![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/08.01.18-2-768x380.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
Rusya, Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra kurulan Cumhuriyetlerin ekonomilerini b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulundu. 1994 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131nda Kazakistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Nursultan Nazarbayev, Moskova Devlet \u00dcniversitesi’nde bir konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda ticaret ittifak\u0131 kurma fikrini \u00f6neren ilk isimdir. Avrasya Birli\u011fi i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f plan tasla\u011f\u0131 Haziran 1994 de Devlet Ba\u015fkanlar\u0131na teslim edildi. Belarus\u00a0, Kazakistan ve Rusya 1995 y\u0131l\u0131nda G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131’n\u0131 imzalayarak devletleraras\u0131nda serbest ekonomik i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in zemin haz\u0131rlad\u0131lar. Daha sonraki y\u0131llarda yap\u0131lan bir dizi ek anla\u015fma daha \u00f6nce Sovyetler Birli\u011fi’ne \u00fcye olan Avrasya \u00fclkeleri aras\u0131ndaki ekonomik ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/p>\n
Ancak, 2010 y\u0131l\u0131nda Rusya, Beyaz Rusya (Belarus) ve Kazakistan G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi’ni ba\u015flatana kadar \u00e7ok az ilerleme kaydedilmi\u015ftir (1).<\/p>\n
Avrasya Ekonomik Birli\u011fi (EEAU), Ocak 2015’te resmi olarak kurulmu\u015f bir kurumdur. Amac\u0131 b\u00f6lgesel ekonomiyi b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmektir. Rusya, Kazakistan, Beyaz Rusya, Ermenistan ve K\u0131rg\u0131zistan olmak \u00fczere be\u015f \u00fcye \u00fclkeyi kapsar. Para birimi olarak Ermenistan Dram\u0131<\/a>,\u00a0Beyaz Rusya Rublesi<\/a>,\u00a0Kazakistan Tengesi<\/a>,\u00a0K\u0131rg\u0131zistan Somu<\/a>,\u00a0Rus Rublesi<\/a> kullan\u0131lmaktad\u0131r. 2015 y\u0131l\u0131nda 1,59 trilyon dolarl\u0131k GSY\u0130H, 2014’te 1,3 trilyon dolarl\u0131k sanayi \u00fcretimi ve 2016 itibariyle 200 milyona yak\u0131n n\u00fcfusu olan EEAU, hem Putin’in iddial\u0131 politik g\u00fcndemini hem de Birli\u011fin ekonomik beklentilerini destekleyen jeopolitik bir ba\u015far\u0131y\u0131 temsil eder. Rusya’n\u0131n liderli\u011findeki Avrasya Ekonomik Birli\u011fi, Putin’in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde hizmet veren yar\u0131-ekonomi ve yar\u0131-politik bir yap\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bug\u00fcne kadar \u00fcmit vaat eden ad\u0131mlara ra\u011fmen, hedefine tam olarak ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Rusya’n\u0131n Birlik i\u00e7indeki uzun zamand\u0131r oynad\u0131\u011f\u0131 rol, bunun yan\u0131 s\u0131ra iktidar\u0131 ve politik motivasyonlar\u0131 da dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken hususlard\u0131r (2).<\/p>\n K\u0131smen AB’den modellenen bu blok, mallar\u0131n, hizmetlerin, ki\u015filerin ve sermayenin serbest dola\u015f\u0131m\u0131yla AB tarz\u0131 bir Avrasya i\u00e7 pazar\u0131 olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. \u015eimdiye kadar, Birli\u011fin performans\u0131 zay\u0131ft\u0131r. Yeni blo\u011fun uzun vadede rekabet\u00e7ili\u011fe zarar verebilecek k\u00fcresel ticarete a\u00e7\u0131kl\u0131k konusunda korumac\u0131l\u0131\u011fa destek oldu\u011funa dair i\u015faretler var (1).