![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/Endustri4-300x106.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
Sizlere inovasyon ve gelecek \u00fczerine bildiklerimi, g\u00f6rd\u00fcklerimi ve okuduklar\u0131m\u0131 aktarmak istiyorum. Ben her zaman \u00fcniversitelerin m\u00fchendislik g\u00fcnlerinde olsun; T\u00fcrkiye\u2019de veya yurtd\u0131\u015f\u0131nda veya \u00fcniversitede ders verirken hep kulland\u0131\u011f\u0131m bir c\u00fcmlem ile ba\u015flamak istiyorum; Ben hoca de\u011filim, bu konular\u0131n uzman\u0131 de\u011filim sadece m\u00fchendisim. Haliyle de benim i\u00e7in sorunlar ve onlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmleri vard\u0131r.<\/p>\n
\u00d6ncelikle gelecek bilimiyle alakal\u0131 olarak, gelecekle ilgili, teknolojiyle ilgili konu\u015furken bizim \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z var. Bizim derken bunu sadece T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fil b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k alemi i\u00e7in s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Problem \u00e7\u00f6zmekten ka\u00e7an, giderek say\u0131lar\u0131 artan, pasif olan insanlara kar\u015f\u0131 problem \u00e7\u00f6zme g\u00fcc\u00fcne, yetisine ve en \u00f6nemlisi o iste\u011fe sahip insan aray\u0131\u015f\u0131m\u0131z var. Ne yaz\u0131k ki bu aray\u0131\u015fa T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7lar var. \u00dclkemizde ne yaz\u0131k ki proaktifi bir kenara b\u0131rak\u0131n aktif olarak bile problemlere kar\u015f\u0131 hareket edebilecek e\u011fitimli, d\u00fc\u015f\u00fcnen ve sorgulayan insan tipini \u00e7ok bulam\u0131yoruz. T\u00fcrkiye\u2019de problemleri \u00e7\u00f6zebilmek veya bir teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc ortaya koyabilmek ger\u00e7ekten de \u00e7ok zor. Neden derseniz? Bunu en k\u0131sa olarak D\u00fcnya Bankas\u0131n\u0131n \u0130\u015f Yapma Kolayl\u0131\u011f\u0131 endeksine bakarak s\u00f6yleyebiliriz. D\u00fcnya Bankas\u0131 i\u015f yapma kolayl\u0131\u011f\u0131 endeksinde T\u00fcrkiye 69. s\u0131rada. Buradaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar \u00e7ok ilgin\u00e7tir, \u00f6rne\u011fin birinci s\u0131rada Singapur var. Singapur\u2019da i\u015f yapma kolayl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok farkl\u0131. Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bir g\u00fcnde \u015firket kurabiliyorsunuz ve iki g\u00fcnde kapatabiliyorsunuz. T\u00fcrkiye\u2019de ise bir \u015firket kurma faaliyeti 15-20 g\u00fcn aras\u0131nda de\u011fi\u015febilir ama kapatma neredeyse iki y\u0131ld\u0131r. Haliyle de mevcut mevzuatlar bile bir i\u015fi yapma \u00fczerine de\u011fil \u2018yapmama\u2019 y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ne yaz\u0131k ki. Bu \u015fartlar alt\u0131nda bizler gelece\u011fimizle ilgili bir fikri, bir sanayi fikrini olu\u015ftururken, yeni fikir, yeni \u00fcr\u00fcn ve artan pazar paylar\u0131n\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunday\u0131z. Esas\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu hususlar 21. y\u00fczy\u0131lda kar\u015f\u0131m\u0131za t\u00fcketim toplumu olarak \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019ye tekrar d\u00f6nersek her ne kadar i\u011fneyi de \u00e7uvald\u0131z\u0131 da kendimize bat\u0131r\u0131yorum. Ama gene de bir durum analizi ile bir \u00f6rnek sekt\u00f6r ile sunumun sonunda sizlere umuyorum ki sinir katsay\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fim.<\/p>\n
