{"id":5067,"date":"2019-01-02T19:30:07","date_gmt":"2019-01-02T16:30:07","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=5067"},"modified":"2018-12-29T22:09:50","modified_gmt":"2018-12-29T19:09:50","slug":"patrikhane-atina-moskova-catismasi-golgesinde-yunanistanda-anayasa-degisikligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/patrikhane-atina-moskova-catismasi-golgesinde-yunanistanda-anayasa-degisikligi\/","title":{"rendered":"Patrikhane, Atina, Moskova \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 g\u00f6lgesinde Yunanistan\u2019da anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yunanistan, anayasas\u0131nda de\u011fi\u015fikliklere gitme giri\u015fiminde ve de\u011fi\u015fikli\u011fin en \u00e7arp\u0131c\u0131 yan\u0131 din ve devlet i\u015flerini birbirinden kesin \u00e7izgilerle ay\u0131rmak olacak. Hukuk devletinin kuvvetlendirilmesi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin geni\u015fletilmesi ana prensibiyle yap\u0131lacak de\u011fi\u015fiklik, cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n halkoyuyla se\u00e7ilmesi, milletvekillerinin sadece iki d\u00f6nem i\u00e7in se\u00e7ilmesi, ba\u015fbakan\u0131n milletvekili olmas\u0131 zorunlulu\u011fu gibi yenilikler getiriyor. Ancak bunlara g\u00f6re referanduma gidilmesini gerekli k\u0131lacak se\u00e7eneklerin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve laiklik \u00e7izgisine kay\u0131\u015f\u0131 d\u00fczenleyen de\u011fi\u015fiklikler daha dikkat \u00e7ekici g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc devletin din alan\u0131ndaki tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n peki\u015ftirilmesi de alt\u0131 \u00e7izilen prensiplerden biri. E\u011fer bu prensip, ba\u015fkaca nedenleri gizlemek i\u00e7in belirlenmemi\u015fse Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin, Yunanistan\u2019\u0131n deyimiyle M\u00fcsl\u00fcman Helenlerin ve Yunanistan\u2019\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan T\u00fcrkler ile di\u011fer dini az\u0131nl\u0131klar\u0131n hak, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve hukuklar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015finde b\u00fcy\u00fck \u00e7a\u011fda\u015f geli\u015fmeler de bekleyebiliriz. Az\u0131nl\u0131klar s\u00f6z konusu olunca beklentiye girmemek gerekir. (M\u00fcft\u00fcl\u00fck makam\u0131n\u0131n stat\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fck yetki azaltma \u00e7abalar\u0131 ise s\u00fcregelen bir s\u00fcre\u00e7.) Bu makalede ise \u201cba\u015fkaca nedenleri\u201d analiz edece\u011fiz. Fener Rum Patrikhanesinin Yunanistan\u2019daki anayasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na verdi\u011fi \u015fiddetli tepki ve konjonkt\u00fcrel geli\u015fmeler, s\u0131radan bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 izlenimi veriyor.<\/p>\n

De\u011fi\u015fiklikte referanduma gidilecek durumlar\u0131n \u00e7e\u015fitlendirilmesi ayr\u0131 bir inceleme konusu.[1]<\/a> Referandum konusu, Makedonya isim anla\u015fmas\u0131n\u0131n Yunanistan\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 durumunda yeni tart\u0131\u015fmalar do\u011furacakt\u0131r. \u0130sim Anla\u015fmas\u0131\/Prespa Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 Makedonya b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kar\u015f\u0131lad\u0131 ve s\u0131ra Yunanistan\u2019a geliyor. Yunanistan Savunma Bakan\u0131 Pannos Kammanos zaten mevcut durumda da referanduma gidilmesini savunuyordu. Bu \u00e7ok hassas konuda eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131n[2]<\/a> konuyla ilgisiz olmas\u0131 gereken ki\u015filere verdi\u011fi vaatlerin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00c7ipras\u2019\u0131 ba\u011flayaca\u011f\u0131 belirsiz ama zaten Anla\u015fmay\u0131 parlamentodan ge\u00e7irme ihtimali yok gibi. Parlamentodan ge\u00e7meyen bir hususun sand\u0131k g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f bir referandumda halk\u0131n onay\u0131n\u0131 almas\u0131 daha da d\u00fc\u015f\u00fck olas\u0131l\u0131k. Konu \u00c7ipras\u2019\u0131n iktidar\u0131na mal olabilir. Ama K\u0131br\u0131s sorunu gibi halk\u0131na, parlamentosuna kabul ettiremedi\u011fi anla\u015fmay\u0131, kendi lehine olan ko\u015fullar baki kalmak suretiyle yeniden m\u00fczakereye a\u00e7ma stratejisi izleniyorsa, gidi\u015fat farkl\u0131 seyredebilir. O zaman da Makedonya Ba\u015fbakan\u0131 Zoran Zaev hay\u0131rla y\u00e2d edilir.<\/p>\n