<\/p>\n Yeni kurulan Birlik, en \u00f6nemlisi \u00c7in olmak \u00fczere, Avrupa ve Asya \u00fclkeleriyle ekonomik ve politik olarak ilgilenme durumundad\u0131r. Bununla birlikte, Avrasya Ekonomik Birli\u011fi\u2019nin kesin co\u011frafi s\u0131n\u0131rlar\u0131 bilinmemektedir. Birli\u011fe kat\u0131lacak yeni \u00fclkeler s\u0131n\u0131rlar\u0131n geni\u015flemesine imk\u00e2n verirken baz\u0131 \u00fclkelerin birlikten ayr\u0131lmas\u0131na sebep olabilir. \u00d6rne\u011fin Kazakistan, Tacikistan gibi \u00fclkelerin birli\u011fe kat\u0131lmas\u0131 sonucu paras\u0131n\u0131n ABD Dolar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fer kaybetme ve ticari cirosunun d\u00fc\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle birlikten ayr\u0131labilir. Rusya, yeni \u00fcye \u00fclkeleri cezbetmek i\u00e7in diplomatik \u00e7aba i\u00e7indedir. Rusya\u2019n\u0131n bu \u00e7abas\u0131 Avrupa Ekonomik Birli\u011fi i\u00e7in endi\u015fe kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ve Birli\u011fe kesin \u00fcyesi olmayan \u00fclkelerin politikalar\u0131, Birli\u011fin uygulanmas\u0131 ad\u0131na sorun olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, 28 Eyl\u00fcl 2015 de BM genel kurulunda b\u00f6lgesel ekonomik projelerle ilgili olarak uluslararas\u0131 ticaretin evrensel ve \u015feffaf kurallar\u0131n\u0131n entegrasyonunun entegrasyonuna de\u011finen bir konu\u015fma yapt\u0131. Putin konu\u015fmas\u0131nda \u015funlar\u0131 da vurgulad\u0131: \u201c\u00d6rnek olarak, \u00c7in’in \u0130pek Yolu Ekonomik Ku\u015fa\u011f\u0131’n\u0131n inisiyatifi ile Avrasya Ekonomik Birli\u011fi aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurma planlar\u0131m\u0131z\u0131 belirtmek isterim.\u201d (2)<\/p>\n Benzer \u015fekilde, Kazakistan Cumhurba\u015fkan\u0131 da 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131nda AB ile Avrasya Ekonomik Birli\u011fi aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurabilecek olan \u201centegrasyonlar\u0131n entegrasyonu\u201dndan bahsetmi\u015ftir. Daha sonralar\u0131 da Avrasya Ekonomik Birli\u011fi\u2019nin Avrupa Birli\u011fi ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinin son derece \u00fcmit verici olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeye devam etti.<\/p>\n T\u00fcm Avrasya \u00fclkeleri i\u00e7in ekonomik kalk\u0131nmada dengeli bir f\u0131rsat sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde daha fazla \u00e7aba sarf edilmelidir. Ancak Rusya’n\u0131n tarihi ve yeni rol\u00fcn\u00fcn ne olaca\u011f\u0131 da merak konusudur.<\/p>\n \u00d6zellikle, AB ve Rusya aras\u0131nda Ukrayna’ya y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisinin ard\u0131ndan, Avrasya Ekonomik Birli\u011fi, Bat\u0131\u2019da yayg\u0131n olarak Rusya\u2019n\u0131n Sovyet sonras\u0131 n\u00fcfuz alan\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in jeopolitik bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Rus egemenli\u011finin korkusu ve birlik \u00fcyesi \u00fclkeler aras\u0131ndaki ticaret anla\u015fmazl\u0131klar\u0131, birli\u011fin ekonomik hedeflerine do\u011fru ilerlemeyi engelliyor. Ancak, Rusya durgunluktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda umutlar geli\u015febilir. Birlik, 2015 y\u0131l\u0131nda, bu blok ile serbest ticaret anla\u015fmas\u0131 imzalayan ilk \u00fclke olan Vietnam gibi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerle ili\u015fkiler geli\u015ftiriyor. Kendi ad\u0131na AB, Do\u011fu Ukrayna’daki ihtilaf\u0131n sona ermesi i\u00e7in Rusya’n\u0131n Minsk Anla\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131ndaki taahh\u00fctlerini yerine getirmesine kadar Avrasya Ekonomik Birli\u011fi’ni me\u015fru bir ortak olarak tan\u0131nmas\u0131n\u0131 reddetti (1).