz vermediniz. Bunun i\u00e7in size ayr\u0131ca te\u015fekk\u00fcr etmek istiyorum. Orada yapm\u0131\u015f oldu\u011funuz m\u00fccadelede, ben de bizzat kat\u0131lma \u015fans\u0131na sahip olmu\u015ftum. Yine olsa yine tabii ki de hep b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk gen\u00e7leri olarak gelece\u011fiz, hi\u00e7 endi\u015feniz olmas\u0131n.<\/p>\n

Benim size biraz konunun d\u0131\u015f\u0131nda olacak, ama ba\u015fka bir sorum olacak. Bug\u00fcn T\u00fcrk \u00d6zel Kuvvetleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclme \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisinde. Bug\u00fcn i\u00e7erisindeki bir\u00e7ok komutanlar tasfiye ediliyor ve KPSS 50 puanla T\u00fcrk \u00d6zel Kuvvetleri\u2019ne girme \u015fans\u0131 sa\u011flanmaya ba\u015fland\u0131. \u015eu anda ba\u015fvurular al\u0131nmakta. Bunu nas\u0131l yorumluyorsunuz? \u015e\u00f6yle yorumlar var; ge\u00e7mi\u015fte Saddam\u2019\u0131n ikinci bir ordusu vard\u0131 Cumhuriyet Muhaf\u0131zlar\u0131 diye. Bug\u00fcn de Tayyip\u2019in ikinci bir ordusu kurulmas\u0131 \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisinde olundu\u011fu s\u00f6yleniyor. Buna kat\u0131l\u0131yor musunuz? Devletin en d\u00fc\u015f\u00fck yerlerine bile 50 puanla al\u0131nm\u0131yor KPSS\u2019yle, ama d\u00fcnyan\u0131n en iyi ordusuna -hatta NATO\u2019dan tescillenmi\u015f bu- 50 puanla subay-astsubay al\u0131nmas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n

Te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

\u0130lker BA\u015eBU\u011e (Eski Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131)- <\/strong>\u015eimdi 2004\u2019te Annan plan\u0131 s\u00fcrecine d\u00f6nersek, denilenlere kat\u0131l\u0131yorum. O d\u00f6nemde \u00f6zellikle T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti H\u00fck\u00fcmeti, bu Annan plan\u0131n\u0131n K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler taraf\u0131ndan kabul edilmesi, evet oyu verilmesi y\u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir propaganda faaliyeti y\u00fcr\u00fctt\u00fc, do\u011frudur.<\/p>\n

Burada iki fakt\u00f6r var. Bunlardan bir tanesi, i\u015fte o s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye\u2019nin AB ili\u015fkileri, yani, g\u00f6r\u00fc\u015fmeyle ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi al\u0131nmas\u0131 konusu vard\u0131. O d\u00f6nemlerde ve \u00f6zellikle iktidar partisi i\u00e7in AB ili\u015fkileri hayati \u00f6neme haizdi; bu bir etken bir fakt\u00f6r. \u015eimdi bu pek yok bu fakt\u00f6r, bir kere onu \u00f6yle g\u00f6relim.<\/p>\n

Ama esas \u00f6nemli olan, belki de bunu kitapta yazd\u0131k, ama belki de ilk defa s\u00f6yl\u00fcyorum veya s\u00f6yleyece\u011fim. 2004 Annan plan\u0131 s\u00fcrecinde, bizim D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok riskli bir hareket tarz\u0131n\u0131 kabul etti. Riskliydi, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck riskliydi. Bence pek do\u011fru de\u011fildi. Nedir o riskli hareket tarz\u0131? Dediler ki veya de\u011ferlendirmeleri \u00f6yleydi, Rum taraf\u0131 hay\u0131r diyecek kesin. O halde biz evet diyelim ve bunun faydas\u0131n\u0131 alal\u0131m. Bu tabii \u00e7ok riskli bir hareket tarz\u0131, ya aksi olursa? Bu da o \u00f6zellikle 2004\u2019te y\u00fczde 65\u2019e varan evet oyunun \u00e7\u0131kmas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fc. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlar Say\u0131n B\u00fcy\u00fckel\u00e7im de, oyun plan\u0131 K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131n\u0131n hay\u0131r diyece\u011fi tezine veya hipotezine dayan\u0131yordu. Bu riskli, ya olmazsa!<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bu iki fakt\u00f6r bir noktada o y\u00fczde 65\u2019in al\u0131nmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck etken oldu. Bug\u00fcn bu fakt\u00f6rler yok ve ben de kat\u0131l\u0131yorum. E\u011fer bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olur da, bir referanduma giderse, ben kolay kolay K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin buna \u00e7o\u011funlukla evet diyece\u011fini pek d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum, o \u015fekilde de\u011ferlendirmiyorum.<\/p>\n

