{"id":6443,"date":"2019-03-21T19:30:00","date_gmt":"2019-03-21T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=6443&preview=true&preview_id=6443"},"modified":"2019-03-21T19:11:33","modified_gmt":"2019-03-21T16:11:33","slug":"suriyeli-siginmacilar-ve-geriye-gocleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/suriyeli-siginmacilar-ve-geriye-gocleri\/","title":{"rendered":"Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar ve geriye g\u00f6\u00e7leri"},"content":{"rendered":"
\"\u00dcmit

\u00dcmit \u00d6zda\u011f “Bayram vesilesiyle bir\u00e7ok Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131n\u0131n \u00fclkelerine gittiklerini ve T\u00fcrkiye’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Avrupa’ya giden Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, Suriye’ye tatil i\u00e7in gittikleri zaman tekrar gittikleri \u00fclkeye kabul edilmiyorlar, do\u011frusu da budur.”<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Suriyeli M\u00fclteci Krizi ve T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyeliler<\/strong><\/h2>\n

15 Mart 2011 tarihinde, Arap Bahar\u0131 olarak bilinen g\u00f6steriler ile ba\u015flayan Suriye Krizi\u2019nde Nisan ay\u0131 itibariyle ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 \u00fclkeyi bir i\u00e7 sava\u015fa do\u011fru s\u00fcr\u00fcklemi\u015f, i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00fclke geneline yay\u0131lmas\u0131 ve hayat\u0131n ya\u015fanmaz duruma gelmesiyle birlikte kendilerini risk alt\u0131nda hisseden, temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenliklerini kar\u015f\u0131layamaz duruma d\u00fc\u015fen Suriyeliler \u00e7areyi \u00fclkelerini terk etmekte bulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Suriye\u2019de ya\u015fanan geli\u015fmeler neticesinde ya\u015fanan kitlesel i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck insani krizlerinden birisini yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu krizle birlikte, Nisan ay\u0131nda Suriye\u2019den T\u00fcrkiye\u2019ye do\u011fru s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ak\u0131n\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f, 29 Nisan 2011 tarihinde ilk kafile T\u00fcrkiye topraklar\u0131na giri\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye Krizi\u2019nde d\u00f6rt y\u0131lda BM\u2019nin resmi rakamlar\u0131na g\u00f6re alt\u0131 milyona yak\u0131n Suriyeli evlerini terk ederek \u00fclke i\u00e7inde g\u00fcvenli b\u00f6lgelere yerle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

