{"id":6392,"date":"2019-03-15T19:30:00","date_gmt":"2019-03-15T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=6392&#038;preview=true&#038;preview_id=6392"},"modified":"2019-03-15T19:30:05","modified_gmt":"2019-03-15T16:30:05","slug":"avrupanin-yeni-hayaleti-yeni-zelanda-katliaminin-analizi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/avrupanin-yeni-hayaleti-yeni-zelanda-katliaminin-analizi\/","title":{"rendered":"Avrupa\u2019n\u0131n yeni hayaleti: Yeni Zelanda Katliam\u0131n\u0131n analizi"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-6393 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/yeni-zelenda.jpg\" alt=\"\" width=\"864\" height=\"486\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/yeni-zelenda.jpg 864w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/yeni-zelenda-150x84.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/yeni-zelenda-300x169.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/yeni-zelenda-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/p>\n<p>Avrupa\u2019da yeni bir hayalet mi dola\u015f\u0131yor? Avrupa\u2019da vaktiyle dola\u015fan hayalet, \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerden \u00e7ok daha uzak, metruk bir malikaneye dadanm\u0131\u015f<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> ve geni\u015f batakl\u0131klar ve ormanlar\u0131n sakinlerinin ba\u015f\u0131na bela olmu\u015ftu. Bu yeni hayalet yoksa, o uzak malikanede uzun y\u0131llar korku, kin ve nefretten beslenerek b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve intikam almaya gelmi\u015f, o sab\u0131k hayaletin i\u011fren\u00e7 ve gaddar bir z\u00fcrriyeti midir? Muhtemelen \u00f6yle. Brenton Tarrant\u2019\u0131n 74 sayfal\u0131k \u201cmanifesto\u201dsu bu a\u00e7\u0131dan \u00e7ok \u00f6nemli i\u015faretler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<h2><strong>Bat\u0131n\u0131n spazm\u0131<\/strong><\/h2>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131l kadar \u00f6nce, yani akut Suriye meselesi bu kadar g\u00fcndemde de\u011filken ve d\u00fcnyadaki g\u00f6\u00e7menlik\/m\u00fcltecilik\/s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131l\u0131k sorununa radikal katk\u0131s\u0131n\u0131 yapmam\u0131\u015fken, Avrupa\u2019da \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa maruz kalm\u0131\u015f bir T\u00fcrk arkada\u015f\u0131mla konu\u015fmu\u015ftum. Birka\u00e7 kez holigan gruplar\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131, ancak Polonya\u2019da ilgin\u00e7 bir olay ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131. Irk\u00e7\u0131 bir grup, T\u00fcrk arkada\u015flar \u201cbiz turistiz\u201d diye ba\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131nda d\u00f6vmeyi b\u0131rak\u0131p, bira \u0131smarlam\u0131\u015flar. Ve mealen, akl\u0131mda kald\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla Polonyal\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 gen\u00e7 \u015f\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015f: \u201cBizim turistlerle hi\u00e7bir sorunumuz yok. Hatta siz buraya gelerek bize para kazand\u0131r\u0131yorsunuz. Sizi seviyoruz. Ama buraya yerle\u015fenlerden nefret ediyoruz. \u0130\u015flerimizi elimizden al\u0131yorlar. Bizim \u00fczerimizden besleniyorlar. Gitsinler \u00fclkelerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p kazans\u0131nlar!\u201d<\/p>\n<p>Avrupa\u2019da, hatta b\u00fct\u00fcn \u201cBat\u0131\u201dda b\u00f6yle bir sorun var ki, Tarrant 74 sayfal\u0131k psikoz belgesinde Avusturalya\u2019n\u0131n, Yeni Zelanda\u2019n\u0131n birer \u201cBat\u0131 \u00fclkesi\u201d oldu\u011funu do\u011fru olarak tespit ediyor; bu y\u00fczden buradaki \u201cBat\u0131\u201d co\u011frafi bir ifade de\u011fildir. Hatta Bat\u0131l\u0131 devletler kendi aralar\u0131nda sava\u015fm\u0131\u015f, birbirlerine kar\u015f\u0131 topyek\u00fbn yok etme planlar\u0131 yapm\u0131\u015f dahi olsalar, bir \u201cBat\u0131\u201d vard\u0131r ve ger\u00e7ektir.