![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1821873_620x410.jpg\")
<\/h4>\nBu yaz\u0131, Devlet Eski Bakan\u0131 ve \u00c7iller d\u00f6neminde g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan ancak rafa kald\u0131r\u0131lan proje, il\u00adgin\u00e7 bir \u015fekilde AKP iktidar\u0131 d\u00f6neminde de g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Hem de Ba\u015fbakan Erdo\u011fan’\u0131n a\u011fz\u0131ndan. Erdo\u011fan’\u0131n “\u00dc\u00e7 \u0130stanbul Projesi” ya da “hayalindeki \u0130stanbul”, belediyecilik ge\u00e7mi\u015fi ve \u0130stanbul sevdas\u0131 sebebiyle bu \u015fehre ne kadar \u00f6nem verdi\u011finin g\u00f6stergesi gibi de\u011ferlendirilir\u00adken, yepyeni ve Erdo\u011fan’a \u00f6zg\u00fc bir proje olarak sunulmu\u015ftur. Oysa bu proje de \u00c7iller d\u00f6neminde de\u015fifre edilen plan\u0131n devam\u0131 ve olgunla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f halinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n Erdo\u011fan’\u0131n bu y\u0131l\u0131n Ocak ay\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, medya\u00adn\u0131n da “\u00dc\u00e7 \u0130stanbul Projesi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile verdi\u011fi haberlerde, projenin amac\u0131n\u0131n “\u0130stanbul’u, m\u00fcze, k\u00fclt\u00fcr, moda ve turizm merkezi \u00f6zellikleriy\u00adle” d\u00fcnya ba\u015fkentleriyle yar\u0131\u015f\u0131r hale getirmek, b\u00f6ylece 2010 y\u0131l\u0131nda 10 milyar dolar turizm geliri elde etmek oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Erdo\u011fan’\u0131n “Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana hayalini kurdu\u011fu \u0130stanbul’u yarat\u00admak” i\u00e7in K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131’na 100 milyon lira kaynak aktard\u0131\u00ad\u011f\u0131, projenin \u00f6n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 da belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n Burada en dikkat \u00e7ekici husus, \u00f6ncelikle \u0130stanbul’un, “uygarl\u0131k, k\u00fclt\u00fcr, sanat etkinlikleri merkezi; turistik ticaret merkezi; m\u00fczeleri, tarihi dokusu, kongre imkanlar\u0131 ile Bo\u011fazi\u00e7i ve inan\u00e7 merkezi olma \u00f6zellikle\u00adrinin” \u00fczerinde durulmas\u0131d\u0131r. Erdo\u011fan’\u0131n \u00dc\u00e7 \u0130stanbul Projesinin detay\u00adlar\u0131na gelince:<\/p>\n -Tarihi Yar\u0131mada-Suri\u00e7i, Beyo\u011flu-Galata Port ve Kilyos- Kumburgaz \u015feklinde planlanan projelerle Suri\u00e7i ve Beyo\u011flu bir m\u00fcze kente, Kilyos ve Kumburgaz bir turizm cennetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek.<\/em><\/p>\n -Projenin ilk a\u015famas\u0131nda Ayasofya, Sultanahmet gibi \u00e7ok de\u011ferli eserlerin bulundu\u011fu tarihi yar\u0131mada, bir m\u00fcze kenti haline getirilecek. B\u00f6lgede restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7evre d\u00fczenlemeleri yap\u0131larak tarihe sahip \u00e7\u0131k\u0131lacak.<\/em><\/p>\n -Beyo\u011flu’nda ise sinema, tiyatro, sergi, konferans, g\u00f6steri, semi\u00adner, moda merkezleri kurulacak. Turizme y\u00f6nelik y\u00fcksek standartl\u0131 markal\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131laca\u011f\u0131 ticaret merkezleri olu\u015fturulacak. \u0130stiklal Caddesi’ne tamamen el at\u0131lacak, restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131larak, binalar\u0131n cepheleri giydirilecek ve tarihi doku korunarak, butik oteller kurulacak.<\/em><\/p>\n -\u0130stanbul sil\u00fcetini olumlu y\u00f6nde etkilemek amac\u0131yla b\u00f6lgede yo\u00ad\u011funla\u015fan tarihi doku \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lacak, tarihi yap\u0131lar korunarak, bu fonk\u00adsiyonlar\u0131na g\u00f6re restore edilecek ve turizme kazand\u0131r\u0131lacak.<\/em><\/p>\n -Projenin en \u00f6nemli ayaklar\u0131ndan biri Hali\u00e7’in giri\u015finde olu\u015fturula\u00adcak Cruise Liman\u0131 ve sahil \u015feridi d\u00fczenlemesi olacak. “Galata Port” ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan projeyle binlerce yolcu ta\u015f\u0131yan gemiler i\u00e7in tarihi dokuyla b\u00fct\u00fcnle\u015fen bir liman yap\u0131lacak. Liman, kente yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve sahip oldu\u011fu \u00f6zellikler nedeniyle d\u00fcnya \u00fczerinde tek olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yacak. Galata b\u00f6lgesinin tarihi dokusuyla b\u00fct\u00fcnle\u015fecek liman\u0131n i\u00e7inde al\u0131\u015fveri\u015f mer\u00adkezlerinden sinema, tiyatro, kongre salonlar\u0131na bir\u00e7ok etkinli\u011fin yap\u0131labilece\u011fi tesisler kurulacak. B\u00f6ylece gemilerle kente gelen turistler, denizden iner inmez \u00f6nce limanda modern \u0130stanbul’la, liman \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda da Galata ve Beyo\u011flu’na girerek, tarihi \u0130stanbul’la kucakla\u015facak.<\/em><\/p>\n -Projenin 3’\u00fcnc\u00fc aya\u011f\u0131n\u0131 ise Kilyos-Kumburgaz olu\u015fturuyor. Bura\u00adda da tatil k\u00f6y\u00fcnden, marinaya kadar bir turizm kenti yarat\u0131lacak.<\/em><\/p>\n Erdo\u011fan’\u0131n “\u00dc\u00e7 \u0130stanbul Projesi”nin bu detaylar\u0131ndan sonra \u00c7iller’in “Megak\u00f6y \u0130stanbul Projesi”nin detaylar\u0131n\u0131 bir kez daha hat\u0131rlaya\u00adl\u0131m. Bu projede de \u00f6zetle; Anadolu yakas\u0131n\u0131n yerle\u015fim b\u00f6lgesi olmas\u0131, Beyo\u011flu’nun finans merkezi haline gelmesi ve Suri\u00e7i’nin bo\u015falt\u0131larak, Bizans \u00f6zelli\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr kenti yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n Her iki projedeki t\u0131pat\u0131p \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ayn\u0131l\u0131k, bunlar\u0131n da \u0130stanbul’un 19. Y\u00fczy\u0131la kadar s\u00fcren y\u00f6netim \u015fekli ile benzerli\u011fi ortadad\u0131r. \u00c7iller ile Erdo\u011fan projelerindeki tek fark \u00c7iller’in mega k\u00f6y\u00fcn\u00fc hangi \u00fclke ve kurulu\u015flar\u0131n finanse edece\u011fi say\u0131lm\u0131\u015fken, Erdo\u011fan’\u0131n oldu\u011fu iddia edilen projenin finansman\u0131n\u0131n nas\u0131l kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde durulmamas\u0131, sadece uluslararas\u0131 kredi kurulu\u015flar\u0131ndan kredi al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesidir. B\u00f6ylesi b\u00fcy\u00fck ve iddial\u0131 bir projenin Ba\u015fbakan Erdo\u00ad\u011fan’\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen 100 milyon liral\u0131k bir kaynakla ger\u00e7ekle\u015ftiril\u00admesi m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00c7iller projesini sahiplenen \u00fclke ve kurulu\u015flar\u0131n Erdo\u011fan projesine de destek verdi\u011fi veya verece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fc\u00adn\u00fclmelidir. Ancak “ABD, AB, D\u00fcnya Bankas\u0131, D\u00fcnya Kiliseler Birli\u011fi ve UNESCO” <\/em>isimlerine hi\u00e7 at\u0131f yap\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir dikkat g\u00f6sterilip, g\u00f6sterilmedi\u011fi, \u00f6yleyse bunun sebebinin ne oldu\u011fu, \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/p>\n Tarihi perspektifinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Bo\u011fazlar meselesi daima uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7lerin g\u00fcndeminde olmu\u015f ve Montr\u00f6 S\u00f6zle\u015fmesi’ndeki rejim de\u011fi\u015ftirilmek istenmi\u015ftir. Ancak ilk kez T\u00fcrkiye i\u00e7inden baz\u0131 g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 da Bo\u011fazlar rejimini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. Bunlardan birisi de \u00fcnl\u00fc i\u015fadam\u0131m\u0131z Rahmi Ko\u00e7’tur. 1994 y\u0131l\u0131nda kurdu\u011fu Deniztemiz\/Turmepa<\/em> isimli derne\u011fiyle, “hem \u00e7evrecilik, hem de ulusla\u00adraras\u0131 denizcilik alan\u0131nda T\u00fcrkiye’nin b\u00fcy\u00fck bir eksi\u011fini giderme” iddia\u00ads\u0131nda olan Rahmi Ko\u00e7, ayr\u0131ca bu dernek b\u00fcnyesinde Bo\u011fazlar’daki petrol ve ticaret trafi\u011fiyle ilgili bir proje haz\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. Turmepa isimli derne\u011fin neden ve nas\u0131l kuruldu\u011funu Ko\u00e7, “Ben T\u00fcrk-Yunan \u0130\u015f Konseyi ba\u015fkan\u0131y\u0131m. Yunanl\u0131larla bir i\u015fbirli\u011fi yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, bir t\u00fcrl\u00fc olmad\u0131. Armat\u00f6r Livanos bana \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce b\u00f6yle bir \u00f6neri yapt\u0131; ben HELMEPA’y\u0131 kurdum<\/em> (Hellenic Marine Environmental Protection Association), sen de bunlarla bir i\u015f yapacaksan benzer bir \u015fey kur dedi. Bizim T\u00fcrkiye’nin b\u00fct\u00fcn denizlerle ilgili bilgilerini Birle\u015fmi\u015f Milletler onlardan al\u0131yordu. Biz de b\u00f6yle bir \u015fey kural\u0131m dedik, dolay\u0131s\u0131yla bizim denizlerimizin bilgileri, verileri ve denizlerle ilgili her t\u00fcrl\u00fc haberler bizden<\/em> al\u0131ns\u0131n, Yunanl\u0131lardan al\u0131naca\u011f\u0131na.” <\/em>diye a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Ko\u00e7, haz\u0131r\u00adlad\u0131klar\u0131 Bo\u011fazlar Projesi hakk\u0131nda da \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n “\u0130stanbul ve \u00c7anakkale Bo\u011fazlar\u0131n\u0131n tek bir idare alt\u0131nda toplan\u00admas\u0131 gerekiyor, bu konu \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fimdiki d\u00fczenlemede \u00e7ok ki\u015fi kar\u0131\u015f\u0131yor bo\u011faz ge\u00e7i\u015flerine, her kafadan bir ses \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6zel bir kurulu\u015f istemiyoruz, \u00f6zerk bir kurulu\u015f istiyoruz. E\u011fer bunu yapabilirsek, gerek Birle\u015fmi\u015f Milletler b\u00fcnyesindeki \u0130nternational Maritime Organization’a <\/em>(IMO), gerek de d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck sigorta \u015firketlerine, petrol ve nakliye \u015firketlerine tek bir muhatap ola\u00adcakt\u0131r, bu da \u00e7ok iyi T\u00fcrkiye bak\u0131m\u0131ndan. Bug\u00fcn binlerce gemi ge\u00e7iyor Bo\u011fazlardan, hi\u00e7birinin ne k\u0131lavuz almak mecburiyeti var ne de ek sigorta almak mecburiyeti.”<\/em><\/p>\n Rahmi Ko\u00e7, “i<\/em>\u015fin \u00e7ok \u00e7etrefil bir uluslararas\u0131 hukuk boyutu var?<\/em>” sorusunu ise \u015f\u00f6yle cevapland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n “Ve bir de politik boyutu var biliyorsunuz. Montr\u00f6 Anla\u015fmas\u0131\u2019nda Bo\u011fazlar a\u00e7\u0131k deniz say\u0131l\u0131yor, onun i\u00e7in bu projeyi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na gidece\u011fiz,<\/em> askerlere gidece\u011fiz, devlet ve askeri erkana anlataca\u011f\u0131z bunu, ikna edece\u011fiz, yanl\u0131\u015f taraf\u0131m\u0131z varsa onlar s\u00f6yleyecekler, biz de d\u00fczeltece\u011fiz fakat kanun olarak Meclis’e gitti\u011fi zaman herhangi bir tepki gelmemesini arzu ediyoruz. B\u00fct\u00fcn parti ba\u015f\u00adkanlar\u0131na da gidip anlataca\u011f\u0131z. Bo\u011fazlarda trafik kontrol\u00fcyle ilgili yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu yap\u0131lmam\u0131\u015f durumda ve tehlike giderek art\u0131yor.”