Suriye ile g\u00fc\u00e7l\u00fc tarihi, k\u00fclt\u00fcrel ve kom\u015fuluk ba\u011flar\u0131 olan T\u00fcrkiye, toplu g\u00f6\u00e7 hareketlerinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren krizden etkilenen Suriye vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in \u201ca\u00e7\u0131k kap\u0131 politikas\u0131\u201d izlemi\u015f ve d\u00f6rt y\u0131l i\u00e7erisinde %44\u2019l\u00fck kabul oran\u0131 ile Suriye\u2019ye kom\u015fu \u00fclkeler aras\u0131nda en fazla Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131y\u0131 a\u011f\u0131rlayan \u00fclke durumuna gelmi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Suriyeliler ilk a\u015famada sadece s\u0131n\u0131r illerinde ve kamplarda ikamet etmi\u015flerdir. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n uzamas\u0131 ile kamp say\u0131s\u0131 yetersiz kalmaya ba\u015flam\u0131\u015f, kamplardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bir k\u0131s\u0131m Suriyeli kamplar yerine, s\u0131n\u0131r illerinde veya il\u00e7elerinde akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ya da kiralad\u0131klar\u0131 evlerde ikamet etmeyi tercih etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu durum, s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde say\u0131lar\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck orandaki art\u0131\u015fla birlikte \u00fclkenin neredeyse tamam\u0131na da\u011f\u0131lmalar\u0131na neden olmu\u015ftur. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n uzamas\u0131 ise g\u00f6\u00e7 hareketlerini daha da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Zaman i\u00e7erisinde Suriyelilerin %85\u2019i kamp d\u0131\u015f\u0131ndaki illerde yerel halk ile birlikte ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f\u0131n s\u00fcresinin uzamas\u0131, Suriye\u2019den gelen g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131n\u0131 beklentinin \u00e7ok \u00f6tesine \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.
\nB\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerin neticesinde, T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Suriyelilerin say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn y\u00fckselmekte, gelenlerin de s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00fclkede kalma e\u011filimleri s\u00fcrekli artmaktad\u0131r. Bu durum g\u00f6\u00e7\u00fcn do\u011fas\u0131na uygun bir bi\u00e7imde evrensel olarak d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerinde de g\u00f6zlemlenen ve beklenen bir durum olarak g\u00f6r\u00fclmekle birlikte bug\u00fcn Suriye\u2019deki i\u00e7 sava\u015f sona erse dahi Suriyelilerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, y\u0131k\u0131lan yerle\u015fim yerleri tekrar ya\u015fanabilir hale getirilene kadar \u00fclkelerine d\u00f6nmeyece\u011fi tahmin edilmektedir. Ayr\u0131ca BM\u2019nin d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 deneyimler ve istatistikler m\u00fcltecilerin en az \u00fc\u00e7te birinin geri d\u00f6nmeme ihtimalinin oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Evrensel olarak her ge\u00e7en g\u00fcn ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkede tutunmay\u0131 ba\u015faran insanlar, \u00f6zellikle de \u00fclkeleri daha k\u00f6t\u00fc ko\u015fullara sahipse, sava\u015f ortam\u0131 varsa, geldikleri \u00fclkede kalmay\u0131 tercih etmektedirler. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Suriyeliler, \u00fclkelerinde bar\u0131\u015f ve huzur ortam\u0131 sa\u011flan\u0131rsa geri d\u00f6nebileceklerini s\u00f6yleseler de bunun k\u0131sa ve orta vadede imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kabul etmektedirler. Yani T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyelilerin \u00e7ok ciddi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn geri d\u00f6nmeme ve s\u00fcrekli olarak T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015famay\u0131 tercih etme olas\u0131l\u0131klar\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksektir. [1]<\/p>\n

Ajans Press’in \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 G\u00f6\u00e7 \u0130daresi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verilerinin yan\u0131 s\u0131ra medya yans\u0131malar\u0131ndan derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, T\u00fcrkiye’de 2018 y\u0131l\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere 3 milyon 583 bin 434\u00a0Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\u00a0bulundu\u011fu tespit edildi.
\nSuriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n en fazla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 il ise 561 bin 159 ki\u015fiyle\u00a0\u0130stanbul olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u0130stanbul’u 475 bin 782 ki\u015fiyle\u00a0\u015eanl\u0131urfa\u00a0takip ederken, 445 bin 95 ki\u015fi ile de\u00a0Hatay\u00a0izledi.
\nSuriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar konusu, son alt\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde medyan\u0131n en \u00e7ok konu\u015ftu\u011fu ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda bulunurken, resmi rakamlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra gayri resmi Suriyeli n\u00fcfusun da g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek kadar fazla oldu\u011fu bilgisi medyada \u00f6n plana \u00e7\u0131kan ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n

Elde edilen verilerde, T\u00fcrkiye’de en \u00e7ok Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131y\u0131 bar\u0131nd\u0131ran di\u011fer iller; Bursa, Konya, \u0130zmir, Adana, Gaziantep, Mersin ve Kilis olarak g\u00f6r\u00fclmekte. S\u00f6z konusu b\u00fct\u00fcn illerde Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 say\u0131s\u0131 100 binin \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, 2017 sonu itibar\u0131yla n\u00fcfusu 136 bin 319 olan Kilis\u2019in n\u00fcfusundan fazla Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 dikkat \u00e7ekti.
\n\u00dclkemizde ya\u015fayan milyonlarca Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapan Suriyelilerin de oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Toplamda 13 bin 791 Suriyeli Birebir Form\u00fcl\u00fc kapmas\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f yaparken, 5 bin 188 ki\u015finin Almanya’ya gitti\u011fi belirlendi. Almanya’n\u0131n ard\u0131ndan en \u00e7ok tercih edilen \u00fclke 2 bin 609 ki\u015fiyle Hollanda, bin 837 ki\u015fiyle de Fransa olarak saptand\u0131. [2]<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019ye olan insan g\u00f6\u00e7leri ve s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131n sosyal ve hukuki yap\u0131s\u0131<\/strong><\/h2>\n