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> (Aksine, \u015fahsi kanaatime g\u00f6re bir \u201cDo\u011fu\u201d yoktur, \u201cDo\u011fu\u201dyu ve \u201cDo\u011fulu\u201dyu \u201cbat\u0131l\u0131 olmayan\u201d anlam\u0131nda kullan\u0131yoruz sadece.) \u0130\u015fte bu tarihin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en tuhaf milletler\u00fcst\u00fc medeniyet birlikteli\u011finin tarih boyunca \u00e7e\u015fitli spazmlar\u0131 oldu; fakat her spazm o medeniyet havzas\u0131n\u0131 yahut geni\u015f k\u00fclt\u00fcrel \u00e7er\u00e7eveyi daha \u00f6teye ta\u015f\u0131yan yak\u0131t\u0131 da ihtiva etti. 19. Y\u00fczy\u0131l\u0131n i\u011fren\u00e7 sanayisi ve kapitalizmi, Marksizmi yaratt\u0131 ve Marksizm \u201cDo\u011fulu Rusya\u201dn\u0131n ba\u015f\u0131na bela olan bir heyulaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, s\u00f6zgelimi \u0130ngiltere\u2019de, Almanya\u2019da i\u015f\u00e7i haklar\u0131 ve sosyal demokrasi olarak bir \u201c\u00e7\u0131kar yol\u201dun bulunmas\u0131na hizmet etti.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Avrupa\u2019da yeni bir spazm var: Kitlelerin spazm\u0131. K\u00f6yl\u00fclerin, burjuvalar\u0131n spazm\u0131 de\u011fil, zira Avrupa\u2019da s\u0131n\u0131flar klasik tasnifin konturlar\u0131yla \u00e7izilemeyecek bamba\u015fka bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanm\u0131\u015ft\u0131r ve Florian Geyer komutas\u0131ndaki Alman k\u00f6yl\u00fcler yahut soylu kellesi isteyen Frans\u0131z burjuvalar\u0131 basitli\u011finde ele al\u0131namayacak bir giriftlikteki mahiyete eri\u015fmi\u015ftir.\u00a0 Kitlelerin spazm ge\u00e7irmesinin temel sebepleriyse, muhtemelen g\u00f6\u00e7men\/s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 sorunu, bor\u00e7 sarmal\u0131 ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olarak \u00fc\u00e7e indirgenebilir.<\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7menler\/s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, \u201cuyum\u201da imkan vermeyecek kalabal\u0131klar s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u00e7in, ekonomik, siyasi, sosyal bir\u00e7ok soruna yol a\u00e7\u0131yorlar. Ortalama bir \u201cBat\u0131l\u0131 i\u015f\u00e7i\u201d, g\u00f6\u00e7menlerin i\u015fini elinden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ki, hakl\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle vas\u0131fs\u0131z eleman gerektiren i\u015flerde Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin ciddi bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011funu ve fiyatlar\u0131\/i\u015f\u00e7i \u00fccretlerini a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. <a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> Benzer bir durum Avrupa\u2019da da ya\u015fan\u0131yor ki, otomasyonun ve dijitalle\u015fmenin i\u015f\u00e7i ihtiyac\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 tespiti do\u011fruysa, Avrupal\u0131 \u201calt s\u0131n\u0131f\u201d iki keskin b\u0131\u00e7akl\u0131 devasa bir makas\u0131n k\u0131skac\u0131n\u0131n elinde demektir. <a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> Bunun \u00f6tesinde, g\u00f6\u00e7menlerin ya\u015fam tarz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve gettola\u015fma, ekonomik \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131nda sosyal\/\u0131rki bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 da yan\u0131nda getiriyor; sol-liberal politikalar\u0131n g\u00f6\u00e7men dostu, hatta yerli d\u00fc\u015fman\u0131 tavr\u0131n\u0131n da bu \u00e7at\u0131\u015fma ya da g\u00f6\u00e7men kaynakl\u0131 sorunlar\u0131n neticeleri \u00fczerinde anlaml\u0131 bir farkl\u0131l\u0131k yaratan etkisinin oldu\u011funu s\u00f6ylemek zor. Kad\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131land\u0131\u011f\u0131, ikinci s\u0131n\u0131f say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczenden hen\u00fcz gelmi\u015f bir g\u00f6\u00e7men, \u0130sve\u00e7\u2019in sokaklar\u0131na sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u201ceski d\u00fcnya\u201ds\u0131nda a\u015fifte gibi giyindi\u011fi varsay\u0131lan bir kad\u0131na a\u015fifte muamelesi yapmaktan al\u0131konmuyor; bunu yapmamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretmekse post-modern bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kabul ediliyor. Tecav\u00fcz vakalar\u0131, h\u0131rs\u0131zl\u0131klar yahut benzeri adli olaylar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131ndaysa, sosyal tansiyonu zaten y\u00fcksek, di\u011fer hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n elinde psikolojisi bozulmu\u015f, \u00fcst\u00fcne yanl\u0131\u015f uyum politikalar\u0131 nedeniyle \u00f6z vatan\u0131nda ikinci s\u0131n\u0131f hisseden orta ve alt s\u0131n\u0131f \u201cbeyazlar\u201d ayaklan\u0131yor, ciddi bir yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fckleniyor ve bu siyasete de yans\u0131yor. (\u00dclkemizde Suriyeli meselesi de ayn\u0131 durumu yaratm\u0131yor mu?)