<\/em><\/p>\n \u0130\u015fadam\u0131 Rahmi Ko\u00e7’un bu ilgin\u00e7 ve de siyasi \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye’nin 1936 Montr\u00f6 S\u00f6zle\u015fmesi’yle garanti alt\u0131na al\u0131nan haklar\u0131 yeniden tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim hemen ard\u0131ndan ABD, s\u00f6z\u00adle\u015fmeyi masaya yat\u0131rarak, Bo\u011fazlar\u0131n yeni stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn NATO \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacak bir d\u00fczenlemeyle \u015fekillenmesini istemi\u015ftir. T\u00fcrk Deniz Ara\u015f\u00adt\u0131rmalar\u0131 Vakf\u0131\u2019n\u0131n (T\u00dcDAV) ayn\u0131 g\u00fcnlerde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama ise adeta Rahmi Ko\u00e7’a cevap olmu\u015ftur. T\u00dcDAV’\u0131n bas\u0131n bildirisinde, “Nihayet, Bo\u011fazlar\u0131 \u00f6zerk y\u00f6netim ad\u0131yla \u00f6zelle\u015ftirmeyi \u00f6neren i\u015fadamlar\u0131n\u0131n tekliflerine ise sadece g\u00fcl\u00fcmsemeliyiz, anla\u015f\u0131lan o ki bunlar para ka\u00adzanmaktan, Bo\u011fazlar\u0131n tarihini okumaya f\u0131rsat bulamam\u0131\u015flard\u0131r. Yak\u0131n\u00adda Bo\u011fazlar\u0131 Yunanl\u0131larla ortak i\u015fletelim diyenler \u00e7\u0131karsa \u015fa\u015f\u0131rmaya\u00adl\u0131m.” <\/em>denilmi\u015ftir.<\/p>\n Ocak 1998’de Bo\u011fazlardan sorumlu Ba\u015fbakanl\u0131k Ba\u015fda\u00adn\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revine ba\u015flayan Erkaya, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk-Yunan Dostluk Forumu\u00ad\u2019nun kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden isimlerdendir.<\/p><\/div>\n Bo\u011fazlarla ilgili bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan 2 ay sonra emekli Oramiral G\u00fcven Erkaya’n\u0131n, Bo\u011fazlardan sorumlu Ba\u015fbakanl\u0131k Ba\u015fda\u00adn\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na getirilmesi yeni geli\u015fmelerin habercisi olmu\u015ftur. Mesut Y\u0131lmaz’\u0131n Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Ocak 1998’den ge\u00e7erli olmak \u00fczere g\u00f6reve ba\u015flayan Erkaya, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrk-Yunan Dostluk Forumu\u00ad\u2019nun kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden isimlerden birisidir. Bu forumda yer alanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n ise T\u00fcrkiye’nin K\u0131br\u0131s’la ilgili milli tezlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar isimler olmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n Ba\u015fbakanl\u0131k Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Erkaya, 4 Nisan 2002’de Ba\u015fbakan Ecevit’e; “Ege Denizi’nde Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in Gizli Aksiyon” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir plan sun\u00admu\u015ftur. Ecevit, Erkaya’n\u0131n raporunu okudu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f, raporla ilgili olumlu ya da olumsuz herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f belirtmemekle birlikte rapordaki g\u00f6r\u00fc\u015flerin “Erkaya’n\u0131n kendi ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcnceleri” oldu\u011funu \u00f6zellikle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Raporu incelemek \u00fczere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Devlet Bakan\u0131 \u015e\u00fckr\u00fc Sina G\u00fcrel’e g\u00f6nderdi\u011fini, rapordaki tek yeni unsurun “Ege Ordusu’nun kald\u0131r\u0131lmas\u0131” oldu\u011funu belirten Ecevit, “\u0130<\/em>\u015fte bu, T\u00fcrki\u00adye’de yetkili resmi kurullar\u0131n g\u00fcndeminde yer alan bir konu de\u011fildir. Say\u0131n Erkaya’n\u0131n ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcnceleridir. Bug\u00fcn devletin resmi g\u00fcnde\u00adminde bu konu bulunmuyor, ele al\u0131nmad\u0131.<\/em>” demi\u015ftir.<\/p>\n Erkaya’n\u0131n \u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 aksiyon plan\u0131n\u0131n detaylar\u0131 ise \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n Birinci Paket: \u00d6nce T\u00fcrkiye, 12 milin “sava\u015f nedeni<\/em>” olmas\u0131ndan vazge\u00e7ecek. T\u00fcrkiye bu ad\u0131m\u0131 att\u0131ktan sonra da Yunanistan, Ege Deni\u00adzi’nde karasular\u0131n\u0131n 12 mil olmayaca\u011f\u0131n\u0131, bug\u00fcnk\u00fc gibi 6 milde kalaca\u00ad\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayacak.<\/p>\n \u0130kinci Paket: T\u00fcrkiye, Ege Ordusu’nu la\u011fvedecek. Bunun arkas\u0131n\u00addan Yunanistan, Ege’deki adalar\u0131n\u0131 silahs\u0131zland\u0131racak ve adalar\u0131n \u00fczerindeki hava sahas\u0131n\u0131n 10 mil de\u011fil 6 mil oldu\u011funu ilan edecek.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Paket: Ege Denizi’ndeki k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 ile aidiyeti belirsiz adalar g\u00fcndeme gelecek. K\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 konusunda Lahey Adalet Divan\u0131’na de\u011fil, uluslararas\u0131 hakeme gidilecek. Aidiyeti belirsiz adalar i\u00e7in de 28 Aral\u0131k 1932 tarihli yaz\u0131l\u0131 bir belge esas al\u0131nacak.<\/p>\n Rahmi Ko\u00e7’un a\u00e7\u0131klamas\u0131 gibi, Erkaya’n\u0131n bu plan\u0131 da Milliyet Gazetesi’nde yay\u0131nlanm\u0131\u015f ve Ege Ordusu’nun kald\u0131r\u0131lmas\u0131na Genelkur\u00admay’\u0131n da s\u0131cak bakt\u0131\u011f\u0131 duyurulmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Erkaya, “Bu plan\u0131n bir\u00a0kopyas\u0131n\u0131 da Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 H\u00fcseyin K\u0131vr\u0131ko\u011flu’na verdim, intibalar\u0131 genel olarak m\u00fcspet. Destekliyorlar.\u201d\u00a0<\/em>demi\u015fti.<\/p>\n Ancak Genelkurmay, sert bir a\u00e7\u0131klamayla bunu tekzip etmi\u015ftir. A\u00e7\u0131klamada, “Son g\u00fcnlerde baz\u0131 bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131nda, Ege Ordusu’nun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili olarak ‘Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n konuya s\u0131cak bakt\u0131\u011f\u0131’ y\u00f6n\u00fcnde haber ve yorumlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Orgeneral H\u00fcseyin K\u0131vr\u0131ko\u011flu, Ege Ordusu’nun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda hi\u00e7bir kimse ile g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmam\u0131\u015f ve hi\u00e7bir ortamda bu yorumlar\u0131 destekleyecek bir beyan\u0131 veya imas\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcndeminde Ege Ordusu’nun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili herhangi bir konu yer almamaktad\u0131r. Bas\u0131n ve yay\u0131n organlar\u0131nda Ege Ordusu hakk\u0131nda yer alan haber ve yorumlar, yazarlar\u0131n kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve de\u011ferlendirmelerini yan\u00ads\u0131tmaktad\u0131r.” <\/em>ifadelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n B\u00f6ylesine \u00f6nemli, bir o kadar da tehlikeli plan\u0131n ger\u00e7ek sahipleri\u00adnin adresi konusunda bir tahminde bulunabilmek i\u00e7in Erkaya’n\u0131n, bunu nas\u0131l g\u00fcndeme getirdi\u011finin hikayesinin bilinmesi gerekmektedir. Bu hikayeyi yine haberi veren Hasan Cemal’in sat\u0131rlar\u0131ndan okuyal\u0131m:<\/p>\n “Emekli Oramiral G\u00fcven Erkaya’ya d\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmemizde Ege i\u00e7in b\u00f6yle bir bar\u0131\u015f plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlama noktas\u0131na nas\u0131l geldi\u011fini sordum. Erkaya bir s\u00fcre \u00f6nce Rodos’ta yap\u0131lan bir T\u00fcrk-Yunan toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f. Konu\u015fmalar ve sohbetler s\u0131ras\u0131nda, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u00admak i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir al\u0131\u015fveri\u015f ve pazarl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l \u015fart oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6rm\u00fc\u015f. \u00d6rne\u011fin bir Yunanl\u0131ya sormu\u015f: ‘Ne diye hala Yunan hava sahas\u0131n\u0131n 10 mil olmas\u0131nda \u0131srar ediyorsunuz? Olacak \u015fey de\u011fil! Ni\u00e7in 6 mile indirmiyorsunuz?’<\/em><\/p>\n \u015eu cevab\u0131 alm\u0131\u015f:<\/em><\/p>\n ‘O bir pazarl\u0131k maddesidir.’ <\/em><\/p>\n ‘Neyin pazarl\u0131\u011f\u0131?’<\/em><\/p>\n ‘\u00d6rne\u011fin biz karasular\u0131m\u0131zda 12 mili Yunanistan’\u0131n bir hakk\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Oysa, siz bu hakk\u0131m\u0131z\u0131 bir sava\u015f nedeni <\/em>(Latincesi, casus belli<\/em>) say\u0131yorsunuz. Siz \u00f6nce bunu bir sava\u015f nedeni olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131n.’<\/em><\/p>\n G\u00fcven Erkaya bunun m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini belirtince Yunanl\u0131 muhatab\u0131 \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor:<\/em><\/p>\n ‘Bu sizin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz m\u00fc, yoksa devletinizin mi?’<\/em><\/p>\n Erkaya, bunun kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu\u011funu, ancak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olan bir bar\u0131\u015f plan\u0131 \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde devletin de bu noktaya gelebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Yunanl\u0131 muhatab\u0131, \u00f6nce T\u00fcrkiye e\u011fer ‘sava\u015f nedeni’ni yok sayarsa, arkas\u0131ndan Yunanistan’\u0131n da 12 milden 6 mile d\u00f6nebilece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 veriyor. Erkaya, ‘Neden \u00f6yle?’ diye sorunca, \u015fu yan\u0131t\u0131 al\u0131yor:<\/em><\/p>\n ‘Yunan kamuoyu… \u00d6nce T\u00fcrkiye de\u011fil, Yunanistan geri ad\u0131m atar\u00adsa, ‘Yunanistan korktu!’ derler de ondan…’<\/em><\/p>\n Erkaya plan\u0131 bir b\u00fct\u00fcn. Bu b\u00fct\u00fcn \u00fczerinde gizli diplomasi yoluyla anla\u015fma sa\u011fland\u0131ktan sonra, paketlerin s\u0131ras\u0131yla birer birer a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.”<\/em><\/p>\n Erkaya’n\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi bu plan sonraki g\u00fcnlerde Rogers Plan\u0131 diye an\u0131lan 25 y\u0131l \u00f6ncesinin plan\u0131na benzetilmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde Yunanistan’\u0131n NATO’nun askeri kanad\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde T\u00fcrk vetosunun kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan Rogers Plan\u0131’n\u0131n, ger\u00e7ekte Ege Ordusu’ndan ba\u015flayarak, TSK’n\u0131n tasfiyesini ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 da iddia edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu plan\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi hi\u00e7bir zaman a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r ama kamuoyunca bilinen en me\u015fhur yan\u0131, NATO Ba\u015fkomutan\u0131 General\u00a0Bernard W. Rogers’\u0131n, Yunanistan’\u0131n T\u00fcrkiye’nin AB ile ili\u015fkilerini engellemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde d\u00f6nemin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Kenan Evren’e \u015fifai olarak “asker s\u00f6z\u00fc” ver\u00admi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yunanistan, de\u011fil bu asker s\u00f6z\u00fcn\u00fcn gere\u011fini yerine getirmeyi, plan\u0131 kabul etmeyip Ege’de bildi\u011fini okumu\u015f, T\u00fcrkiye de Yunanistan’a kar\u015f\u0131 en b\u00fcy\u00fck kozunu kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n Rogers Plan\u0131, T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkilerinde milli menfaatler i\u00e7in m\u00fccadele edilirken, de\u011fil hat\u0131r-g\u00f6n\u00fcl ili\u015fkileri, uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n dahi tan\u0131nmamas\u0131, hedeften asla sap\u0131lmamas\u0131, en ufak bir hatan\u0131n nelere mal oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmesi, bu arada K\u0131br\u0131s’tan Ege’ye uzanan s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye’nin nas\u0131l kaybetti\u011finin, m\u00fcttefiklerince nas\u0131l yaln\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok canl\u0131 bir \u00f6rnektir. Ayr\u0131ca, bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve gelece\u011fimizi okuma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle \u00fclkemiz y\u00f6neticileri i\u00e7in adeta rehber niteli\u011findedir. Bilindi\u011fi gibi K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harek\u00e2t\u0131ndan sonra Yunanistan NATO’nun askeri kanad\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, daha sonra 1977’de “T\u00fcrkiye tehlikesini” gerek\u00e7e g\u00f6stererek, yeniden NATO’ya d\u00f6nmek istemi\u015f ancak T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan veto edilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine d\u00f6nemin NATO Ba\u015fkomutan\u0131 General Rogers’in ad\u0131n\u0131 alan bir plan haz\u0131rlan\u00adm\u0131\u015f ve T\u00fcrkiye vetosunu kald\u0131rarak, Yunanistan’\u0131n 19 Ekim 1980’de yeniden NATO \u00fcyesi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcrecin perde arkas\u0131nda ya\u015fananlar\u0131 ise Gazeteci Ufuk G\u00fcldemir, “Kanat Operasyonu<\/em>“\u00a0<\/em>isimli kitapta en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar yazm\u0131\u015ft\u0131r, i\u015fte G\u00fcldemir’in tespitleri ile Kanat Operasyonu ve Rogers Plan\u0131:<\/p>\n ABD, Sovyetler Birli\u011fi’nin Afganistan’\u0131 i\u015fgali ve \u0130ran’daki devrim sebebiyle b\u00f6lgedeki geli\u015fmelerden kayg\u0131 duydu\u011fu gerek\u00e7esiyle Yuna\u00adnistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde \u0131srarl\u0131yd\u0131. 