{"id":4849,"date":"2018-12-19T19:30:00","date_gmt":"2018-12-19T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com?p=4849&preview=true&preview_id=4849"},"modified":"2018-12-20T00:17:14","modified_gmt":"2018-12-19T21:17:14","slug":"yeter-artik-bilip-bilmeden-ugrasmayin-su-sozluklerle-yahut-sozcukler-ve-seyler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/yeter-artik-bilip-bilmeden-ugrasmayin-su-sozluklerle-yahut-sozcukler-ve-seyler\/","title":{"rendered":"Yeter art\u0131k bilip bilmeden u\u011fra\u015fmay\u0131n \u015fu s\u00f6zl\u00fcklerle! Yahut s\u00f6zc\u00fckler ve \u015feyler"},"content":{"rendered":"
\"Bir

Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131, onun dildeki kullan\u0131m\u0131d\u0131r. – Ludwig Wittgenstein<\/p><\/div>\n

Maksat has\u0131l olmam\u0131\u015f!<\/strong><\/h2>\n

\u201cDilin klasik \u00e7a\u011fdaki varolu\u015fu, hem egemence hem de gizlice olmu\u015ftur. Egemence, \u00e7\u00fcnk\u00fc kelimelere \u2018d\u00fc\u015f\u00fcnceyi temsil etme\u2019 g\u00f6revi ve g\u00fcc\u00fc y\u00fcklenmi\u015ftir. Fakat, temsil etmek burada terc\u00fcme etmek, g\u00f6ze g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir aktar\u0131m yapmak, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi bedenin d\u0131\u015f kanad\u0131 \u00fczerinde, taml\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde yeniden \u00fcretebilen maddi bir ikiz imal etmek anlam\u0131na gelmektedir: dil, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, t\u0131pk\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncenin kendi kendini temsil etti\u011fi gibi temsil etmektedir.\u201ddiyor Michel Foucault \u201cKelimeler ve \u015eeyler\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda (Foucault, 2017, s. 127).<\/p>\n

Ge\u00e7en haftalarda TDK s\u00f6zl\u00fcklerini ele\u015ftirenleri ele\u015ftiren bir yaz\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131m. Yaz\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi k\u0131saca, yukar\u0131da Foucault\u2019un belirtti\u011fi gibi s\u00f6zc\u00fcklerin bizim zihniyet ve d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00fcr\u00fcnleri oldu\u011fu ve bunlar\u0131 temsil etti\u011fi idi. S\u00f6zl\u00fck\u00e7\u00fclerin de ama yaz\u0131l\u0131 kaynaklardan ama s\u00f6zl\u00fc kaynaklardan bu s\u00f6zc\u00fckleri toplay\u0131p nesnel bir tav\u0131rla listelemeleri ve kaydetmeleri gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftim; ama yaz\u0131y\u0131 uzatmamak i\u00e7in baz\u0131 dil olgular\u0131 ve olaylar\u0131n\u0131 \u00f6zetleyerek ge\u00e7tim. O yaz\u0131da \u201cmaksat has\u0131l olmam\u0131\u015f<\/em>\u201d ki yaz\u0131ya yap\u0131lan yorumlarda h\u00e2l\u00e2 \u201cm\u00fcsait<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinden ele\u015ftiriler geldi ve gelmeye devam ediyor.<\/p>\n

Olumlu ya da olumsuz her ele\u015ftiri ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcne olmakla birlikte ne \u00fcniversiteye kadar \u00e7e\u015fitli kademelerde okutulan T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131 derslerinin ne de \u00fcniversitelerde okutulan zorunlu T\u00fcrk dili derslerinin maksatlar\u0131 has\u0131l olmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Bu da bir \u00f6nceki yaz\u0131mdaki maksad\u0131n has\u0131l olmamas\u0131n\u0131n nedenlerinden biri herhalde.<\/p>\n