<\/p>\n<p>Bor\u00e7 sarmal\u0131 ba\u015fka bir sorun. T\u00fcketici borcu gitgide art\u0131yor <a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> ve orta\/alt s\u0131n\u0131flar bununla ba\u015fa \u00e7\u0131kmakta zorlan\u0131yorlar. S\u0131n\u0131flararas\u0131 mobilite azalm\u0131\u015f durumda, bor\u00e7la t\u00fcketime dayal\u0131 bir sistem var ve bu serbest piyasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yahut bencileyin liberallerin arzu etti\u011fi gibi b\u00fct\u00fcn bir cemiyet yarar\u0131na i\u015fleyen kapitalizmi imkans\u0131z k\u0131l\u0131yor. Sermaye birikimi imkans\u0131zla\u015f\u0131yor, \u00fcstelik istatistikler hesaplan\u0131rken refah\/sermaye da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki e\u015fitsizlik kabul edilmeden nicel paydalar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, ger\u00e7ekte ya\u015fanan bor\u00e7\/varl\u0131k oran\u0131 istatistiklerin g\u00f6sterdi\u011finden \u00e7ok daha fazla. Bu durum hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrekli borcun ve faizin kam\u00e7\u0131s\u0131 alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcren, bu y\u00fczden s\u00fcrekli ve daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda hisseden, mola veremeyen, kendisine sunulan rahatlat\u0131c\u0131larda da teselli bulamayan kitlelerin \u00f6fkelenmesine neden oluyor.<\/p>\n<p>Bu ikisinden, yani ekonomik\/yap\u0131sal nedenlerden kaynaklanmayan hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 da var. Post-modern d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz ve b\u00fcy\u00fck dinlerin de, b\u00fcy\u00fck ideolojilerin de devri ge\u00e7ti. Yeni anlam aray\u0131\u015flar\u0131 var, bir yandan \u201ca\u015f\u0131lan\u201d geleneksel de\u011ferlerin tesellisinden mahrumiyet, di\u011fer yandan yeni kazan\u0131lan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131n\u0131n da geleneksel de\u011ferlerin tesellisinden \u00e7ok daha k\u0131ymetli\/faydal\u0131 oldu\u011funu idrak edi\u015f. Bu, kitleleri me\u015frep ve mezheplerine g\u00f6re bamba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131na itebiliyor. Bir \u201c\u00f6ze d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d imkans\u0131z, ancak \u201cyeniye tap\u0131\u015f\u201d da s\u00f6z konusu de\u011fil. New age ak\u0131mlar\u0131, etnik temalar, yeni oryantalizm diyebilece\u011fimiz do\u011fu dinleri merak\u0131\u2026 Bunlar buzda\u011f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fc.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> Her devirde, ger\u00e7i, insanlar eskinin daha iyi oldu\u011fundan \u015fikayet etmi\u015fler ve de\u011fi\u015fime k\u0131smi de olsa diren\u00e7 g\u00f6stermi\u015flerdir. Fakat insano\u011flu de\u011fi\u015fim ivmesinin bu kadar y\u00fckseldi\u011fi bir d\u00f6nemi hi\u00e7 tecr\u00fcbe etmedi, dolay\u0131s\u0131yla daha y\u00fcksek yer \u00e7ekimli bir alanda ya\u015f\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na biyolojik ve psikolojik refleksler veriyor. Bat\u0131n\u0131n kitleleri hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015f\u0131yor, yeni bir b\u00fcy\u00fck anlat\u0131 yok, k\u00fc\u00e7\u00fck anlat\u0131larda ve zaman zaman marjinal, radikal s\u0131\u011f\u0131naklarda kendisine teselli ar\u0131yor.<\/p>\n<h2><strong>Tarrant\u2019\u0131n \u201cManifesto\u201dsu<\/strong><\/h2>\n<p>Ba\u015ftan sona ill\u00fczyonlar, psikoz ve nevroz emareleriyle dolu bir metne \u201cmanifesto\u201d demek yanl\u0131\u015f, ancak Yeni Zelanda\u2019daki me\u015fum katliam\u0131 yapan Tarrant\u2019\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 metin yayg\u0131n olarak b\u00f6yle adland\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f haleler gibi kara mizah\u00e7\u0131 internet gruplar\u0131\/alt-right\/yeni \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k k\u00fcmelerinin en i\u00e7 \u00e7ekirde\u011finde yer alan bir eylemcinin halet-i ruhiyesini ortaya koyan bu