Anayasada kilise ve devletin i\u015flevlerinin net \u015fekilde tan\u0131mlanmas\u0131 konusu ise \u015fimdiden bir tak\u0131m anla\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7t\u0131. Anla\u015fmazl\u0131k Yunanistan Kilisesi ile h\u00fck\u00fcmet aras\u0131nda de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc aralar\u0131nda bir mutabakat sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.[3]<\/a> Ancak Fener Rum Patrikhanesi, kendi bilgileri d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan rahats\u0131zl\u0131ktan duydu\u011fu memnuniyetsizli\u011fi bas\u0131nla da, Yunanistan\u2019dan izahat vermek i\u00e7in g\u00f6nderilen Bakan\u2019la da, [4]<\/a> Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 Aleksis \u00c7ipras\u2019la da payla\u015ft\u0131.<\/p>\n

Yunanistan kilisesi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 vurguluyor? <\/strong><\/h2>\n

Yunanistan\u2019da iktidarda bulunan Syriza\u2019n\u0131n de\u011fi\u015fiklik \u00f6nerisi, Yunanistan Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 3. maddesini do\u011frudan ilgilendiriyor. Yeni anayasada Ortodoksluk inanc\u0131n\u0131n devletin resmi dini oldu\u011fu hususu korunacak ancak devletin dini a\u00e7\u0131dan tarafs\u0131z bir tutum tak\u0131naca\u011f\u0131 belirtilecek ve din-devlet ili\u015fkileri kesin bir dille ayr\u0131lacak. T\u00fcm resmi kurum ve kurulu\u015flarda dini yeminin yerini sivil yemin alacak. Aleksis \u00c7ipras, hem Ocak 2015 hem de Eyl\u00fcl 2015 se\u00e7imlerinden sonra parlamento t\u00f6reninde dini rit\u00fcel istemedi\u011fi, sadece yemin etti\u011fi hat\u0131rlanacakt\u0131r. Kritik olan yeniliklerden bir di\u011feri ise din g\u00f6revlilerinin maa\u015flar\u0131n\u0131n devletin ayl\u0131k \u00f6deme plan\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak Kilise’ye ba\u011fl\u0131 bir fona aktar\u0131lacak \u00f6denekten kar\u015f\u0131lanacak olmas\u0131.<\/p>\n

Din g\u00f6revlilerinin y\u0131ll\u0131k maa\u015flar\u0131n\u0131n tutar\u0131n\u0131n 210 milyon Euro oldu\u011fu belirtiliyor, anla\u015f\u0131lan bu rakam y\u0131ll\u0131k \u00f6denek olarak verilecek. Bas\u0131na yans\u0131yan bilgilerde denk gelmedi\u011fimiz husus ise devletin Kilise\u2019ye ba\u011fl\u0131 fona aktar\u0131m yap\u0131p yapmayaca\u011f\u0131 hususu. Nitekim son Soros krizinde, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00e7esinden Kilise\u2019ye para aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Nikos Kotzias taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Yani d\u00fczenlemenin mali ba\u011f\u0131 kesmedi\u011fi ama din adamlar\u0131n\u0131n devlet memuru say\u0131lmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u015fekillendi\u011fi izlenimi ediniliyor. Ger\u00e7i Kilise, \u00f6zellikle sahip oldu\u011fu gayrimenkuller bak\u0131m\u0131ndan Yunanistan\u2019\u0131n en zengin kurumu. Bahsedilen fon ise 1950’lerdeki bir anla\u015fmaya g\u00f6re devlet ve kilise aras\u0131nda kurulan ve kiliseye ait arazilerden elde edilen gelirin aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve gelirin de yar\u0131 yar\u0131ya payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 fondur. Yine d\u00fczenlemeye g\u00f6re bir mal varl\u0131\u011f\u0131 devlet taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Kilise bu mal varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131 geri \u00e7ekecek. Bu da Yunanistan Anayasas\u0131\u2019n\u0131n \u00d6zel M\u00fclkiyet, Arkeolojik ve Dini Yerler ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenen 18. maddesini ilgilendirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kritik olarak de\u011ferlendirilebilir. Ama \u00f6nemli olan Yunanistan Ortodoks Kilisesi\u2019nin h\u00fck\u00fcmetin \u00f6nerdi\u011fi de\u011fi\u015fiklikleri kabul etmi\u015f olmas\u0131.<\/p>\n