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinde bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri de d\u00f6nemin Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Kenan Evren y\u00fcr\u00fct\u00adm\u00fc\u015ft\u00fcr. NATO M\u00fcttefik Kuvvetleri Komutan\u0131 General Rogers, 12 Eyl\u00fcl’den hemen \u00f6nce Bel\u00e7ika’daki karargahta Evren ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde, Ba\u015fbakan Demirel’in Yunanistan’\u0131n NATO’nun askeri kanad\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u00adne izin vermemesi konusunu a\u00e7m\u0131\u015f ve “H\u00fck\u00fcmetiniz, T\u00fcrkiye’nin AET’ye giri\u015finde koz olarak kullanmak i\u00e7in Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne izin vermiyor. Oysa bu konu b\u00f6yle spek\u00fclatif pazarl\u0131klara gel\u00admeyecek kadar hassast\u0131r. Afganistan ve \u0130ran olaylar\u0131ndan sonra T\u00fcrki\u00adye b\u00f6lgede yaln\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r. Siz asker olarak takdir edersiniz ki Yuna\u00adnistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc b\u00f6lgenin g\u00fcvenli\u011fini artt\u0131racakt\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015fe izin verilmesi halinde, tahmin ediyorum ki Amerika b\u00f6lgenin ve \u00f6zellikle T\u00fcrkiye’nin savunma ihtiya\u00e7lar\u0131na daha s\u0131cak bakacakt\u0131r. Bu konuda i\u015faretler al\u0131yorum.” demi\u015ftir. Rogers’in konu\u015fmas\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 yer yer onaylar anlam\u0131nda sallayarak, dinleyen Evren de, “T\u00fcrkiye’nin savun\u00adma ihtiya\u00e7lar\u0131 bizim i\u00e7in her \u015feyin \u00f6tesinde \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne s\u0131rf Amerika, T\u00fcrkiye’ye daha \u00e7ok yard\u0131m verecek diye raz\u0131 olmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Fakat biz askerler olarak zaten Yunanistanl\u0131 bir NATO’nun daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. Yetki bizim elimizde olsa bu i\u015fi bitiririz.” kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Bu konu\u015fmadan sonra Rogers, kendisinden \u00e7ok emin bir hava ile ABD’nin T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi James Spain’e, \u201cYunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc taahh\u00fct” etmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n Ger\u00e7ekten sonraki y\u0131llarda ABD eski Ba\u015fkan\u0131 Jimmy Carter da, “Demirel kuvvetli bir liderdi. \u00c7ok da dikkatliydi. As\u0131l zorland\u0131\u011f\u0131m konu Yunanistan’\u0131n NATO’nun askeri kanad\u0131na re-entegrasyonunu sa\u011flamak\u00a0olmu\u015ftu. Ger\u00e7i bu sorun daha sonralar\u0131 kolay \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc.” <\/em>a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f, “Nas\u0131l kolay \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc?” <\/em>sorusunu da, “Biraz General Rogers sayesinde…Say\u0131n Evren ile \u00e7ok yak\u0131n dosttu. Say\u0131n Evren’in \u00e7ok takdir etti\u011fim bu g\u00fc\u00e7l\u00fc liderin, iyi niyetli yakla\u015f\u0131m\u0131 olmasayd\u0131 bu sorun \u00e7\u00f6z\u00fclemezdi. Tamamen iki askerin dostlu\u011fu sayesinde ger\u00e7ekle\u015fti. Y\u0131llarca u\u011fra\u015f\u0131p, vaatler yap\u0131p, telkinde bulunup ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131k ama dostlukla oldu. 12 Eyl\u00fcl Harek\u00e2t\u0131 olmasayd\u0131 bu m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131.”\u00a0<\/em>diye cevapland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Nitekim 12 Eyl\u00fcl Harekat\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi g\u00fcn Yunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Micotakis’in ilk demeci, “Art\u0131k Yunanistan NATO’nun askeri ka\u00adnad\u0131na d\u00f6nebilecek.” <\/em>olmu\u015f, bu bilgiyi nas\u0131l sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sorulunca da, “Harekattan 2-3 saat \u00f6nce T\u00fcrkiye kaynakl\u0131 bir mesaj ald\u0131m.” <\/em>kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Br\u00fcksel’deki kaynaklar\u0131 sa\u011flam baz\u0131 Atina gazeteleri de T\u00fcr\u00adkiye’de ordunun y\u00f6netime el koydu\u011funu, “T\u00fcrkiye’de darbe oldu; Yu\u00adnanistan NATO’ya d\u00f6n\u00fcyor.<\/em>” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile duyurmu\u015ftur. Ayn\u0131 tarihli New York Times ise 12 Eyl\u00fcl Harekat\u0131 i\u00e7in, “Afganistan ve \u0130ran’\u0131n d\u00fc\u015fmesin\u00adden sonra Kuzey’den gelebilecek bir d\u0131\u015f tehdit T\u00fcrk generalleri Ege’deki anla\u015fmazl\u0131klardan daha fazla heyecanland\u0131r\u0131yor. Nitekim T\u00fcrk politikac\u0131lar\u0131n AET\u2019ye girmek i\u00e7in koz olarak ask\u0131ya ald\u0131\u011f\u0131 Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7in izin vermeleri konusu, T\u00fcrk ordusunun moderni\u00adzasyonu masaya geldi\u011fi g\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclebilecektir.<\/em>” yorumunu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 gazetenin 13 Eyl\u00fcl tarihli ba\u015fmakalesi ise \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n “Afganistan’\u0131n i\u015fgali ve \u0130ran devriminden sonra T\u00fcrkiye’nin Washington i\u00e7in \u00f6nemi demokratik ideallerin \u00f6tesinde gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Yunanistan’\u0131n NATO’nun askeri kanad\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc gibi ba\u015f a\u011fr\u0131tan bir sorunun bu rejimle daha kolay \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Demokrasiden yana olup da, bir askeri darbeyi g\u00fclerek kar\u015f\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011finde bu ilkeye, Yunanistan’\u0131n NATO’ya dahil edilmesi halinde daha esnek yakla\u015f\u0131lacakt\u0131r.”<\/p>\n General Rogers, 12 Eyl\u00fcl’den sonraki 1 ay i\u00e7inde Ankara’ya 4’\u00fcnc\u00fc ziyaretini yapm\u0131\u015ft\u0131. Yunanistan’\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne Evren’in iznini kopard\u0131\u011f\u0131 bu ziyaret de tesad\u00fcf sonucu gazetelerin yay\u0131nlanmayaca\u011f\u0131 Kurban Bayram\u0131’na isabet etmi\u015fti. Son 1 ayd\u0131r \u00e7antas\u0131ndan eksik etmedi\u011fi Atat\u00fcrk’\u00fcn Nutuk’unun \u0130ngilizce n\u00fcshas\u0131 ile Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f plan\u0131n\u0131n tasla\u011f\u0131 ile art\u0131k Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131fat\u0131 da olan Evren’le son g\u00f6r\u00fc\u015fmesini yapmak \u00fczere Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131’na giden Rogers’in ilk s\u00f6zleri, “Atat\u00fcrk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda Venizelos ile iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirmi\u015f, T\u00fcrkiye ile Yunanistan aras\u0131nda y\u00fczy\u0131llar boyu s\u00fcren d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 sona erdirmi\u015fti. \u015eimdi ayn\u0131 \u015feyi yapmak sizin elinizde Say\u0131n Evren. Bu anla\u015f\u0131lmaz d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 sona erdirin. Ege’de bar\u0131\u015f tohumlar\u0131 ye\u015fersin. NATO’da birlik ve beraberlik ruhunu tesis edelim.” <\/em>olmu\u015f, Evren de, “Biz zaten meseleye olumlu bak\u0131yoruz. Ama Yunanistan sorun \u00e7\u0131kar\u0131yor.” <\/em>demi\u015ftir. Rogers, Yunanistan NATO’ya d\u00f6nd\u00fckten sonra bu sorunlar\u0131n elimine edilebilece\u011fini ancak 6 ay sonra Yunanistan’da yap\u0131lacak se\u00ad\u00e7imlerde sosyalistlerin i\u015fba\u015f\u0131na gelme ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011funu, ge\u00e7 kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 takdirde bu m\u00fcttefikin ebediyen kaybedilebilece\u011fini s\u00f6yleyince Evren, T\u00fcrkiye’nin kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden bir iyi niyet jesti yapaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, bu jestin “dostlar\u0131m\u0131zca iyi de\u011ferlendirilmesi” <\/em>temennisinde bulunmu\u015f, Rogers da, “Hi\u00e7 ku\u015fkunuz olmas\u0131n” <\/em>teminat\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Evren s\u00f6zlerini, “Atat\u00fcrk ne kadar b\u00fcy\u00fck, ne kadar ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir insand\u0131 ki yurdunu istilaya gelen ve onlar\u0131 destekleyenlere, onlar\u0131 ma\u011f\u00adlup ettikten hemen sonra dostluk elini uzatabilmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc o b\u00fcy\u00fck insan, hisleriyle ve duygular\u0131yla hareket etmezdi. D\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131 unutur, do\u011fruyu tatbik ederdi. Tarih g\u00f6stermi\u015ftir ki bu iki \u00fclkenin dost olmas\u0131 her iki \u00fclkeye de fayda sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.” <\/em>diye s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, Rogers,“Hakl\u0131s\u0131\u00adn\u0131z Say\u0131n Evren. Atat\u00fcrk de ya\u015fasa san\u0131r\u0131m meseleye b\u00f6yle yakla\u015f\u0131r\u00add\u0131.”