Kalk\u0131nma ve \u015eartlar\u0131<\/strong><\/p>\n Ne yaz\u0131k ki diplomal\u0131 cahiller var. Sn. \u0130skender \u00d6KS\u00dcZ Hocam\u0131n ge\u00e7enlerde att\u0131\u011f\u0131 bir tweet; \u201cK\u0131rkl\u0131 ya\u015flarda her\u015feyi biliyoruz.\u201d\u00a0 Evet T\u00fcrkiye\u2019de herkes her\u015feyi biliyor, T\u00fcrkiye\u2019de herkes her\u015fey hakk\u0131nda fikir sahibi ama uzmanl\u0131k alanlar\u0131m\u0131z yok. D\u00f6rt senelik m\u00fchendislik diplomas\u0131na sahip bir insandan n\u00fckleer santrale de imza atmas\u0131n\u0131 bekliyoruz, bir do\u011falgaz projesine de imza atmas\u0131n\u0131 bekliyoruz, \u00fclkeyle ilgili fikir vermesini de bekliyoruz. Peki d\u00fcnyada nas\u0131l oluyor derseniz, her konu \u00fczerine bir m\u00fchendis diplomaya sahip olabilir. Ama imza yetkisine sahip olamaz; \u00f6ncelikle sertifika s\u0131navlar\u0131na girmesi gerekiyor. Bu sertifika s\u0131navlar\u0131na girebilmesi i\u00e7in belli bir i\u015f tecr\u00fcbesine gereksinim duyuyor. B\u00f6ylelikle bir makina m\u00fchendisinin, kendi bran\u015f\u0131mla ilgili s\u00f6yl\u00fcyorum, imza yetkisi en k\u0131sa s\u00fcrede 8-9 sene oluyor. Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman T\u00fcrkiye\u2019de uzmanl\u0131k s\u0131fat\u0131 \u00e7ok kolay bir \u015fekilde veriliyor. Malcolm Gladwell \u201cOutliner\u201d <\/u>kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle bir ifade kullan\u0131r: Bir konuda uzman olabilmeniz i\u00e7in ya on sene ya on bin saat \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z gerekir. \u015eimdi bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda T\u00fcrkiye\u2019de ka\u00e7 tane konusunun uzman\u0131 var, ger\u00e7ekten de d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor.<\/p>\n Bir de memleketimizde son d\u00f6nemde teknoloji y\u00f6netimi diye bir tan\u0131mlama var. Teknoloji y\u00f6netimi konusunda y\u00fcksek lisans ve doktora programlar\u0131 da var. Bak\u0131yorsunuz, bu tezleri okuyorsunuz, ger\u00e7ekten de \u00e7ok ulvi planlar haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Ama her zaman \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm; \u00fcretemedi\u011finiz bir \u015feyi nas\u0131l y\u00f6netebilirsiniz? Ya da\u00a0 \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m, teknoloji y\u00f6netiminden kast\u0131n\u0131z mevcut uygulamalar\u0131m\u0131z\u0131n telefondaki son versiyonlar\u0131n\u0131 indirmek mi? Belki de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sadece bu.