\u0130kinci sorunuza gelince, konu K\u0131br\u0131s\u2019la ilgili de\u011fil, ama K\u0131br\u0131s kadar \u00f6nemli bir konu. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131yla ilgili bir konu ve hatta daha a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyeyim, K\u0131br\u0131s\u2019tan daha \u00f6nemli bir konu. Ama T\u00fcrkiye\u2019de bu konunun \u00f6nemini daha anlayanlar yok.<\/p>\n

Mustafa Kemal Atat\u00fcrk ne demi\u015ftir? \u201cBir ordunun k\u0131ymeti komuta heyetinin k\u0131ymetiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.\u201d Yani, ordu demek komutan demek, komutan demek ne demek? Subay demek. \u015eimdi bu konu fevkalade \u00f6nemli. \u015eimdi 15 Temmuz 2016 darbe giri\u015fiminden sonra, burada da bir ironi mi dersiniz bir benzetme mi dersiniz? Bak\u0131n, K\u0131br\u0131s\u2019ta 74\u2019de Nicos Samson\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 darbe de 15 Temmuz\u2019dur, T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz Temmuz ay\u0131nda ya\u015fanan darbe tarihi de ayn\u0131 tarih. O da bilemiyorum, tarihin cilvesi.<\/p>\n

\u015eimdi bu ba\u015far\u0131s\u0131z darbe giri\u015fiminden sonra OHAL ilan edildi ve OHAL kapsam\u0131nda h\u00fck\u00fcmet kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler \u00e7\u0131kartt\u0131. Kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin yap\u0131lanmas\u0131yla ilgiliydi ki bu konulara yan\u0131lm\u0131yorsam T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa ben a\u00e7\u0131k \u015fekilde de\u011findim. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z, 1 A\u011fustos 2016 g\u00fcn\u00fc CNN\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z programda bunlara de\u011findim.<\/p>\n

\u015eimdi \u00e7ok konu var. T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleriyle ilgili birden fazla konu var. Ama \u00fcz\u00fclerek g\u00f6r\u00fcyorum ki kamuoyu da ve bu konuyla ilgili olan ki\u015filer de o konular\u0131n i\u00e7inde en \u00f6nemli konunun daha h\u00e2l\u00e2 fark\u0131nda de\u011filler. Ben bunu 1 A\u011fustos\u2019ta da s\u00f6yledim, bu kitapta da son kitab\u0131m\u0131zda da var. Ge\u00e7en g\u00fcn yine bir televizyon program\u0131nda da s\u00f6yledim. Bak\u0131n, \u015fimdi hep baz\u0131 g\u00fcncel konulara veya kamuoyunda \u00e7ok \u00f6ne \u00e7\u0131kan konular\u0131 \u00f6nemsiyoruz, di\u011fer \u00fczerinde durulmayan konular\u0131n \u00f6nemini bilmiyoruz. Tabii bunu da yetkili ve ilgili bilgili ki\u015filerin kamuoyunun dikkatine sunmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

\u015eimdi mesela bir GATA konusu. Tabii ki b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015f, ama herkes bunu konu\u015fuyor. Tamam, do\u011fru GATA konusu. Bug\u00fcn \u00f6zellikle ter\u00f6rle m\u00fccadelede \u00e7ok ciddi sorunlar var. Efendim i\u015fte Genelkurmay Kara Kuvvetleri Mill\u00ee Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiler bu d\u00f6nem\u2026 Fakat de\u011ferli dinleyiciler, burada esas\u0131nda en \u00f6nemli konu \u015fu. En \u00f6nemli konu bana sorarsan\u0131z ki ben bunu defalarca kamuoyuyla da payla\u015ft\u0131m. Bu kanun h\u00fckm\u00fcndeki kararnamelerle Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi\u2019nin kurulmas\u0131d\u0131r. En \u00f6nemli konu bana sorarsan\u0131z, hayatidir, T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131yla ilgilidir ve a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorum K\u0131br\u0131s\u2019tan daha \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin bekas\u0131na hayati tehdit alan bir konudur bu konu.<\/p>\n

