{"id":6149,"date":"2019-03-09T19:30:00","date_gmt":"2019-03-09T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=6149&#038;preview=true&#038;preview_id=6149"},"modified":"2019-03-09T19:59:30","modified_gmt":"2019-03-09T16:59:30","slug":"distopik-cin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/distopik-cin\/","title":{"rendered":"\u00c7in Seddi\u2019nde \u00e7atlak"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_6323\" style=\"width: 870px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-6323\" class=\"wp-image-6323 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Yuztanimatemsilib.jpg\" alt=\"\u00c7in, Uygurlar\u0131 veritaban\u0131na i\u015fliyor\" width=\"860\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Yuztanimatemsilib.jpg 860w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Yuztanimatemsilib-150x69.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Yuztanimatemsilib-300x137.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/Yuztanimatemsilib-768x352.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 860px) 100vw, 860px\" \/><p id=\"caption-attachment-6323\" class=\"wp-caption-text\">\u00c7in, Uygurlar\u0131 veritaban\u0131na i\u015fliyor<\/p><\/div>\n<h2><strong>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki Uygurlar\u0131 takip etmek i\u00e7in veri taban\u0131 olu\u015fturuluyor<\/strong><\/h2>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde farkl\u0131 kaynaklarda g\u00f6r\u00fclen \u00fc\u00e7 haber, \u00c7in\u2019in Uygurlara y\u00f6nelik korkun\u00e7 politikas\u0131n\u0131n metotlar\u0131 konusunda kamuoyunu ayd\u0131nlatt\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.zdnet.com\/article\/chinese-company-leaves-muslim-tracking-facial-recognition-database-exposed-online\/\">\u0130lk haber<\/a>, bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki Uygurlar\u0131 takip etmek amac\u0131yla bir veri taban\u0131 olu\u015fturuldu\u011fu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla verildi. Habere g\u00f6re, 13 \u015eubat 2019\u2019da kabiliyetli bir hacker olan Victor Gevers, <a href=\"https:\/\/twitter.com\/0xDUDE\/status\/1095702540463820800\">Twitter hesab\u0131nda<\/a> \u00c7in\u2019in 2,5 milyondan fazla insan\u0131 takip etti\u011fini, kendisinin de bu ki\u015filere ait bilgilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 veri taban\u0131na girdi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Gevers\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re, SenseNet adl\u0131 \u00f6zel bir \u015firket, %28\u2019i Uygur ve %8\u2019i Kazak olmak \u00fczere 2,5 milyondan fazla insan\u0131n foto\u011frafl\u0131 kimlik bilgilerini, mesleklerini ve daha \u00f6nemlisi son 24 saatte nerelere gittiklerini bir veritaban\u0131nda topluyor. Baz\u0131 mek\u00e2nlar\u0131n cami, otel, lokanta olarak i\u015faretlenmi\u015f olmas\u0131, bu bilgilerin kamuya a\u00e7\u0131k alanlardaki kameralar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<h2><strong>New York Times ne diyor?<\/strong><\/h2>\n<p>Bu haberi takip eden <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/aponline\/2019\/02\/19\/world\/asia\/ap-as-china-tracking-faces.html\">New York Times<\/a>, 19 \u015eubat\u2019ta AP\u2019e dayanarak verdi\u011fi haberde SenseNet adl\u0131 \u015firketin \u015e\u0131nc\u0131n\u2019da faaliyet g\u00f6stermesine ra\u011fmen asl\u0131nda Pekin merkezli NetPosa \u015firketine ait oldu\u011funu bildirdi. NetPosa\u2019n\u0131n Boston ve Silikon Vadisi\u2019nde de \u015fubeleri bulunuyor. \u015eirketin Amerika\u2019daki faaliyetleri de \u00e7ok ilgin\u00e7. NetPosa g\u00fcvenlik robotu imal etmeyi planlayan bir \u015firketin hisselerini toplamaya ba\u015flam\u0131\u015f, hatta g\u00fcvenlik kameras\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in kurulan ba\u015fka bir \u015firketi de sat\u0131n almak istemi\u015f. Intel\u2019le 2010 y\u0131l\u0131nda stratejik ortal\u0131k bile kurmu\u015f, fakat Intel 2016\u2019da hisselerini devrederek ortakl\u0131ktan \u00e7ekilmi\u015f.<\/p>\n<h2><strong>BBC de veritaban\u0131 diyor<\/strong><\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/world-asia-china-42973456\">BBC kaynakl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc haber<\/a> ise \u00c7in polisinin art\u0131k \u015f\u00fcpheli \u015fah\u0131slar\u0131 Google G\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc benzeri bir g\u00f6zl\u00fck ile y\u00fcz tan\u0131ma teknolojisini kullanarak yakalamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili. Habere g\u00f6re polislerin kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u00fckler, \u015f\u00fcphelilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir veritaban\u0131na ba\u011fl\u0131 ve kalabal\u0131k alanlarda ka\u00e7aklar\u0131 yakalayabilmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, bu teknoloji sadece adi su\u00e7lular\u0131 de\u011fil, siyas\u00ee muhalifleri ve etnik az\u0131nl\u0131klar\u0131 da takip i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kurumun misyonu gere\u011fi Gevers veri taban\u0131ndaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffettikten sonra SenseNet\u2019i bilgilendirmi\u015f. Hemen ard\u0131ndan veritaban\u0131 \u00c7in d\u0131\u015f\u0131ndan eri\u015fime kapanm\u0131\u015f. (\u00c7in i\u00e7indeki IP adreslerinden eri\u015filebiliyor.) Gevers, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 if\u015fa etti\u011finde \u015firketin muhtemel devlet ba\u011flant\u0131s\u0131ndan haberdar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Uygurlara y\u00f6nelik bask\u0131n\u0131n devam\u0131na sebebiyet verdi\u011fi i\u00e7in pi\u015fman oldu\u011funu ifade etmi\u015f.<\/p>\n<h2><strong>Distopya ya\u015fan\u0131yor<\/strong><\/h2>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, \u00c7in, \u00e7e\u015fitli yollarla edindi\u011fi Amerikan kaynakl\u0131 teknolojiyi kullanarak ve geli\u015ftirerek Orwell\u2019in 1984 ile Huxley\u2019nin Cesur Yeni D\u00fcnya romanlar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi korkun\u00e7 bir distopyay\u0131 ger\u00e7ek hayatta yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yine g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, \u00c7in bunca \u00e7abas\u0131na ra\u011fmen vahim a\u00e7\u0131klar verebiliyor. Nitekim bu veritaban\u0131 bir bu\u00e7uk y\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcre \u00c7inli yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n beceriksizli\u011fi sebebiyle eri\u015fime a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in, \u00e7e\u015fitli yollarla edindi\u011fi Amerikan kaynakl\u0131 teknolojiyi kullanarak ve geli\u015ftirerek Orwell\u2019in 1984 ile Huxley\u2019nin Cesur Yeni D\u00fcnya romanlar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi korkun\u00e7 bir distopyay\u0131 ger\u00e7ek hayatta yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. <\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":6308,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66,68],"tags":[683,188,684,667,665,669,668],"coauthors":[626],"class_list":["post-6149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","tag-bbc","tag-cin","tag-new-york-times","tag-uygur","tag-uygur-turkleri","tag-uygurlar-takipte","tag-veritabani"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/103"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6149"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6149\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6149"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}