<\/p>\n D\u00fcnya hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar de\u011fi\u015fiyor. Neden derseniz, 2000 y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya \u00fczerindeki mevcut veri say\u0131s\u0131 insanl\u0131k tarihinde olu\u015fan t\u00fcm veri say\u0131s\u0131yla e\u015fde\u011fer oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Bu benim de\u011fil teknoloji dergilerinin ifadesidir. Teknolojiyi art\u0131k \u015fu \u015fekilde sorgulamaya ba\u015fl\u0131yoruz, yeni ne kadar s\u00fcreyle yeni kalacak? Bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, ya\u015fam kalitemiz teknolojiyle bir \u015fekilde e\u015fde\u011fer gibi kabul ediliyor yahut da \u00f6yle aktar\u0131l\u0131yor. Ama bak\u0131yorsunuz ya\u015fam kalitesi teknolojiyse bu bize marka ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Ve bug\u00fcn ne yaz\u0131k ki ya\u015fam kalitesi bir marka ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi d\u00fcnya taraf\u0131ndan sunuluyor. Ancak bunu g\u00fcn\u00fcm\u00fczden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda s\u00f6yleyebiliyoruz. Kalk\u0131n\u0131yor muyuz? 1910\u2019lardan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00f6rne\u011fin Avusturyal\u0131 ekonomist Joseph Schumpeter<\/u> kitaplar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda d\u00f6rt farkl\u0131 kategoride bir kalk\u0131nmay\u0131 anlat\u0131yor bize.<\/p>\n Bu kalk\u0131nma modelinin devam\u0131nda da kendi kitaplar\u0131nda t\u00fcketim toplumu olarak g\u00f6sterilen kapitalizmin de bir g\u00fcn \u00e7\u00f6kece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bunu 100 sene evvel s\u00f6ylemi\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ger\u00e7ekten de teknoloji anlam\u0131nda ve dayat\u0131lan kalk\u0131nma ve ya\u015fam kalitesinde bizi bekleyen ciddi sorunlar\u0131m\u0131z var.<\/p>\n \u0130novasyon ve Dalgalar\u0131<\/strong><\/p>\n Yenilik dedi\u011fimiz zaman inovasyon tan\u0131m\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir hususa inovasyon diyebilmemiz i\u00e7in yarat\u0131c\u0131 fikir, bu yarat\u0131c\u0131 fikri destekleyen bir giri\u015fimci ve bu inovasyonun bir katma de\u011fer sa\u011flamas\u0131 gerekir. Bu bir meta olabilir, bir cihaz olabilir, bir siyasi parti bile olabilir. \u0130novasyon konusunda Avrupa Birli\u011fi\u2019nin \u0130novasyon Endeksi ad\u0131 alt\u0131nda raporlamas\u0131 var. 2000-2009 seneleri aras\u0131 Ar-ge harcamalar\u0131nda y\u0131ll\u0131k %10\u2019dan fazla b\u00fct\u00e7e aktaran tek \u00fclke T\u00fcrkiye. Avrupa\u2019da Ar-ge b\u00fct\u00e7esi anlam\u0131nda en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme oran\u0131n\u0131 yakalayan 4. \u00fclke. Ger\u00e7ekten de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir rakam, \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcut yakla\u015f\u0131m sadece y\u00fczdelik dilimlerde en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6steriyor. Ama \u00f6b\u00fcr tarafta raporlar\u0131n devam\u0131nda \u015f\u00f6yle bir ibare var; 2013 y\u0131l\u0131 itibariyle kopya \u00fcretim ve kopya \u00fcr\u00fcn yani lisanss\u0131z kopya edilmi\u015f kalitesiz \u00fcr\u00fcn pazar\u0131nda D\u00fcnya\u2019n\u0131n 4. b\u00fcy\u00fck \u00fclkesiyiz. Biz bu sonu\u00e7lara nereden bakaca\u011f\u0131z? Ger\u00e7ekten yenilikler ortaya koyuyor muyuz? Bunlar\u0131 