Yunanistan Ortodoks Kilisesi Ba\u015fpiskoposu\u2019nun 1998\u2019deki cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n da \u00fcst\u00fcnde \u201cdevletin ba\u015f\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanmak istemesi[5]<\/a> ya da 1981\u2019de Papandreu\u2019nun trilyonlara varan serveti olup da vergi dahi \u00f6demeyen kilisenin gayrimenkullerine el atmak istemesi s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck kavgadan sonra geldi\u011fi a\u015fama dikkate de\u011fer bir durum. Ne 1981\u2019de Papandreu ne 1998\u2019de Kostas Simitis laiklik y\u00f6n\u00fcnde bir ad\u0131m atmam\u0131\u015f ya da atamam\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ise do\u011frudan Yunanistan Ortodoks Kilisesi Ba\u015fpiskoposu \u0130eronomios ile Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 \u00c7ipras aras\u0131nda din adamlar\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131, Kilise’nin varl\u0131klar\u0131, devlet ile din i\u015flerinin d\u00fczenlenmesi konular\u0131nda mutabakata var\u0131lan 15 maddelik bir anla\u015fma s\u00f6z konusu.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ki Yunanistan Ortodoks Kilisesi\u2019nin bu anla\u015fmaya raz\u0131 olmas\u0131 kendi ba\u015f\u0131na ve ayr\u0131 olarak ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir konu. Bu Kilise ad\u0131na bir geri ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclebilir mi, sorusu zaten konunun en can al\u0131c\u0131 yan\u0131. Burada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir tak\u0131m menfaatlerin dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kilisenin geri ad\u0131m atmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir kriz bas\u0131na yans\u0131mad\u0131. Elbette s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilen Rus diplomatlar meselesinde adlar\u0131 ge\u00e7en din g\u00f6revlilerini hari\u00e7 tutuyoruz. Kilisenin yerle\u015fik hak ve hukukunun anayasa haricinde g\u00fcvenceye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na \u015f\u00fcphe yok. Ama anayasal g\u00fcvenceden vazge\u00e7me; hele ki \u201cdevlet ba\u015f\u0131\u201d makam\u0131 iste\u011finden sonra gelinen bu nokta ne t\u00fcr g\u00fcvenceler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kabul edilmi\u015f olabilir?<\/p>\n

Bu geli\u015fmenin Yunan Kilisesi\u2019nin kuruldu\u011fu ilk g\u00fcnden bu yana Fener Rum Patrikhanesi ile olan m\u00fccadele ve sorunlar\u0131yla ilgili olabilir mi?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Yunanistan her zaman Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin destek\u00e7isidir ama Yunanistan Kilisesi kuruldu\u011fu g\u00fcnden bu yana Patrikhane ile rekabet i\u00e7indedir. Kendisi 5-6 milyon cemaatin kilisesiyken s\u0131ralamada 1500 ki\u015filik cemaati olan Patrikhane\u2019nin arkas\u0131nda yer almay\u0131; patrikhane olamamay\u0131 hazmedemedi\u011fini gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f Ba\u015fpiskoposlar\u0131n ifadelerinden anlamak m\u00fcmk\u00fcn. Atina ziyareti esnas\u0131nda 4 Ekim 2018\u2019de Patrik Bartholomeos onuruna d\u00fczenlenen etkinli\u011fe[6]<\/a> Atina Ba\u015fpiskoposu ve metropolitlerin kat\u0131lmay\u0131p ba\u015fka bir etkinli\u011fe gitmeleri, ertesi g\u00fcn i\u00e7in de bulu\u015fma planlaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle Ba\u015fpiskopos taraf\u0131ndan ziyaretin reddedilmesi[7]<\/a> ve Aziz George Kilisesi nedeniyle do\u011fan \u201ckutsal kriz\u201d, nicedir s\u00fcren gerginli\u011fin son i\u015faretleri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ekim 2017\u2019de Atina Ba\u015fpiskoposlu\u011fu\u2019nun Patrik Bartholomeos aleyhine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava da payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesinin bir ba\u015fka g\u00f6stergesi.<\/p>\n

Yunanistan Ortodoks Kilisesi, otosefal yani kilise i\u015flerini ulusal d\u00fczeyde herhangi bir Patrikten ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak y\u00f6netebilen ama Ortodokslu\u011fu ba\u011flay\u0131c\u0131 kararlar alamayan kiliselerden. Sonu\u00e7ta Yunanistan\u2019da baz\u0131 kiliseler Fener Rum Patrikhanesi\u2019ne baz\u0131 kiliseler Yunan Kilisesi\u2019ne ba\u011fl\u0131. Yunanistan ilk ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti\u011finde elde etti\u011fi topraklardaki kiliseler o d\u00f6nem ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden Yunan Ortodoks Kilisesi\u2019ne; Yunanistan\u2019a sonradan ba\u011flanan adalar ruhani ve idari a\u00e7\u0131dan; Kuzey Yunanistan’\u0131n Bat\u0131 Trakya ve Yanya b\u00f6lgeleri ise ruhani a\u00e7\u0131dan Fener Patrikhanesi’ne ba\u011fl\u0131. Ayn\u0131 konu kiliseye ait gayrimenkuller ve buradan gelen gelirler i\u00e7in de ge\u00e7erli. Fener Rum Patri\u011fi Bartholomeos\u2019un itiraz\u0131n\u0131n sebebi, anla\u015fmadan kendilerinin haberi olmamas\u0131. Ama ayn\u0131 zamanda ortaya \u00e7\u0131kan d\u00fczenlemeye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Yunanistan\u2019daki t\u00fcm kiliseler Yunan Kilisesi\u2019ne ba\u011fl\u0131ym\u0131\u015f gibi bir durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Do\u011frusu tepkinin daha ziyade bu hususlarla ilgili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek daha do\u011fru olacakt\u0131r. Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin Yunan Kilisesi \u00fczerindeki hak ve yetkileri, Fener\u2019e ba\u011fl\u0131 kiliselerin ve gelirlerin stat\u00fcs\u00fc gibi ayr\u0131nt\u0131lar a\u00e7\u0131k yaz\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, itiraz bu denli \u015fiddetli olacak m\u0131yd\u0131?<\/p>\n