Derin dil bilgisi \u00f6\u011fretiminin hi\u00e7bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131; anlama, anlamland\u0131rma, metin \u00e7\u00f6z\u00fcmleme gibi dilin di\u011fer y\u00f6nlerine \u0131\u015f\u0131k tutan anlam bilimi alan\u0131n\u0131n es ge\u00e7ildi\u011fini ilk\u00f6\u011fretimden \u00fcniversite kademesine kadar mezun \u00f6\u011frencilerle yapt\u0131\u011f\u0131m derslerde g\u00f6zlemledim. Her ne kadar onaylamasam da \u00d6SYM\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli s\u0131navlara \u00f6\u011frenci yeti\u015ftiren kurumlarda \u00f6\u011frencilerin anlam ve anlamland\u0131rma konular\u0131na \u00e7ok yabanc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Meslekta\u015flar\u0131m\u0131n \u201cBu konular \u00f6\u011fretilemez; bol bol okuma yapmal\u0131 \u00f6\u011frenci.\u201d iddialar\u0131na da \u015fahit oldum. Oysaki anlayarak okuma ve anlamland\u0131rma y\u00f6ntemlerinin \u00f6\u011fretilebildi\u011fi ve bunlar\u0131n metinler \u00fczerinde uygulanabildi\u011fini tecr\u00fcbe ettim. Di\u011fer t\u00fcrl\u00fc, salt okuma eyleminin de pek faydal\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fckler ve \u015feyler<\/strong><\/h2>\n

XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonu XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve dil \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu kadar di\u011fer sosyal bilimlerin de seyrini de\u011fi\u015ftiren dil bilimi, asl\u0131nda bu konuda \u00e7ok yararl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir aland\u0131r. Dil bilimi alan\u0131, bug\u00fcn, dil \u00f6\u011felerinin \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerine \u0131\u015f\u0131k tutan bir\u00e7ok alan\u0131 kapsamaktad\u0131r ki bu yaz\u0131 ile ilgili olan\u0131 anlam bilimi<\/em>dir.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fckler, Saussure\u2019a g\u00f6re g\u00f6stergeler<\/em>, iki temel unsur \u00fczerine kurulur: Zihnimizde tasar\u0131m ve veya \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131yla bulunan kavramlar<\/em> ve bunlar\u0131 i\u015faretleyen i\u015fitim imgel<\/em>eri. Kavram ve i\u015fitim imgesinin birlikteli\u011fi ise s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erik ve d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak tan\u0131mlanabilecek anlam<\/em>\u0131 olu\u015fturur. Kavram ve i\u015fitim imgesi bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fu i\u00e7in birbirlerinden ayr\u0131lamaz. Bu nedenle bir demir paran\u0131n yaz\u0131 ve tura y\u00fczlerine benzetilir.<\/p>\n

Kavramlar\u0131 etiketleyen i\u015faretler olarak s\u00f6zc\u00fckler, \u201cbiri onlara ne anlam vermi\u015fse o anlama sahiptir.<\/em>”\u00a0(Wittgenstein, 2011). Yani bizim onlar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u011flamlara g\u00f6re anlam kazan\u0131rlar. S\u00f6zc\u00fck tek ba\u015f\u0131nayken ancak temel anlam<\/em> dedi\u011fimiz tek bir anlam\u0131 vard\u0131r. Biz onlar\u0131 sanat, bilim, k\u00fclt\u00fcr \u00fcretirken ya da g\u00fcndelik ileti\u015fimimizi sa\u011flarken kulland\u0131k\u00e7a bu s\u00f6zc\u00fckler farkl\u0131 farkl\u0131 anlam de\u011ferleri kazan\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fckler hem de\u011fi\u015ftirilebilir hem de\u011fi\u015ftirilemez dil \u00f6\u011feleridir<\/strong><\/h2>\n