<\/p>\n Avrupa Parlamentosu taraf\u0131ndan 2017 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \u201cEurasian Economic Union:<\/em> The rocky road to integration<\/em> (Avrasya Ekonomik Birli\u011fi: Entegrasyona giden ta\u015fl\u0131 yol<\/em>) adl\u0131 raporda, a\u015fa\u011f\u0131da verilen de\u011ferlendirmelere yer vermi\u015ftir.<\/p>\n G\u00fcmr\u00fck birli\u011fi<\/em>: Avrasya Ekonomik Birli\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerden ithalat i\u00e7in ortak g\u00fcmr\u00fck tarifesine sahiptir. Mallar, ilke olarak g\u00fcmr\u00fck bariyerleri olmadan birlik i\u00e7inde serbest\u00e7e dola\u015fabilirler.<\/p>\n \u0130\u00e7 pazar<\/em>: AB\u2019de oldu\u011fu gibi Avrasya Ekonomik Birli\u011fi; mallar\u0131n, hizmetlerin, ki\u015filerin ve sermayenin serbest dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. G\u00fcmr\u00fck engellerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, mallar\u0131n serbest dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla birlik; standartlar\u0131, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli alanlarla uyumlu hale getirmeyi de ama\u00e7lamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u015eubat 2016’da ortak bir ila\u00e7 piyasas\u0131na ilk ad\u0131m at\u0131ld\u0131. \u0130n\u015faat ve turizm gibi sekt\u00f6rlerde s\u0131n\u0131r \u00f6tesi ticaretin kademeli olarak liberalle\u015fmesi nedeniyle, tek bir hizmet piyasas\u0131na y\u00f6nelik ilerleme devam etmektedir. Bununla birlikte \u015firketlerin, \u00fcye devletlerdeki kamu al\u0131mlar\u0131na e\u015fit olmayan eri\u015fimleri gibi bir\u00e7ok engel mevcuttur. Konuyla ilgili olarak Mart 2016’da, Avrasya Ekonomik Komisyonu 60 sorunlu alan\u0131n bir listesini yay\u0131nlad\u0131. Birlik \u00fcyesi \u00fclkelerin vatanda\u015flar\u0131, bir i\u00e7 pasaportta (bir kimlik kart\u0131na benzer \u015fekilde) birlik i\u00e7inde serbest\u00e7e seyahat edebilirler. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fma izni olmadan birli\u011fin herhangi bir yerinde \u00e7al\u0131\u015fabilirler. Ortak vize politikas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda (\u00f6rne\u011fin, AB vatanda\u015flar\u0131n\u0131n Rusya’ya girmek i\u00e7in vize almalar\u0131 gerekir, ancak di\u011fer birlik \u00fclkeleri i\u00e7in de\u011fil), i\u00e7 s\u0131n\u0131r kontrollerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 olas\u0131 g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n Birlik \u00fcyesi \u00fclkeler, tar\u0131m s\u00fcbvansiyonlar\u0131 ve piyasa destek tedbirleri gibi konular\u0131 koordine etmeyi kabul etmi\u015flerdir, ancak AB’nin aksine bunlar, ulusal yeterlilikler olarak kalacakt\u0131r. Ayr\u0131ca\u00a0birlik tar\u0131m politikas\u0131 i\u00e7in ortak bir plan bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n Birlik, Rusya’n\u0131n tek tarafl\u0131 eylemleriyle de olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 