Sorsam burada bu Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesiyle ne yap\u0131l\u0131yor? Ben \u00e7ok net cevap alabilece\u011fimi zannetmiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konu\u2026 Ben \u00fc\u00e7 defa bu konuyu getirdim, ama h\u00e2l\u00e2 daha pek g\u00fcndeme geldi\u011fi kanaatinde de\u011filim. Bak\u0131n ne oluyor? Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi kuruluyor. Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi\u2019nin ba\u015f\u0131na bir rekt\u00f6r atan\u0131yor. A olur, B-C olur, ben onun \u00fczerinde durmuyorum. O rekt\u00f6r kime ba\u011fl\u0131 direkt olarak? Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131. Peki, Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi\u2019nin alt\u0131nda neler var? Neler var biliyor musunuz? Kara Harp Okulu, Hava Harp Okulu, Deniz Harp Okulu. Subaylar\u0131n\u0131z\u0131 yeti\u015ftiriyorsunuz. Biraz evvel ne dedik? Bir ordu subayd\u0131r dedik. \u015eimdi Harp Okullar\u0131 Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesinin alt\u0131nda. Ne var bunun alt\u0131nda ba\u015fka? Kara Harp Akademisi, Deniz Harp Akademisi, Hava Harp Akademisi. Bu da Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi\u2019nin alt\u0131nda. Birisi subay yeti\u015ftirecek, kime? Kara Kuvvetlerine, Hava Kuvvetlerine, Deniz Kuvvetlerine. \u00d6b\u00fcr\u00fc ne yeti\u015ftirecek? Kurmay subay yeti\u015ftirecek, i\u015fte komuta heyeti diyoruz. Kime yeti\u015ftirecek? Kara Kuvvetleri, Deniz ve Hava Kuvvetlerine. Bu \u00fcniteler buraya ba\u011fland\u0131. Tarihsel \u00fcniteler bak\u0131n, Harp Okulu dedi\u011finiz zaman 1834\u2019de kurulan bir m\u00fcesseseden bahsediyoruz. Kara Harp Akademileri dedi\u011fimiz zaman 1848\u2019de kurulan bir tarihsel yap\u0131dan bahsediyoruz.<\/p>\n

Diyebilirsiniz ki nedir burada sorun? Sorun \u015fu: Bu Harp Okullar\u0131 ve Harp Akademileri \u00fczerinde ne Kuvvet Komutanlar\u0131n\u0131n, ne Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131n\u0131n hi\u00e7bir yetkisi ve otoritesi yok. Bu d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde olmaz. Ben bunu Amerika\u2019ya da gitti\u011fimde, orada \u00f6zellikle Mill\u00ee Savunma \u00dcniversitesi\u2019nde de konu\u015ftum, anlatt\u0131m. Dediler, b\u00f6yle mi? B\u00f6yle bir \u015fey olmaz. Yani, dedim ki \u015fimdi sizin West Point -Harp Okulu Amerikal\u0131lar\u0131n-, bunu alal\u0131m West Point\u2019i Kara Kuvvetlerinin filan Genelkurmay\u2019a da ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n, bir Bakan\u2019a ba\u011fl\u0131 bir yere verelim. M\u00fcmk\u00fcn de\u011fil dediler, b\u00f6yle \u015fey olmaz.<\/p>\n

Bak\u0131n, bir Amerika\u2019da bir de T\u00fcrkiye\u2019de istisnai bir durum var idi. Amerika\u2019da devam ediyor. T\u00fcrkiye\u2019de de istisnaiydi. Kara Harp Okulu, bizde hep Kara Kuvvetleri Komutan\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Deniz ve Hava Harp Okullar\u0131 e\u011fitim komutanl\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r; bu \u00f6nemli.<\/p>\n