belge, d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6fkeli kalabal\u0131klar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu \u00e7ok net g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Metinde \u00e7ok\u00e7a yaz\u0131m hatas\u0131 var ve bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck yok. Tarrant kendisiyle s\u00f6yle\u015fi yapmak suretiyle eyleminden \u00f6nce haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir metin olu\u015fturmu\u015f ve bunu payla\u015fm\u0131\u015f. \u00d6zetle, \u00fclkesinde ya\u015fayan \u201cAvrupal\u0131 olmayan\u201dlar\u0131 i\u015fgalci olarak g\u00f6r\u00fcyor ve kad\u0131n, \u00e7oluk \u00e7ocuk demeden \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri gerekti\u011fini (zararl\u0131 hayvan bulursan yavruymu\u015f bu diye b\u0131rak\u0131r m\u0131s\u0131n diye soruyor mesela) zira bu unsurlar\u0131n do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cAvrupal\u0131lar\u201ddan fazla oldu\u011funu ve bu \u201csilahs\u0131z i\u015fgalciler\u201din n\u00fcfus silah\u0131yla \u201cAvrupal\u0131lar\u201d\u0131 yerlerinden, yurtlar\u0131ndan edip topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bir \u201cs\u00f6zde rasyonellik\u201d \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde kendisine mant\u0131kl\u0131 gelen arg\u00fcmanlar sunuyor: Herkes kendi topra\u011f\u0131nda ya\u015fas\u0131n ve mutlu olsun, ama benim topra\u011f\u0131ma gelirlerse \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcm. Fakat baz\u0131 sembolik kayg\u0131lar\u0131 yok de\u011fil: T\u00fcrkler Bo\u011faz\u2019\u0131n do\u011fusunda ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece sorun yok ama \u0130stanbul\u2019u Avrupal\u0131lar\u0131n geri almas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor, mesela. Avustralya\u2019y\u0131 Avrupal\u0131 g\u00f6r\u00fcyor, Aborijinlerin hak ve tarihsel miras\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edebiliyor, fakat \u0130stanbul\u2019u edemiyor.<\/p>\n<p>Metinde s\u00f6zde-rasyonel bak\u0131\u015fla \u00e7izilen ve duygusall\u0131ktan uzak durmaya \u00e7al\u0131\u015fan, handiyse akl-\u0131 selim bir poz vermeye \u00e7abalayan \u00fcslup devam\u0131nda gitgide sivrile\u015fiyor. Arzu etti\u011fi \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesi ve \u201csava\u015f\u201d\u0131n ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in gereken tedhi\u015f ortam\u0131n\u0131 yaratmak \u00fczere b\u00f6yle bir eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve ard\u0131ndan geleceklere birtak\u0131m taktikler veriyor.<\/p>\n<p>Metnin devam\u0131nda \u201cTap\u0131nak \u015e\u00f6valyeleri\u201d ve onlar\u0131n reisi, Norve\u00e7\u2019teki \u00e7ocuklar\u0131 katleden Anders Behring Breivik\u2019ten bahsedilmesi ilgin\u00e7. Basit\u00e7e kendisini gizli, \u201cideal\u201d, y\u00fcksek ahlak ve ama\u00e7 sahibi, \u201cayr\u0131cal\u0131kl\u0131\u201d bir yap\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Sosyal medya ortamlar\u0131nda kara mizah ve \u0131rk\u00e7\u0131 \u201cmem\u201dler yoluyla kazan\u0131lan sempatinin bir di\u011fer faza ge\u00e7mesi gerekti\u011fini, bunun yaln\u0131zca sempatizan toplamak i\u00e7in ilk basamak oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. En \u00f6nemli ifade de buras\u0131.<\/p>\n<p>Merkel ve Erdo\u011fan \u00f6nemli d\u00fc\u015fmanlar aras\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015f. Takip\u00e7ilerine bunlar\u0131 (ba\u015fka hedeflerle birlikte) \u00f6ld\u00fcrmeleri i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019nin NATO \u00fcyesi olmas\u0131 bir felaket olarak niteleniyor. Daha sonra zaten AB, BM, NATO gibi kurumlar d\u00fc\u015fman g\u00f6steriliyor.<\/p>\n<p>Ciddi bir k\u00fcresellik kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve piyasa d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 var. K\u00fcresel sermayenin \u201cAvrupal\u0131\u201dya k\u00e2r i\u00e7in soyk\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor.<\/p>\n<h2><strong>Tarrant yaln\u0131z m\u0131?