Fener Rum Ortodoks Patri\u011fi Bartholomeos\u2019un Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131 \u00c7ipras\u2019a \u201cuyar\u0131\u201d niteli\u011finde yazd\u0131\u011f\u0131 mektubunda anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde Patrikhane\u2019nin \u201cek\u00fcmenik\u201d stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn g\u00f6z ard\u0131 edilmemesini talep etti\u011fi; 1928\u2019de Yunanistan\u2019da yap\u0131lan yasal d\u00fczenlemelere at\u0131fla Patrikhane\u2019nin Yunanistan\u2019daki rol\u00fcn\u00fcn anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fu iddias\u0131na yer verdi\u011fi bas\u0131na yans\u0131d\u0131.[8]<\/a> Buna g\u00f6re Patrik Bartholomeos mektubunda, Yunanistan Anayasas\u0131\u2019n\u0131n iktidardaki Syriza\u2019n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmesinin \u201cEk\u00fcmenik kilisenin Yunanistan\u2019la ba\u011flar\u0131nda onar\u0131lamayacak bir hasara yol a\u00e7abilece\u011fini\u201d belirterek kendi kilisesinin \u201cYunanistan Ortodokslu\u011funun ana kilisesi\u201d oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor. Haberde Yunanistan\u2019da \u00f6zellikle sol \u00e7evrelerin mektubu, \u201cyabanc\u0131 bir \u00fclke topraklar\u0131nda bulunan dini bir otoritenin Yunanistan\u2019\u0131n i\u00e7i\u015flerine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnde yorumlad\u0131\u011f\u0131 ifadesine yer verilmesi de dikkat \u00e7ekici. Yunanistan Kilisesi de mektubu ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131.<\/p>\n

Peki, ger\u00e7ekte d\u00fczenlemenin hangi y\u00f6n\u00fc rahats\u0131z etmi\u015ftir. Yunanistan Anayasan\u0131n 3. Maddesi devletin dininin Ortodoksluk oldu\u011funu belirtir ve dinin ba\u015f\u0131n\u0131n da \u0130stanbul oldu\u011funu vurgular. Bu d\u00fczenleme Megola \u0130dea ile de \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcr. Yunanistan Kilisesi\u2019nin ve Kutsal Meclis\u2019in (1850\/1928) Patriklik Senedi\u2019ne uygun y\u00f6netilece\u011fi ifadesi d\u00fczenlemede yer almaktad\u0131r. Yeni d\u00fczenlemede Fener Rum Patrikhanesi\u2019ne ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa yer verilmedik\u00e7e Yunan Kilisesi\u2019nin fonksiyonuna ili\u015fkin getirilen her bir d\u00fczenleme Patrikhane\u2019nin Yunanistan devleti i\u00e7in anlam\u0131n\u0131 ve Yunan Kilisesi \u00fczerindeki anayasaya da dayal\u0131 yetkisini azaltacak, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakacakt\u0131r. K\u0131sacas\u0131 anayasada yer alacak Kilise ifadesi sadece Yunanistan Kilisesi\u2019ni kastetmi\u015f olacakt\u0131r. 3. madde gibi 104. maddenin yeni d\u00fczenlemedeki hali de a\u00e7\u0131kl\u0131k getirilene dek Bartholomeos a\u00e7\u0131s\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k verici olsa gerek. Bu madde sadece ke\u015fi\u015flerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Aynaroz yar\u0131madas\u0131nda Patrikhane\u2019ye otonomi tan\u0131r, devletin i\u00e7inde ayr\u0131 bir din devleti gibidir tan\u0131mlama.<\/p>\n

Binlerce dolarla ifade edilen ve Yunanistan\u2019dan Patrikhane\u2019nin metropolitleri ve Patri\u011fine maa\u015f olarak verilmek \u00fczere gelen para hakk\u0131nda bir \u015f\u00fcphe olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ama ba\u015fka para i\u015fleri de var. 2011 verilerine g\u00f6re \u0130stanbul’da 950, G\u00f6k\u00e7eada’da 182 ve Bozcaada’da 17 H\u0131ristiyan ki\u015fi \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131k anla\u015fmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve Yunanistan\u2019da \u00e7al\u0131\u015fma hayatlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde Yunanistan Sosyal Yard\u0131m ve Sosyal Sigorta Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7esinden ayr\u0131lm\u0131\u015f bir tahsisattan Patrikhane\u2019nin onay\u0131 ve Yunanistan Ba\u015fkonsoloslu\u011fu vas\u0131tas\u0131yla \u00fc\u00e7 ayl\u0131k 1300 Euro \u201cemekli maa\u015f\u0131\u201d al\u0131yordu.[9]<\/a> Bug\u00fcn de ki\u015fi say\u0131s\u0131 ve rakamlar de\u011fi\u015fmi\u015f de\u011fil, anayasal olarak Kilise ile aras\u0131na s\u0131n\u0131r koyacak olan Yunanistan\u2019\u0131n bu \u00f6demeleri aksat\u0131p aksatmayaca\u011f\u0131 hususu belirsiz. Zaten Patrik Bartholomeos\u2019u rahats\u0131z eden ve \u00f6fkelendirenin bu belirsizlikler oldu\u011fu da anla\u015f\u0131l\u0131yor. H\u00e2lbuki t\u00fcm bunlardan birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce verdi\u011fi bir m\u00fclakatta ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda \u00c7ipras’\u0131 ziyaret etti\u011fini anlatan Bartholomeos, “Ge\u00e7enlerde kendisini ziyaret ettim. \u00c7ok samimi bir ortam vard\u0131. Kendisi bizi \u00e7ok g\u00fczel kar\u015f\u0131lad\u0131.” demi\u015fti.[10]<\/a> Demek ki ya o samimi ortama ra\u011fmen Patrikhane\u2019yi de ilgilendiren de\u011fi\u015fiklikten bahsedilmedi ya da de\u011fi\u015fiklikteki bu hususlar h\u00fck\u00fcmetin g\u00fcndemine \u00e7ok yeni girdi.<\/p>\n