Suriye krizine kadar, geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerden T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyli d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7men ak\u0131m\u0131 mevcuttu, fakat y\u0131ll\u0131k giri\u015f rakamlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu y\u00fck kolayl\u0131kla ho\u015f g\u00f6r\u00fclebiliyordu. Oysa Suriye krizi t\u00fcm dengeleri de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Suriye\u2019de devam etmekte olan sava\u015fa farkl\u0131 akt\u00f6rler uzla\u015fmaz beklenti ve \u00e7\u0131karlarla m\u00fcd\u00e2hil olmu\u015flard\u0131r. Bu nedenle sava\u015f\u0131n ne kadar s\u00fcrece\u011fi ve sava\u015f sonras\u0131nda Suriye\u2019nin bir b\u00fct\u00fcn olarak kalmay\u0131 ba\u015far\u0131p ba\u015faramayaca\u011f\u0131 belirsizdir. Belirtilen durumun do\u011fal bir sonucu olarak Suriyeli m\u00fcltecilerin yak\u0131n gelecekte \u00fclkelerine geri d\u00f6nmeleri beklenmemektedir.
\nNitekim baz\u0131 m\u00fclteciler T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131lmak istemezken baz\u0131lar\u0131 Avrupa \u00fclkelerine, \u00f6zellikle Almanya\u2019ya ula\u015fmay\u0131 hedeflemektedir. Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 bir daha Suriye\u2019de ya\u015famak arzusunda de\u011fildir. [2]<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin m\u00fclteciler konusundaki uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi ve 1967 tarihli M\u00fcltecilerin Hukuki Stat\u00fcs\u00fcne \u0130li\u015fkin Protokol \u00e7er\u00e7evesinde belirlenmi\u015ftir. Ancak, T\u00fcrkiye\u2019nin 1951 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ndeki \u201cco\u011frafi \u00e7ekincesi\u201d nedeni ile T\u00fcrkiye sadece Avrupa\u2019dan gelen insanlar\u0131 \u201cm\u00fclteci\u201d stat\u00fcs\u00fcnde kabul etmekte, Avrupa \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131ndan gelenleri ise \u201cs\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\u201d olarak de\u011ferlendirilmektedir. S\u00f6z konusu co\u011frafi \u00e7ekince ve milli mevzuat\u0131m\u0131zda getirilen \u201cAvrupa\u2019da meydana gelen olaylar sebebiyle\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 ihtiva eden s\u0131n\u0131rlama nedeni ile T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyelilere \u201cm\u00fclteci\u201d stat\u00fcs\u00fc verilememektedir.<\/p>\n