<\/strong><\/h2>\n<p>Metin bir b\u00fct\u00fcn olarak ele al\u0131n\u0131p, ana hatlar\u0131yla de\u011ferlendirildi\u011finde, Tarrant\u2019\u0131n bir kom\u00fcnist, anar\u015fist, \u0130slamc\u0131 yahut fa\u015fist \u00f6rg\u00fct mensubundan farks\u0131z oldu\u011funu g\u00f6rebiliyoruz. \u00d6r\u00fcnt\u00fc hep ayn\u0131: \u201cBir k\u00f6t\u00fc d\u00fczen var, onun gizli bir komplosu var, bu komployu fark edip uyanan y\u00fcce ruhlu az\u0131nl\u0131k m\u00fccadeleye ba\u015flad\u0131, sen de gelip kat\u0131l\u0131rsan zafer inananlar\u0131n olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>S\u00f6zgelimi Ortado\u011fu\u2019da bir pazar yerine bombal\u0131 sald\u0131r\u0131da bulunan \u0130slamc\u0131 bir militan da, g\u00f6\u00e7men vurgular\u0131 hari\u00e7 Tarrant\u2019la ayn\u0131 arkaplan\u0131 payla\u015f\u0131yor, fark etmemiz gereken birinci husus bu. D\u00fczen k\u00f6t\u00fcd\u00fcr, ona kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc yola ba\u015fvurmak mubaht\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131nda Tarrant olay\u0131 yeni bir sosyal medya fenomeninin karanl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Mevcut d\u00fczenin bozukluklar\u0131na ve millet\/milliyet\u00e7ilik d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 do\u011fan tepkinin neticesi olan, bir \u015femsiye tabirle \u201calt-right\u201d olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz fenomen.<\/p>\n<p>Her ne kadar ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 makul, mant\u0131kl\u0131, hatta \u015fahsen destekledi\u011fim saiklerden \u00f6t\u00fcr\u00fcyse de, alt-right k\u0131sa s\u00fcrede yeni bir ter\u00f6r ve y\u0131k\u0131m dalgas\u0131n\u0131n sempatizan toplama havzas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken \u00fclke, tabii ki Rusya. Hem \u201cBat\u0131\u201dy\u0131 zay\u0131flatmak, hem de n\u00fcfuz alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in Rusya, bu yeni t\u00fcr \u201c\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d\u0131 destekliyor, koruyor. <a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> Hatta, g\u00f6\u00e7men meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fclmemesi, krizin derinle\u015fmesi ve bu sayede bu \u201cdesentrist \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d\u0131n y\u00fckselmesi i\u00e7in elinden geleni yap\u0131yor. <a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> Bat\u0131 blokunun k\u00fcreselcili\u011fine kar\u015f\u0131, f\u0131trat itibariyle ulus-\u00f6tesi ittifaklar kurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan ama bir merkezden y\u00f6netildi\u011finde k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte zay\u0131f da olsa bir network yaratan bu milliyet\u00e7ilik bir g\u00fc\u00e7 olarak besleniyor. <a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>Katil, \u0131rk\u00e7\u0131 forumlardan, alt-right k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bile\u015fenlerinden ve internet-alt\u0131 (internetin yeralt\u0131 d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in bu tabiri kullanmak uygun olur mu acaba?) \u0131rk\u00e7\u0131 networklerden beslendi\u011fini kendisi itiraf etmi\u015f. Ortado\u011fu\u2019daki yahut Avrupa\u2019daki \u0130slamc\u0131 ter\u00f6rist karde\u015fiyle zihin d\u00fcnyas\u0131 ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ortak. Di\u011feri nas\u0131l \u00f6zellikle Bat\u0131l\u0131lar taraf\u0131ndan bir ma\u015fa, ara\u00e7 ve ta\u015feron olarak kullan\u0131l\u0131yorsa, bir ba\u015fka blokun kulland\u0131\u011f\u0131 yap\u0131n\u0131n piyonlar\u0131ndan biri. S\u0131rp \u015fark\u0131lar\u0131 dinleyerek kom\u015fu \u00fclkede M\u00fcsl\u00fcman av\u0131na \u00e7\u0131kan, NATO M\u00fcsl\u00fcmanlarla kol kola Avrupal\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc diyen bir adam\u2026<\/p>\n<h2><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/h2>\n<p>\u0130slamc\u0131, solcu, sa\u011fc\u0131 ter\u00f6rizm; yeni d\u00fcnyan\u0131n vekalet sava\u015flar\u0131, hibrit sava\u015flar\u0131 ve yumu\u015fak g\u00fc\u00e7 sava\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00dcstelik sadece Bat\u0131l\u0131 alt s\u0131n\u0131f yahut Ortado\u011fulu, sava\u015f ve y\u0131k\u0131m travmas\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f gen\u00e7ler de\u011fil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n yeni ku\u015faklar\u0131, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, aidiyetsizlik ve \u00f6fke krizlerinden mustarip. Sosyal medya bunun emarelerini \u00e7ok g\u00fczel yans\u0131t\u0131yor: Anlamlar\u0131n i\u00e7inin bo\u015falt\u0131ld\u0131\u011f\u0131, akl-\u0131 selimin k\u00f6t\u00fclendi\u011fi, limitsiz bir istihzan\u0131n, kara mizah\u0131n, pespayeli\u011fin kol gezdi\u011fi internet-alt\u0131 ortamlar, marjinal yap\u0131lar olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p norm oldular.