birazdan rakamsal olarak verece\u011fim. D\u00fcnyaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin ortalama \u00f6mr\u00fc 40 y\u0131l. T\u00fcrk sanayisine bakt\u0131\u011f\u0131mda 40 y\u0131ll\u0131k bir firma bulmak ger\u00e7ekten de \u00e7ok az. Bu noktadan ba\u015flayarak da demek ki sanayimizde son k\u0131rk y\u0131ld\u0131r ciddi sorunlar\u0131m\u0131z var demek e\u011fer bug\u00fcn\u00fc baz al\u0131rsak. Peki biz inovasyonu nerede kaybettik, nerede yakalad\u0131k? D\u00fcnyada inovasyon yani yenilik anlam\u0131nda belli dalgalar var.<\/p>\n Peki T\u00fcrkiye olarak bu inovasyon dalgalar\u0131nda sizce neredeyiz? Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman biz \u015fu anda \u00fc\u00e7lerde geziyoruz ne yaz\u0131k ki. Seri imalat\u0131m\u0131z var, T\u00fcrkiye\u2019nin her taraf\u0131nda elektrik var, i\u00e7ten yanmal\u0131 motoru \u00fcretemesek bile montaj\u0131n\u0131 yapabiliyoruz. Ac\u0131 bir ger\u00e7ek bu. Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman kitlesel ileti\u015fim, bilgi toplumunda bir numaray\u0131z; Facebook sosyal platformunun en b\u00fcy\u00fck kullan\u0131c\u0131s\u0131y\u0131z. Ama yaz\u0131l\u0131m i\u015flerinde en alt s\u0131ralarday\u0131z. PISA s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131nda en altlarday\u0131z. PISA sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belki bilmeyenler vard\u0131r; PISA s\u0131navlar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yap\u0131l\u0131yor. Okuma anlamada da geriyiz.<\/p>\n Sanayi 4.0 ve Patentler<\/strong><\/p>\n Bu yenilik\u00e7i yakla\u015f\u0131m bir de end\u00fcstriyel yakla\u015f\u0131m var. \u015eu anda Hanover 2011 fuar\u0131nda Almanya bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131; k\u0131saca dedi ki ben \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 imalat ve end\u00fcstride geri kal\u0131yorum; verimlili\u011fimi, kalitemi kaybediyorum. O y\u00fczden end\u00fcstri 4.0\u2019\u0131 ortaya koydu. \u0130malatta daha fazla robotlar olacak, mavi yakay\u0131 kald\u0131raca\u011f\u0131m herkes beyaz yakal\u0131 olacak ve \u201chigh-tech\u201d tabir ettikleri \u00fcst seviye \u00fcretim tekniklerini kullanacaklar. Ge\u00e7tiler de. Yap\u0131ld\u0131 da hatta ve hatta bir \u0130sve\u00e7 firmas\u0131 Ikea, fabrikas\u0131n\u0131 kapat\u0131yor \u00c7in\u2019de, geri \u00e7ekiyor. Ikea ah\u015fap suntalar\u0131n\u0131 robotlarla yapaca\u011f\u0131m diyor. Peki biz neredeyiz end\u00fcstri 4.0\u2019da? T\u00dcS\u0130AD bu konuda senede yakla\u015f\u0131k 170 sunum yap\u0131yor. Ama \u015f\u00f6yle bir sorun var; T\u00dcS\u0130AD yetkililerine de sordu\u011fumuzda imalat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc anlat\u0131yorsunuz ama ben m\u00fchendisim ne \u00fcretece\u011fiz diyorum? B\u00f6lgelere ba\u011fl\u0131 diyorlar. B\u00f6lgelerde ne \u00fcretece\u011fiz diyoruz? Giri\u015fimciye ba\u011fl\u0131 diyorlar. Ne yaz\u0131k ki T\u00dcS\u0130AD’\u0131n da biraz akl\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k, ne \u00fcretece\u011fini bilmiyor ama \u00fcretim teknikleri konusunda \u00e7ok fazla rapor yay\u0131nl\u0131yorlar.