kaybetti. Rusya’n\u0131n Ukrayna’ya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131s\u0131 sadece m\u00fcttefiklerini endi\u015felendirmekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda birlik i\u00e7in de pratik sorunlar yarat\u0131yor. Moskova, Ocak 2016\u2019da Ukrayna\u2019ya kadar geni\u015fletti\u011fi bir\u00e7ok AB tar\u0131msal g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcne y\u00f6nelik tek tarafl\u0131 yasak karar\u0131n\u0131, birlik ortaklar\u0131 ile isti\u015farede bulunmadan ald\u0131. Bunun \u00fczerine di\u011fer ortaklar da bu yasaklara uymad\u0131. \u00d6rne\u011fin Belarus (Beyaz Rusya), i\u00e7 g\u00fcmr\u00fck kontrollerinin yoklu\u011funda, orada yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Rusya’ya yeniden ihra\u00e7 edilebilen AB tar\u0131msal mallar\u0131n\u0131 ithal etmeye devam etti. Bu olay\u0131 durdurmak i\u00e7in Aral\u0131k 2014’te Rusya-Belarus s\u0131n\u0131r\u0131nda gayri resmi g\u00fcmr\u00fck kontrolleri yap\u0131ld\u0131 ve A\u011fustos 2015’ten itibaren Rusya, AB’den kaynakland\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelendi\u011fi Belarus’tan g\u0131da ithalat\u0131n\u0131 durdurdu. Bu \u00f6nlemlere ra\u011fmen, ticaret istatistikleri Polonya, elma gibi \u00fcr\u00fcnlerin Belarus \u00fczerinden Rusya’ya ula\u015fmaya devam etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n Rusya ve Kazakistan aras\u0131ndaki ticaret anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 daha az s\u0131kl\u0131kta olmaktad\u0131r; bununla birlikte, Mart 2015’te, Kazakistan pazarlar\u0131, Rublenin de\u011fer kayb\u0131ndan faydalanan ucuz Rus ihracat\u0131 nedeniyle dolup ta\u015ft\u0131ktan sonra, Kazakistan ge\u00e7ici olarak Rus petrol \u00fcr\u00fcnlerinin, yan\u0131 s\u0131ra et, s\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin ve \u00e7ikolatan\u0131n ithalat\u0131n\u0131 engelledi. Rusya da buna benzer \u00f6nlemlerle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Bu gerilimler, Kazakistan Tenge\u2019sinin y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda de\u011fer kayb\u0131 ya\u015famas\u0131yla, Rus ithalat\u0131n\u0131 yeniden daha pahal\u0131 hale getirdi.<\/p>\n G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi’nin iki yeni \u00fcye \u00fclkesinde de sorunlar var. K\u0131rg\u0131zistan, \u00fcr\u00fcnlerini Kazakistan s\u0131n\u0131r\u0131ndaki veterinerlik ve di\u011fer kontrollerden ge\u00e7irmekte zorlanmaktad\u0131r. \u00d6te yandan, Ermenistan ile ticaret, Karaba\u011f a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha da karma\u015f\u0131k bir durum g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Karaba\u011f, bir taraftan s\u0131n\u0131rda ve tart\u0131\u015fmal\u0131 da olsa topraklar\u0131 Erivan’\u0131n fiili kontrol\u00fc alt\u0131nda, bir taraftan da Azerbaycan’\u0131n yasal olarak bir par\u00e7as\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla Karaba\u011f, G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda ve birlik, g\u00fcmr\u00fck kontrollerini reddediyor.