{"id":5934,"date":"2019-02-23T19:30:00","date_gmt":"2019-02-23T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=5934&#038;preview=true&#038;preview_id=5934"},"modified":"2019-02-23T13:33:18","modified_gmt":"2019-02-23T10:33:18","slug":"iran-51-anlasmasi-ulkeyi-ic-savasa-goturur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/iran-51-anlasmasi-ulkeyi-ic-savasa-goturur\/","title":{"rendered":"\u0130ran 5+1 Anla\u015fmas\u0131, \u00fclkeyi i\u00e7 sava\u015fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-6068 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065.jpg\" alt=\"\" width=\"1582\" height=\"584\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065.jpg 1582w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065-150x55.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065-300x111.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065-768x284.jpg 768w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/s-e19bca1a76f8f9220d731a451af9ab14056b1065-1024x378.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1582px) 100vw, 1582px\" \/><\/a>\u0130ran ile Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi (BMGK) 5 daimi\u00a0 \u00fcyesi ve Almanya (5+1) aras\u0131nda 12 y\u0131ldan beri devam eden n\u00fckleer m\u00fczakereler anla\u015fmayla sona erdi. 14 Temmuz 2015 tarihinde AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Siyasetlerinden Sorumlu Y\u00fcksek Temsilcisi Federica Mogherini ve \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Cavad Zarif Viyana\u2019da yapt\u0131klar\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda anla\u015fman\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 resmen a\u00e7\u0131klad\u0131lar.<\/p>\n<p>Anla\u015fman\u0131n \u0130ran\u2019da ve b\u00f6lgede ekonomik kalk\u0131nmaya ve silah,\u00a0\u00f6zellikle n\u00fckleer silah yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131na ve sava\u015flar\u0131n \u00f6nlenmesine neden olaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik de\u011ferlendirmeler,\u00a0uluslararas\u0131 ve yerli medyalar taraf\u0131ndan g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bir a\u011f\u0131zdan seslendirdikleri d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u015f\u00f6yle karakterize edebiliriz:<\/p>\n<p>Bu anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131yla, n\u00fckleer faaliyetleri tamam\u0131yla Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 (UAEA) taraf\u0131ndan denetlenece\u011fi i\u00e7in, \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fckleer silahlar\u0131 elde etmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130ran\u2019a uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar, ambargolar kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu ise, \u0130ran ve b\u00f6lgeye g\u00fcvenlik, ekonomik kazan\u00e7 kaynaklar\u0131 vaat ediyor. Yine \u0130ran, 100 milyar dolarl\u0131k kayna\u011f\u0131 \u00fczerindeki dondurma tedbiri de kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131ndan, \u00f6nemli bir imkana kavu\u015fmu\u015f olacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler, bat\u0131l\u0131 firmalar\u0131n \u0130ran\u2019da yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar olumlu ihtimallerdir. Ama bu\u00a0 beklentilerin\u00a0 arkas\u0131nda neler vard\u0131r ve\u00a0 ne \u00e7e\u015fit geli\u015fmelere yol a\u00e7acakt\u0131r, bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekmektedir. Acaba, B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi (BOP) ile ili\u015fkisi var m\u0131d\u0131r, varsa bunun \u015fekli, amac\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 