{"id":5580,"date":"2019-01-26T19:30:00","date_gmt":"2019-01-26T16:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/misak.millidusunce.com\/?p=5580&#038;preview=true&#038;preview_id=5580"},"modified":"2019-01-26T14:36:51","modified_gmt":"2019-01-26T11:36:51","slug":"ne-yapmali-ekonomide-sistem-arayislari-4-ekonomide-milli-anlayis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/ne-yapmali-ekonomide-sistem-arayislari-4-ekonomide-milli-anlayis\/","title":{"rendered":"Ne yapmal\u0131; Ekonomide sistem aray\u0131\u015flar\u0131 &#8211; 4: Ekonomide mill\u00ee anlay\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium_large wp-image-5602\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekonmi_3e604ec9add32e859a51-768x471.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"471\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekonmi_3e604ec9add32e859a51-768x471.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekonmi_3e604ec9add32e859a51-150x92.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekonmi_3e604ec9add32e859a51-300x184.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekonmi_3e604ec9add32e859a51.jpg 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/p>\n<p>Siyasetten ziyade iktisadi yelpazenin iki farkl\u0131 ucundan ve orta yerinden verdi\u011fimiz \u00fc\u00e7 \u00f6rne\u011fe de\u011findi\u011fimiz \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 geride b\u0131rakt\u0131k. Bu yaz\u0131m\u0131zda, deyim yerindeyse \u201c\u00fcvert\u00fcr\u201d sanat\u00e7\u0131lardan sonra \u201cassoliste\u201d yer verircesine, mill\u00ee bir ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi; belli bir nedensellik b\u00fcnyesinde ele almaya gayret sarf edece\u011fiz. De\u011findi\u011fim benzetmenin yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 milliyet\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz zaten malum. Yine de bunu yaparken meseleyi bilimsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla irdelemek niyetindeyiz. Ancak, ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n bir ba\u015fka vazge\u00e7ilmez y\u00f6n\u00fcn\u00fcn de verilerle desteklenen g\u00f6r\u00fc\u015flere dikkat \u00e7ekmeden \u00f6nce, konuya ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri belli bir mant\u0131k i\u00e7erisinde ortaya koyarak genel bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izmek oldu\u011fu da su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek. \u0130\u015fte biz de bu yaz\u0131m\u0131zda \u201cdeneme\u201d tarz\u0131na daha yak\u0131n bir \u00fcslupla milli ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 tan\u0131mlamadan \u00f6nce, konuya ili\u015fkin ana ba\u015fl\u0131klarla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi bir fikir tayf\u0131 bi\u00e7iminde sunuyor olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>O halde, bakal\u0131m umars\u0131zca, doludizgin ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde k\u00fcreselle\u015fti\u011fi iddia edilen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, ekonomik anlamda mill\u00eelik ve milliyet\u00e7ilik ne \u00e2lemde?<\/p>\n<ul>\n<li>\u00d6ncelikle ifade etmekte fayda var ki ayn\u0131 ulusa mensup farkl\u0131 toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n ekonomik nedenlerle birbirlerine girdikleri d\u00f6nemler olmu\u015fsa da tarihe g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u015feklini veren m\u00fccadelenin hemen hemen her zaman farkl\u0131 uluslar\u0131n aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 kavgas\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla ortada bir diyalektik oldu\u011fu kesin. Ancak bunun sosyalist d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn iddia ve ifade etti\u011fi gibi Hegel\u2019i ayaklar\u0131 \u00fczerine geri \u00e7evirmek, \u201caya\u011f\u0131na\u201d ters y\u00fcz etmekten ibaret s\u0131n\u0131fsal bilince ve m\u00fccadeleye dayanan bir \u201cdiyalektik materyalizm\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 da g\u00fcn gibi a\u015fik\u00e2r. Fenikeliler\u2019in Akdeniz\u2019de kolonile\u015fmeye ba\u015flamalar\u0131yla birlikte farkl\u0131 pek \u00e7ok kavmi kar\u015f\u0131lar\u0131na almalar\u0131ndan Kartaca ile Roma aras\u0131ndaki m\u00fccadeleye ve \u00e7ok daha \u00f6tesine kadar uzanan \u00e7izgi, buna \u0130lk \u00c7a\u011f\u2019dan \u00f6nc\u00fcl bir \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. Bu misali daha da ilgin\u00e7 k\u0131lan, tarih denilince akla gelen ilk s\u00f6zc\u00fcklerden