<\/p>\n Avrasya Ekonomik Birli\u011fi’nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerle ili\u015fkileri ve birli\u011fin geni\u015fleme umutlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Tacikistan, Birli\u011fin yeni \u00fcyesi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Moskova’n\u0131n bir askeri m\u00fcttefiki olan Tacikistan, GSY\u0130H’n\u0131n d\u00f6rtte birini, Tacik g\u00f6\u00e7menlerin Rusya’dan g\u00f6nderdi\u011fi paralardan elde ediyor ve bu nedenle Rus i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z eri\u015fimden \u00e7ok \u015fey kazan\u0131yor. Birlik \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in \u00fclkede g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk deste\u011fi vard\u0131r. \u015eubat 2017’de Vladimir Putin taraf\u0131ndan yap\u0131lan ziyarete ra\u011fmen Tacikistan hen\u00fcz a\u00e7\u0131k\u00e7a kat\u0131lmay\u0131 taahh\u00fct etmedi. \u00d6zbekistan, Rusya’ya i\u015f\u00e7i g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn bir di\u011fer temel kayna\u011f\u0131 olarak, birlik \u00fcyeli\u011finden de faydalanabilir. Ancak, 2012 y\u0131l\u0131nda Rusya liderli\u011findeki Kolektif G\u00fcvenlik Anla\u015fmas\u0131 Te\u015fkilat\u0131 (CSTO) askeri ittifak\u0131ndan \u00e7ekilerek, geleneksel a\u00e7\u0131dan kendini Rusya’dan uzak tuttu. Yeni Cumhurba\u015fkan\u0131 Shavkat Mirziyoyev’in ikili ili\u015fkileri ilerlemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Ta\u015fkent’in yak\u0131nda Rusya’n\u0131n etki alan\u0131na yeniden girmesi pek olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. G\u00fcrcistan’daki iki Rus kontrol\u00fcndeki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 topraklardan Abhazya, birlik \u00fcyeli\u011fini bir olas\u0131l\u0131k olarak dile getirmekte. Bununla birlikte, Rusya’n\u0131n etnik Rus ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131na verdi\u011fi destek konusunda endi\u015felenen ve blo\u011fun d\u0131\u015f ili\u015fkilerini karma\u015f\u0131k hale getirerek birli\u011fin ortaklar\u0131n\u0131 \u00fczecek olmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. G\u00fcrcistan, Moldova ve Ukrayna: AB ile ortakl\u0131k anla\u015fmalar\u0131 imzalayan \u00fc\u00e7 \u00fclkenin, birli\u011fe kar\u015f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc muhalefetin G\u00fcrcistan’da ve beklenmedik bir \u015fekilde Ukrayna’da oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6te yandan Moldova b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir durum g\u00f6stermektedir. 2016 y\u0131l\u0131nda, yukar\u0131da bahsedilen entegrasyon bak\u0131m\u0131ndan birli\u011fi destekleyen Moldovlar\u0131n oran\u0131 %53’\u00fc g\u00f6stermi\u015fti. Moldova\u2019n\u0131n mallar\u0131n\u0131n Rusya\u2019ya giri\u015fini engelleyen Rus ambargosunu sona erdirmek ve i\u015f\u00e7i g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131rmak (\u015fu anda 250 000 Moldova vatanda\u015f\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 olarak Rusya’da ya\u015f\u0131yor) bak\u0131m\u0131ndan birlik \u00fcyeli\u011fi cazip g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Mart 2017’de Moldova Cumhurba\u015fkan\u0131 Igor Dodon, birlik g\u00f6zlemci stat\u00fcs\u00fcne ba\u015fvurmaya karar verdi\u011fini duyurdu. Ba\u015fvurusu, Dodon’un \u015fahsen kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Nisan 2017 EEU zirvesinden sadece birka\u00e7 hafta sonra onayland\u0131. Bununla birlikte, Moldova’n\u0131n AB ile ortakl\u0131k anla\u015fmas\u0131n\u0131 y\u0131rt\u0131p y\u0131rtmayaca\u011f\u0131 ve tam bir birlik \u00fcyeli\u011fi aray\u0131p aramayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k