ne olabilir? Bu ve benzeri hususlar\u0131 enine boyuna de\u011ferlendirmek gerekmektedir. \u0130ran\u2019da iktidar\u0131 ele ge\u00e7iren yeni Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan (Firidun) Ruhani\u2019nin n\u00fckleer ve di\u011fer konulara ba\u011fl\u0131 olarak \u0130svi\u00e7re\u2019de\u00a0yeniden\u00a0masaya oturmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Kas\u0131m 2013 tarihinden hemen sonra kaleme ald\u0131\u011f\u0131m <em>\u201c\u0130ran 5+1 Anla\u015fmas\u0131, D\u0131\u015f Dinamiklerin \u0130ran \u00dczerine G\u00fc\u00e7 Dengelerinin Korunmas\u0131na m\u0131 Hizmet Ediyor,<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a>\u00a0<\/em>ve Devlet dergisinde yay\u0131mlanan<em>\u00a0D\u00fcnden Bu G\u00fcne Ger\u00e7ek \u0130ran\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\"><strong>[2]<\/strong><\/a><\/em>\u00a0ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131mda de\u011finmi\u015ftim. Orada konuyla ilgili \u015fu ifadeler yer alm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><em>\u201c<\/em><em>Agresif bir d\u0131\u015f politika takip eden Rusya Federasyonu Cumhurba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, 5+1 anla\u015fmas\u0131ndan \u00f6nce Moskova\u2019da d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, \u0130ngiltere\u2019nin, \u0130ran\u2019\u0131 kaybetmekte oldu\u011fu i\u00e7in ABD\u2019yi yeniden imdada \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 alayc\u0131 bir dille ele\u015ftirerek \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemi\u015ftir: \u2018B\u00f6lgedeki m\u00fcessiriyetini ve denetim sahalar\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na koruyamaz h\u00e2le gelen \u0130ngiltere, koca kar\u0131lar gibi dedikodu yapmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaram\u0131yor\u2026&#8217; \u0130ran\u2019\u0131n 5+1 Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n, d\u0131\u015f dinamiklerin \u00fclkede olu\u015fturdu\u011fu g\u00fc\u00e7 dengelerini koruyup koruyamayaca\u011f\u0131n\u0131 veya ba\u015fka vahim olaylara zemin haz\u0131rlay\u0131p haz\u0131rlamayaca\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131nda g\u00f6rece\u011fiz.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>\u015eimdilik net olarak \u015fu iki hususun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmeliyiz:<\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<ol>\n<li><em> Reformist ve T\u00fcrk-\u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Hasan Ruhani, \u0130ngiltere ve ABD\u2019ye dayanarak din\u00ee lider Ayetullah Hamaney\u2019e ve Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 Bat\u0131 eksenli siyaseti yeniden egemen k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Bunun i\u00e7in gerekirse \u00fclkeyi, ABD\u2019yi de g\u00f6z ard\u0131 etmeden, resmen \u0130ngiltere\u2019nin s\u00f6m\u00fcrgesi konumuna s\u00fcr\u00fcklemeyi g\u00f6ze alabilecektir.<\/em><em><br \/>\n2.\u00a0 Bu siyasete kar\u015f\u0131l\u0131k, Din\u00ee lider ve Sipah (Devrim \u00d6zel Muhaf\u0131zlar\u0131), kendi stratejik konumlar\u0131n\u0131 ne pahas\u0131na olursa olsun korumak \u00fczere m\u00fcttefikleriyle beraber direnmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/em><em>\u201d<\/em><em>\u00a0<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>S\u00f6z buraya gelmi\u015fken, bu makalenin temelini te\u015fkil eden, 20.Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda d\u0131\u015f m\u00fcdahale ile hakimiyetin el de\u011fi\u015ftirmesi olay\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmal\u0131y\u0131z. Bilindi\u011fi gibi \u0130ngiltere, bin y\u0131ld\u0131r muhtelif T\u00fcrk Hanedanlar\u0131 eliyle temsil edilen <em>(son d\u00f6nemde Ka\u00e7ar T\u00fcrk Hanedan\u0131 vard\u0131)<\/em>\u00a0 egemenli\u011fi, s\u00f6m\u00fcrgesi Hindistan \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi darbeyle y\u0131k\u0131p yerine Pehlevi\/Fars Hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 getirmi\u015f ve bu g\u00fcne kadar ya\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>18 ay \u00f6nce \u00f6n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi Hasan Ruhani iktidar\u0131n\u0131n, \u00a05+1 \u00fclkeleri ile masaya oturmas\u0131 ve bir anla\u015fmaya varm\u0131\u015f olmas\u0131na bu a\u00e7\u0131dan bakmal\u0131y\u0131z. S\u00f6zde Reformist kesim K\u00f6ktencilere kar\u015f\u0131 ge\u00e7ici bir zafer kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu zafer ayn\u0131 zamanda, \u015eiili\u011fi \u0130slamiyete kar\u015f\u0131 kullanmay\u0131 ama\u00e7 edinen s\u00f6zde reformist kesimin<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\"><strong>[3]<\/strong><\/a> ve Putin&#8217;in <em>\u201ckoca kar\u0131lar\u201d<\/em> gibi diyerek karakterize etti\u011fi \u0130ngiltere\u2019nin, Dini Lidere, Rusya\u2019ya ve T\u00fcrk-Arap taraf\u0131na kar\u015f\u0131 elde edilmi\u015f ge\u00e7ici zafer olarak da g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Pakistan n\u00fckleer silah elde etmi\u015f ne yapm\u0131\u015f?! Saddam H\u00fcseyin n\u00fckleer silah elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor diyerek Irak\u2019\u0131 kan i\u00e7inde bo\u011fmad\u0131lar m\u0131? Ama n\u00fckleer silaha ili\u015fkin hi\u00e7bir \u015fey bulamad\u0131klar\u0131 halde, B\u00f6lgeyi\u00a0kan b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Irak\u2019ta, Suriye\u2019de, Libya\u2019da, Yemen\u2019de, L\u00fcbnan\u2019da, Filistin\u2019de ya\u015fanan durum g\u00f6z \u00f6n\u00fcndedir. Hepsi i\u00e7 sava\u015f halindeler. Askerler bir tarafa,\u00a0siviller ve demografik yap\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck cinayetler i\u015flenmektedir. \u0130ran\u2019a ve b\u00f6lgeye y\u00f6nelik dudak u\u00e7uklatacak kadar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 vaatler \u015fimdiye kadar ni\u00e7in uygulanmam\u0131\u015ft\u0131r, ni\u00e7in uygulanmas\u0131 i\u00e7in gereken ortam haz\u0131rlanmam\u0131\u015ft\u0131r? Neyi bekliyorlard\u0131? Beklenen \u015fey neydi?<\/p>\n<p>N\u00fckleer silah anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalamak i\u00e7in, Firidun (Hasan) Ruhani ve\u00a0Cavad Zarif\u2019in iktidar olmas\u0131n\u0131 m\u0131 bekliyorlard\u0131? \u0130ran\u2019\u0131n imzalam\u0131\u015f oldu\u011fu bu 5+1 anla\u015fmas\u0131 neyi \u00e7\u00f6zecektir?! \u0130ran n\u00fckleer silah elde edemeyecektir, \u00f6yle mi? \u0130ran \u015fu an sahip oldu\u011fu teknoloji ile zaten n\u00fckleer silah elde edemez. Rusya ve \u00c7in\u2019in iradesi d\u0131\u015f\u0131nda n\u00fckleer silah elde etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu g\u00fcn Rusya isterse, \u0130ran en k\u0131sa zamanda n\u00fckleer silaha ula\u015fabilir. Bu anla\u015fma onu mu engelleyecektir!?