\u0130\u015faret ettikleri nesne ve varl\u0131klarla nedenli bir ili\u015fkileri bulunmayan s\u00f6zc\u00fckler, bir yanlar\u0131yla toplumun di\u011fer yanlar\u0131yla bireyin mal\u0131d\u0131r. Dil, toplumsal olarak kurallar ve s\u00f6zvarl\u0131\u011f\u0131 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Kimsenin bir kural\u0131 ya da bir kavram\u0131 i\u015faret eden bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015ftirmeye g\u00fcc\u00fc yetmez.<\/em> Bilinmeyen bir zamanda, bilinmeyen bir yerde bilinmeyen ki\u015filer taraf\u0131ndan adland\u0131r\u0131lan kavram ya da konulan bir kural; bug\u00fcn, dili konu\u015fanlar taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir bi\u00e7imde kabul edilmek zorundad\u0131r<\/em>. Kimse nefes al\u0131p vermek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z organa burun<\/em> d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir s\u00f6zc\u00fck \u00f6nermeyi akl\u0131ndan bile ge\u00e7irmez. \u201cBen burun de\u011fil, nurub<\/em> diyece\u011fim.\u201d deme hakk\u0131na sahip de\u011fildir. Hi\u00e7 kimse alet adlar\u0131 t\u00fcreten +lIK<\/em> eki yerine ba\u015fka bir ek kullanmay\u0131 akl\u0131ndan ge\u00e7irmez. Sanki bu b\u00fct\u00fcn toplum taraf\u0131ndan \u00fczerinde s\u00f6zle\u015filmi\u015f bir durumdur. Bu nedenle, bireyin tek ba\u015f\u0131na dilde de\u011fi\u015fimi sa\u011flamaya g\u00fcc\u00fc yetmez<\/em>. \u0130\u015fte s\u00f6zc\u00fckler bu anlamda de\u011fi\u015ftirilemez dil \u00f6\u011feleridir.<\/p>\n

S\u00f6zc\u00fckler de\u011fi\u015ftirilebilir dil \u00f6\u011feleridir. Nas\u0131l m\u0131? Dilin duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce bildirme s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131m\u0131 tamamen bireysel bir edimdir. Dilin b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011feleri ki\u015finin emrine amadedir. S\u00f6zc\u00fckleri, temel anlamlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yeni anlamlar katmak, eldeki s\u00f6zc\u00fck listesini yeni kavramlar\u0131 adland\u0131racak \u015fekilde kullanmak bireyin elindedir. \u00d6zellikle dil i\u015f\u00e7ili\u011fine dayal\u0131 etkinlik y\u00fcr\u00fcten \u015fairler, yazarlar, fikir adamlar\u0131 s\u00f6zc\u00fckleri, bu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirme g\u00fcc\u00fcne sahiplerdir. Bu \u015fekilde, imgeler yarat\u0131r ve var olan s\u00f6zc\u00fcklere yeni anlamlar katarlar. S\u00f6zl\u00fckler de bunlar\u0131 kaydeder.<\/p>\n

Zaman ve mek\u00e2na ba\u011fl\u0131 olarak toplumun de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re yeni s\u00f6zc\u00fckler \u00fcretildi\u011fi gibi var olan s\u00f6zc\u00fcklere de yeni anlamlar kat\u0131labilir. Bazen s\u00f6zc\u00fck, toplum ihtiyac\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k veremedi\u011fi i\u00e7in kaybolup giderken bazen de b\u00fcsb\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fik kavramlar\u0131 i\u015faret eder hale gelir. Bu \u015fekilde, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131 geni\u015fler<\/em> ya da daral\u0131r<\/em>.<\/p>\n

Dil \u00f6\u011feleri -s\u00f6zc\u00fckler de dahil- toplum kabul\u00fc olmadan de\u011fi\u015ftirilemezler. Her hal\u00fck\u00e2rda, de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 yani toplumun uzla\u015fmas\u0131na ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bireyin \u00e7abas\u0131 yeterli de\u011fildir.<\/em><\/p>\n