de\u011fildir. Mevcut durumda, bu geli\u015fmelere AB yanl\u0131s\u0131 iktidar koalisyonu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmakta. Ancak son anketlerin g\u00f6sterdi\u011fi gibi Dodon’un Sosyalist Partisi Kas\u0131m 2018 parlamento se\u00e7imlerini kazanmas\u0131 halinde bu durum de\u011fi\u015fecektir. Azerbaycan ve T\u00fcrkmenistan; ne Rusya ile yak\u0131n ili\u015fkilere sahip ne de Avrasya Ekonomik Birli\u011fi’ne ilgi duyduklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f. Birlik \u00fcyeli\u011fi eski Sovyet \u00fclkeleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Kas\u0131m 2016’da Mo\u011folistan, birli\u011fe ilgi g\u00f6sterdi, ancak kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmayaca\u011f\u0131 belli de\u011fil.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerle ticaret anla\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda Vietnam: Ekim 2016’da, G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi ve Vietnam aras\u0131ndaki m\u00fczakerelerin ba\u015flamas\u0131ndan sadece \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra, birli\u011fin ilk harici serbest ticaret anla\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. \u015eu anda birli\u011fin d\u0131\u015f ticaretinin %0,7\u2019si; ticaret dengesi mevcut durumunda Vietnam ihracat\u0131 lehinedir. Temmuz 2015’te Vladimir Putin ve \u00c7in Cumhurba\u015fkan\u0131 Xi Jinping, birli\u011fin, \u00c7in’in \u0130pek Yolu Ekonomik Ku\u015fa\u011f\u0131 b\u00f6lgesel entegrasyon giri\u015fimi ile nas\u0131l birle\u015ftirilebilece\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131, ancak bunun nas\u0131l olabilece\u011fi hen\u00fcz belli de\u011fil. \u00c7in’in Kas\u0131m 2016’da \u00f6nerdi\u011fi gibi herhangi bir serbest ticaret anla\u015fmas\u0131, ucuz \u00c7in mallar\u0131n\u0131n Avrasya pazarlar\u0131na ta\u015fma potansiyeli nedeniyle sorunlu olabilir. Birli\u011fin ticaret anla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in di\u011fer \u00f6ncelikli \u00fclkeler aras\u0131nda \u0130ran, Hindistan, \u0130srail ve Singapur bulunmakta; yakla\u015f\u0131k 30 \u00fclke daha bu blok ile anla\u015fmalar yapmakla ilgilendi\u011fi bildirilmi\u015ftir (1).<\/p>\n Golam Mostafa ve Monowar Mahmood (2018) taraf\u0131ndan <\/a>\u201cJournal of Eurasian Studies\u201d dergisi i\u00e7in kaleme al\u0131nan \u201cAvrasya Ekonomik Birli\u011fi: Avrasya Ekonomik Birli\u011fi: Evrim, zorluklar ve gelecekteki muhtemel y\u00f6nler<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 inceleme yaz\u0131s\u0131nda; \u201cRus egemenli\u011fi, etkisi, kontrol\u00fc ve bask\u0131s\u0131 ayn\u0131 zamanda birli\u011fin ilerleme ve ba\u015far\u0131 eksikli\u011finin de sebebi olabilir. \u00dcye devletler aras\u0131ndaki uzun, ac\u0131 tarihsel an\u0131lar ve g\u00fcvensizlik de entegrasyon s\u00fcrecini zorla\u015ft\u0131rd\u0131<\/em>.\u201d denmektedir. Makale, eski SSCB b\u00f6lgesindeki bu yeni giri\u015fimin sorunlu gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ve Rusya’daki k\u00f6t\u00fcle\u015fen ekonomik \u015fartlar, Ruble ile ilgili kriz, Rusya’n\u0131n Ukrayna ile s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 ve \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131ndaki g\u00fcvensizlik nedeniyle ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanabilece\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r (3).