Yeni sorumuz, \u201cNeden \u015fimdi?\u201d olsun.<\/p>\n

Rusya ile gerilen ili\u015fkiler etken mi?<\/strong><\/h2>\n

Yunanistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan konu Rusya ile yak\u0131nla\u015fma giri\u015fimleriyle ilgili olabilir. Makedonya isim anla\u015fmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye ve Rusya\u2019n\u0131n Balkanlardaki etkisini k\u0131rma amac\u0131 vurgulan\u0131rken Yunanistan-Rusya ili\u015fkilerinin gerginle\u015fmemesi s\u00f6z konusu olamazd\u0131. En son 6 Temmuz 2018\u2019de iki Rus diplomat, Yunan din adamlar\u0131yla \u2013yalanlanan r\u00fc\u015fvet teklifi iddias\u0131 da var- isim anla\u015fmas\u0131n\u0131 protesto eden g\u00f6steriler i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckleri gerek\u00e7esiyle s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015fti. \u0130ki diplomat\u0131n da \u00fclkeye giri\u015fi de yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. Yunan h\u00fck\u00fcmeti, Rus yetkilileri ulusal g\u00fcvenli\u011fi zay\u0131flatmak, hassas bilgileri elde etmek ve da\u011f\u0131tmakla su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131. Rusya da misilleme de bulunmu\u015ftu ve Yunanistan\u2019\u0131n bu kararlar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki g\u00fcc\u00fcn Washington oldu\u011fu Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca ifade edilmi\u015fti.<\/p>\n

Yunanistan, Rus diplomatlar\u0131 s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 ederken ABD-Rusya gerginli\u011finde taraf\u0131n\u0131, bu yolla belli etmek zorunda kalm\u0131\u015f olabilir. Ancak Rusya, Yunanistan i\u00e7in kaybedilebilecek bir devlet de\u011fil. K\u0131br\u0131s\u2019ta T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 dengeleyici olabilmesi i\u00e7in devreye yeniden Rusya\u2019y\u0131 sokma giri\u015fimlerine bakarsak milli davalar\u0131nda ne o destek\u00e7isini ne bu destek\u00e7isini kaybetmek istemeyen bir Yunanistan s\u00f6z konusudur. Bu ayn\u0131 zamanda ne ona ne buna tamamen g\u00fcvenemedi\u011fi anlam\u0131na da gelir. Eyl\u00fcl\u2019de ba\u015flayan Rusya\u2019yla ili\u015fkileri tamir giri\u015fimleri, Br\u00fcksel\u2019e ve ABD\u2019ye ra\u011fmen T\u00fcrk Ak\u0131m\u0131\u2019na dahil olma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bunu da salt ekonomik kayg\u0131larla a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin yerle\u015fik kilise hukukuna ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde yani kendi yetki alan\u0131nda olmayan bir b\u00f6lge olmas\u0131na ra\u011fmen Kiev Ba\u015fpiskoposlu\u011fu\u2019nun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mas\u0131 da bu s\u00fcre\u00e7te ger\u00e7ekle\u015fti.[11]<\/a> Atina Kilisesi dahi daha dar kapsamda olsa bile[12]<\/a> Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin bu hamlesini do\u011fru bulmayan kiliselerdendi\u2026<\/p>\n