olmas\u0131n\u0131 sal\u0131k vermekte mahzur g\u00f6rmedi\u011fimiz \u201ctekerr\u00fcr\u201d olsa gerek. Zira ayn\u0131 sahneyi farkl\u0131 matine veya suarelerde payla\u015fan oyuncular gibi farkl\u0131 akt\u00f6rlerin hemen hemen ayn\u0131 senaryoyu hayata ge\u00e7irdiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu ba\u011flamda isimler ve dekorun baz\u0131 aksesuar denilebilecek ufak tefek unsurlar\u0131 de\u011fi\u015fmekle beraber, \u00f6z\u00fcnde uluslar\u0131n aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fme ve kavgan\u0131n s\u00fcregeldi\u011fine \u015fahitlik ediyoruz. \u015e\u00f6yle ki; yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz Akdeniz Havzas\u0131\u2019nda &#8211; Do\u011fu Akdeniz ve Bat\u0131 Akdeniz\u2019i de bazen birlikte bazense ayr\u0131 ayr\u0131 ya da yerel boyutta kapsayacak bi\u00e7imde &#8211; tarih boyunca s\u00fcregelen ve ekonomiye bakan y\u00f6n\u00fc yads\u0131namayacak b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n taraflar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011fimizde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z manzara \u015fu:\n<ul>\n<li>Sparta \u2013 Truva; Grek ve Anadolu (Truva) co\u011frafyalar\u0131n\u0131n efsanelere konu olan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131,<\/li>\n<li>Pelaponnes Sava\u015flar\u0131; Yunan \u015fehir devletlerinin m\u00fccadelesi,<\/li>\n<li>B\u00fcy\u00fck \u0130skender ile Persler\u2019in m\u00fccadelesi,<\/li>\n<li>Roma- Kartaca m\u00fccadelesi,<\/li>\n<li>Sonras\u0131nda Bizans ve Latin m\u00fccadelesi,<\/li>\n<li>Ha\u00e7l\u0131 Seferleri ile birlikte sald\u0131rgan Avrupa ile i\u015fgal ve hatta yok edilmek istenen \u0130slam D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n m\u00fccadelesi,<\/li>\n<li>Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131 ile ba\u015flay\u0131p Osmanl\u0131 ile devam eden bizim tarihimizin \u00e7izgisindeki Bat\u0131-Do\u011fu m\u00fccadelesi (ki buna \u201c\u015eark Meselesi\u201d denilmesinin alt\u0131nda yatan ve sonras\u0131nda \u201cpayla\u015f\u0131mc\u0131\u201d bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na evrilen s\u00f6m\u00fcrgeci yakla\u015f\u0131m i\u015fbu m\u00fccadeleyi bamba\u015fka bir boyuta ta\u015f\u0131yacakt\u0131r),<\/li>\n<li>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Suriye ekseninde g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda \u00e7ok daha geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 hak eden Do\u011fu Akdeniz\u2019deki \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve \u00e7ok tarafl\u0131 g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi\u2026<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130\u015fte sadece bir k\u0131sm\u0131na burada yer verebildi\u011fimiz bu \u00e7at\u0131\u015fmalar bile bize bir kez daha g\u00f6steriyor ki siyasal ve ekonomik anlamda tarih, uluslar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan ibaret. Bunun sonucunda gelinen noktada asl\u0131nda \u00e7ok da de\u011fi\u015fen bir eksen s\u00f6z konusu de\u011fil: Gezegenimizin k\u0131s\u0131tl\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 kendi ad\u0131na kullanmak ve bunu yaparken k\u00e2r optimizasyonu (en\u00e7oklamas\u0131) yapmak isteyen farkl\u0131 uluslar, art\u0131k iki y\u00f6nl\u00fc de\u011fil k\u0131tasal ve k\u00fcresel m\u00fccadele ediyorlar. \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n \u00f6z\u00fc ve amac\u0131 ayn\u0131; sadece boyut ve ara\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde de\u011fi\u015fiklik s\u00f6z konusu. Dolay\u0131s\u0131yla milletlerin birbirleriyle, \u00fcstelik artan bir \u015fiddetle m\u00fccadele ettikleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, iktisaden ayakta kalabilmek ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek de ancak milli bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve ulusun \u00e7\u0131karlar\u0131 etraf\u0131nda \u015fekillendirilen bir iktisat politikas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<ul>\n<li>Bu ger\u00e7e\u011fe getirilen ele\u015ftirilerin genellikle dayand\u0131\u011f\u0131 nokta, d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p bir \u00fclkeye giri\u015f yapan yabanc\u0131 sermaye oluyor. Bu ba\u011flamda dile getirilmesi gereken en \u00f6nemli hususlardan birisi milli bir ekonomik anlay\u0131\u015fla kastedilenin Kuzey Kore Modeli olmad\u0131\u011f\u0131. Kald\u0131 ki bu t\u00fcr kapal\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc \u00fclkeler i\u00e7in \u00f6zellikle sol kesimin dile getirmekten \u00f6zenle ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 husus; asl\u0131nda ayn\u0131 blokta yer ald\u0131klar\u0131 \u00fclkelerden ideolojik olmaktan ziyade stratejik nedenlerle ald\u0131klar\u0131 yard\u0131mlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc bu t\u00fcr merkezi kom\u00fcnist ekonomik y\u00f6netime sahip \u00fclkelerin, iktisadi anlamda di\u011fer \u00fclkelerle k\u0131yaslanamayacak kadar d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olduklar\u0131. Burada \u00f6nemli olan yabanc\u0131 sermayenin ad\u0131ndan \u00e7ok i\u00e7eri\u011fi, miktar\u0131, sekt\u00f6r\u00fc, vadesi, bi\u00e7imi, ba\u011flam\u0131 ve etkisidir. Aksi takdirde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerinden olan \u00c7in, Rusya, ABD ya da Almanya\u2019n\u0131n ekonomik i\u015fgal alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 varsaymak gerekirdi, ki herhalde ger\u00e7ekten daha uza\u011fa d\u00fc\u015fen bir ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015f olamaz. Kar\u015f\u0131 olunmas\u0131 gereken yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m, deyim yerindeyse \u201cvur ka\u00e7\u201d takti\u011fiyle bir ulusun gelece\u011fini \u00e7alan kontrols\u00fcz ve tamamen ak\u0131\u015fkan (likit) olan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m ya da bankac\u0131l\u0131k, milli savunma veya tar\u0131m gibi stratejik sekt\u00f6rlere el at\u0131p mill\u00ee g\u00fcvenlik sorunu yaratmaya gebe olan \u201csinsi\u201d sermaye.<\/li>\n<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5601\" src=\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ataturk-ve-tarim.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"416\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ataturk-ve-tarim.jpg 600w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ataturk-ve-tarim-150x104.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ataturk-ve-tarim-300x208.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yabanc\u0131 sermaye niteliklerini tek tek ele al\u0131rsak san\u0131r\u0131m daha net bir resmi de ortaya koyabilece\u011fiz:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Yabanc\u0131 sermayenin i\u00e7eri\u011fi<\/em>: Sermayenin \u00fclke borsas\u0131nda k\u0131sa s\u00fcreli kazan\u00e7 elde ederek bir gece ans\u0131z\u0131n s\u0131rra kadem basan\u0131 de\u011fil, girdi\u011fi \u00fclkeye de\u011fer katan ve kal\u0131c\u0131 katma de\u011fer \u00fcretimine yard\u0131mc\u0131 olan\u0131 makbuld\u00fcr. Mesela; Orta Anadolu\u2019da bir vilayetimize a\u00e7\u0131lacak yabanc\u0131 ortakl\u0131 bir otomobil fabrikas\u0131n\u0131n, T\u00fcrk m\u00fchendis, y\u00f6netici ve i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma kotas\u0131yla on y\u0131l i\u00e7erisinde yaratabilece\u011fi fark\u0131, bir Marmara vilayetimiz olan Bursa\u2019n\u0131n 1960\u2019lar ile 1970\u2019ler aras\u0131ndaki sanayi \u00fcretimine bakarak g\u00f6rebiliriz.<\/li>\n<li>Bu husus bizi yabanc\u0131 sermayenin miktar\u0131na ya da bir ba\u015fka ifadeyle oran\u0131na getiriyor. Yukar\u0131daki Bursa \u00f6rne\u011finde, Renault ile ortak \u00fcretime ba\u015flayan yerli taraf\u0131n OYAK (Ordu Yard\u0131mla\u015fma Kurumu) oldu\u011fu ve ekonomimizin en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemlerinde pek \u00e7ok yan sekt\u00f6re adeta can suyu olarak sanayile\u015fmemize katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa neyi kast etti\u011fimiz daha net anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Yabanc\u0131 sermayeyle kurulan ortakl\u0131klarda &#8211; t\u0131pk\u0131 G\u00fcney Kore, Japonya ve benzeri \u00f6rneklerde oldu\u011fu gibi \u2013 yerli taraf\u0131n karar alma ve denetim mekanizmalar\u0131nda etkin olmas\u0131; a\u00e7\u0131k\u00e7a gereksinim duyuldu\u011fu yads\u0131namayacak \u201cknow-how\u201d diye tabir edilen i\u015f yapma tekni\u011fi, s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi ve kurumsal k\u00fclt\u00fcr aktar\u0131m\u0131n\u0131n, kontroll\u00fc bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Daha nokta at\u0131\u015f\u0131 bir \u00f6rnek olarak; Japon \u0130suzu\u2019nun \u0130ngiliz Wolseley firmas\u0131 ile ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 telaffuz etmek m\u00fcmk\u00fcn. Bug\u00fcn hangi firman\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkin bir k\u00fcresel oyuncuya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne bakmak, \u00f6nemli olan\u0131n \u00fclkeye \u00e7ekilen sermayeyi y\u00f6netebilmek oldu\u011funu g\u00f6sterecektir.