<\/p>\n T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyam\u0131zda bir end\u00fcstriyel kriz hakim. Bu kriz yenilik\u00e7i yakla\u015f\u0131mlara dair. Ama kriz e\u015fittir tehlike art\u0131 f\u0131rsatt\u0131r. T\u00fcrkiye i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsatt\u0131r bana sorarsan\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada \u015f\u00f6yle bir tan\u0131mlama var art\u0131k; \u00fcretti\u011fin kadar de\u011ferin var. Ve inovasyon g\u00fcc\u00fcn kadar a\u011f\u0131rs\u0131n. \u015eimdi bak\u0131yoruz biz ne \u00fcretece\u011fiz? Biz ne yenilik\u00e7ilik yapaca\u011f\u0131z? Yenilik dedi\u011fimiz zaman kar\u015f\u0131m\u0131za patentler geliyor. Bilmiyorum hi\u00e7 bakabildiniz mi? D\u00fcnya Fikri M\u00fclkiyet \u00d6rg\u00fct\u00fc patent raporlar\u0131 yay\u0131nlan\u0131r. Bu raporlarda k\u0131saca;<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019nin durumu nedir? AB\u2019de inovasyonda en fazla kaynak aktaran \u00fclkemiz, 2011 senesinde 5510 patent \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f\u0131z ve % -1,78. Daha tehlikelisi var bak\u0131n 2000 y\u0131l\u0131 say\u0131lar\u0131; 3444 patent \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f T\u00fcrkiye. Ama daha ac\u0131 bir de\u011fer s\u00f6yleyeyim size 3444 patentin sadece 266 tanesi yerli \u015fah\u0131s ve firma taraf\u0131ndan; geri kalanlar\u0131n\u0131n hepsi yabanc\u0131 firmalar. Bu tablo korkutucu bir tablo. Bu tablo ger\u00e7ekten PISA sonu\u00e7lar\u0131 kadar korkutucu.<\/p>\n Bize Geli\u015fmekte olan \u00dclke Diyorlar. \u00d6yle miyiz?<\/strong><\/p>\n Peki biz geli\u015fmi\u015flik endeksine bir bakal\u0131m. Geli\u015fmi\u015flik endeksi $\/\u00fcretti\u011finiz \u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u00fctlesidir, yani $\/kg\u2019d\u0131r. \u00dclkelerin geli\u015fmi\u015flik durumuna g\u00f6re \u00fcretimleri \u015f\u00f6yle s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n Bu noktada art\u0131k rakamlarla konu\u015fuyoruz; biz hangi noktaday\u0131z? Bizim art\u0131k ger\u00e7ekten kendimize bir \u00e7eki d\u00fczen vermemiz gerekiyor. D\u00fcnyada Ar-ge yat\u0131r\u0131m\u0131 yapan lider sekt\u00f6rlere bir bakal\u0131m. En fazla ila\u00e7 ve biyoteknoloji, yaz\u0131l\u0131m, donan\u0131m ve ekipmanlar, \u00e7ok ilgin\u00e7 e\u011flence sekt\u00f6r\u00fc. %6,5 yat\u0131r\u0131m d\u00fcnyadaki e\u011flence sekt\u00f6r\u00fcne gidiyor. Sa\u011fl\u0131k %6\u2019lar. Bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman art\u0131k %22 insanl\u0131\u011f\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Uzay ve savunma %4, Kimya %3,5 ve petrol- do\u011fal gaz yeni kuyular boru hatlar\u0131 %0,4.<\/p>\n D\u00fcnyada petrol bitiyor; 40 sene sonra Ortado\u011fu\u2019da petrolden konu\u015fmayaca\u011f\u0131z. Ve benim bu \u015fahsi inanc\u0131m, b\u00fcy\u00fck devletlerin Ortado\u011fu ile ilgili petrol haricinde planlar\u0131 var. \u00c7\u00fcnk\u00fc 40 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre Bat\u0131n\u0131n kapitalist bir devlet politikas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok k\u0131sa. T\u00fcrkiye ile ilgili ilgin\u00e7 bir bilgi daha veriyim. \u015eu anda \u00e7ok karamsar konu\u015ftum ama T\u00fcrkiye\u2019de 1988 y\u0131l\u0131ndan beri %15000 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcme var bir konuda; AVM\u2019lerdeki metrekare miktar\u0131. 