2014 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Ge\u00e7ici Koruma Y\u00f6netmeli\u011fi ile kollektif bir stat\u00fc olan \u201cge\u00e7ici koruma stat\u00fcs\u00fc\u201dn\u00fcn i\u015fletilmesi yoluna gidilmi\u015f ve T\u00fcrkiye\u2019de kay\u0131t olan Suriyeliler \u201cge\u00e7ici koruma\u201d stat\u00fcs\u00fcnde de\u011ferlendirilmi\u015ftir.
\nT\u00fcrkiye\u2019de bulunan Suriyeliler, kamplarda ve kamp d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famaktad\u0131rlar. Kamplarda ya\u015fayanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, refah ve sosyal imk\u00e2nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kamp d\u0131\u015f\u0131ndakilere g\u00f6re daha iyi durumdad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n Suriyelilerin yakla\u015f\u0131k %85\u2019lik k\u0131sm\u0131 kamp d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyelilerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n esas boyutunu kamp d\u0131\u015f\u0131nda, \u015fehir merkezlerinde ya\u015fayanlar olu\u015fturmaktad\u0131r. \u015eehirlerde ya\u015fayan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n sosyal uyumunda bir\u00e7ok sorun ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00d6ncelikle k\u0131sa s\u00fcreli ve ge\u00e7ici bir durum olarak g\u00f6r\u00fclen g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131, g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e kal\u0131c\u0131 bir h\u00e2l almaktad\u0131r. Bu durum g\u00f6\u00e7 eden ve g\u00f6\u00e7\u00fc kabul eden insanlar\u0131n psikolojilerini ve tepkilerini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak etkilemektedir.
\nMevcut duruma bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kamp d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Suriyelilerin hayat\u0131n genel ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde sistematik olarak sosyal uyum s\u00fcrecini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde tamamlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Suriyelilerin beklentilerinde \u00f6zellikle \u201c\u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na entegrasyon\u201d ve \u201c\u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimi\u201d konusunun \u00f6ncelikli konular aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye, Suriyeli m\u00fclteci krizinden siyasi, toplumsal ve ekonomik olarak etkilenen \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda gelmektedir.T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyelilere ili\u015fkin olarak yap\u0131lan saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda b\u00f6lgede Suriyelilere y\u00f6nelik olumsuz tepkinin en \u00f6nemli nedenlerinin ba\u015f\u0131nda Suriyeliler ile yerel halk aras\u0131nda farkl\u0131 dil, k\u00fclt\u00fcr ve ya\u015fam tarz\u0131ndan kaynaklanan sorunlar\u0131n geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyelilerin toplumsal etkileri boyutunda risk\/tehditlerin f\u0131rsatlardan daha fazla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130llerde ya\u015fayan Suriyeli n\u00fcfusun il n\u00fcfusuna oran\u0131 ile yerel halk\u0131n Suriyelileri tehdit olarak g\u00f6rme ve g\u00fcvensizlik hissi aras\u0131nda do\u011fru orant\u0131l\u0131 bir ili\u015fki g\u00f6r\u00fclmektedir. Yani, Suriyeli n\u00fcfus oran\u0131 y\u00fckseldik\u00e7e, tehdit alg\u0131s\u0131 artmaktad\u0131r. Farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve ya\u015fam tarz\u0131 k\u00f6kenli nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc b\u00f6lgede gayri resmi evliliklerde, Suriyeli gelinlerden kaynakl\u0131 bo\u015fanmalarda art\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7ok e\u015flilik ve n\u00fcfusa kaydedilemeyen \u00e7ocuklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ise di\u011fer bir sorun sahas\u0131n\u0131 te\u015fkil etmektedir. Suriyelilerin d\u00fc\u015f\u00fck kira \u00f6demek i\u00e7in genelde merkeze uzak mahalleleri tercih etmesi \u00e7arp\u0131k yap\u0131la\u015fma ve gecekondula\u015fmada art\u0131\u015fa neden olmakta Suriyelilerin merkeze uzak mahallelerde bir arada ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri ise uyum s\u00fcrecini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ekonomik a\u00e7\u0131dan di\u011fer bir zay\u0131f y\u00f6n ise Suriyelilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun alt gelir seviyesinde ve d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim d\u00fczeyindeki insanlardan olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Ekonomik etkinin en zay\u0131f y\u00f6n\u00fcn\u00fc Suriyeliler i\u00e7in \u00f6denen y\u00fcksek maliyet olu\u015fturmaktad\u0131r. M\u00fclteci krizinin y\u00fcksek maliyeti, bu maliyetin genel b\u00fct\u00e7eye getirdi\u011fi y\u00fck ve ka\u00e7ak i\u015fletmelerden kaynakl\u0131 vergi kayb\u0131, makro d\u00fczeydeki tehditler; s\u0131n\u0131r illerindeki kira fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, yerel halk aleyhine haks\u0131z rekabet ise mikro d\u00fczeydeki tehditler olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu tehditlerin toplum \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 alg\u0131 ise Suriyelilere y\u00f6nelik alg\u0131 d\u00fczeyindeki riskleri olu\u015fturmaktad\u0131r. B\u00f6lgede yap\u0131lan saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda halk\u0131n %70,8\u2019inde T\u00fcrk ekonomisinin Suriyelilerden dolay\u0131 zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc alg\u0131s\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu, halk\u0131n %60\u2019\u0131n\u0131n ise T\u00fcrkiye\u2019de yoksullar varken Suriyelilere yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131na itiraz etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Ba\u015fta Halepliler olmak \u00fczere Ortado\u011fu \u00fclkeleri ile ticaret ve yat\u0131r\u0131m ili\u015fkisi olan ve o pazarlar\u0131 iyi bilen Suriyeli t\u00fcccar ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde tespiti, y\u00f6nlendirilmesi ve te\u015fviki ile Suriyelilerin sermaye, yat\u0131r\u0131m ve ticari ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n ekonomik f\u0131rsatlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilmesi temin edilebilecektir. Bu durum beraberinde d\u0131\u015f sermaye giri\u015fini sa\u011flay\u0131c\u0131 bir f\u0131rsat olabilecektir. Bununla birlikte, t\u00fcccarlar\u0131n T\u00fcrkiye mallar\u0131n\u0131 sahip olduklar\u0131 ticari i\u015f ba\u011flant\u0131lar\u0131 \u00fczerinden Ortado\u011fu pazar\u0131na ula\u015ft\u0131rmas\u0131 da ihracata sa\u011flanabilecek katk\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019deki Suriyelilere sa\u011flanan insani yard\u0131m malzemeleri T\u00fcrkiye\u2019deki yerel firmalardan temin edilmektedir. Bu uygulama Suriyelilerin ekonomik y\u00fck\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ta\u015f\u0131yan s\u0131n\u0131r illerinin ekonomisine canl\u0131l\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler \u00fczerindeki olumsuz etkisine ra\u011fmen vas\u0131fs\u0131z ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcndeki art\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mc\u0131lara ve esnaf\u0131n maliyetlerine pozitif y\u00f6nde katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak vas\u0131fs\u0131z i\u015fg\u00fcc\u00fc gerektiren tar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6r\u00fc, fabrikalar vb. i\u015f kollar\u0131nda de\u011ferlendirilebilecekleri g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de Suriyelilere verilen \u015fartl\u0131 m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fma izni almak i\u00e7in \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131’na ba\u015fvurma hakk\u0131 verilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 ve s\u00fcrelerinin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 imk\u00e2n\u0131 getirilmi\u015ftir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ticari i\u015fyeri a\u00e7abilme imk\u00e2n\u0131 da sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6lgede yap\u0131lan saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda halk\u0131n %70,8\u2019sinde, T\u00fcrk ekonomisinin Suriyelilerden dolay\u0131 zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc alg\u0131s\u0131n\u0131n mevcuttur.<\/p>\n

Suriyelilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n zorlu\u011fu ve e\u011fitim imk\u00e2n\u0131ndan faydalanm\u0131yor olmas\u0131 uzun vadede su\u00e7 oranlar\u0131ndaki art\u0131\u015f da d\u00e2hil baz\u0131 sosyal sorunlara uygun zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r.Suriyeliler konusunda kayg\u0131 yaratacak toplumsal olaylar meydana gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcre\u00e7 iyi y\u00f6netilemezse, h\u0131zla yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131, nefret \u00fcretme ve sald\u0131r\u0131lara y\u00f6nelme ihtimali y\u00fcksektir.<\/p>\n

Kamplarda ya\u015fayan Suriyelilerin sa\u011fl\u0131k hizmetine eri\u015fim imk\u00e2n\u0131 bulunmaktad\u0131r. Kamp d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ve \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan gruba ise kay\u0131t yapt\u0131rmalar\u0131 halinde sa\u011fl\u0131k hizmeti ve ila\u00e7lara \u00fccretsiz eri\u015fim hakk\u0131 tan\u0131nmaktad\u0131r.
\nS\u0131n\u0131r illerindeki hastanelerde ya\u015fanan kapasite sorunu nedeniyle hizmet alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen halkta olu\u015fabilecek tepki, T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6r\u00fclmeyen (\u00e7ocuk felci, \u015fark \u00e7\u0131ban\u0131, say\u0131s\u0131 \u00e7ok azalan k\u0131zam\u0131k vb.) baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n yeniden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkisi, Suriyelilerin acil servisleri yo\u011fun bir \u015fekilde kullanmalar\u0131n\u0131n halk\u0131 huzursuz etmesi, halk\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerindeki aksamalar\u0131n olumsuz bak\u0131\u015f\u0131 k\u00f6r\u00fcklenmesi gibi durumlar ise ba\u015fl\u0131ca tehdit\/riskleri olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi (BMMYK) T\u00fcrkiye temsilcisi Carol Batchelor kendisi ile yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fide; \u201cSuriyelilere yard\u0131m etmek istiyorsan\u0131z onlara T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretin. \u00c7al\u0131\u015fabilmeleri, e\u011fitim alabilmeleri ve g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmeleri i\u00e7in mutlaka dilinizi \u00f6\u011frenmeleri gerekiyor.” de\u011ferlendirmesinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Yap\u0131lan bir s\u00f6yle\u015fide Brookings Enstit\u00fcs\u00fc K\u0131demli D\u0131\u015f Politika Uzman\u0131 Ferris;
\n\u201cM\u00fclteciler ya \u00fclkelerine geri d\u00f6nmeli ya da ba\u015fka bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeye gidebilmelidir. Be\u015f y\u0131l sonra hala T\u00fcrkiye\u2019de kal\u0131yor ve T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011frenmemi\u015f olurlarsa, kendilerini toplumun bir par\u00e7as\u0131 gibi hissetmezlerse ev sahibi toplumdaki k\u0131zg\u0131nl\u0131k b\u00fcy\u00fcyebilir, b\u00fcy\u00fck bir etki olu\u015fturabilecek insan haklar\u0131 sorunlar\u0131, g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 ve sosyal sorunlar ortaya \u00e7\u0131kabilir.” de\u011ferlendirmesinde bulunmu\u015ftur. [1]<\/p>\n

Kocaeli Sanayi Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Ayhan Zeytino\u011flu, Kocaeli Sanayi Odas\u0131 toplant\u0131 salonunda bas\u0131n mensuplar\u0131yla bir araya geldi. Toplant\u0131da bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Zeytino\u011flu, i\u015fsizlik rakamlar\u0131n\u0131n 10,3 seviyesinde olmas\u0131n\u0131 Suriyeli g\u00f6\u00e7menlere ba\u011flayarak, Suriyelilerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015flerde T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 halinde i\u015fsizlik rakamlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 7’nin alt\u0131na d\u00fc\u015febilece\u011fini ifade ederek \u015fu \u015fekilde konu\u015ftu:[3]
\nQuad\u0131r ve \u00c7imen (2018), \u201cT\u00fcrk Vatanda\u015flar\u0131n\u0131n Suriyeli S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131larla \u0130lgili G\u00f6r\u00fc\u015fleri (Konya \u0130li \u00d6rne\u011fi)<\/em>\u201d adl\u0131 makalesinde yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada Konya halk\u0131n\u0131n; T\u00fcrkiye\u2019de yard\u0131ma muhta\u00e7 \u00e7ok say\u0131da vatanda\u015f varken vergilerimin Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara harcanmas\u0131na kar\u015f\u0131 olma; Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n, bulunduklar\u0131 yerlerde \u015fiddet, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve fuhu\u015f gibi su\u00e7lara bula\u015farak toplumsal ahlak ve huzuru bozdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek; Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n \u00fclkemizin demografik, ekonomik, siyasi yap\u0131s\u0131 i\u00e7in potansiyel bir tehlike olu\u015fturdu\u011funa, aile kurumlar\u0131m\u0131z \u00fczerinde olumsuz etkileri oldu\u011funa (imam nik\u00e2hl\u0131 evlilik) inanmak; Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n \u00fclkemizdeki ter\u00f6r olaylar\u0131nda etkili olduklar\u0131n\u0131, i\u015flerimizi elimizden ald\u0131klar\u0131n\u0131, \u00fclkede sosyal sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n ekonomik yetersizliklerinin neden oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek, Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n, kendi \u00fclkelerindeki problemlerden dolay\u0131 \u00fclkelerini terk etmelerini do\u011fru bulmamak; ayr\u0131ca bundan sonra kesinlikle Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 kabul edilmemesi gerekti\u011fini; su\u00e7 i\u015fleyen Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen sert tepkileri hakl\u0131 buldu\u011funu savunmak; Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar hakk\u0131nda ilk m\u00fclteci ak\u0131n\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zamanki olumlu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin zaman i\u00e7inde olumsuza d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc; s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara, s\u0131n\u0131r boyunda Suriye topraklar\u0131nda tampon b\u00f6lge olu\u015fturularak orada kurulacak kamplarda bak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmakta oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir. [4]<\/p>\n