\u015eimdi peki, nedir sonu\u00e7? Sorun \u00e7ok do\u011fru karde\u015fim, \u015fimdi Kuvvet Komutanlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle Kara Harp Okullar\u0131na giren \u00f6\u011frenciler \u00fczerinde hi\u00e7bir yetkisi kontrol vesairesi yok, emir komuta zincirinin i\u00e7inde de\u011fil. O Kara Harp Okulundaki veya Deniz-Hava Harp Okulundaki \u00f6\u011fretim konusuna direkt m\u00fcdahale etme durumu yok. Harp Akademileri\u2019 de ayn\u0131 \u015fekilde, Kuvvet Komutanl\u0131klar\u0131 ve Genelkurmay tamamen zincir d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Ben bunu ge\u00e7en de s\u00f6yledim bir yerde, televizyonda s\u00f6yledim herhalde. Dedim ki d\u00fcnyada bir \u00f6rnek g\u00f6sterin, Harp Okulunun, Kuvvet Komutan\u0131na ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bir devlet g\u00f6sterin. Biz de diyelim ki varm\u0131\u015f peki, diyelim. Bu olmaz. Yani, \u015fimdi siz bir kuvvete subay yeti\u015ftiriyorsunuz, ama diyorsunuz ki Kara Kuvvetleri Komutan\u0131na, sen bu subaylar\u0131n ne se\u00e7imine ne niteli\u011fine kar\u0131\u015fma, e\u011fitim \u00f6\u011fretimine kar\u0131\u015fma, ben se\u00e7eyim oturay\u0131m e\u011fiteyim sonra sana vereyim, ondan sonra sen bunu kullan. Bu benim uykular\u0131m\u0131 ka\u00e7\u0131ran konu ve burada ba\u011f\u0131r\u0131yorum, a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorum. Ama kimse fark\u0131nda de\u011fil bunun.<\/p>\n

E\u011fer bu d\u00fczen de\u011fi\u015fmez ise, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri\u2019nin uzun vadede gelece\u011fini g\u00f6remezsiniz. Bu ne demektir? Bu co\u011frafyada bu orduyu yok ederseniz, T\u00fcrkiye\u2019yi yok edersiniz, beka sorunuyla ilgili bir konudur ve fevkalade yanl\u0131\u015ft\u0131r. Burada \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz ba\u011f\u0131r\u0131yoruz, ama maalesef sesimize yank\u0131 olmuyor. Bu f\u0131rsat\u0131 verdi\u011fin i\u00e7in \u00f6zellikle ben te\u015fekk\u00fcr ediyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok \u00f6nemli bir konu.<\/p>\n

Bak\u0131n \u015funu da s\u00f6yledik.\u00a0 Birisi 1834\u2019de, birisi 1848\u2019de kurulmu\u015f, 2016 y\u0131l\u0131na kadar gelmi\u015f kurumlar. Bu orduyla kimlerin sorunu oldu. Abd\u00fclhamit\u2019in de oldu\u2026 Abd\u00fclhamit bile ne Harp Akademisini kapatmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, ne Harp Okulunu kapatmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. B\u00f6yle \u015fey olur mu? Olmaz b\u00f6yle \u015fey.<\/p>\n

Efendim hepinize te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Kaynak: <\/em><\/strong>Basa, N. (Ed.) (2017). K\u0131br\u0131s\u2019ta Son S\u00f6z!.. Kim S\u00f6yleyecek?. Ankara: T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Yay\u0131nlar\u0131<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u0131br\u0131s Paneli’nde \u0130lker Ba\u015fbu\u011f \u00f6zetle der ki “Yunanistan AB \u00fcyesi, K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131 AB \u00fcyesi; e\u011fer K\u0131br\u0131s Rum taraf\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme evet diyorsa, yine unutmay\u0131n o \u00e7\u00f6z\u00fcm, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin en k\u0131sa zamanda az\u0131nl\u0131k stat\u00fcs\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fclme plan\u0131d\u0131r.”<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":445,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,68,69],"tags":[],"coauthors":[4],"class_list":["post-444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","category-yakin-cografya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=444"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}