8 milyon metrekare; AVM\u2019lerimiz neredeyse fabrikalar\u0131m\u0131z\u0131 ge\u00e7ti.<\/p>\n Atat\u00fcrk Modeli<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019deki teknoloji y\u00f6netimi konusundaki kitaplara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir Kore modelinden bahsediyorlar. Ben bu Kore modelini ele ald\u0131\u011f\u0131mda 1923 T\u00fcrkiyesinin politikas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Bak\u0131n k\u0131saca bahsetmek isterim. Bu modelde;<\/p>\n Efendim ben bu Kore modeline bakt\u0131\u011f\u0131mda 1923 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin geli\u015fim modelini g\u00f6r\u00fcyorum. Biz kaybettik, onlar ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u015eimdi iki tane \u00f6rnek vermek istiyorum size.<\/p>\n Hepimizin kulland\u0131\u011f\u0131 I-Phone, bir teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc. I-Phone ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 senelerde d\u00fcnya \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir pazarlama yapt\u0131lar ve bug\u00fcn Apple\u2019\u0131n t\u00fcm \u00fcr\u00fcnleri birbirine benzer; end\u00fcstriyel \u00fcr\u00fcn tasar\u0131m\u0131. Markas\u0131n\u0131 saklay\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00f6sterin d\u00fcnyadaki herkes tan\u0131yor, buna Afrika da d\u00e2hil, yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma var \u00e7\u00fcnk\u00fc. I- Phone 3G 2010 senesinde tasarland\u0131, \u00fcretildi. Par\u00e7a maliyetlerini size vermek istiyorum, buna lojistik de d\u00e2hil. 172 dolar par\u00e7a maliyeti var, art\u0131 lojistik. Peki bu \u00c7in\u2019de \u00fcretiliyor, \u00c7in\u2019in cebine giden para sadece 6,5 Dolar bir I-Phone\u2019da. Toplam maliyet i\u015f\u00e7ilik lojistik d\u00e2hil olmak \u00fczere I-Phone 3G\u2019nin 178 Dolar. 2010 senesi sat\u0131\u015f fiyat\u0131 400 Dolar\u2019d\u0131. B\u00fcy\u00fck pastay\u0131 Amerika yiyor. Amerika\u2019n\u0131n cebine her bir I-Phone 3G sat\u0131\u015f\u0131ndan 221 Dolar kal\u0131yor. I-Phone 5 \u00e7\u0131kartt\u0131lar ge\u00e7en senelerde. Yar\u0131n I-Phone 10\u2019u satacaklar. I-Phone 5\u2019teki kar oranlar\u0131 bir telefon ba\u015f\u0131na 442 Dolar, katl\u0131yorlar. Yar\u0131n tan\u0131t\u0131lacak I-Phone 10\u2019da da en az sat\u0131\u015f fiyat\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 kar olarak Amerika\u2019ya kalacak. Adamlar yeni teknoloji \u00fcrettiler onu satt\u0131lar, onu y\u00f6netiyorlar.<\/p>\n K\u0131s\u0131r D\u00f6ng\u00fcden Kurtulabilir miyiz veya\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong>Yapt\u0131klar\u0131m\u0131z Yapacaklar\u0131m\u0131z\u0131n Teminat\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n \u015eimdi e\u011fer vaktimiz varsa kendimizden bir \u00f6rnek vermek istiyorum. \u00c7ok karamsar konu\u015ftum fark\u0131nday\u0131m. Ama bir de iyi taraf\u0131ndan bakal\u0131m. D\u00fcnyada ilk u\u00e7ak 17 Aral\u0131k 1903\u2019de Wright karde\u015fler taraf\u0131ndan Kuzey Caroline\u2019da Kitty Hawk kasabas\u0131ndan havaland\u0131. 