<\/p>\n B\u00f6lgede \u00f6nceki entegrasyon s\u00fcrecinin ve di\u011fer b\u00f6lgesel entegrasyon inisiyatiflerinin deneyimlerine dayanarak birli\u011fin gelece\u011finin a\u015fa\u011f\u0131da incelenen \u00fc\u00e7 potansiyel y\u00f6nden herhangi birinde hareket edebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir:<\/p>\n Mevcut durumda, birlik daha fazla krizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilir ve \u00fcye devletlerin faaliyetlerinde etkili olmas\u0131 i\u00e7in uygun destek ve ilgiden yoksun kalacakt\u0131r. Ancak, Sovyet sonras\u0131 entegrasyon \u00f6rg\u00fctlerinin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6lmeyebilir; asgari faaliyetlerle hayatta kalabilir. Faaliyetlerini s\u0131n\u0131rl\u0131 faaliyetlerle k\u0131s\u0131tlayacak ve mevcut \u00fcye devletler zay\u0131f \u00fcyelerin Moskova’dan olabildi\u011fince kazan\u00e7 elde etmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131 zay\u0131f bir b\u00f6lgesel \u00f6rg\u00fct olarak devam edecekler.<\/p>\n Bu nedenle, bir\u00e7ok uzman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re birlik b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla \u201c\u00f6l\u00fc\u201d olmayacakt\u0131r, ancak asgari faaliyetlerle ayakta kalacakt\u0131r ve BDT’nin kaderini takip edebilir.<\/p>\n \u0130kinci olas\u0131l\u0131k \u00e7ok iyimser ve idealisttir. Rusya, Ukrayna ile olan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilir ve iyi k\u00fcresel vatanda\u015fl\u0131k odakl\u0131 bir tutumla Moskova siyasi, ideolojik ve askeri g\u00fcvenlik tehditlerini ve bask\u0131lar\u0131n\u0131 terk ederek uluslararas\u0131 topluma geri d\u00f6nebilir. Nihayetinde, Bat\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kald\u0131r\u0131labilir, ulusal para birimleri istikrar kazanacak ve \u00fcye devletlerin ekonomileri \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fcyecektir.<\/p>\n Birli\u011fin gelece\u011fi \u00e7o\u011funlukla Rus liderli\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sadece Rusya ger\u00e7ek anlamda de\u011fi\u015fiklikler yapabilir ve Ukrayna, Bat\u0131 ve di\u011fer birlik \u00fcyelerine y\u00f6nelik politikalar\u0131, alg\u0131lar\u0131 ve vizyonlar\u0131nda k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yaparak birli\u011fi yeniden canland\u0131rabilir.<\/p>\n \u00c7in, Avrasya’daki ekonomik entegrasyon s\u00fcrecinin geli\u015fimini yak\u0131ndan g\u00f6zlemlerken, ayn\u0131 zamanda, Orta Asya \u00fclkeleri ve Rusya ile do\u011frudan \u00e7at\u0131\u015fmaya girmeden petrol ve gaz sekt\u00f6rlerine girerek ekonomik ili\u015fkiler geli\u015ftirmek i\u00e7in kendi stratejisini geli\u015ftiriyor. \u00c7in’in ba\u015fl\u0131ca hedefleri Kazakistan, T\u00fcrkmenistan, K\u0131rg\u0131zistan ve di\u011fer Orta Asya \u00fclkeleri olmu\u015ftur. \u00c7in \u00e7abalar\u0131 \u00f6d\u00fcllendirildi ve son y\u0131llarda Orta Asya \u00fclkelerinin ba\u015fl\u0131ca ticaret ve yat\u0131r\u0131m orta\u011f\u0131 haline geldi. 