Ancak buradaki esas mesele, kiliseler aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma de\u011fil.[13]<\/a> \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n konusunun Rusya i\u00e7in \u00f6nemli bir milli dava mahiyetindeki Ukrayna olmas\u0131, esas meseledir. Kald\u0131 ki hali haz\u0131rdaki durum Rusya\u2019n\u0131n, Moskova’ya ba\u011fl\u0131 Ukrayna Ortodoks Kilisesi \u00fczerinden Ukrayna\u2019daki kiliseleri koruma gerek\u00e7esiyle yeni bir m\u00fcdahalesini de s\u00f6z konusu edebilir. \u0130kinci olarak ise Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin muhtemelen yeni ba\u011f\u0131ms\u0131z kiliseler olu\u015fturmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olmas\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ukrayna \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 zaten bu karar\u0131n ilk izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve Patrikhaneler aras\u0131ndaki temel anla\u015fmazl\u0131k da diasporada kilise a\u00e7ma, gerekli atamalar\u0131 yapma gibi hususlardaki yetki konusuydu. Moskova Patrikhanesi yetki alanlar\u0131nda olan bir yerde kilise faaliyetlerine m\u00fcdahalede bulunduktan sonra d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131nda kimin yetkili olaca\u011f\u0131 hususunda Moskova Patrikhanesi\u2019nin t\u00fcm itirazlar\u0131n\u0131 da zaten yok saym\u0131\u015f oldu. Bu, \u00e7ok geni\u015f bir co\u011frafya demektir ve diasporadaki Ukrayna kiliseleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir yetki geni\u015flemesinden bahsetmiyoruz. Yunanistan, Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin yeni misyonunun anayasal par\u00e7as\u0131 olmak istememi\u015f olabilir mi? Eksik verileri ekleyerek yeniden yazal\u0131m: Kendisi de duru\u015funu ABD taraf\u0131nda belirlemi\u015f olan Yunanistan, Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin 80\u2019lerden (belki 1950\u2019ler demek daha do\u011fru olacak) bu yana Rusya\u2019n\u0131n Ortodoks d\u00fcnyas\u0131 \u00fczerindeki etkisini k\u0131rma misyonundaki yeni a\u00e7\u0131k, aceleci, kural tan\u0131maz hamlelerinin do\u011furaca\u011f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n par\u00e7as\u0131 olmak istemedi\u011fi i\u00e7in mi anayasas\u0131nda ilgili b\u00f6l\u00fcmleri de\u011fi\u015ftirme gere\u011fi duymu\u015ftur?<\/p>\n

Belki konu kiliselerin \u00fczerinde, daha ya\u015famsal hususlarla ilgilidir. \u0130lk akla gelen Do\u011fu Akdeniz ile Ege\u2019de daha kritik g\u00fcnlere kar\u015f\u0131 kendi cephesini daha g\u00fcvenilir tutmak istedi\u011fi i\u00e7in Patrikhane ile aras\u0131na mesafe koyuyor g\u00f6r\u00fcnmek istemesidir. Zira K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi gibi T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 Rusya\u2019n\u0131n deste\u011fini de \u00e7ekebilmek i\u00e7in bir tak\u0131m hamleler geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Patrikhane hali haz\u0131rda Moskova ile girdi\u011fi \u00e7at\u0131\u015fma nedeniyle Yunanistan gibi denge politikas\u0131 y\u00fcr\u00fctme pozisyonunu kaybetti ve tamamen ABD g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu husus Do\u011fu Akdeniz ve Ege\u2019ye T\u00fcrkiye\u2019nin dikkatinin de artmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6sterir. Ya mevcut durumu da a\u015fan bir kriz ortam\u0131 s\u00f6z konusu ya da T\u00fcrkiye\u2019nin son baz\u0131 hamleleri Yunanistan ve K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi\u2019nde g\u00f6r\u00fcnenden daha derin kayg\u0131 yaratt\u0131.<\/p>\n

Patrikhane\u2019ye etkisi<\/strong><\/h2>\n

Ku\u015fkusuz ki anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 kriz, Yunanistan\u2019\u0131n Patrikhane\u2019ye deste\u011finde hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik yaratmayacakt\u0131r. Anayasa\u2019da yer bulmasa dahi bu ba\u011fl\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye\u2019yi de ilgilendiren pek \u00e7ok husus nedeniyle s\u00fcrecektir.<\/p>\n

Fener Rum Patrikhanesi, anla\u015f\u0131l\u0131yor ki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6ze ald\u0131 ama Kiev Ba\u015fpiskoposlu\u011fu\u2019nun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131makla Rus Patrikhanesi\u2019nin tepkisini \u00e7ekti ve ayinlerde \u201ce\u015fitler aras\u0131 birinci\u201d olarak an\u0131lma ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetti.[14]<\/a> \u00d6karistik kom\u00fcnyondan \u00e7\u0131kar\u0131lmak asl\u0131nda Ortodoks bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ayinlerde an\u0131lmamaktan daha ileri bir anlam ifade ediyor ancak hen\u00fcz tam da aforoz ifadesi kullan\u0131lmad\u0131. Ama diaspora Ruslar\u0131n\u0131n Fener Patrikhanesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 kiliselere gitmeleri de yasakland\u0131. Di\u011fer Ortodoks kilise ve patrikhaneleri de \u00f6zellikle Kilise\u2019yi, inanc\u0131 stratejik konulara alet etmesi ve kutsal kurallara riayet etmeyip tek yanl\u0131 karar almas\u0131 gerek\u00e7esiyle Fener Rum Patrikhanesi\u2019ni ele\u015ftiriyor. Sonraki hamlelerinde kendisini Ortodoks d\u00fcnyas\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131l\u0131p salt Evanjelist ve Protestan siyasiler taraf\u0131ndan desteklenirken bulabilir. Patrikhane ek\u00fcmeniklik iddias\u0131n\u0131 kuvvetlendirmek i\u00e7in giri\u015fti\u011fi hamlelerden zararl\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Lozan h\u00fck\u00fcmlerini a\u015farak ba\u015fka devletlerin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmas\u0131 gibi hususlar da ayr\u0131 konu.<\/p>\n