<\/p>\n<p>As\u0131l s\u00f6z konusu olan, 1989 tarihinden itibaren <em>(Ayetullah Ruhullah Homeyni\u2019nin \u00f6lmesi, Ayetullah Seyyed Ali<\/em><em>\u00a0<\/em><em>Hameney\u2019in y\u00fcksek dini \u00f6nder olmas\u0131)<\/em> \u0130ran\u2019daki dengelerin de\u011fi\u015fmesi, Rusya\u2019n\u0131n \u0130ngiltere \u00fczerine a\u011f\u0131r basmas\u0131 ve n\u00fcfuz dairesinin y\u00fcksek oranda artmas\u0131, \u0130ngiltere\u2019nin \u0130ran\u2019daki n\u00fcfuzunun kaybedilmek \u00fczere olmas\u0131d\u0131r. Dava, bunun davas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Direkt \u0130ngiltere taraf\u0131ndan idare edilen, y\u00f6netilen ve T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 olarak se\u00e7ilen Ha\u015fimi Refsancani, Cumhurba\u015fkan\u0131 Ruhani, eski Cumhurba\u015fkan\u0131 Muhammed Hatemi ve \u00e7evreleri direkt bat\u0131 deste\u011fiyle \u0130ran\u2019da kendi egemenliklerini kurmay\u0131 ve Rusya ile beraber y\u00fcr\u00fcyen\u00a0Ayetullah Hameney\u2019in \u00f6nderli\u011findeki g\u00fc\u00e7leri ortadan kald\u0131rmay\u0131 ve silip atmay\u0131 planl\u0131yorlar. M\u00fccadele, bunun m\u00fccadelesidir. Bu anla\u015fma, \u0130ngiltere ba\u015fta olmakla bat\u0131n\u0131n, Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131, T\u00fcrk-Arap-\u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6zde reformistlerin Y\u00fcksek dini lidere kar\u015f\u0131 kazanm\u0131\u015f olduklar\u0131 ge\u00e7ici zaferidir.<\/p>\n<p>Refsencani-Ruhani-Hatemi kesimi, \u0130ran\u2019da kendi iktidarlar\u0131n\u0131 kurabilmi\u015f olsalar, \u0130ran\u2019\u0131n yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 siyaseti tamamen y\u00f6n de\u011fi\u015ftirecektir. Bu g\u00fcn \u0130ran\u2019\u0131n Irak, Suriye, Yemen ve Filistin siyaseti, ters d\u00f6n\u00fc\u015fle Bat\u0131n\u0131n B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesinin ger\u00e7ekle\u015fmesi do\u011frultusunda ilerleyecektir. Bu ise, BOP\u2019un Ortado\u011fu\u2019da hedeflerine ula\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme kaydedecek demektir.<\/p>\n<h2><strong>Bu anla\u015fman\u0131n as\u0131l amac\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Bat\u0131n\u0131n Ortado\u011fu\u2019yu\u00a0yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi gere\u011fince Rusya\u2019n\u0131n b\u00f6lgeden s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in ilk \u00f6nce \u0130ran\u2019da Rusya ile ayn\u0131 tarafta g\u00f6r\u00fclen g\u00fc\u00e7lerin <em>(Y\u00fcksek dini \u00f6ndere ba\u011fl\u0131 g\u00fc\u00e7ler ile BOP muhaliflerinin)<\/em> etkisiz hale getirilmesidir. \u0130kincisi ise, \u0130ngiltere taraf\u0131ndan y\u00f6netilen, s\u00f6zde reformist kesimin egemenli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesidir.<\/p>\n<h2><strong>Bu nas\u0131l olacakt\u0131r?<\/strong><\/h2>\n<p>S\u00f6zde \u0130nsan haklar\u0131, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, \u00e7o\u011fulcu ve demokratik siyasi yap\u0131lanma gibi haz\u0131r kavramlara dayal\u0131 taslaklar\u0131n, T\u00fcrk kar\u015f\u0131t\u0131, Pers\u00a0merkezli otoriteye ba\u011fl\u0131 bi\u00e7imde uygulanmas\u0131d\u0131r. Az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik nispi haklar\u0131n verilmesi ve\u00a0sek\u00fcler d\u00fczenin kurulu\u015fu ile kendilerine ba\u011f\u0131ml\u0131 s\u00f6zde reformist kesimin tam egemenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 istenecektir.<\/p>\n<h2><strong>\u0130ran\u2019\u0131n i\u00e7 fakt\u00f6rlerine y\u00f6nelik bu projenin uygulanaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck muhtemeldir<\/strong><\/h2>\n<ol>\n<li>Sek\u00fcler, \u00e7o\u011fulcu ve demokratik yap\u0131lanma ad\u0131 alt\u0131nda, Pers egemenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla b\u00fct\u00fcn \u0130ran-Fars kimli\u011fini savunan T\u00fcrk kar\u015f\u0131t\u0131 Muhalif parti, \u00d6rg\u00fct, kurul ve kurulu\u015flar kullan\u0131lacakt\u0131r;<\/li>\n<li>Fars dillilerle ayn\u0131 kan\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edip K\u00fcrt, Mazeni ve Lor