2013 y\u0131l\u0131nda, Pekin kendi entegrasyon plan\u0131n\u0131, \u0130pek Yolu Ekonomik Ku\u015fa\u011f\u0131’n\u0131 \u00f6nerdi. B\u00f6lgesel devletleri bu geni\u015f ekonomik i\u015fbirli\u011fine kat\u0131lmaya ve daha yak\u0131n entegrasyon giri\u015fimlerini se\u00e7meye davet etti. Ukrayna krizinden sonra bile \u00c7in, \u00e7ok ihtiyatl\u0131 ve dikkatli bir politika izledi; sessiz diplomasiyi kabul etti ve Rusya’ya yard\u0131m teklif etti; birka\u00e7 devasa petrol ve gaz anla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131. Buradan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda daha fazla i\u015fbirli\u011fi yapmaya kararl\u0131. Avrasya Ekonomik Birli\u011fi\u2019nin be\u015f \u00fcyesi aras\u0131nda, \u00fc\u00e7 \u00fclke, yani Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan ve Rusya, \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc aktif \u00fcyeleridir (Belarus bir G\u00f6zlemcidir ve Ermenistan bir Diyalog \u00dcyesidir). Son zamanlarda, organizasyon daha \u00e7ok ekonomik i\u015fbirli\u011fi ve \u00fcyeler aras\u0131 entegrasyon \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu nedenle, birlik ciddi bir sorun ya\u015farsa, \u00fcyeleri \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc ile birle\u015fmeye ve daha geni\u015f ve geni\u015fletilmi\u015f bir \u00e7er\u00e7evede \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verebilir. Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi Hindistan (\u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn yeni bir \u00fcyesi), \u0130ran ve Mo\u011folistan (\u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn G\u00f6zlemcileri), birlik ile yap\u0131lan anla\u015fmalar\u0131n imzalanmas\u0131na olan ilgiyi \u015fimdiden dile getirmi\u015flerdir. Birlik \u00fcyesi devletler, Rusya’n\u0131n ve onun liderli\u011finin, politikalar\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131 konusunda h\u00fcsrana u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda, bu iki kurulu\u015fun gelecekteki olas\u0131 entegrasyonlar\u0131, \u00f6zellikle ciddi bir muhalefetle kar\u015f\u0131la\u015fmayabilir.<\/p>\n Yukar\u0131da uzmanlarca incelenen ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00fc\u00e7 potansiyel se\u00e7enek \/ y\u00f6n aras\u0131nda, birincisi, birli\u011fin mevcut durumu, Rusya’daki ko\u015fullar, Rusya’n\u0131n b\u00f6lgedeki konumu ve k\u00fcresel kat\u0131l\u0131m\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak daha ger\u00e7ek\u00e7i g\u00f6r\u00fcnmekte oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir (3).<\/p>\n <\/p>\n URL: http:\/\/www.europarl.europa.eu\/RegData\/etudes\/BRIE\/2017\/599432\/EPRS_BRI(2017)599432_EN.pdf<\/a><\/p>\n URL: https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1879366517300258<\/a><\/p>\n URL: https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S1879366518300149<\/p>\n Kaynaklar Belarus veya Beyaz Rusya olarak ta vermektedir. Birisi se\u00e7ilebilir veya ikisi de kullan\u0131labilir belki!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Avrasya Ekonomik Birli\u011fi yeni bir Sovyet tipi Rus hegemonyas\u0131n\u0131 m\u0131 ama\u00e7l\u0131yor? Buradan AB gibi bir yap\u0131 \u00e7\u0131kar m\u0131? Nereye evrilir, ne zaman devrilir?! Yazar\u0131m\u0131z S\u00fcleyman Karahan’dan Avrupa Ekonomik Birli\u011fi’ne dair ilgin\u00e7 bir derleme.<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":4943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62,2,70,66],"tags":[],"yoast_head":"\n![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/aeb-20181127173950-768x464.jpg\")
<\/p>\n\n
\n
\n
Kaynaklar:<\/strong><\/h2>\n
\n
\n
\n