Yunanistan Otosefal Ortodoks Kilisesi ile \u00e7eki\u015fmeleri yeni de\u011fil ama Yunan Kilisesi\u2019nin \u015fimdi Yunanistan\u2019da devletle pazarl\u0131k yapan ve dinle ilgili konularda karar verici makam haline gelmesi yeni bir durum. Bu \u00e7er\u00e7evede Yunanistan h\u00fck\u00fcmetinin giri\u015fti\u011fi anayasa\u00a0de\u011fi\u015fikli\u011fini son \u00f6\u011frenen olmas\u0131, Fener Rum Patrikhanesi i\u00e7in a\u011f\u0131r bir darbe olsa gerek.\u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc pazarl\u0131k yok, \u00f6nceki haklar\u0131na ili\u015fkin g\u00fcvence veren \u00f6n g\u00f6r\u00fc\u015fme yok. Kendine ba\u011fl\u0131 Yunan Kilisesi kadar s\u00f6z hakk\u0131 yok\u2026 Ancak bir yandan da T\u00fcrkiye\u2019nin dini bir kurumunun ba\u015fka bir devletin dinen kendini ba\u011fl\u0131 ilan etti\u011fi bir merkez olmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r de\u011fildi. Bir yanl\u0131\u015f ba\u015fka bir yanl\u0131\u015f\u0131 d\u00fczeltiyor olabilir. Ama bunu s\u00f6ylemek i\u00e7in de erken olabilir. ABD\u2019nin yeni hamlelerini beklemek gerekir\u2026<\/p>\n

Kaynaklar<\/strong><\/h2>\n

[1]<\/a> G\u00f6zde K\u0131l\u0131\u00e7 Ya\u015f\u0131n, Yunanistan \u0130sim Anla\u015fmas\u0131n\u0131 Hangi \u00c7o\u011funlukla Oylayacak?, 4 Temmuz 2018, http:\/\/soyledik.com\/tr\/analiz\/7451\/yunanistan-isim-anlasmasini-hangi-cogunlukla-oylayacak–gozde-kilic-yasin.html<\/a><\/p>\n

[2]<\/a> G\u00f6zde K\u0131l\u0131\u00e7 Ya\u015f\u0131n, Yunanistan\u2019da Makedonya Krizi, Soros S\u00fcrprizi<\/a>, Diplomatik G\u00f6zlem, Kas\u0131m 2018<\/p>\n

[3]<\/a> https:\/\/tr.sputniknews.com\/avrupa\/201811101036086006-bartholomeos-yunanistan-kilise-devlet-ayrilik\/<\/p>\n

[4]<\/a> Patrik Bartholomeos \u00c7ipras’\u0131n bakan\u0131n\u0131 azarlad\u0131, Sabah, 13 Kas\u0131m 2018; Fener Rum Patri\u011fi Bartholomeos: \u00c7ipras beni hor g\u00f6remez, 13 Kas\u0131m 2018, https:\/\/tr.sputniknews.com\/avrupa\/201811131036117987-fener-rum-patrigi-bartholomeos-cipras-beni-hor-goremez\/<\/a><\/p>\n

[5]<\/a> Yunanistan\u2019da laiklik kavgas\u0131, 8 May\u0131s 1998, H\u00fcrriyet<\/p>\n

[6]<\/a> \u00c7evrenin korunmas\u0131na \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc katk\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 Patrik Bartholomeos\u2019a “Konstantinopolis Birli\u011fi” (!) taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcl verildi ve \u00f6m\u00fcr boyu onursal ba\u015fkan\u0131 ilan edildi. \u00d6d\u00fcl t\u00f6reninde ABD Yunanistan B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Jeffrey Piat, Yunanistan\u2019\u0131n eski Ba\u015fbakanlar\u0131 (ge\u00e7i\u00e7i h\u00fck\u00fcmetlerde) Panayiotis Pikramennos, Vasiliki Thanou ve eski baz\u0131 bakanlar haz\u0131r bulundu. Atina Ba\u015fpiskopuslu\u011fu t\u00f6rene temsilcisini g\u00f6nderdi.<\/p>\n

[7]<\/a> \u03a4\u03b9 \u03ba\u03c1\u03cd\u03b2\u03b5\u03c4\u03b1\u03b9 \u03c0\u03af\u03c3\u03c9 \u03b1\u03c0\u03cc \u03c4\u03b7\u03bd \u03ba\u03c1\u03af\u03c3\u03b7 \u03c3\u03c4\u03b9\u03c2 \u03c3\u03c7\u03ad\u03c3\u03b5\u03b9\u03c2 \u0392\u03b1\u03c1\u03b8\u03bf\u03bb\u03bf\u03bc\u03b1\u03af\u03bf\u03c5 \u2013 \u0399\u03b5\u03c1\u03ce\u03bd\u03c5\u03bc\u03bf\u03c5, 5 Ekim 2018, http:\/\/newpost.gr\/ellada\/697424\/ti-krybetai-pisw-apo-thn-krish-stis-sxeseis-bartholomaioy-ierwnymoy<\/p>\n