<\/p>\n<p>Tarrant bunun tipik bir \u00f6rne\u011fi. D\u00fcnya bu i\u015fi \u201c\u0130slamc\u0131 ter\u00f6rizm\u201d, \u201chay\u0131r, bak H\u0131ristiyanlar da ter\u00f6rist olabiliyor!\u201d, \u201ckatil zaten Tap\u0131nak \u015f\u00f6valyesiymi\u015f\u201d, \u201ci\u015fte Bat\u0131\u2019n\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc!\u201d vs. tart\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a, bu sorun \u00e7\u00f6z\u00fclmeyecek. San\u0131yorum ki, cephe gerisinde partizan faaliyetleri d\u00fczenlemek sava\u015f\u0131n bir gere\u011fiyken ve b\u00fcy\u00fck sava\u015flar ya\u015fan\u0131rken dahi, \u201cortalama sivil\u201di s\u00fcrekli hedef alan bu denli yayg\u0131n ve b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 ter\u00f6r eylemleri bu denli s\u0131k ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 ku\u015fatan bir ter\u00f6rle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve sorunun kendisi de \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de basit de\u011fil.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n paradigmas\u0131n\u0131 Bat\u0131 belirledi\u011fine g\u00f6re, yayd\u0131\u011f\u0131 ve hatta dayatt\u0131\u011f\u0131 paradigman\u0131n \u00e7\u0131kmazlar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fczenin sorumlusu Bat\u0131d\u0131r, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de Bat\u0131 bulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat Bat\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm bulacak m\u0131? Ya hem Ortado\u011fulu ter\u00f6ristlerin, hem Bat\u0131l\u0131 ter\u00f6ristlerin hakl\u0131 oldu\u011fu noktalar varsa, daha do\u011frusu bu ter\u00f6r, hakl\u0131 bir tak\u0131m hususlar\u0131 manip\u00fcle etmeye dayan\u0131yorsa? Ni\u015fanyan\u2019\u0131n pek dikkat \u00e7ekmeyen bir yaz\u0131s\u0131ndan al\u0131nt\u0131 yapmak istiyorum:<\/p>\n<p><em>\u2026Ku\u015fku yok ki sert bir m\u00fccadele olacakt\u0131r. \u0130ki taraf i\u00e7in de \u00f6l\u00fcm kal\u0131m meselesidir. \u00d6l\u00fcm ve kal\u0131m\u0131n g\u00fcndemde oldu\u011fu yerde hakt\u0131, hukuktu, nezaketti, medeniyetti, Avrupa Birli\u011fi normlar\u0131yd\u0131, \u00f6yle \u015feyler hikaye olur. Bug\u00fcn vitrin k\u0131rmakla ba\u015flarlar, yar\u0131n ucu sokaklarda adam asmaya kadar gider. Paris sokaklar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm polisin \u015fakaya gelir yan\u0131 yoktu. Sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131yorlar.<\/em><\/p>\n<p><em>Ya emek\u00e7iler? Hani sosyalist sol? Bence hi\u00e7 hayal kurmaya gerek yok.\u00a0 Modern d\u00fcnyada kimse eme\u011fiyle ge\u00e7inmiyor, kredi ile ge\u00e7iniyor. Maa\u015f diye eline verdikleri de kredidir; belli kal\u0131plar i\u00e7inde t\u00fcketmesi ve daha fazla bor\u00e7lanmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan avanst\u0131r. \u015eimdi o k\u0131s\u0131l\u0131nca herkes bir a\u011f\u0131zdan hayk\u0131r\u0131yor. \u201cBorcumuzu \u00f6deyemiyoruz\u201d ya da \u201c\u00f6demek istemiyoruz\u201d diye ba\u011f\u0131ranlar\u0131n ad\u0131 \u201csol\u201d: buyurun, \u0130ngiltere\u2019de Corbyn, ABD\u2019de Sanders, \u0130spanya\u2019da Podemos, \u0130talya\u2019da Be\u015f Y\u0131ld\u0131z. \u201cDaha fazla bor\u00e7 isteriz\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131p \u201cm\u00fcltecileri besleyece\u011fine o paray\u0131 bize ver\u201d diye \u2013 gayet makul \u2013 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctenler \u201csa\u011f\u201d oluyor: ABD\u2019de Trump, \u0130ngiltere\u2019de Brexit\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu, Almanya\u2019da AfD, \u0130talya\u2019da Lega. Aradaki fark n\u00fcans bile de\u011fildir. \u0130talya\u2019da tereya\u011f\u0131ndan k\u0131l \u00e7eker gibi koalisyon kurdular. Fransa\u2019da ayn\u0131 barikatlarda bir araya geliyorlar. Almanya\u2019da da Yeni Sa\u011f\u2019\u0131 iktidara ta\u015f\u0131yan, e\u011fer ak\u0131ll\u0131 olursa, Yeni Sol olacak, g\u00f6receksiniz.