<\/em>\u00a0takviyesini yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Rogers, Evren’le g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden hemen sonra Napoli’deki NATO karargah\u0131nda bekleyen Yunanistan Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Agamemnon Gratsios’a m\u00fcjdeyi vermek \u00fczere \u0130talya’ya u\u00e7mu\u015ftu. Mutabakata g\u00f6re, Rogers yeniden Ankara’ya gidecek, Evren’den nihai onay\u0131 alacak ve Br\u00fcksel’e d\u00f6necekti. Plan aksamadan y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, NATO Genel Sekreteri Luns da T\u00fcrkiye’nin fikrini de\u011fi\u015ftirme ihtimalini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, karar\u0131 onaylatmak i\u00e7in h\u0131zla NATO Savunma Planlama Komitesini 18 Ekim’de toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Rogers ise T\u00fcrkiye’nin NATO’daki daimi delegesi Osman Olcay’la bulu\u015fmak \u00fczere NATO merkezine hareket etmi\u015fti. Rogers’in, Olcay’la yapaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede, T\u00fcrk delegasyonunun a\u011f\u0131r toplar\u0131ndan Galip Balkar’\u0131n bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 “Kanat Operas\u00adyonunun” NATO i\u00e7inde en gizli tutulan anla\u015fma oldu\u011funun bir kez daha vurgulanmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Ba\u015fba\u015fa yap\u0131lan bu g\u00f6r\u00fc\u015fme\u00adde Evren’in “Yunanistan’\u0131n NATO’ya tam \u00fcyeli\u011fini veto etmeyin” <\/em>\u015feklin\u00addeki \u00f6zel mesaj\u0131 Rogers arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrk delegesine iletilmi\u015f oluyordu. \u00c7ok \u015fa\u015f\u0131ran Olcay, koordinasyonsuzluk izlenimi vermemek i\u00e7in haberi varm\u0131\u015f gibi davranm\u0131\u015f, toplant\u0131dan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz da hasta annesini ziyaret i\u00e7in Cenevre’de bulunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u0130lter T\u00fcrkmen’i aram\u0131\u015f\u00adt\u0131. Yaln\u0131z T\u00fcrkmen de\u011fil, Ba\u015fbakan Ulusu’nun da haberinin olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. NATO Savunma Planlama Komitesi de Pazar g\u00fcn\u00fc olmas\u0131na ra\u011fmen toplanm\u0131\u015f ve k\u0131sa konu\u015fmalardan sonra “Yunanis\u00adtan’\u0131n NATO’ya re-entegrasyon i\u015fleminin tamamland\u0131\u011f\u0131” <\/em>a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Olay\u0131n Br\u00fcksel’deki tek \u015fahidi Gazeteci Mehmet Ali Birand, operasyo\u00adnun tamamland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn NATO merkezinin bar\u0131nda gen\u00e7 bir meslekta\u015f\u0131na olay\u0131, “Ankara, Yunanistan’\u0131 kontrol edebilecek en \u00f6nemli bask\u0131 aleti olan veto hakk\u0131ndan feragat etmi\u015ftir. Bu fedakarl\u0131\u011f\u0131n neye mal olaca\u011f\u0131n\u0131 ileride hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz.”\u00a0<\/em>s\u00f6zleriyle yorumlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n D\u00f6rt paragrafl\u0131k Rogers Plan\u0131’n\u0131n detaylar\u0131na gelince; ilk paragraf\u00adta, Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc vurgulanm\u0131\u015f, sonraki paragraflarda hayli diplomatik bir dille Ege’deki komuta kontrol sorunlar\u0131na de\u011finil\u00admi\u015fti. Buradaki en \u00f6nemli husus bu mu\u011flak c\u00fcmlelerin nas\u0131l yorumla\u00adnaca\u011f\u0131yd\u0131 ki Rogers, bu konuda sadece taraflar\u0131n s\u00f6zl\u00fc mutabakat\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Plana g\u00f6re ayr\u0131ca Yunan adalar\u0131n\u0131n hava sahas\u0131 6 mil ola\u00adrak kabul edilecek, Yunanistan buna ses \u00e7\u0131karmayacak, T\u00fcrkiye de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu tavizi kamuoyu \u00f6n\u00fcnde \u00f6v\u00fcnme konusu yapmayacakt\u0131. NATO tatbikatlar\u0131nda senaryolar ise T\u00fcrkiye ile Yunanistan’\u0131 taciz etme\u00adyecek \u015fekilde planlanacakt\u0131.<\/p>\n Plan\u0131n ana fikri ve sonucu ger\u00e7ekte, T\u00fcrkiye’nin y\u0131llard\u0131r savundu\u00ad\u011fu, “\u00d6nce Ege’deki sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fcls\u00fcn, sonra Yunanistan NATO’ya d\u00f6n\u00ads\u00fcn” tezinin, “\u00d6nce Yunanistan NATO’ya d\u00f6necek, sonra Ege’deki so\u00adrunlar halledilecek.” \u015feklinde ters-y\u00fcz edilmesi olmu\u015ftur.<\/p>\n Bu arada Ankara’ya gayr\u0131 resmi ifadelerle baz\u0131 avantajlardan bahsedilmi\u015ftir. Yunanistan’\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne izin verilmesi halinde T\u00fcrki\u00adye’deki yeni rejimin Washington nezdinde me\u015frula\u015fmas\u0131n\u0131n kolayla\u015faca\u011f\u0131, T\u00fcrkiye’nin savunma ihtiya\u00e7lar\u0131na daha titizlikle e\u011filinece\u011fi, Yu\u00adnanistan’\u0131n aksilik yapmas\u0131 halinde Rogers’in devreye girerek, Atina’y\u0131 iknaya zorlayaca\u011f\u0131 gibi… Anla\u015fman\u0131n ertesinde Evren, Rogers’a, “Yu\u00adnanistan’\u0131n problem \u00e7\u0131karmayaca\u011f\u0131na kefil oluyor musunuz” <\/em>diye sor\u00admu\u015f, i\u015fte bu soru \u00fczerine Rogers, o me\u015fhur “Size asker s\u00f6z\u00fc veriyorum”<\/em>u s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin onay\u0131ndan sonra Evren’in iste\u011fi ile Ankara’daki ya\u00adbanc\u0131 gazeteciler i\u00e7in TBMM’de “samimi bir sohbet” toplant\u0131s\u0131 yapan MGK Genel Sekreteri Orgeneral Haydar Salt\u0131k, “Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne izin vermemiz, d\u0131\u015f meselelerde bizden \u00f6nceki y\u00f6neticilerden daha yumu\u015fak olaca\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmemelidir. Yunanistan’\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc NATO’nun G\u00fcneydo\u011fu kanad\u0131nda \u0130talya ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda kalan savunma bo\u015flu\u011funu doldurmaya y\u00f6nelik olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir taviz olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir.” <\/em>demi\u015ftir ama Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 Rallis hi\u00e7 de Salt\u0131k’la ayn\u0131 kanaatte de\u011fildir. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi g\u00fcn yaz\u0131l\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapan Rallis, “T\u00fcrkiye’ye kar\u015f\u0131 diplomatik bir zafer elde edildi\u011fini” vurgulamakla kalmam\u0131\u015f, “Art\u0131k K\u0131br\u0131s sorununa NATO i\u00e7inde de sahip \u00e7\u0131kabileceklerini” bildirmi\u015ftir. Se\u00e7imlerden sonra i\u015fba\u015f\u0131na gelen Papandreu da Rogers Plan\u0131’n\u0131n Yunanistan’a taalluk eden b\u00f6l\u00fc\u00adm\u00fcn\u00fc uygulamad\u0131\u011f\u0131 gibi plan\u0131n kabul\u00fcnde “asker s\u00f6z\u00fc” d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yaz\u0131l\u0131 yapt\u0131r\u0131m bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, NATO toplant\u0131lar\u0131nda T\u00fcrkiye’ye kan kusturmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim o s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 saatlerin bask\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerinde en \u00e7ok hisseden bakanlardan olan \u0130lter T\u00fcrkmen, Papandreu’nun 12 mil tehdidini Ankara’ya dayad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, New York Times’dan Marwine Howe’a, “Yunanistan, NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc veto etmememiz i\u00e7in verdi\u011fi s\u00f6zlerin hi\u00e7birisinde durmuyor<\/em>” \u015fikayetinde bulunmu\u015f ve “Do\u011frusu ha\u00adyal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131m.”\u00a0<\/em>demi\u015ftir. Rogers da 2 y\u0131l sonra Evren’e, “M\u00fczakereler s\u0131ras\u0131nda Atina’ya gitmeme izin vermeyip, kimi yollad\u0131larsa onunla g\u00f6r\u00fc\u015fmek zorunda kald\u0131m. O g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerim de \u015fimdi h\u00fck\u00fcmette de\u011fil, bu y\u00fczden bir \u015fey yapam\u0131yorum” <\/em>itiraf\u0131nda bulunmu\u015f, ayn\u0131 g\u00fcn\u00adlerde Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 Papandreu, karasular\u0131n\u0131 12 mile \u00e7\u0131karma niyetinde olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Ankara’ya ge\u00adlen ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Alexander Haig’e aktard\u0131\u011f\u0131nda ise Ankara’dan Atina’ya ge\u00e7en Haig, Papandreu ile bu konuyu g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ancak, “Adalarda ya\u015fayan 500 bin Yunanl\u0131y\u0131, Rogers T\u00fcrkiye’ye s\u00f6z verdi diye T\u00fcrklerin insaf\u0131na terk\u00a0 etmem m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hangi millet, kendi\u00a0milletini bir ba\u015fka milletin insaf\u0131na terk etmeye r\u0131za g\u00f6sterebilir?” <\/em>ceva\u00adb\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Haig’in, “Ama T\u00fcrkler sizin NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcze r\u0131za g\u00f6s\u00adterdi” <\/em>deyince de Papandreu, “Bu onlar\u0131n problemi. T\u00fcrkiye Ege Ordu\u00adsu’nu Karadeniz’e nakletmeden, Yunan Adalar\u0131na y\u00f6nelik \u00e7\u0131karma gemisi filolar\u0131n\u0131 ittifak\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi Rusya y\u00f6n\u00fcnde konu\u015fland\u0131rma\u00addan T\u00fcrkiye’nin iyi niyetinden her zaman ku\u015fku duyaca\u011f\u0131m. Amerika, T\u00fcrklere el alt\u0131ndan ‘K\u0131br\u0131s’ta en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm bug\u00fcnk\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Ama bu form\u00fcl\u00fcn kabul\u00fc en az\u0131ndan 2 ku\u015fak alacakt\u0131r.’ dedi\u011fi s\u00fcrece Amerika’n\u0131n tutumundan da ku\u015fku duyaca\u011f\u0131m.” <\/em>kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki tek faydas\u0131, T\u00fcrk-Amerikan ili\u015fkilerinde balay\u0131 d\u00f6neminin ba\u015flamas\u0131 olmu\u015f, Ba\u015fkan Reagan’\u0131n, Evren’e s\u0131k s\u0131k mektup g\u00f6ndermesi bu durumun bir g\u00f6ster\u00adgesi say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Reagan’\u0131n G\u00fcvenlik \u0130\u015fleri Dan\u0131\u015fman\u0131 Robert McFarlane’nin o g\u00fcnlerde \u00f6ylesine ilgin\u00e7 bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olmu\u015ftur ki adeta ABD’li para sihirbaz\u0131 Soros’un, ABD’nin Irak’\u0131 i\u015fgali \u00f6ncesinde dillendirdi\u011fi, “T\u00fcrkiye’nin en iyi ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcn\u00fc askeridir.<\/em>”\u00a0g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc hat\u0131r\u00adlatm\u0131\u015ft\u0131r. Reagan’\u0131n Dan\u0131\u015fman\u0131 McFarlane, “Ba\u015fkan bana ve mesai arkada\u015flar\u0131ma T\u00fcrkiye’nin Kongrede yeterli miktarda yard\u0131m alabilmesi i\u00e7in talimat verdi. Hatta ‘Bize T\u00fcrk askeri bana y\u0131lda 6 bin dolara mal olurken, ayn\u0131 i\u015fi yapacak Amerikan askerinin 90 bin dolara mal olaca\u011f\u0131n\u0131 unutmay\u0131n.’ dedi.” <\/em>\u015feklinde konu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Evren, 1985 y\u0131l\u0131nda Rogers Plan\u0131 konusundaki \u00f6zellikle 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesi ba\u011flant\u0131lara ili\u015fkin iddialar\u0131 “maksatl\u0131 yay\u0131n<\/em>” olarak nitelendirmi\u015f ancak plan\u0131 \u00e7ok da sa\u011flam tezlerle savunamam\u0131\u015ft\u0131r. Evren, \u00f6zetle \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n “12 Eyl\u00fcl olmasayd\u0131 da Yunanistan gene d\u00f6nebilirdi. Hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131 de\u011fildi, kar\u015f\u0131 oldu\u011fumuz Ege’de 1974 \u00f6ncesi \u015fartlarda NATO’ya d\u00f6nmesiydi. Haig’le konu\u015fmam 12 Mart 1979’da ba\u015flad\u0131. NATO bir\u00e7ok teklifler yap\u0131yor. Hep reddediyoruz. Yunanistan’\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc biz engelliyoruz diye bir d\u00fc\u015f\u00fcnce var, yanl\u0131\u015f. Teklifimiz \u015fu, T\u00fcrkiye olarak Ege sahas\u0131nda 1975 \u00f6ncesi emir-komuta Yunanistan’dayd\u0131. Art\u0131k ne Yunanistan’da, ne de T\u00fcrkiye’de. Bunu kabul etsin oturup konu\u015fal\u0131m dedik. Bu teklifi NATO da Yunanistan da reddetti. Haig’in yerine gelen Rogers sonunda bizim teklifimizi kabul etti. Yunanistan geri d\u00f6nd\u00fc. T\u00fcrkiye imzas\u0131n\u0131 koydu\u011fu hi\u00e7bir anla\u015fma ve antla\u015fmaya riayetsizlik\u00a0yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunu yapan Yunanistan’d\u0131r. Lozan Antla\u015fmas\u0131, 1947 Paris Anla\u015fmas\u0131, adalar\u0131n silahland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Ama Yu\u00adnanistan bunlar\u0131 \u00e7i\u011fneyip silahland\u0131rd\u0131. Bern Anla\u015fmas\u0131, Ege’de petrol aramay\u0131 durduruyor. Ge\u00e7enlerde Papandreu a\u00e7\u0131klad\u0131; bu anla\u015fmaya da riayet etmiyorlar. Rogers anla\u015fmas\u0131 da \u00f6yle. Papandreu geldi ‘Tan\u0131\u00admam bu anla\u015fmay\u0131’ dedi. Devletler hukuku allak bullak oluyor. Hala oturup, komuta sahalar\u0131 konu\u015fulmuyor.”