Sen neyi anlatmak istiyorsan s\u00f6zc\u00fck, o anlamdad\u0131r<\/strong><\/h2>\n

S\u00f6zc\u00fckler, dilde ne kadar s\u0131k kullan\u0131l\u0131rsa o kadar de\u011fi\u015fik ba\u011flamlarda kullan\u0131lma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na sahiptir. Bu nedenle baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckler, kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011flam \u00e7e\u015fitlili\u011fine dayal\u0131 olarak yeni anlamlar kazan\u0131rlar. Bu durum, anlam biliminde \u00e7ok anlaml\u0131l\u0131k<\/em> olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7ok anlaml\u0131l\u0131k, \u201cbir kelimede temel anlamla ba\u011flant\u0131l\u0131 birden \u00e7ok anlam\u0131n bulunmas\u0131; bir kelimenin anlam geni\u015flemesi yoluyla, as\u0131l anlam\u0131 ile olan ili\u015fkisini kaybetmeden yeni anlamlar kazanmas\u0131<\/em>\u201dd\u0131r (Korkmaz, 1992, s. 38). Bu, b\u00fct\u00fcn dillerde gayet do\u011fal bir durumdur.<\/p>\n

\u201cYeter art\u0131k bilip bilmeden u\u011fra\u015fmay\u0131n \u015fu s\u00f6zl\u00fcklerle!\u201d <\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda en \u00e7ok ele\u015ftiri, \u201cm\u00fcsait<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinden geldi. S\u00f6zc\u00fck, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck\u2019te \u201c1. Uygun, elveri\u015fli: \u2018Asla hiss<\/em>\u00eeli<\/em>\u011fe, <\/em>\u0131l<\/em>\u0131k ve yumu<\/em>\u015fak duygulara m<\/em>\u00fcsait de<\/em>\u011filiz.\u2019 -N. F. K<\/em>\u0131sak<\/em>\u00fcrek. 2. tkz. Fl<\/em>\u00f6rt etmeye haz<\/em>\u0131r olan, kolayca fl<\/em>\u00f6rt edebilen (kad<\/em>\u0131n).<\/em>\u201d anlamlar\u0131 ile tespit edilmi\u015f. Bir\u00e7ok ki\u015fi \u201cNe yani, biz, han\u0131m bir i\u015f arkada\u015f\u0131m\u0131za \u2018M\u00fcsait misiniz?\u2019 diye soramayacak m\u0131y\u0131z?<\/em>\u201d iddias\u0131yla, kaydedilen ikinci anlam\u0131n gereksiz ve uygunsuz oldu\u011fu sonucuna vararak \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmeye devam ettiklerini belirttiler.<\/p>\n

Verilecek yan\u0131t asl\u0131nda gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r, hangi anlam\u0131 kastediyorsan\u0131z rahatl\u0131kla kullan\u0131n. E\u011fer fl\u00f6rt etme<\/em>yi istiyorsan\u0131z kar\u015f\u0131n\u0131zdaki bunu anlar. Fakat muhatab\u0131n\u0131z\u0131n bir i\u015f yapmak ya da bir \u015fey dan\u0131\u015fmak i\u00e7in zaman\u0131 ve durumunun uygunlu\u011fu<\/em>nu soruyorsan\u0131z han\u0131m arkada\u015f\u0131n\u0131z onu anlayacakt\u0131r. Eskiden annelerimiz misafirli\u011fe gitmeden \u00f6nce kom\u015fuya g\u00f6nderip \u201cM\u00fcsaitseniz size \u00e7aya gelece\u011fiz.\u201d diye haber verirdi; ben \u015fahsen, hi\u00e7bir kom\u015fu teyzeden dayak yemedim. \u0130\u015fte ba\u011flam dedi\u011fimiz bu. \u201cBir dil birimini \u00e7evreleyen, ondan \u00f6nce veya sonra gelen, bir\u00e7ok durumda s\u00f6z konusu birimi etkileyen, onun anlam\u0131n\u0131, de\u011ferini belirleyen birim veya birimler b\u00fct\u00fcn\u00fc, kontekst<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlanabilecek olan ba\u011flam, s\u00f6z\u00fcn s\u00f6ylendi\u011fi ortam, olay ve olgular dizisine ba\u011fl\u0131 olarak s\u00f6zc\u00fcklerin anlamlar\u0131n\u0131 belirler. Yani, siz s\u00f6zc\u00fckleri hangi ba\u011flamda kullan\u0131rsan\u0131z s\u00f6zlerinizin muhatab\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerinizi bu ba\u011flama uygun \u015fekilde anlamland\u0131racakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cBir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131, akla gelen olas\u0131 anlamlar\u0131 ifade etmez, aksine o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ba\u011flam i\u00e7indeki kullan\u0131m\u0131nda sakl\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d\u00a0(Rayner, 2018). Ba\u015fka bir ifadeyle ba\u011flam, \u201cB<\/em>ir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131, onun d<\/em>ildek<\/em>i kullan\u0131m\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d (Wittgenstein, Felsefi Soru\u015fturmalar, 1998, s. Fragman 43).<\/p>\n