<\/em><\/p>\n<p><em>Alacakl\u0131lar cephesi bu sava\u015fta \u015fimdilik handikapl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ger\u00e7i Devlet ellerinde; polis ellerinde; teknoloji onlardan yana. Fevkalade g\u00fc\u00e7l\u00fc kitle kontrol ara\u00e7lar\u0131na sahipler. Ama birbirine ba\u011fl\u0131 iki a\u011f\u0131r hasarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak zorundalar. Bir, me\u015fruiyetleri y\u0131prand\u0131. K\u0131rk y\u0131ldan beri toplumun \u201csorumluluk sahibi\u201d s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 bir araya getiren liberal konsensus, \u015fa\u015f\u0131lacak kadar k\u0131sa s\u00fcrede darmada\u011f\u0131n oldu. S\u00f6ylemleri inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirdi. Refah vaadi havada kald\u0131. O cephenin alt\u0131n o\u011flan\u0131 Macron\u2019u televizyonda izledik: ar\u0131zalanm\u0131\u015f \u00e7izgi film s\u00fcper kahraman\u0131 gibiydi.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ki, siyasi partiler \u00e7\u00f6kt\u00fc\u2026 \u0130talya\u2019da, Fransa\u2019da geleneksel d\u00fczenin partileri da\u011f\u0131ld\u0131. Almanya\u2019da o yola girmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. \u0130ngiltere de pek sa\u011fl\u0131kl\u0131 say\u0131lmaz. Oysa partiler demokrasilerde siyasi tahakk\u00fcm\u00fcn vazge\u00e7ilmez \u015fart\u0131d\u0131r. Onlar olmadan kitlelerle duygu ba\u011f\u0131 kuramazs\u0131n. Sokakta veya birahanelerde ba\u015flayan yang\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na alamazs\u0131n. Belki al\u0131rs\u0131n ama ancak polis zoruyla al\u0131rs\u0131n.<\/em><\/p>\n<p><em>Bor\u00e7lular\u0131n isyan\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fka hangi kozu kullanabilirler diye arkada\u015flarla konu\u015ftuk. Sordum: Ya g\u00f6\u00e7menler? T\u00fcm Bat\u0131 toplumlar\u0131nda g\u00f6\u00e7menler art\u0131k say\u0131lar\u0131 y\u00fczde onlar\u0131 bulan bir g\u00fc\u00e7. Bor\u00e7lularla ger\u00e7ek bir \u00e7\u0131kar ortakl\u0131klar\u0131 yok; aksine, alacakl\u0131lar\u0131n himmetinden nemalan\u0131yorlar. Bor\u00e7lular\u0131n \u00f6fkesinin kendilerine y\u00f6nelmesinden \u2013 hakl\u0131 olarak \u2013 korkuyorlar. Devlet\u2019e yar\u0131n yeni bir vurucu g\u00fc\u00e7 gerekirse neden o rol\u00fc \u00fcstlenmesinler?<\/em><\/p>\n<p><em>Fikir jimnasti\u011fi diye s\u00f6ylemi\u015ftim. O kadar \u00e7ok ki\u015fi hak verdi ki korktum.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\"><strong>[10]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n<p>Politikalar iflas ediyor. Bir \u015feylerin yetmedi\u011fi a\u00e7\u0131k. \u00dcstelik akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, mutedil \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri, \u00e7ok radikal, g\u00fc\u00e7l\u00fc ya da sert muhataplarla m\u00fccadele etmek zorunda kald\u0131klar\u0131ndan, pop\u00fcler olam\u0131yorlar. T\u00fcrkiye\u2019yi hayal edin: Erdo\u011fan\u2019\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda makul, mutedil, yap\u0131c\u0131 ve rasyonel oldu\u011funuzda tutunam\u0131yorsunuz. K\u0131zg\u0131n kitleler ter\u00f6rizmin kuca\u011f\u0131na \u00e7ok daha kolay d\u00fc\u015f\u00fcyor. Sol-liberal politikalar\u0131n g\u00f6\u00e7men sorununda \u00e7uvallad\u0131\u011f\u0131 ve bu alevi harlad\u0131\u011f\u0131 ortada. Politikaya kar\u015f\u0131 apolitik isyanlar b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 sarabilir. <a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n \u201cmillet\u201de d\u00fc\u015fmanl\u0131k edilmesi, \u201cetnik\u201din intikam almas\u0131na sebep oldu diyesi geliyor. Fakat korkun\u00e7: Bu huzursuzluk ve tansiyon, bir sab\u0131k s\u00fcper-g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n yeniden tanzim edilmesi ad\u0131na ara\u00e7 olarak kullan\u0131l\u0131yor. Bir nevi kataliz\u00f6r; Tarrant\u2019\u0131n da s\u00f6yledi\u011fi gibi, istenen de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in gerekli tedhi\u015f ortam\u0131n\u0131 yaratacak faydal\u0131 bir enstr\u00fcman. Bu da sorunun \u00e7\u00f6z\u00fclmeyece\u011fi, yeni bir sorunlu yap\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in sorundan do\u011fan tepkinin kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrt\u00fcyor. Korkun\u00e7 