<\/em><\/p>\n K\u0131sacas\u0131 Evren, T\u00fcrkiye’ye yeni ve a\u011f\u0131r bir yenilgi daha tatt\u0131rmas\u0131 yetmiyormu\u015f gibi, \u00fclkeyi acz i\u00e7inde g\u00f6steren s\u0131zlanma ve anlams\u0131z \u015fikayetlerde bulunmakla kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015fte b\u00f6ylesi ba\u015far\u0131l\u0131 bir planla Yunanistan’a kar\u015f\u0131 en \u00f6nemli kozu\u00adnu T\u00fcrkiye’nin elinden alan General Bernard Rogers, Evren’den NATO’yla ya da g\u00f6reviyle hi\u00e7bir alakas\u0131 olmayan ancak Yunanistan’\u0131 \u00e7ok yak\u0131ndan ilgilendiren bir talep de daha bulunmu\u015ftur. Rogers, bir yan\u00addan Yunanistan’\u0131n NATO’ya d\u00f6nmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrken, \u00f6te yan\u00addan \u0130stanbul’daki Rum az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ta\u015f\u0131nmaz mallar\u0131 ile ilgili s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Hazinenin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davalar\u0131 g\u00fcndeme getir\u00admi\u015ftir. Devlet Ba\u015fkan\u0131 Kenan Evren, bu iste\u011fi de kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f ve Ba\u015fbakan B\u00fclent Ulusu’nun, “gizli” kay\u0131tl\u0131 bir genelgesi ile davalar\u0131n durdu\u00adrulmas\u0131, yeni dava a\u00e7\u0131lmamas\u0131, al\u0131nan kararlar\u0131n da uygulanmamas\u0131 talimat\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, NATO’nun Kanat Operasyonu bile, T\u00fcrkiye’nin ba\u00ad\u015f\u0131na \u00e7orap \u00f6rme veya \u00e7uval ge\u00e7irmenin bir arac\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1950’li y\u0131llardan beri T\u00fcrkiye’nin, Yunanistan ba\u015fta olmak \u00fczere ABD ve AB, hatta NATO ile ili\u015fkilerinde her f\u0131rsatta ve her vesile ile Patrikhane’nin g\u00fcndeme getirilmesine, dost veya m\u00fcttefiklerimiz ya da \u00fcyesi bulundu\u00ad\u011fumuz uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n Yunanistan tezlerine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131na, K\u0131br\u0131s gibi en hakl\u0131 oldu\u011fumuz bir konuda dahi alt\u0131nda imzalar\u0131 bulunan uluslararas\u0131 anla\u015fmalara uymamalar\u0131na, Patrikhane i\u00e7in de yine ulusla\u00adraras\u0131 bir antla\u015fma olan Lozan’\u0131 yok saymalar\u0131na tesad\u00fcf denebilir mi? Bu girift ili\u015fkiler ve operasyonlarda de\u011fil s\u00f6zlerin, imzalar\u0131n bile dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, kaybeden taraf\u0131n da daima T\u00fcrkiye oldu\u011fu ortadayken, ayn\u0131 iyi niyeti g\u00f6stermek, hatta “hep bir ad\u0131m \u00f6nde olmak” m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n Bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu ve T\u00fcrkiye’nin, \u00f6nce 1979’da daha sonra da 2000 y\u0131l\u0131nda g\u00fcndeme gelen planlar\u0131n yeniden \u00f6n\u00fcne konulmas\u0131na izin verdi\u011fi, T\u00fcrkiye ile Yunanistan aras\u0131nda 2 y\u0131ld\u0131r devam eden ve tam da Erkaya’n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi “gizli diplomasi” <\/em>yoluyla y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. K\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm Ege sorunlar\u0131n\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler hakk\u0131nda hi\u00e7bir resmi a\u00e7\u0131k\u00adlama yap\u0131lmamaktad\u0131r. Ancak Yunan bas\u0131n\u0131nda yer alan haberlerdeki, Ege Ordusu’nun kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, T\u00fcrkiye’nin anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n Lahey Ada\u00adlet Divan\u0131’na g\u00f6t\u00fcrmeyi istedi\u011fi gibi iddialar\u0131n Erkaya’n\u0131n plan\u0131 ile ben\u00adzerli\u011fi dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n K\u0131br\u0131s, Bat\u0131 Trakya ve \u0130stanbul projeleri ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok temel meselemizde adeta Yunanistan ve di\u011fer d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin T\u00fcrkiye planlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir politika izleyen Ba\u015fbakan Erdo\u011fan’\u0131n, Ege’ye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 da ilgin\u00e7 bir \u015fekilde ayn\u0131 paralelli\u011fi g\u00f6stermektedir. Bunun i\u00e7in daha Erdo\u011fan’\u0131n Ba\u015fbakan olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde 2002 y\u0131l\u0131n\u0131n sonu, 2003 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda cereyan eden baz\u0131 hadiseleri hat\u0131rlamak yeterli olacakt\u0131r. Kas\u0131m 2002’de AKP Genel Ba\u015fkan\u0131 s\u0131fat\u0131yla Yunanis\u00adtan’a giden Erdo\u011fan, “Yunanistan’\u0131 tarihi rakibimiz olarak de\u011fil en yak\u0131n kom\u015fumuz ve yar\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n stratejik orta\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz” <\/em>demi\u015f\u00adtir. Yunan Ba\u015fbakan\u0131 Simitis ise ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, “Y\u0131llard\u0131r \u0131st\u0131rap veren sorun” diye nitelendirdi\u011fi K\u0131br\u0131s ve Ege i\u00e7in T\u00fcrkiye’yi su\u00e7layan ifadeler kullanm\u0131\u015f, k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 konusunda da, “<\/em>T\u00fcrkiye’nin uluslararas\u0131 hukuka uymad\u0131\u011f\u0131”\u00a0<\/em>iddias\u0131nda bulunmu\u015ftur. Erdo\u011fan’\u0131n bu haks\u0131z su\u00e7lamalar\u0131 cevaps\u0131z b\u0131rakmas\u0131 dikkatlerden ka\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r. Bu tutum elbette ki Yunan taraf\u0131n\u0131 memnun etmi\u015f, hatta d\u00f6nemin D\u0131\u015fi\u015f\u00adleri Bakan\u0131 Papandreu Yunanl\u0131 gazetecilere, “Y\u0131llard\u0131r ilk kez Attila ile g\u00f6r\u00fc\u015fmedik” <\/em>de\u011ferlendirmesini yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Erdo\u011fan’\u0131n ziyaretinden sadece 1 hafta sonra Ba\u015fbakan Simitis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lan Savunma ve D\u0131\u015f Politika Konseyi (KYSEA) toplant\u0131s\u0131nda 2001-2005 d\u00f6nemini kapsayan zaman diliminde 2.1 mil\u00adyar euroluk silah al\u0131m\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Savunma Bakan\u0131 Yannos Papandoniu, ihtiya\u00e7 olmas\u0131 halinde ada ve adac\u0131klar\u0131 savunma \u015femsi\u00adyesi alt\u0131na almak i\u00e7in Apachi sald\u0131r\u0131 helikopterlerinin muharebe kapasitesini g\u00fc\u00e7lendirilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmet S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Hristos Protopapas da, gazetecilerin silahlanman\u0131n olas\u0131 bir s\u0131cak olay endi\u015fesiyle yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin sorusunu, “\u00d6zellikle bir endi\u015femiz yok ama T\u00fcrk-Yunan ili\u015fkilerindeki iyi iklimin s\u00fcreklili\u011fine ili\u015fkin bir kesinlik yok. Gereksinme halinde Ege’deki adalar\u0131m\u0131z\u0131 koruyabilecek durumda bulunmak i\u00e7in haz\u0131r olmal\u0131y\u0131z” <\/em>diye cevapland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu geli\u015fmelerden 2 ay sonra da d\u00f6nemin Yunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Papandreu, AKP Genel Ba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’dan \u00e7ok \u00f6nemli bir talepte bulunmu\u015f ve “AKP’nin \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturdu\u011fu yeni TBMM’nin, ‘Yuna\u00adnistan’\u0131n karasular\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131 sava\u015f nedenidir’ \u015feklindeki karar\u0131n\u0131 yeniden de\u011ferlendirmesini”\u00a0<\/em>isteyebilmi\u015ftir. B\u00f6ylesi bir talebe Erdo\u00ad\u011fan’\u0131n cevab\u0131 ise konuyu “TBMM Ba\u015fkan\u0131 B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7’a iletece\u011fini<\/em>” s\u00f6ylemekten ibaret olmu\u015ftur. Ayn\u0131 g\u00fcnlerde Yunanistan Savunma Bakan\u0131 Yannos Papandoniu, “Herkes biliyor ki T\u00fcrkiye’nin AB \u00fcyeli\u011finin anahtar\u0131 Yunanistan’\u0131n elindedir. Yunanistan’\u0131n bu konuda yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye, K\u0131br\u0131s konusunda \u00e7\u00f6z\u00fcme katk\u0131da bulunmak ve Ege’deki milli egemenlik haklar\u0131m\u0131z aleyhindeki taleplerinden vazge\u00e7\u00admek zorundad\u0131r. Yunanistan’\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131na olumlu yan\u0131t vermek T\u00fcrklere kalm\u0131\u015f.”\u00a0<\/em>\u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi T\u00fcrkiye, “stratejik ortakl\u0131ktan” s\u00f6z ederken, Yuna\u00adnistan silahlanma program\u0131 ve bunun gerek\u00e7esini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, Yunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 da k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 konusunda TBMM’nin ald\u0131\u011f\u0131 kararla\u00adr\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi gibi c\u00fcretkar hatta sald\u0131rgan bir talepte bulunmu\u015f, yetkililerimiz ise “gere\u011finin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n”<\/em> i\u015faretlerini vermi\u015ftir. Yunan Savunma Bakan\u0131’n\u0131n “Ege’deki haklar\u0131m\u0131zdan vazge\u00e7memizi” <\/em>adeta dikte ettirmesine ise T\u00fcrkiye’den tek bir ses \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k Erdo\u011fan, K\u0131br\u0131s’\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Ege’de de sadece T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n de\u011fil, Yunan taraf\u0131n\u0131n da \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten ve sadece d\u00fcnyaya imaj verme pe\u015finde olan bir politika izleyece\u011finin i\u015faretlerini vermeye s\u00fcr\u00add\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Erdo\u011fan’\u0131n, “D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde uluslararas\u0131 siyasette bir taraf her istedi\u011fini al\u0131r diye bir \u015fey yok. Affedersiniz, Ege’deki adala\u00adra bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman burnunuzun dibindeki adalar\u0131 biz verdik mi? Ver\u00addik, niye verdik bunlar\u0131 bir masaya yat\u0131ral\u0131m. \u015eimdi ne deniyor? Oralar\u00ad da yanl\u0131\u015flar yap\u0131ld\u0131. Fakat bu t\u00fcr anla\u015fmalar eninde sonunda iki tarafa bir bedel \u00f6detiyor. Biz diyoruz ki temel \u00e7er\u00e7eve olarak, bir olay\u0131 \u00e7\u00f6zmek\u00a0i\u00e7in yakla\u015fal\u0131m masaya, d\u00fcnya kamuoyunda da bu i\u015fi \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe iten taraf T\u00fcrk taraf\u0131 oldu denmesin, bunu ba\u015faral\u0131m.” <\/em>s\u00f6zleri asl\u0131nda T\u00fcrkiye aleyhindeki bir\u00e7ok geli\u015fmenin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015ftur.<\/p>\n Tarihten bu yana hesab\u0131 olan iki devletin y\u00f6neticileri aras\u0131ndaki konu\u015fma tarz\u0131ndaki tuhafl\u0131k ortadad\u0131r. Bir taraf dikte ettiren bir \u00fcslupla konu\u015furken, kar\u015f\u0131 taraf sessizce dinlemi\u015f, hatta onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa burada konu\u015fmas\u0131 gereken susan taraft\u0131 ve s\u00f6yleyece\u011fi o kadar \u00e7ok \u015fey vard\u0131 ki…Mesela:<\/p>\n Yunanistan hala T\u00fcrkiye’yi birinci tehdit unsuru (en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00adman) say\u0131yor, bundan vazge\u00e7in.<\/em><\/p>\n 12 mil talebiniz Ege’nin y\u00fczde 75’ini Yunan denizi yapmak de\u00admektir. Bu haks\u0131z talebi geri \u00e7ekin.<\/em><\/p>\n Lozan’a ra\u011fmen Ege’deki adalar\u0131 neden ve kime kar\u015f\u0131 silahland\u0131\u00adr\u0131yorsunuz? Bu d\u00fc\u015fmanca tutumu terk edin, Lozan Antla\u015fmas\u0131’na say\u00adg\u0131l\u0131 olun.