Konuyu, \u201cayr\u0131lmak<\/em>\u201d eylemi \u00fczerinden somutla\u015ft\u0131ral\u0131m:<\/p>\n

\u201cKad\u0131n kocas\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131.\u201d t\u00fcmcesini olay ve olgular dizisi olmadan yorumlayacak olursak iki anlam ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r: \u201c1. Uzakla\u015fmak, bir yere ya da yerde b\u0131rakmak; 2. Bo\u015fanmak.\u201d E\u011fer olay ve olgular dizisi ifade edilmezse yani t\u00fcmcede gerekli bilgiler verilmezse her iki anlam\u0131n da \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gayet do\u011fald\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcmce i\u00e7in iki senaryo yazal\u0131m. Kad\u0131n ve kocas\u0131 al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131yorlar. \u0130\u015fleri bitiyor ve kad\u0131n kocas\u0131ndan ayr\u0131l\u0131yor; eve gitmek i\u00e7in otob\u00fcse biniyor. E\u011fer bu bilgiler t\u00fcmcenizde verilecek olursa ya da bu olaylar dizisi bilinirse kimse ayr\u0131lmak s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden \u201cbo\u015fanmak\u201d anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n

\u0130kinci senaryoda da koca her ak\u015fam i\u00e7ki i\u00e7en, e\u015fine \u015fiddet uygulayan birisi olarak tan\u0131t\u0131ls\u0131n. Bu olay ve olgular dizisi i\u00e7inde \u201cKad\u0131n kocas\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131.\u201d t\u00fcmcesindeki ayr\u0131lmak s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden \u201cuzakla\u015fmak, bir yere ya da bir yerde b\u0131rakmak\u201d anlamlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, \u201cm\u00fcsait<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc rahatl\u0131kla kullan\u0131n. E\u011fer fl\u00f6rt etmek istedi\u011finizi kastedecek bir i\u015faret vermezseniz hi\u00e7bir kad\u0131n, size taciz davas\u0131 a\u00e7mayacakt\u0131r. Bu y\u00fczden, ilk yaz\u0131mda bunun toplumsal bir zihniyet meselesi oldu\u011funu ifade ettim. Burada da bireysel bir zihniyet ve davran\u0131\u015f meselesi oldu\u011funu da ifade ediyorum.<\/p>\n

En az kullan\u0131lan anlam s\u00f6zl\u00fc\u011fe al\u0131nmaz m\u0131?<\/strong><\/h2>\n