[8]<\/a> Nikolaos Stelya, Bartholomeos\u2019tan \u00c7ipras\u2019a laiklik muht\u0131ras\u0131!, 27 Kas\u0131m 2018, https:\/\/www.batitrakya.org\/yazar\/nikolaos-stelya\/bartholomeostan-ciprasa-laiklik-muhtirasi.html<\/a><\/p>\n

[9]<\/a> Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi ve belge i\u00e7in bkz. Bojidar Cipof, Batm\u0131\u015f Yunanistan, \u0130stanbul Rumlar\u0131\u2019na Maa\u015f Vermeyi Aksatm\u0131yor, 26 Ekim 2011, https:\/\/www.21yyte.org\/tr\/merkezler\/islevsel-arastirma-merkezleri\/teostrateji-arastirmalari-merkezi\/batmis-yunanistan-istanbul-rumlarina-maas-vermeyi-aksatmiyor<\/a><\/p>\n

[10]<\/a> https:\/\/www.timeturk.com\/patrick-bartholomeos-ile-turkyilmaz-arasinda-cipras-sohbeti\/haber-374561<\/a>, 12 Kas\u0131m 2018<\/p>\n

[11]<\/a> Geli\u015fmelerin siyasi ve teolojideki yeri i\u00e7in bkz G\u00f6zde K\u0131l\u0131\u00e7 Ya\u015f\u0131n, Ortodoks Paradoks: \u00c7at\u0131\u015fan Medeniyetler ve B\u00f6l\u00fcnen Kiliseler, Diplomatik G\u00f6zlem, Ekim 2018<\/p>\n

[12]<\/a> Di\u011fer kilise ve patrikhaneler, Fener Rum Patrikhanesi\u2019nin kendi kanonik b\u00f6lgesinde olmayan kiliselere m\u00fcdahalesini do\u011fru bulmad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7ok daha net ifadelerle a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Antiochian Holy Synod Rebukes Constantinople’s Unilateral Actions, Stresses Need For Pan-Orthodox Synax\u0131s, (Antakya Patrikhanesi) 6 Ekim 2018, http:\/\/orthochristian.com\/116275.html<\/a>; met. Seraph\u0131m of P\u0131raeus: Constant\u0131nople Has No R\u0131ght To Hear Appeals From And Grant Autocephaly To Ukra\u0131ne, 23 Ekim 2018, http:\/\/orthochristian.com\/116748.html; Bulgar\u0131an Metropol\u0131tan: Ukra\u0131n\u0131an \u201cUn\u0131f\u0131cat\u0131on Counc\u0131l\u201d is Non-Canon\u0131cal, 15 Aral\u0131k 2018, http:\/\/orthochristian.com\/117941.html<\/a>; An Exam\u0131nat\u0131on Of The Issues Brought Up By Patr\u0131arch Ir\u0131nej Of Serb\u0131a In H\u0131s Letter To Ecumen\u0131cal Patr\u0131arch Bartholomew, 13 A\u011fustos 2018, http:\/\/orthochristian.com\/116702.html<\/p>\n

[13]<\/a> Ukrayna\u2019n\u0131n S\u0131rbistan, Yunanistan, Bulgaristan gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z ve milli bir kilise istemesinin de hakl\u0131 bir talep oldu\u011funu belirtmek gerekir.<\/p>\n

[14]<\/a> \u0388\u03bd\u03b1 \u03b2\u03ae\u03bc\u03b1 \u03c0\u03b9\u03bf \u03ba\u03bf\u03bd\u03c4\u03ac \u03c3\u03c4\u03bf \u03c3\u03c7\u03af\u03c3\u03bc\u03b1 \u039c\u03cc\u03c3\u03c7\u03b1 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03a6\u03b1\u03bd\u03ac\u03c1\u03b9, \u03bb\u03cc\u03b3\u03c9 \u039f\u03c5\u03ba\u03c1\u03b1\u03bd\u03af\u03b1\u03c2, http:\/\/newpost.gr\/kosmos\/693744\/ena-bhma-pio-konta-sto-sxisma-mosxa-kai-fanari-logw-oykranias<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yunanistan’daki Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Fener Rum Patri\u011fini kendisinden habersiz yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in rahats\u0131z etti. Atina Kilisesi ile gerilimin yeni perdesi mi yoksa Yunanistan’\u0131n Rus deste\u011fi i\u00e7in son hamlesi mi? Laik anayasa, neden \u015fimdi? <\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":5124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[59,61,64,66,69],"tags":[199,398,429,430,428,399,416,431,164,45],"coauthors":[30],"class_list":["post-5067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-abd","category-din","category-kurumlar","category-siyaset-tarih","category-yakin-cografya","tag-abd","tag-bartholomeos","tag-cipras","tag-kammenos","tag-kilise","tag-ortodoks","tag-patrikhane","tag-prespa","tag-rusya","tag-yunanistan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5067\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5067"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=5067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}