12 saniye u\u00e7tu 37 metre. \u00d6yle \u00fcretim hatt\u0131 filan olmayan, Anadolu kasabalar\u0131ndan daha basit bir kasaba, d\u00fcmd\u00fcz bir ova. T\u00fcrkiye\u2019de ne zaman ba\u015flad\u0131 derseniz. T\u00fcrkiye\u2019de havac\u0131l\u0131k faaliyetleri hava harp sanayii diyelim Temmuz 1911\u2019de Y\u00fczba\u015f\u0131 Feza Evrensel ve Te\u011fmen Kenan\u2019\u0131n Fransa\u2019da bir u\u00e7ak fabrikas\u0131na u\u00e7u\u015f okuluna g\u00f6nderilmesiyle ba\u015fland\u0131. 1912\u2019de T\u00fcrkiye ilk iki u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131n ald\u0131. Ve o tarih itibariyle T\u00fcrkiye\u2019de, Osmanl\u0131\u2019da u\u00e7ak kullan\u0131mlar\u0131 ba\u015flad\u0131. \u0130lk okulumuz 1912 y\u0131l\u0131 sonu 17 u\u00e7akla Ye\u015filk\u00f6y Tayyare ve Makinist Mektebi olarak a\u00e7\u0131ld\u0131. D\u00fcnyada o tarihlerde yeni yeni u\u00e7u\u015f okullar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yordu. 24 Haziran 1923 Allah gani gani rahmet etsin, Vecihi H\u00fcrku\u015f, Halkap\u0131nar Tayyare at\u00f6lyesinde Vecihi K-6 u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 tasarlay\u0131p \u00fcretti. 1925\u2019te t\u00fcm test u\u00e7u\u015flar\u0131 bitti, art\u0131k kullan\u0131m hakk\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ko\u015fulda kullan\u0131labilecek bir T\u00fcrk tasar\u0131m u\u00e7a\u011fa sahiptik. 1925\u2019te daha Lockheed Martin kurulmam\u0131\u015ft\u0131, daha Boeing bilinmiyordu, Amerika\u2019da yerel u\u00e7ak fabrikalar\u0131 vard\u0131. 1925\u2019te Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn emriyle T\u00fcrk Tayyare Cemiyeti kuruldu. 1939\u2019da Kayseri Tayyare Fabrikas\u0131nda 112 u\u00e7ak lisans alt\u0131nda \u00fcretildi. Yani lisans paralar\u0131 verilerek ba\u015fka yabanc\u0131 firmalar ad\u0131na \u00fcretimler yap\u0131ld\u0131; T\u00fcrk u\u00e7a\u011f\u0131 de\u011fildi. 1 Kas\u0131m 1937\u2019de TBMM a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Gazi Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn sadece u\u00e7aklarla ilgili bir s\u00f6z\u00fc var; \u2018Bundan sonra b\u00fct\u00fcn tayyarelerimizin ve motorlar\u0131n memleketimizde yap\u0131lmas\u0131 ve harp sanayimizde bu esasa g\u00f6re olu\u015fturulmas\u0131 gereklidir\u2019 diyor. 1941-1950 Etimesgut Tayyare Fabrikas\u0131 kuruluyor. Ve burada THK-1\u2019den THK-16\u2019ya kadar %100 T\u00fcrk Mal\u0131 -motor hari\u00e7- u\u00e7aklar yap\u0131l\u0131yor. Bunlar i\u00e7erisinde THK-13 Delta kanat u\u00e7akt\u0131r; \u015fiddetle \u00f6neririm THK M\u00fczesinde bunun k\u00fc\u00e7\u00fck bir modeli var. THK-16 u\u00e7a\u011f\u0131 Mehmet\u00e7ik koduyla \u00fcretiliyor, tasar\u0131m\u0131nda jet motoru konulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. 