olan bu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u0130skender \u00d6ks\u00fcz, daha bu c\u00fcmlede \u0130ngilizce d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp T\u00fcrk\u00e7e yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlayacakt\u0131r. Haunt fiili yerine dadanmak\u2019\u0131 tercih ettim. Yaz\u0131 i\u00e7in taramam gereken her \u015fey \u0130ngilizce idi, bu kadar\u0131n\u0131 okur anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131layacakt\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u0130lgin\u00e7 bir kesit i\u00e7in Cogito dergisinin 2004 tarihli \u201cAvrupa\u2019y\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 39. Say\u0131s\u0131ndaki T. S. Elliot\u2019un sava\u015ftan hen\u00fcz yenik \u00e7\u0131km\u0131\u015f Almanya\u2019da att\u0131\u011f\u0131 nutkun \u00e7evirisine bakabilirsiniz.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u00d6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan: <a href=\"https:\/\/data2.unhcr.org\/en\/documents\/download\/54522\">https:\/\/data2.unhcr.org\/en\/documents\/download\/54522<\/a> , The Impact of Syrian Refugees on the Turkish Labor Market, Ximena V. Del Carpio ve Mathis Wagner<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Tabii bunun aksini iddia eden g\u00f6r\u00fc\u015fler de var. <a href=\"https:\/\/economictimes.indiatimes.com\/tech\/internet\/internet-creates-2-4-jobs-for-every-job-it-destroys-mckinsey\/articleshow\/8586070.cms\">https:\/\/economictimes.indiatimes.com\/tech\/internet\/internet-creates-2-4-jobs-for-every-job-it-destroys-mckinsey\/articleshow\/8586070.cms<\/a> Ortadan kalkan mesleklerden daha fazla yeni ortaya \u00e7\u0131kan meslek oldu\u011fu s\u00f6yleniyor.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.cnbc.com\/2018\/05\/21\/consumer-debt-is-set-to-reach-4-trillion-by-the-end-of-2018.html\">https:\/\/www.cnbc.com\/2018\/05\/21\/consumer-debt-is-set-to-reach-4-trillion-by-the-end-of-2018.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> S\u0131radan insan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc r\u00f6nesans\u0131, M. B. Din\u00e7aslan, <a href=\"https:\/\/www.karar.com\/gorusler\/m-bahadirhan-dincaslan-yazdi-siradan-insanin-ucuncu-ronesansi-780114\">https:\/\/www.karar.com\/gorusler\/m-bahadirhan-dincaslan-yazdi-siradan-insanin-ucuncu-ronesansi-780114#<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.foreignaffairs.com\/articles\/russia-fsu\/2014-03-25\/putins-western-allies\">https:\/\/www.foreignaffairs.com\/articles\/russia-fsu\/2014-03-25\/putins-western-allies<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> <a href=\"http:\/\/euromaidanpress.com\/2016\/06\/12\/putin-happy-to-see-refugee-crisis-unsolved\/\">http:\/\/euromaidanpress.com\/2016\/06\/12\/putin-happy-to-see-refugee-crisis-unsolved\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> <a href=\"http:\/\/euromaidanpress.com\/2016\/08\/10\/nato-losing-war-of-narratives-while-russia-emerges-as-leader-of-nationalist-bloc\/\">http:\/\/euromaidanpress.com\/2016\/08\/10\/nato-losing-war-of-narratives-while-russia-emerges-as-leader-of-nationalist-bloc\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> <a href=\"http:\/\/nisanyan1.blogspot.com\/2018\/12\/borclularn-isyan.html\">http:\/\/nisanyan1.blogspot.com\/2018\/12\/borclularn-isyan.html<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.politico.eu\/article\/why-are-france-yellow-jackets-so-angry-fuel-tax-emmanuel-macron\/\">https:\/\/www.politico.eu\/article\/why-are-france-yellow-jackets-so-angry-fuel-tax-emmanuel-macron\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bahad\u0131rhan Din\u00e7aslan, Yeni Zelanda\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 ve &#8220;Bat\u0131&#8221;n\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki nedenleri Brenton Tarrant\u2019\u0131n 74 sayfal\u0131k &#8220;manifesto&#8221;su \u00fczerinden de\u011ferlendiriyor. <\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":6394,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,2,66,67],"tags":[],"coauthors":[84],"class_list":["post-6392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6392\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6392"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}