gruplar\u0131n\u0131\u00a0T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 merkezi otoritenin yan\u0131nda cephele\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. K\u00fcrt fakt\u00f6r\u00fc y\u00fcksek seviyede\u00a0kullan\u0131lmaya haz\u0131r durumdad\u0131r. Bu fakt\u00f6r\u00fc \u0130srail &#8211; ABD, Avrupa; Rusya ve \u0130ran\u00a0biri di\u011ferine kar\u015f\u0131 kullanmaktad\u0131r;<\/li>\n<li>\u0130ran\u2019\u0131n 80 milyon n\u00fcfusunun tahminen yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve \u00fclkenin 31 ilinin 30\u2019unda yerli halk olarak ya\u015fayan, egemenliklerini 90 y\u0131l (1924) \u00f6nce kaybeden T\u00fcrklerin birle\u015fmesini, b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini \u00f6nlemek; onlar\u0131 Azeri, Ka\u015fkay, Af\u015far, Hala\u00e7, Sungur, T\u00fcrkmen vb. gibi farkl\u0131 gruplar halinde etkisiz bir bi\u00e7imde konumland\u0131rmak ve kullan\u0131\u015fl\u0131 k\u0131lmak istenecektir. Bunun kabul\u00fc, \u0130ran T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yok olu\u015fa do\u011fru s\u00fcr\u00fckleyebilir.<\/li>\n<li>T\u00fcrk-Arap-\u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 siyasetin \u00fclkenin yaz\u0131lmam\u0131\u015f\u00a0stratejik\u00a0\u00e7izgisi olarak belirlemek ve B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu\u00a0 Projesinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in, Bat\u0131n\u0131n yerel polisi gibi feci sonu\u00e7lar do\u011furacak emirleri uygulamak.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu d\u00f6rt maddede yer alan hususlar\u0131n, ayr\u0131ca ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir<\/p>\n<h2><strong>Rusya ve m\u00fcttefiklerinin Tavr\u0131 ne olabilir?<\/strong><\/h2>\n<p>Rusya ve m\u00fcttefikleri bu olay\u0131\u00a0suskun bir bi\u00e7imde bekleyecek\u00a0l\u00fckse\u00a0sahip de\u011fildir. Onlar\u0131n da buna kar\u015f\u0131 \u00f6nleyici tedbirleri muhakkak vard\u0131r. Rusya, Ortado\u011fu\u2019da ki\u00a0n\u00fcfuzunu kaybederse, \u0130ran\u2019\u0131 kaybedece\u011fini iyi biliyor. \u0130ran\u2019\u0131n kayb\u0131yla da, Kafkaslarda ve Orta Asya\u2019da ku\u015fat\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6yle bir durumda, Rusya\u2019n\u0131n i\u00e7 sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklenip yeni bir da\u011f\u0131lman\u0131n e\u015fi\u011fine s\u00fcr\u00fcklenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu ise Rusya\u2019n\u0131n\u00a0tamamen \u00e7\u00f6kmesi demektir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta \u0130ran, Bat\u0131 i\u00e7in nas\u0131l bir jeopolitik \u00f6nem ta\u015f\u0131yorsa, Rusya i\u00e7in de hayati derecede de\u011ferli stratejik bir \u00fclkedir. Bu bak\u0131mdan; Rusya, Azerbaycan, Ermenistan, Orta Asya T\u00fcrk Cumhuriyetleri ve \u0130ran\u2019da ki m\u00fcttefikleri, B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesine kar\u015f\u0131 varl\u0131klar\u0131n\u0131 korumak zorunda kalacaklard\u0131r. Bat\u0131, kendi kontrol\u00fcnde a\u015f\u0131r\u0131 de\u011fi\u015fimi hedeflemi\u015fse, onlar da, mevcut durumu \u015fimdilik\u00a0korumay\u0131, a\u015famal\u0131 ve kontroll\u00fc\u00a0de\u011fi\u015fimi hedefleyeceklerdir.<\/p>\n<p>Son s\u00f6z olarak, 17 Temmuz 2015 tarihinde ABD\u2019den yay\u0131mlanan\u00a0<a href=\"http:\/\/gunaz.tv\/\">GUNAZ.TV<\/a>\u2019de canl\u0131 yay\u0131nda s\u00f6yledi\u011fim <em>\u201cBu anla\u015fma\u00a0\u0130ran\u2019da ki\u00a0sistem i\u00e7i ikilemde patlak olu\u015fturacakt\u0131r. Bu durumda, \u00fclke i\u00e7 sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklenebilir.\u201d<\/em> \u015feklindeki de\u011ferlendirmemi; d\u00fcn, 18 Temmuzda \u00fclke lideri Ayetullah\u00a0Hameney\u2019in Ramazan Bayram\u0131 ile\u00a0ba\u011fl\u0131 konu\u015fmas\u0131ndaki tavr\u0131,\u00a0ne\u00a0kadar do\u011fru bir tespitte bulundu\u011fumu g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek Dini Lider konu\u015fmas\u0131nda,\u00a0,Anla\u015fman\u0131n\u00a0i\u00e7eri\u011fini\u00a0direkt reddetmese de, ABD\u2019yi tehdit\u00a0i\u00e7eren bir dille uyard\u0131. \u0130slami\u00a0\u0130ran ile ABD\u2019nin Ortado\u011fu siyasetlerinde 180\u00a0derecelik bir z\u0131tl\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, ABD\u00a0ile\u00a0\u0130slami \u0130ran\u2019\u0131n asla ve asla beraber y\u00fcr\u00fcyemeyece\u011fini kesin bir dille belirtti. Ayn\u0131 zamanda \u00fclke i\u00e7i\u00a0\u0130ngiliz eksenli g\u00fc\u00e7leri de uyarmaktan geri kalmad\u0131.<\/p>\n<p>Ha\u015fimi Refsancani ise birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce \u0130ngiltere\u2019nin \u00fcnl\u00fc\u00a0The Gardien\u00a0gazetesine verdi\u011fi s\u00f6yle\u015fide, n\u00fckleer anla\u015fmas\u0131\u00a0konu\u015fulamaz yasaklar\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f ve ABD\u2019nin Tahran\u2019da B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini yeniden a\u00e7abilece\u011fini ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Turan Dergisi, Say\u0131 22, 2014<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Devlet Dergisi, Y\u0131l 11, Say\u0131 452, Mart-Nisan 2014<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> T\u00fcrk-Arap-\u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6zde reformist kesim s\u00f6yledi\u011fimiz bu unsurlar \u015eiili\u011fi \u0130slamiyete kar\u015f\u0131 kullanmak isteyen, uyduruk Eski Pers uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n plana almay\u0131 hedefleyen Bat\u0131 \u00f6zellikle \u0130ngiliz eksenli kesimdir. Refsancani, Hasan Ruhani, Muhammed Hatemi, Rahim Ma\u015fayi ve bu gibi di\u011fer unsurlar sistem i\u00e7inde bu cebhenin \u00e7e\u015fitli kanatlar\u0131n\u0131 y\u00f6netiyorlar. Art\u0131k bilgi i\u00e7in:<br \/>\n1. Devlet Dergisi, 452. Say\u0131, \u201cD\u00dcNDEN BU G\u00dcNE GER\u00c7EK \u0130RAN\u201d<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>Turan Dergisinin 24. Say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanacak di\u011fer ara\u015ft\u0131rmam: \u201c\u0130RAN\u2019DA KITLIK, A\u00c7LIK VE S\u0130YASAL NEDENLERE BA\u011eLI G\u00d6\u00c7 HAREKETLER\u0130 \u00dcZER\u0130NE B\u0130R \u0130NCELEME\u201d<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fckleer silah anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalamak i\u00e7in, Firidun (Hasan) Ruhani ve\u00a0Cavad Zarif\u2019in iktidar olmas\u0131n\u0131 m\u0131 bekliyorlard\u0131? \u0130ran\u2019\u0131n imzalam\u0131\u015f oldu\u011fu bu 5+1 anla\u015fmas\u0131 neyi \u00e7\u00f6zecektir?! \u0130ran \u015fu an sahip oldu\u011fu teknoloji ile zaten n\u00fckleer silah elde edemez.<\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":6069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[58,59,2,66,67,69],"tags":[628,263,630,629,631],"coauthors":[38],"class_list":["post-5934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ab","category-abd","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler","category-yakin-cografya","tag-628","tag-bop","tag-iran","tag-nukleer-silahlanma","tag-ortadogu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5934\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5934"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=5934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}