1950\u2019lerden bahsediyorum, Amerika ile ayn\u0131 pozisyonday\u0131z. 1948 THK Gazi U\u00e7ak Motoru Fabrikas\u0131 kuruluyor. Kendimiz motor tasarlay\u0131p, motor \u00fcretiyoruz. Kendi u\u00e7aklar\u0131m\u0131z\u0131 kullan\u0131yoruz. 1950 Ankara R\u00fczgar T\u00fcneli kuruluyor. 1936\u2019da ba\u015flayan Nuri Demira\u011f\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var. Kendi u\u00e7aklar\u0131n\u0131 u\u00e7uruyor; NUD-36, NUD-38. Bu arada THK-5 Danimarka\u2019ya ambulans u\u00e7a\u011f\u0131 \u00fcretip oraya sat\u0131yor. 2 tane motordan bahsetmek istiyorum. Bana sorarsan\u0131z T\u00fcrkiye\u2019deki inovasyonun mihenk noktas\u0131 olabilecek iki tane motor\u2026 Bunlardan bir tanesi THK M\u00fczesinde yerde duran motor. Di\u011feri Gazi \u00dcniversitesi Makine M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde duran \u015e\u00fckr\u00fc Er\u2019in tasar\u0131m\u0131 olan yine 10 beygirlik bir araba motorudur. Tarihler 1950. Bir ki\u015fiden daha bahsetmek istiyorum – Allah rahmet eylesin- \u015eakir Z\u00fcmre, bilmiyorum hi\u00e7 ismini duydunuz mu? Bomba fabrikas\u0131 kuruyor. 1939\u2019da 100, 300 ve 500 kg\u2019l\u0131k u\u00e7ak bombas\u0131 \u00fcretiyor, tasarl\u0131yor. Tapa tasarl\u0131yor. D\u00fcnyada tapa yapan \u00e7ok az \u00fclke var hala. May\u0131n \u00fcretiyor, 1937\u2019de Yunanistan\u2019a 1,5 milyon T\u00fcrk liral\u0131k sat\u0131\u015f yap\u0131l\u0131yor. Sonras\u0131nda ne oldu? Soba \u00fcrettiler ve kapand\u0131lar.<\/p>\n 1950\u2019ye kadar kendi u\u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131, kendi motorumuzu g\u00f6klerde u\u00e7urabildik. E\u011fer devam etsek ne olurdu? Ben size s\u00f6yleyeyim ne olaca\u011f\u0131n\u0131. F-16\u2019dan konu\u015fmazd\u0131k, THK-16\u2019dan konu\u015furduk. Yeni nesil sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 belki T\u00fcrkiye\u2019de tasarlan\u0131r, \u00fcretilirdi.<\/p>\n Ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin \u00fcr\u00fcnleri Lockheed Martin ile ortak olarak d\u00fcnya \u00fczerinde pazarlan\u0131yor. Kendi motorumuzu yapamad\u0131k ama yapma niyetimiz var, umar\u0131m ger\u00e7ekle\u015fir. T\u00fcrkiye\u2019de 3 tane firma kendi insans\u0131z hava arac\u0131n\u0131 \u00fcretiyor. T\u00fcrkiye kendi m\u00fchimmat\u0131n\u0131, kendi roket yak\u0131t\u0131n\u0131 yap\u0131yor. T\u00fcrkiye kendi patlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131, kontrolc\u00fcs\u00fcn\u00fc yap\u0131yor. Ama korktu\u011fumuz bir nokta var, bunu devam ettirebilecek miyiz? \u00c7\u00fcnk\u00fc bizlerin sermayesi insan ve ne yaz\u0131k ki yarat\u0131c\u0131, gelece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnen, mill\u00ee menfaatlerimize g\u00f6re hareket eden m\u00fchendis az buluyoruz. Bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman nerede d\u00fczelece\u011fiz? Ne yapaca\u011f\u0131z? Belki de Bilge Ka\u011fan\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi titreyip kendimize gelmemizin art\u0131k vakti. 6. dalgay\u0131 ya yakalayaca\u011f\u0131z, ya da \u00f6mr\u00fcm\u00fcz boyunca sadece montaj yapaca\u011f\u0131z, civata s\u0131kaca\u011f\u0131z. Te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n <\/p>\n\n
\n
\n
\n
\n