<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 sermayenin nas\u0131l alg\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda, girdi\u011fi sekt\u00f6r de son derece \u00f6nemli bir belirleyicidir. Yabanc\u0131 sermayenin girmesine &#8211; \u00e7ok istisnai \u00f6zel durumlar d\u0131\u015f\u0131nda &#8211; asla izin verilmemesi gereken e\u011fitim, mill\u00ee savunma, sa\u011fl\u0131k, haberle\u015fme ve dolay\u0131s\u0131yla istihbarat sekt\u00f6rlerinin s\u0131k\u0131 denetimi, bu ba\u015fl\u0131klardaki mill\u00ee stratejik duru\u015fu per\u00e7inlemek bak\u0131m\u0131ndan yerinde olacakt\u0131r. Bu c\u00fcmleyi yazarken bile kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131m umars\u0131z h\u00fczn\u00fc, bilmem ayr\u0131ca uzun uzun ifade etmeye gerek var m\u0131?<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 sermayenin vadesi; ak\u0131\u015fkan (likidite anlam\u0131nda) oldu\u011funda, haftalarla hatta yerine g\u00f6re g\u00fcnlerle bile ifade edilebilir, ki bu durum iktisadi bir \u201cmurad al\u0131p g\u00f6n\u00fcl e\u011flendirme\u201d olarak bile nitelendirilmeye sezad\u0131r. Oysa topra\u011fa ba\u011flan\u0131p katma de\u011fer sa\u011flamayan (ve en vah\u015fi uygulamas\u0131n\u0131 \u015fu anda cennet Karadeniz yaylalar\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz) gayrimenkul yat\u0131r\u0131mlar\u0131 hari\u00e7 uzun soluklu AR-GE tesisi, fabrika vb. istihdam ve sosyal sermaye artt\u0131r\u0131c\u0131 yabanc\u0131 sermaye, belli bir vadeden sonra yerlile\u015fmeye mahk\u00fbm bir a\u015f\u0131 h\u00fckm\u00fcndedir. Bunun \u00f6rneklerini \u00c7in\u2019e ait (art\u0131k tam anlam\u0131yla \u00f6yle) elektronik \u015firketlerde g\u00f6zlemlemek olas\u0131.<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 sermayenin bi\u00e7imi, ba\u011flam\u0131 ve etkisiyse b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu t\u00fcr hareketlerin zamanlamas\u0131yla ilgilidir. \u015e\u00f6yle ki, ekonomik krizlerin ard\u0131ndan toparlanma s\u00fcrecine girmi\u015f bir \u00fclkedeki kamu iktisadi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, devletin sermaye s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 nakit ihtiyac\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilerek ve e\u011fer \u015fansl\u0131ysa \u201cd\u00e2hili bedhahlar\u201d dev\u015firerek ucuza kapatan yabanc\u0131 sermayeden uzak durmak gerekir. Tam aksine, \u00fclke ekonomisinin olumlu anlamda patlama yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde, mevcut k\u00e2r\u0131n \u00e7ekicili\u011fini de koz olarak kullanarak yerli \u00fcreticinin d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak uluslararas\u0131 ortakl\u0131klara gitmekse, olduk\u00e7a olumlu sonu\u00e7lar verecektir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, sadece k\u00fcresel anlamdaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesine ve yabanc\u0131 sermayenin do\u011fru kullan\u0131labilmesini sa\u011flayacak y\u00f6ntemlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile ekonomide mill\u00ee bir anlay\u0131\u015f\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda var olmak ad\u0131na ne kadar elzem oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmakta. Dolay\u0131s\u0131yla, pek \u00e7ok farkl\u0131 y\u00f6n\u00fc olan bu konu \u00fczerinde, m\u00fcteakip yaz\u0131lar\u0131m\u0131zla biraz daha durmakta yarar var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nedensellik ilkesine olan ba\u011fl\u0131l\u0131kla kaleme al\u0131nan yaz\u0131da, Y\u0131llardan beri milliyet\u00e7i camia i\u00e7inde dillere pelesenk olan mill\u00ee ekonomi kavram\u0131n\u0131 gr\u00e7ekten g\u00fcndemimize sokman\u0131n ve  eylemle\u015ftirmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu bilimsel kan\u0131tlarla ortaya konmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":76,"featured_media":5603,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[63,2,67],"tags":[],"coauthors":[248],"class_list":["post-5580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-genel","category-tehditler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/76"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5580"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5580\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5580"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=5580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}