Bir s\u00f6zl\u00fc\u011fe hangi s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn nas\u0131l dahil edilece\u011fi, s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn amac\u0131yla ilgilidir. Temelde s\u00f6zl\u00fckler ansiklopedik, genel ve \u00f6zel s\u00f6zl\u00fckler<\/em> olmak \u00fczere \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131rlar. Ele\u015ftirilen TDK s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, \u201cba\u015fbu\u011f<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinden yap\u0131lan ele\u015ftiride bir terim s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc<\/em> idi. Terim s\u00f6zl\u00fckleri, \u00f6zel s\u00f6zl\u00fckler s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131r ve bunlar belirli bir sanat, bilim ya da uygulama alan\u0131na y\u00f6neliktir.<\/em> Bu s\u00f6zl\u00fcklerde s\u00f6zc\u00fcklerin g\u00fcndelik kullan\u0131mlar\u0131na yer verilmez. \u201cM\u00fcsait<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise genel s\u00f6zl\u00fckte yer al\u0131r ve bu s\u00f6zl\u00fckler, g\u00fcndelik kullan\u0131mlar a\u011f\u0131rl\u0131kta olmak \u00fczere s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn belirlenen her bi\u00e7imini i\u00e7erir. S\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn anlam\u0131n\u0131n sak\u0131ncal\u0131 olup olmamas\u0131, s\u0131k kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmamas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmaz. Yani \u201cm\u00fcsait<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fl\u00f6rtle ilgili anlam\u0131 s\u0131k kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r iddias\u0131, bu bak\u0131mdan pek de mant\u0131kl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 onun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 metinlerin i\u00e7inde belirlenebilir. B\u00fct\u00fcnce\/corpus<\/em> olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6rneklemler i\u00e7inde, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn hangi s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirlenebilir. Bir s\u00f6zc\u00fck bir metinde y\u00fczlerce kez ge\u00e7ebilir; ancak ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015fka bir metindeki kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 on kezi a\u015fmayabilir. Bu, metin yazar\u0131n\u0131n ya da daha genel anlamda s\u00f6z sahibinin bireysel tercihi ile ilgilidir. Yine \u201cm\u00fcsait<\/em>\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bir metin boyunca sadece \u201cfl\u00f6rt<\/em>\u201d ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131labilecekken, ba\u015fka bir metinde sadece \u201cuygun, elveri\u015fli\u201d<\/em> ba\u011flam\u0131nda kullan\u0131labilir. S\u0131kl\u0131k, s\u00f6zl\u00fck haz\u0131rlan\u0131rken s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn hangi anlam\u0131n\u0131n kaydedilece\u011fini belirleyen bir \u00f6l\u00e7\u00fct de\u011fildir<\/em>.<\/p>\n

Dilin kemi\u011fi yok ya da T\u00fcrk\u00e7e lastik gibi nereye \u00e7ekersen oraya gider!<\/strong><\/h2>\n

\u201cT\u00fcrk\u00e7enin lastik gibi<\/em>\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemek halk aras\u0131nda bir al\u0131\u015fkanl\u0131k halini alm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zc\u00fckler, ba\u011flamlar\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman birden \u00e7ok anlam\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak \u015fekilde anla\u015f\u0131labilirler. Kimi zaman muziplik olsun diye, kimi zaman da bilin\u00e7li olarak ba\u015fvurulan bir yoldur s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flam\u0131ndan koparmak.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu nedenle dilinizin kemi\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da hesaba katarak i\u015f yerinizdeki han\u0131m arkada\u015f\u0131n\u0131za \u201cm\u00fcsait olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em>\u201d sorarken iki \u015feyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutun:<\/p>\n

    \n
  • Ne i\u00e7in m\u00fcsait oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirttim mi? \u00d6rne\u011fin “Ben sadece dosyalara g\u00f6z gezdirmesini istiyorum.”<\/li>\n
  • Ben, bireysel olarak neredeyim? Bu \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc muhataplar\u0131n\u0131z\u0131n sizi ve s\u00f6ylediklerinizi anlamland\u0131rmas\u0131 sizin genel davran\u0131\u015f kal\u0131b\u0131n\u0131za ve ki\u015fili\u011finize g\u00f6re olacakt\u0131r. E\u011fer siz do\u011fru yerdeyseniz emin olun istemedi\u011finiz \u015fekilde anla\u015f\u0131lmazs\u0131n\u0131z; t\u0131pk\u0131 yazarlar gibi sizin de bir \u00fcslubunuz var.<\/li>\n<\/ul>\n