<\/em><\/p>\n B\u00f6l\u00fcc\u00fc ba\u015f\u0131na Rum pasaportu verip, B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finizde saklad\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 olmazsa bunun i\u00e7in \u00f6z\u00fcr dileyin.<\/em><\/p>\n B\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc hala topraklar\u0131n\u0131zda faaliyet g\u00f6steriyor, insan\u00adl\u0131k su\u00e7u say\u0131lan ter\u00f6rizme yard\u0131m ve yatakl\u0131k yapmay\u0131n.<\/em><\/p>\n K\u0131br\u0131s’ta soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n h\u00fcr ve egemen olarak ya\u015fama hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterin.<\/em><\/p>\n Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin Lozan’dan ve AB kriterlerinden gelen az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131n.<\/em><\/p>\n Zaman\u0131nda ve zemininde bunlar s\u00f6ylenmedi\u011fi i\u00e7in kar\u015f\u0131 taraf\u0131n c\u00fcreti daha da artm\u0131\u015f, Erdo\u011fan ise, “K\u00fc\u00e7\u00fck hesaplarla iki \u00fclkenin gele\u00adce\u011fi kararmas\u0131n, T\u00fcrkiye ve Yunanistan’\u0131n gelece\u011fi tehlikeye at\u0131lmas\u0131n<\/em>” sloganlar\u0131yla yola devam etmi\u015ftir. Nihayet, May\u0131s 2004’te Yunanistan’a yapt\u0131\u011f\u0131 ziyarette, “Ege’deki sorunlar\u0131 teker teker \u00e7\u00f6z\u00fcp, Ege Denizinin bir bar\u0131\u015f denizi haline getirilmesi gerekti\u011fini” <\/em>s\u00f6ylemi\u015f ve bu \u00e7er\u00e7e\u00advede olu\u015fturulan komitelerin \u00f6zellikle “y\u00f6nlendirme komitesi”<\/em>nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Erdo\u011fan, “Kap\u0131 kom\u015fu\u00admuzla dostlu\u011fu geli\u015ftiremezsek bir yere varamay\u0131z. Ege Denizi, bar\u0131\u015f g\u00f6l\u00fc olacaksa bunu ba\u015farmaya mecburuz. T\u00fcrkiye’nin k\u0131sacas\u0131 uzun vadeli misyonu budur.” <\/em>a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Yunanistan’\u0131n art\u0131k iki \u00fclke aras\u0131ndaki sorunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131, Ege’nin bar\u0131\u015f denizi haline gel\u00admesini istedi\u011fini, kendilerinin de iyi niyetle bunun \u00fczerine gidece\u011fini vurgulayan Erdo\u011fan’\u0131n, “K\u0131br\u0131s’ta da biz bunu yapt\u0131k. Burada da bunu yapaca\u011f\u0131z. Art\u0131k 50 sene \u00f6ncesinin d\u00fcnyas\u0131 yok. Bug\u00fcn farkl\u0131 bir d\u00fcnya var. Gelecek nesiller bu olaylara bizden \u00e7ok daha farkl\u0131 bakacaklar. Bar\u0131\u015f\u0131n konu\u015fuldu\u011fu bir d\u00fcnyada biz hala yer yurt kapmay\u0131 de\u011fil, mevcudu nas\u0131l en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirmeyi konu\u015fmam\u0131z laz\u0131m.” <\/em>\u015fek\u00adlindeki s\u00f6zleri ise “kimin yer-yurt kapma pe\u015finde oldu\u011fu ve Ege Denizi’ni Yunan g\u00f6l\u00fc haline getirmek isteyen taraf\u0131” <\/em>bir kez daha kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n Erdo\u011fan, bir Yunan gazetecinin, “T\u00fcrkiye’nin daha \u00f6nce karasula\u00adr\u0131nda 12 mili ihlal etmenin sava\u015f sebebi say\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 AK Parti H\u00fck\u00fcmeti’nin parlamentodaki say\u0131sal \u00e7o\u011funluyla kald\u0131r\u0131p kald\u0131r\u00admayaca\u011f\u0131na” <\/em>ili\u015fkin sorusunu, “Konu ile ilgili taraflar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcr\u00fc\u00adyor. Ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne ta\u015f\u0131nan sorunlar var. Bu sorunlar ortadan kalkm\u0131\u015f de\u011fil. Ama bize d\u00fc\u015fen bu sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. Bu yolda kararl\u0131y\u0131z, inan\u00e7l\u0131y\u0131z, temennimiz odur ki; bu sorunlar\u0131 tamamen ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131z”<\/em> diye cevapland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamalar Erdo\u00ad\u011fan’\u0131n, Erkaya’n\u0131n 4 y\u0131l \u00f6nce g\u00fcndeme getirdi\u011fi “gizli diplomasi”yi, “y\u00f6nlendirme komitesi” yoluyla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, bu arada 2 y\u0131l \u00f6nce Yunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Papandreu’nun, TBMM’nin karar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesi gibi son derece c\u00fcretk\u00e2r talebini de kabul edip, gere\u011fini yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131\u00adn\u0131n itiraf\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bundan olsa gerek ki, Erdo\u011fan’\u0131n son Yunanistan gezisinde Yunan Ba\u015fbakan\u0131 Kostas Karamanlis, “Ge\u00adlecekte kazanacaklar\u0131m\u0131z, ge\u00e7mi\u015fte kaybettiklerimizden \u00e7ok fazla ola\u00adcakt\u0131r.” <\/em>demi\u015ftir. Karamanlis’in bu ifadesini, “Ge\u00e7mi\u015fte kazand\u0131klar\u0131\u00adm\u0131z\u0131n misliyle fazlas\u0131n\u0131, gelecekte kazanaca\u011f\u0131z” diye okumak gerek\u00admektedir. Bu ger\u00e7e\u011fi, bundan 2 y\u0131l \u00f6nce en somut \u015fekilde dile getiren ise Erdo\u011fan ve G\u00fcl’\u00fcn, yine “dostum”<\/em> diye hitap etti\u011fi eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Yorgo Papandreu olmu\u015ftur. Papandreu, muhalefetin d\u0131\u015f politika ele\u015ftirileri \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “Bizi s\u00fcrekli tebess\u00fcm etti\u011fimiz i\u00e7in ele\u015ftiriyorlar, buna haklar\u0131 yok… \u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerinde bug\u00fcne kadar olumlu ad\u0131mlar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tebess\u00fcmler sayesinde oldu. T\u00fcrkiye ile olan sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 AB \u00e7er\u00e7evesine ta\u015f\u0131d\u0131k, bu da tebess\u00fcmle oldu. Aram\u0131zdaki sorunlar uluslararas\u0131 hukuk temeline oturtuldu, bu da tebess\u00fcmle oldu. \u015eimdi art\u0131k sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n Lahey Adalet Divan\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00e7\u00f6\u00adz\u00fclmesi yolunda ad\u0131mlar at\u0131yorum. Sert tav\u0131r tak\u0131narak s\u00f6ylediklerimi kimse ba\u015faramazd\u0131. Sorun bu ise, sorun sert ve tavizsiz bir politika izleyerek, yaramaz \u00e7ocu\u011fu oynamak ise bug\u00fcn art\u0131k bunun modas\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir. Bug\u00fcn \u00fclkeleraras\u0131 ili\u015fkilerde masaya yumruk vurularak, diplomasi yap\u0131lm\u0131yor.”\u00a0<\/em>demi\u015ftir.<\/p>\n Bu politikan\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 emekli B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Sacit Somel, \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015ftir:<\/p>\n “B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Turan Tuluy, bir g\u00fcn \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti; Yunanl\u0131lar da\u00ad ima dostluk ziyareti veya bir anla\u015fma imzalanmas\u0131 gibi vesilelerle biz\u00adden dostluk hat\u0131r\u0131 i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6d\u00fcn istiyorlar. Biz de daima veriyoruz. \u0130nsan ancak Yunanistan’la ili\u015fkiler dosyas\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fe ait sayfalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman bu \u00f6d\u00fcnlerin rastgele istenmedi\u011fini, istenilen \u00f6d\u00fcnlerin bir zincirin halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 ve zamanla ne b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fcnler verdi\u011fimizi anl\u0131yor. Yunanl\u0131lar\u0131n amac\u0131 bizi Anadolu’dan \u00f6nce Anadolu sahillerini yalayan denizlerden atmakt\u0131r. Nihai ama\u00e7 Megali \u0130dea’y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmektir.\u201d<\/em><\/p>\n Ger\u00e7ek tam da b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki Yunanistan, hemen t\u00fcm\u00fc\u00adn\u00fcn ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, “Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131” olan antla\u015fmalarla \u015f\u00f6yle geni\u015fle\u00admi\u015ftir:<\/p>\n -24 Nisan 1830 Londra Protokol\u00fcyle Mora ve \u00e7evresinde 47.516 km2’lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcyle Yunanistan kuruldu.<\/em><\/p>\n -8 Nisan 1865’te Osmanl\u0131 ile \u0130ngiltere aras\u0131ndaki \u0130stanbul Antla\u015f\u00admas\u0131yla 7 ada Yunanistan’a verildi. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc y\u00fczde 5.6 artt\u0131, 50.211 km2 oldu.<\/em><\/p>\n -2 Temmuz 1881 \u0130stanbul Antla\u015fmas\u0131yla, Teselya ve Epir’in Nar\u00ad da b\u00f6l\u00fcm\u00fc Yuinanistan’a verildi. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc y\u00fczde 33.9 artt\u0131, 67.272 km2 oldu.<\/em><\/p>\n -30 May\u0131s 1913 Londra Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131yla Selanik, G\u00fcney Ma\u00adkedonya’n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Girit verildi. Y\u00fczde 44.6 artt\u0131, 97 bin 223 km2 oldu.<\/em><\/p>\n -10 A\u011fustos 1913 B\u00fckre\u015f Antla\u015fmas\u0131yla Drama, Kavala ve \u00e7evre\u00adsi verildi. Y\u00fczde 5.6artt\u0131. 102.730km2 oldu.<\/em><\/p>\n -13 \u015eubat 1914’te Londra B\u00fcy\u00fckel\u00e7iler Konferans\u0131yla G\u00f6k\u00e7eada, Bozcaada, Mente\u015fe Adalar\u0131, Rodos ve Meis d\u0131\u015f\u0131ndaki Yunanistan’\u0131n i\u015fgal etti\u011fi t\u00fcm adalar bu \u00fclkeye verildi. Y\u00fczde 5.4 artarak 108.311 km2 oldu.<\/em><\/p>\n -27 Kas\u0131m 1919’da Neuilly Antla\u015fmas\u0131yla, Bat\u0131 Trakya Bulgaris\u00adtan’dan al\u0131n\u0131p, Yunanistan’a verildi. Y\u00fczde 19.9 artt\u0131, 129.880 km2 oldu.<\/em><\/p>\n -10 \u015eubat 1947 Paris Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131yla Mente\u015fe adalar\u0131, Rodos ve Meis de Yunanistan’a verildi. Y\u00fczde 2 art\u0131\u015fla, 132.562 km oldu.<\/em><\/p>\n Ba\u015fbakan Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n K\u0131br\u0131s, Bat\u0131 Trakya, Ege ve Patrikhane’ye bak\u0131\u015f\u0131ndaki ortak nokta, t\u00fcm bu meselelerin halledilerek, kom\u00ad\u015fumuzla bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famakt\u0131r. Ancak burada dikkatlerden ka\u00e7an en \u00f6nemli husus, problemlerin kimden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ile bar\u0131\u015ftan ne anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye’nin ne Yunanistan, ne de ba\u015fka kom\u015fular\u0131 aleyhine mesele \u00e7\u0131karacak bir davran\u0131\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k onlar\u0131n T\u00fcrki\u00adye’ye y\u00f6nelik yay\u0131lmac\u0131 taleplerinden kaynaklanan sorunlar bulundu\u011fu halde, Erdo\u011fan \u0131srarla, “kom\u015fular\u0131m\u0131zla iyi ge\u00e7inmek istiyoruz” vurgu\u00adsunu yapmaktad\u0131r. Bu da sanki T\u00fcrkiye problemleri \u00e7\u0131karan taratm\u0131\u015f gibi bir kanaatin do\u011fmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Oysa tarihi ger\u00e7ekler de, bug\u00fcn ya\u015fananlar da kom\u015fular\u0131n T\u00fcrkiye’nin \u00fczerine gelip, hep bir \u015feyler talep ettiklerini ortaya koymaktad\u0131r. T\u00fcrkiye’nin kom\u015fular\u0131 ile de\u011fil, kom\u015fular\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye ile sorunu vard\u0131r ve T\u00fcrkiye de\u011fil kom\u015fula\u00adr\u0131n\u0131n topraklar\u0131nda g\u00f6z\u00fc olmas\u0131, yay\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, mevcut durumu\u00adnu muhafaza etmekte zorlanmaktad\u0131r, i\u015fte bu \u015fartlar alt\u0131nda bar\u0131\u015ftan s\u00f6z edildi\u011finde sorunlu kom\u015fular\u0131n bundan anlad\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye’nin, istek\u00adlerini kabul edip, yerine getirmesidir. Sadece bu takdirde “bar\u0131\u015f”<\/em> olacak\u00adt\u0131r, aksi halde T\u00fcrkiye “uzla\u015fmaz” <\/em>\u00fclkedir. Bu durumda, Ba\u015fbakan Er\u00addo\u011fan’\u0131n, daima bar\u0131\u015ftan s\u00f6z etmesi ve her iki taraf\u0131n da kazanmas\u0131 temeline dayanan politikas\u0131n\u0131n g\u00f6stermelik olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak Er\u00addo\u011fan’\u0131n \u00f6zellikle Yunanistan’a ve onlar\u0131n taleplerine yakla\u015f\u0131m\u0131, bunun da \u00f6tesinde “sempati” denecek boyuta gelmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Erdo\u011fan’\u0131n daha Ba\u015fbakan olmadan ilk gezisini Yunanistan’a yapmas\u0131, d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Simitis ile tek bir devlet g\u00f6revlisi al\u0131nmadan mahrem g\u00f6\u00adr\u00fc\u015fmesiyle ba\u015flayan, bundan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, Almanya Ba\u015fbakan\u0131 Schr\u00f6der’in, “\u00d6nce<\/em> Simitis’e K\u0131br\u0131s’la ilgili verdi\u011finiz s\u00f6zleri yerine geti\u00adrin” <\/em>demesiyle devam eden ilgin\u00e7 bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Yunanistan’da iktidar\u0131n de\u011fi\u015fmesinden sonra da s\u00fcren bu yak\u0131nl\u0131\u00ad\u011f\u0131 Erdo\u011fan, May\u0131s 2004’de yapt\u0131\u011f\u0131 ikinci ziyarette, “\u015eu anda hangi duygular i\u00e7inde oldu\u011funun” <\/em>sorulmas\u0131 \u00fczerine, “Aram\u0131zdaki muhabbeti \u00f6yle zannediyorum ki sadece Say\u0131n Karamanlis’in Ba\u015fbakan olmas\u0131ndan itibaren de\u011fil, Ba\u015fbakan olmadan \u00f6nce de izlememiz laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ba\u015fbakan olmadan \u00f6nce ben de hen\u00fcz daha Ba\u015fbakan olmam\u0131\u015ft\u0131m. Genelba\u015fkanlar olarak bir araya gelmi\u015f, her iki \u00fclkenin bu t\u00fcr m\u00fcnasebetlerini aram\u0131zda m\u00fczakere etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcresince de bu m\u00fcnasebetler ayn\u0131 \u015fekilde devam ediyor.” <\/em>demi\u015ftir. Daha resmi bir s\u0131fat\u0131 olmadan T\u00fcrkiye’nin en “s\u0131cak kom\u015fusu” <\/em>ile ikili m\u00fcnasebetler kurup, m\u00fczakereler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf eden, belki de bu sebeple Yunan Ba\u015fbakan\u0131na rahatl\u0131kla “Dostum Karamanlis<\/em>” diye hitap eden Erdo\u011fan’\u0131n bundan sonraki s\u00f6zleri daha da dikkat \u00e7ekici olmu\u015ftur:<\/p>\n “Ben \u0130stanbul’da do\u011fdum, b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. \u0130stanbul’da daha 12 ya\u015f\u0131nda iken Rum vatanda\u015flar\u0131m\u0131zdan patronlar\u0131m oldu. Biz ak\u015fam yemekte bunlar\u0131 dertle\u015ftik. Bu t\u00fcr ili\u015fkilerimizin oldu\u011fu ge\u00e7mi\u015ften geliyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fimdi diyoruz ki, ‘bu kavga niye?’ Bunlar\u0131n olmamas\u0131 laz\u0131m. Bir Kardak olay\u0131n\u0131 sembol bir olay olarak, bizim art\u0131k konu\u015fmam\u0131za gerek yok. Biz art\u0131k diyoruz ki ge\u00e7mi\u015fi b\u0131rakal\u0131m. Biz, sorumlulu\u011fu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z andan itibaren gelece\u011fe bakal\u0131m. Gelece\u011fi sa\u011flam temeller \u00fczerine birlikte in\u015fa edelim. Bizim g\u00f6rd\u00fcklerimizi veya \u00e7ektiklerimizi bizden sonra gelecek olan nesiller ne g\u00f6rs\u00fcn, ne de \u00e7eksin. E\u011fer biz bar\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kuracaksak ve bunu sevgi \u00fczerine in\u015fa edeceksek, ayn\u0131 \u015feyi \u00f6nce kendi g\u00f6n\u00fcl d\u00fcnyam\u0131zda ya\u015famam\u0131z laz\u0131m. Bar\u0131\u015f\u0131 da, sevgiyi de kendi g\u00f6n\u00fcl d\u00fcnyam\u0131zda peki\u015ftirmemiz laz\u0131m. E\u011fer bunu ba\u015far\u0131rsak, bu problemlerin hepsi zaten kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Biz \u015fu anda bunu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tesis etti\u011fimize inan\u0131yoruz ve bunu siyasi iradelere kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak koyuyoruz.”<\/em><\/p>\n Erdo\u011fan’\u0131n, bir kez daha T\u00fcrkiye’nin Yunanistan \u00fczerinde de\u011fil, Yunanistan’\u0131n T\u00fcrkiye \u00fczerinde 200 y\u0131ll\u0131k emelleri bulundu\u011funu, bunlardan milim sapma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden geldi\u011fi ve de ki\u015fisel duygu ile ili\u015fkilerini, devletleraras\u0131 ili\u015fkiler ve ger\u00e7eklerle kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. Erdo\u011fan, Yunanistan’\u0131n b\u00f6l\u00fcc\u00fc ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne y\u0131llarca kamplar tahsis etti\u011fini, emekli subaylar\u0131n ve istihbarat g\u00f6revlilerinin PKK ter\u00f6ristlerini e\u011fitti\u011fini ve nihayet ter\u00f6rist ba\u015f\u0131na yard\u0131m-yatakl\u0131ktan su\u00e7\u00fcst\u00fc yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmu\u015f, \u00f6rg\u00fct\u00fcn bu \u00fclkedeki eski d\u00fczeni devam etti\u011fi halde Yunanistan’\u0131n, di\u011fer AB \u00fclkeleri gibi s\u00f6zde ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc demesini yeterli g\u00f6r\u00fcp, te\u015fekk\u00fcrlerini sunmu\u015ftur. Ancak konu s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m meselesine geldi\u011finde “Dostum Karamanlis”, <\/em>Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 Karamanlis oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Yunanistan’da 25 Nisan 2004’te yap\u0131lan s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili toplant\u0131ya Yunan H\u00fc\u00adk\u00fcmetinden bir temsilcinin kat\u0131lmas\u0131na \u00fcstelik de, “Ge\u00e7mi\u015fi ve bu t\u00fcr sorunlar\u0131 tarih\u00e7ilere b\u0131rakal\u0131m, siyaset malzemesi yap\u0131lmas\u0131n” <\/em>diye son derece \u00fcrkek ve zay\u0131f ifadelerle sitem eden Erdo\u011fan, Karamanlis’ten, “Ermeni az\u0131nl\u0131klar ya\u015f\u0131yor ama bu Yunan h\u00fck\u00fcmetinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de\u011fil. Buras\u0131 \u00f6zg\u00fcr \u00fclke” <\/em>cevab\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Havan\u0131n gerginle\u015fmesinden sonra adeta \u00f6z\u00fcr dilemek yine Erdo\u011fan’a d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve “Bunu \u015fik\u00e2yet gibi alg\u0131\u00adlamay\u0131n. Bizi h\u00fck\u00fcmet yetkilisinin konu\u015fmas\u0131 rahats\u0131z etti” <\/em>diyerek, ortam\u0131 yumu\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Oysa Yunanistan’\u0131n s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 meselesine yakla\u015f\u0131\u00adm\u0131, Karamanlis’in ge\u00e7i\u015ftirmek istedi\u011fi gibi olmay\u0131p, bir devlet politikas\u0131\u00add\u0131r. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131n 88’inci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc sebebiy\u00adle yine Atina’da 2003’te yap\u0131lan t\u00f6rene Yunan Parlamentosu Ba\u015fkan\u0131 Apostolos Kaklamanlis kat\u0131lmakla kalmam\u0131\u015f, T\u00fcrkiye’yi a\u011f\u0131r bir dille su\u00e7layarak, “Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131, T\u00fcrkiye’nin insanl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6demedi\u011fi bir senettir. Bir kara lekedir. T\u00fcrkiye soyk\u0131r\u0131m\u0131 kabul etmelidir.”<\/em> demi\u015ftir. Ermeni Ulusal Komitesi’nin Selanik’te d\u00fczenledi\u011fi toplan\u00adt\u0131da konu\u015fan eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Teodoros Pangalos ise “\u0130\u015fledi\u011fi cinayeti tan\u0131mayan, yeniden buna ba\u015flamaya haz\u0131r demektir.” <\/em>iddia\u00ads\u0131nda bulunmu\u015f, Selanik’e bir “Ermeni soyk\u0131r\u0131m an\u0131t\u0131” dikilmesini teklif edip, masraf\u0131n\u0131n da Yunanistan devleti taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin hak, “hukuk ve tezlerini savunmadaki bu zaafiyetin mutlaka \u00f6nemli bir sebebi olmas\u0131 gerekmektedir. Ancak Erdo\u011fan, her \u015fey \u00e7ok normalmi\u015f gibi, “H\u00fck\u00fcmetimiz i\u015fba\u015f\u0131na geldi\u011finden itibaren Yunanistan ile ikili ili\u015fkileri ilerletmek ve i\u015fbirli\u011fimizi m\u00fcmk\u00fcn olan her\u00a0alana yaymak y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba sarf etmektedir.”\u00a0<\/em>demi\u015f, “K\u00fc\u00e7\u00fck hesaplar\u00adla \u00fclkelerimizin gelece\u011fini tehlikeye atmamal\u0131y\u0131z” <\/em>diye de eklemi\u015ftir. \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki toplam ticaret hacminin 1 milyar 325 milyon dolar oldu\u00ad\u011funu, bu rakam\u0131n her iki \u00fclkenin potansiyeli dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yeter\u00adsiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren Erdo\u011fan’\u0131n, “d\u00fcnyada art\u0131k siyasetin ekonomiyi de\u011fil, ekonominin siyaseti y\u00f6nlendirdi\u011fi ger\u00e7e\u011finden hareketle, bu rakam\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n iki \u00fclke aras\u0131ndaki siyasi sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131m” <\/em>vurgulamas\u0131 ise ticareti her \u015feyi \u00f6n\u00fcnde tuttu\u011fu\u00adnu g\u00f6stermi\u015ftir. Ba\u015fbakan Erdo\u011fan’\u0131n, “k\u00fc\u00e7\u00fck hesaplar” diye nitelen\u00addirdikleri ise K\u0131br\u0131s, Ege, Patrikhane, Pontus gibi T\u00fcrkiye’nin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00fcniter yap\u0131s\u0131 ile do\u011frudan ilgili en hayati konulard\u0131r. Bu durumda, iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde, ticaretin siyaseti y\u00f6nlendirmesinden s\u00f6z edilmesi ve ticaret hacminin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n siyasi sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131n\u0131n savunulmas\u0131, izaha muhta\u00e7 bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n Ba\u015fbakan Erdo\u011fan gibi i\u015fadam\u0131 Rahmi Ko\u00e7’un T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkilerine yakla\u015f\u0131m\u0131 da dikkat \u00e7ekicidir. Bo\u011fazlar sorununu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7an, Yunanl\u0131larla i\u015fbirli\u011fini gizlemeyen, K\u0131br\u0131s ba\u015fta olmak \u00fczere T\u00fcrkiye’nin t\u00fcm milli meselelerinde kar\u015f\u0131 tezleri savunmakta sak\u0131nca g\u00f6rmeyen i\u015fadam\u0131 Rahmi Ko\u00e7’un \u00f6n plana \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise Fener Rum Patri\u011fi Bartholomeos’a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Patrikle bir\u00e7ok etkinli\u011fe kat\u0131lan Ko\u00e7, 20-28 Eyl\u00fcl 1997’de de yine Patrik ve Yu\u00adnanl\u0131 \u0130\u015fadam\u0131 Kostas Karras’la ortakla\u015fa “Din, Bilim ve \u00c7evre Sempozyumu<\/em>” d\u00fczenlemi\u015ftir. Toplant\u0131n\u0131n onursal komitesi, Rahmi Ko\u00e7, Patrik, A\u011fa Han, D\u00fcnya Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Wolfhenshon, D\u00fcnya Yahudi Kong\u00adresi Ba\u015fkan\u0131 Dr. Arthur Hertzberg, ABD Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Al Gore gibi birbirinden ilgin\u00e7 isimlerden olu\u015furken, mali destek D\u00fcnya Bankas\u0131, BM \u00c7evre Program\u0131 ile Yunanistan Ticaret Bakan\u0131n\u0131n verdi\u011fi 1.5 mil\u00adyon dolarla sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Venizelos isimli bir gemiyle d\u00fczenlenen gezi ve sempozyum 20 Eyl\u00fcl’de Trabzon’da ba\u015flam\u0131\u015f ancak milli hassasiyet sahibi vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n protestosu sebebiyle gemidekiler \u015fehre ine\u00admemi\u015flerdir.