    San\u0131r\u0131m burada, Kutadgu Bilig<\/em>\u2019in yazar\u0131 Yusuf Has Hacib Ata<\/em>\u2019ya kulak vermek gerek; \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00f6zc\u00fcklerimizle anlataca\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler,<\/em> bizi vezir de eder rezil de\u2026 S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn hi\u00e7bir kabahati yok\u2026<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
    Kara ba\u015f ya\u011f\u0131s\u0131 k\u0131z\u0131l til\u00adturur,<\/em><\/td>\nKara ba\u015f\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 k\u0131z\u0131l dildir;<\/td>\n<\/tr>\n
    Ne\u00e7e ba\u015f yedi bu tak\u0131 ma yey\u00fcr<\/em><\/td>\nO ne kadar ba\u015f yemi\u015ftir ve yine de yemektedir.<\/td>\n<\/tr>\n
    Ba\u015f\u0131\u014bn\u0131 tilese tili\u014bni k\u00fcdez,<\/em><\/td>\nBa\u015f\u0131n\u0131 kurtarmak istersen, dilini g\u00f6zet;<\/td>\n<\/tr>\n
    Tili\u014b tegme k\u00fcnde ba\u015f\u0131\u014bn\u0131 yanur<\/em><\/td>\nDilin her g\u00fcn senin ba\u015f\u0131n\u0131 tehdit eder.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

    Kaynak\u00e7a<\/strong><\/h1>\n

    Foucault, M. (2017). Kelimeler ve \u015eeyler -\u0130nsan Bilimlerinin Bir Arkeoloji-<\/em> (6. b.). (M. A. K\u0131l\u0131\u00e7bay, \u00c7ev.) Ankara: \u0130mge Kitabevi.<\/p>\n

    Korkmaz, Z. (1992). Gramer Terimleri S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc.<\/em> Ankara: TDK.<\/p>\n

    Rayner, T. (2018, Ocak 29 ). Bir Kelimenin Anlam\u0131, Onun Dildeki Kullan\u0131m\u0131d\u0131r: Wittgenstein\u2019\u0131n Felsefesinde Dilin S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/em>. Aral\u0131k 17, 2018 tarihinde d\u00fc\u015f\u00fcnbil.com: https:\/\/dusunbil.com\/bir-kelimenin-anlami-onun-dildeki-kullanimidir-wittgensteinin-felsefesinde-dilin-sinirlari\/ adresinden al\u0131nd\u0131<\/p>\n

    Wittgenstein, L. (1998). Felsefi Soru\u015fturmalar.<\/em> (D. Kan\u0131t, \u00c7ev.) \u0130stanbul: K\u00fcyerel Yay.<\/p>\n

    Wittgenstein, L. (2011). Mavi Kitap, Kahverengi Kitap.<\/em> (D. \u015eahiner, \u00c7ev.) \u0130stanbul: T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n

     <\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u201cT\u00fcrk\u00e7e lastik gibi\u201ddir. S\u00f6zc\u00fckler, ba\u011flamlar\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman birden \u00e7ok anlam\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak \u015fekilde anla\u015f\u0131labilirler. \u00d6yleyse bir han\u0131m arkada\u015f\u0131n\u0131za, m\u00fcsait olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorarken biraz dikkat edin.<\/p>\n","protected":false},"author":67,"featured_media":4856,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62],"tags":[401,402,400,344,342],"coauthors":[224],"class_list":["post-4849","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim-kultur","tag-anlam","tag-anlamlandirma","tag-dil","tag-sozcuk","tag-turk-dil-kurumu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/67"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4849\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4849"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}