<\/p>\n \u0130\u015fte bu sempozyum ve Trabzon’da g\u00f6sterilen tepki \u00fczerine bir a\u00e7\u0131klama yapan Ko\u00e7, T\u00fcrkiye’de gerek Sempozyuma, gerekse Bartholomeos’un organizasyondaki rol\u00fcne duyulan tepkileri ve resmi ilgisizli\u011fi “Son derece yanl\u0131\u015f bir politika<\/em>” diye tan\u0131mlam\u0131\u015f, Trabzon’daki olaylar i\u00e7in “Yerin dibine ge\u00e7tik”<\/em> demi\u015ftir. S\u00f6z konusu gezi s\u0131ras\u0131nda Venizelos gemisinde Karadeniz’i Pontus denizi olarak g\u00f6steren harita\u00adlar da da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131nda bundan dolay\u0131 yerin dibine ge\u00e7mesi gere\u00adkirken Ko\u00e7, bu haritalar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 mazur g\u00f6stermeye yeltenerek, “Eski bir haritadan al\u0131nm\u0131\u015f. Eski haritalarda bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman Pontus diye yaz\u0131yor zaten Karadeniz’e. Siz 16-17. as\u0131r haritalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman antik haritalarda yazar o fakat burada yazmaz; onlar\u0131n verdi\u011fi \u015feyde. Resmi dosyas\u0131 bu i\u015fin, gelen insanlar\u0131n listesi. Onlar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi harita da \u015fu haritad\u0131r; nereden buldularsa. Eski haritalarda Pontus diye yaz\u0131yor.\u00a0<\/em>“\u015feklinde konu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n D\u00fczenledikleri bu sempozyumda T\u00fcrkiye’nin Bo\u011fazlar ve di\u011fer konulardaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc daha kuvvetle ortaya koymamas\u0131na ili\u015fkin ola\u00adrak, “Maalesef bizim resmi ilgililer bu organizasyona fazla alaka g\u00f6s\u00adtermediler. Bunu taraf olduklar\u0131 i\u00e7in g\u00f6stermiyorlar. Zannediyorlar ki, alaka g\u00f6sterirlerse dini bak\u0131mdan Patri\u011fin \u015femsiyesi alt\u0131na girecekler\u00addir, idari bak\u0131mdan da Yunanl\u0131lar\u0131n tezine destek vereceklerdir; halbuki katiyen \u00f6yle de\u011fil. Tamamen bir \u00e7evre konusu. Burada dini liderler olarak, h\u00fck\u00fcmet ilgilileri olarak ve her t\u00fcrl\u00fc \u00fcniversite mensubu olarak bizim a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 koymam\u0131z laz\u0131md\u0131. Maalesef olmad\u0131.” <\/em>de\u011ferlendir\u00admesini yapan Rahmi Ko\u00e7, “Neden bu kendine g\u00fcvensizlik sizce?<\/em>” \u015fek\u00adlindeki soruyu da \u015f\u00f6yle cevapland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n “Bizde kompleks mi var, g\u00fcvensizlik mi var emin de\u011filim. Bizde sanki kendimizi buralardan d\u0131\u015flamakla, kar\u0131\u015fmamakla, kendi gayemizi, kendi arg\u00fcman\u0131m\u0131z\u0131 kuvvetlendiriyor gibi bir his var ki katiyen do\u011fru de\u011fil. Biz madem ki Yunanl\u0131larla eninde sonunda masaya oturup bir anla\u015fmaya varaca\u011f\u0131z ve mecburuz da varmaya, bu t\u00fcr organizasyon\u00adlarda bir araya gelmeliyiz, i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olmal\u0131y\u0131z, sorunlar\u0131m\u0131z\u0131 anlatmal\u0131y\u0131z, onlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 dinlemeliyiz ve m\u00fc\u015fterek bir hareket tarz\u0131 tespit etmeliyiz.”<\/em><\/p>\n Yunanistan’la eninde sonunda masaya oturup anla\u015fmaya vara\u00adca\u011f\u0131m\u0131zdan emin olan hatta buna mecbur oldu\u011fumuzu iddia eden Ko\u00e7, T\u00fcrkiye’nin Fener Rum Patrikhanesi’ne uzak duru\u015funu ve muhatap almay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da “fevkalade hatal\u0131<\/em>” buldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Patri\u011fi “impara\u00adtora” benzeten Ko\u00e7; Patrik, Patrikhane ve Heybeliada Ruhban Okulu’na \u015fu s\u00f6zleriyle tam destek vermi\u015ftir.<\/p>\n “Patrik, biz ne dersek diyelim, d\u00fcnyada muayyen bir sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve tabiri caizse muayyen imparatorlu\u011fu olan, ayn\u0131 Papa gibi bir mevkidir, bir \u015fah\u0131st\u0131r. Patri\u011fin kendisini sevmeyebilirsiniz, ama o mevki budur, \u0130stanbul’da oturmaktad\u0131r, m\u00fcthi\u015f bir g\u00fcc\u00fc vard\u0131r ve bizim bu g\u00fcc\u00fc kendi lehimize \u00e7evirmemiz laz\u0131m. Patri\u011fin T\u00fcrk olmas\u0131, \u0130stanbul’da oturmas\u0131, T\u00fcrkleri iyi tan\u0131mas\u0131 ve T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fmas\u0131, bizim lehimize bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bak\u0131n \u015fimdi ABD’ye gidiyor. Clinton kendisine yemek veriyor, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Albright ona \u00f6zel bir yemek veriyor, Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Al Gore ve Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Sekreteriyle bulu\u015fuyor ve biz hala Patrik muhatab\u0131m\u0131z de\u011fildir diyoruz, onu tan\u0131m\u0131yoruz, Yunan taraf\u0131 diyoruz! Tamamen yanl\u0131\u015f bir politika. Bunu biraz lehimize kullanabilsek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar atm\u0131\u015f oluruz. Ve biz Patrikhane’yi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrsek, T\u00fcrkiye’\u00adden giderse, \u00e7ok \u015fey kaybeder T\u00fcrkiye. Onun i\u00e7in ben Heybelideki Ruhban Okulu’nun da derhal a\u00e7\u0131lmas\u0131na ve yeni Patrikler yeti\u015ftirilmesi\u00ad ne taraftar\u0131m. Tabii \u015fimdi Rahmi Ko\u00e7 Ortodoks oldu diyecekler! Fakat bu i\u015fleri geni\u015f ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda g\u00f6rmek laz\u0131m. Bug\u00fcn her \u015fey pazarlama. Bizim de memlekette en iyi pazarlamay\u0131 ne yap\u0131yorsa o tarafa e\u011filmemiz laz\u0131m.”<\/em><\/p>\n Patri\u011fi b\u00f6ylesine \u00f6ven b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk i\u015fadam\u0131 Rahmi Ko\u00e7’un, T\u00fcrk-Yunan \u0130\u015f Konseyi’nin etkili bir mensubu olarak, Lozan Antla\u015fmas\u0131’na g\u00f6re Patri\u011fin e\u015fde\u011feri olan Bat\u0131 Trakya’daki se\u00e7ilmi\u015f m\u00fcft\u00fclerin ba\u015f\u0131na gelenleri hi\u00e7 hat\u0131rlamamas\u0131, hat\u0131rlamak istememesi ya da o tarafa e\u011filmemesinin sebebi acaba m\u00fcft\u00fclerimizin ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n “en iyi pazarlamay\u0131 yapan”<\/em> taraf olmamas\u0131 m\u0131d\u0131r? Ve her \u015fey pazarlama m\u0131\u00add\u0131r, \u00f6zellikle de milli meselelerde?<\/p>\n Bartholomeos’u “imparator” gibi g\u00f6ren sadece Ko\u00e7 de\u011fil galiba. T\u00fcrkiye’yi A\u0130HM’e \u015fikayet eden Fener Rum Lisesi’nin 550’inci kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc t\u00f6renine kat\u0131lan Milli E\u011fitim Bakan\u0131 H\u00fcseyin \u00c7elik’in proto\u00adkoldeki pozisyonu, hassasiyeti olanlar\u0131 tedirgin etmi\u015f ancak Bakan \u00c7elik, hi\u00e7bir rahats\u0131zl\u0131k duymam\u0131\u015ft\u0131r. Yunanl\u0131lar\u0131n Megali tou Genous Scholi<\/em> (Milletin B\u00fcy\u00fck Okulu) dedi\u011fi Fener Rum Lisesi kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6\u00adn\u00fcm\u00fcnde \u00c7elik’in solunda, Yunan E\u011fitim Bakan\u0131 Petros Efthymiou’nun ise sa\u011f\u0131nda oturdu\u011fu Bartholomeos, “bir cumhurba\u015fkan\u0131 gibi taht ben\u00adzeri bir koltu\u011fa” yerle\u015fmi\u015ftir. Gazeteci \u00d6zgen Acar, bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kar\u015f\u0131\u00ads\u0131nda duygular\u0131n\u0131, “O an Say\u0131n \u00c7elik’e \u015fu soruyu sormak akl\u0131ma geldi: E\u011fer benzeri bir t\u00f6ren bir T\u00fcrk lisesinde olsayd\u0131, devletin bakan\u0131 olarak siz nerede, Diyanet i\u015fleri Ba\u015fkan\u0131 nerede otururdu?<\/em>” \u015feklinde ifade ettikten sonra, “Densizlik de\u011fil midir?<\/em>” diye, tepki g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n Sonu\u00e7 olarak bu \u00e7al\u0131\u015fmada, tarihin \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerinde d\u00fcnya g\u00fc\u00e7lerinin \u0130stanbul \u00fczerindeki niyetleri, hesaplar\u0131, \u00e7eki\u015fme ve \u00e7at\u0131\u015fma\u00adlar\u0131n\u0131n bir foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekilmek istenmi\u015ftir. \u0130lk etapta kesinlikle s\u00f6ylenecek olan \u0130stanbul i\u00e7in 551 y\u0131ll\u0131k bir Elen projesinin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu projenin hedefi, daha Yunanistan diye bir devletin esamesi bile okunmazken, Osmanl\u0131’dan al\u0131nacak topraklarla Yunanistan’\u0131n kurulmas\u0131, nihayetinde ise \u0130stanbul’un “Yeni Roma<\/em>”\u00a0ad\u0131 alt\u0131nda Yunanl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, daha a\u00e7\u0131k bir ifadeyle \u0130stanbul’un da T\u00fcrklerin elinden al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bat\u0131’n\u0131n di\u011fer g\u00fc\u00e7lerinin projeye dahil olmas\u0131 Sevr ve Lozan’la tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Pro\u00adjenin ve bunun hangi d\u00f6nemde olursa olsun hayata ge\u00e7irilmesinin omurgas\u0131 ise daima Fener Rum Patrikhanesi ile Ruhban Okulu, bu iki kurumun bulundu\u011fu yer itibariyle de \u0130stanbul olmu\u015ftur. Yunanistan i\u00e7in evrensel kimli\u011fe sahip bir Patrikhane, Bizans’\u0131n miras\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na hak ka\u00adzanacak, b\u00f6ylece Megali \u0130dea ya\u015fat\u0131lacak ve ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. ABD ve m\u00fcttefik devletler Sevr’de az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda Patrikhane’ye sahip \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylece T\u00fcrkler Avrupa’dan at\u0131l\u0131p, K\u00fc\u00e7\u00fck Asya’ya mahkum edilebilecektir. Ancak W. Churchill, \u00c7anakkale hareka\u00adt\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131rken Yunanistan’dan yard\u0131m almas\u0131 Moskova’y\u0131 dahi, “Ruh ve y\u00fcre\u011fi Ayasofya’da birle\u015fecek yeni Bizans imparatorlu\u011fu hayalini canland\u0131raca\u011f\u0131<\/em>” i\u00e7in tela\u015fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\nMill\u00ee D\u00fc\u015f\u00fcnce Merkezi Genel Ba\u015fkan\u0131
\n<\/em>Sadi Somuncuo\u011flu\u2019nun
\n<\/em>\u201c<\/em>Patrikhane ve 551 Y\u0131ll\u0131k Hesap:
\n\u0130stanbul\u2019da Yeni Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u201d
\n<\/em>kitab\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\nErdo\u011fan\u2019\u0131n “\u00dc\u00e7 \u0130stanbul” projesi<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.-istanbul-skyline-768x543.jpg\")
<\/h2>\n\u00c7iller’in projesi “Megak\u00f6y \u0130stanbul”<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/IMG0027.jpg\")
<\/h2>\nKo\u00e7\u2019un Bo\u011fazlar\u0131, G\u00fcven Erkaya ve Rogers plan\u0131<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/G\u00fcven-Erkaya.jpg\")
Pazarl\u0131k maddesi olarak karasular\u0131 meselesi<\/strong><\/h2>\n
Ders al\u0131nmas\u0131 gereken bir diplomasi hatas\u0131: Rogers Plan\u0131<\/strong><\/h2>\n
“12 Eyl\u00fcl Harek\u00e2t\u0131 olmasayd\u0131 bu m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131.”<\/strong><\/h2>\n
T\u00fcrkiye \u00f6nemli bir diplomatik kozdan feragat etmi\u015ftir<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/yunanistan-nato-768x431.jpg\")
<\/p>\nYunanistan’dan T\u00fcrkiye’ye NATO te\u015fekk\u00fcr\u00fc(!): “Bu onlar\u0131n problemi”<\/strong><\/h2>\n
T\u00fcrk- Amerikan ili\u015fkilerinde ‘balay\u0131 d\u00f6nemi’<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1015408738-768x415.jpg\")
<\/p>\nRogers’\u0131n yeni talepleri: Patrikhane meselesi<\/strong><\/h2>\n
Rogers\u2019\u0131n 2004 y\u0131l\u0131 versiyonu<\/strong><\/h2>\n
T\u00fcrkiye’ye AB \u00fcyeli\u011fi ile diplomatik bask\u0131\u00a0<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/16470.jpg\")
<\/h2>\nErdo\u011fan ve Ko\u00e7\u2019un tuhaf sempatileri<\/strong><\/h2>\n
“Dostum Karamanlis”<\/strong><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/erdo__ankaramanlis_546503800_0.jpg\")
<\/p>\nKo\u00e7’tan “pazarlama” takti\u011fi<\/strong><\/h2>\n