Avrupa Birli\u011fi’nin Suriyeli m\u00fclteciler konusuna yakla\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/h2>\n

AB \u00fclkelerinin m\u00fcltecileri kendi devletlerinde zulme u\u011frayan ve yard\u0131m edilmesi gereken insanlar gibi g\u00f6rmek yerine, \u201cpotansiyel tehdit\u201d veya \u201ckendi vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yana\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ayak i\u015flerini yapacak ayak tak\u0131m\u0131\u201d g\u00f6z\u00fcyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Buna ek olarak AB \u00fclkeleri, e\u011fitimli ve H\u0131ristiyan olan veya olabilecekleri kendi \u00fclkelerine kabul etmek istemekte ve \u201czarar\u0131 nas\u0131l minimize edip \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l maksimize edebiliriz\u201d planlar\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

AB\u2019ye ge\u00e7i\u015fleri zorla\u015ft\u0131r\u0131lan m\u00fclteciler i\u00e7in T\u00fcrkiye bir depo \u00fclkesi haline gelmi\u015ftir ve AB, bu sorunu T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na vize muafiyeti tan\u0131mamak i\u00e7in bir bahane olarak kullanma e\u011filimindedir. AB son y\u0131llar\u0131n en b\u00fcy\u00fck m\u00fclteci krizini en az maliyetle \u00e7\u00f6zerek Suriyeli m\u00fcltecilerin sorumlulu\u011funu T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00fcklemeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. AB\u2019nin ben merkezli oldu\u011fu kadar gayri insani sonu\u00e7lara neden olan bu politikas\u0131 T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan kabul edilmemelidir. Aksi durum insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131na yeni f\u0131rsatlar sa\u011flayarak Akdeniz ve Adalar Denizi\u2019nde daha fazla Suriyeli m\u00fcltecinin bo\u011fulmas\u0131na, T\u00fcrkiye i\u00e7inde ise ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olacakt\u0131r. [5]<\/p>\n

AB Komisyonu, T\u00fcrkiye’deki Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n e\u011fitimlerine destek sa\u011flamak i\u00e7in Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131’na 400 milyon Euroluk do\u011frudan hibe yap\u0131lmas\u0131na onay verildi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Kaynakla, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00e7ocuklara sa\u011flanan e\u011fitim kalitesinin y\u00fckseltilmesi, Suriyeli eri\u015fkinlere T\u00fcrk\u00e7e dil e\u011fitimi verilmesi ve sosyal uyum faaliyetlerinin geli\u015ftirilmesinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 belirtilen a\u00e7\u0131klamada, yeni paketin 3 akademik d\u00f6nemi kapsayaca\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n

AB liderleri, 29 Haziran’da Br\u00fcksel’de ger\u00e7ekle\u015ftirilen zirvede, T\u00fcrkiye’deki Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar i\u00e7in ikinci 3 milyar Euroluk mali deste\u011fin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Taahh\u00fct edilen 3 milyar Euroluk mali deste\u011fin 2 milyar Eurosunun birlik b\u00fct\u00e7esinden, 1 milyar Eurosunun da \u00fcye \u00fclkelerden temin edilmesi konusunda anla\u015fma sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. AB, 29 Kas\u0131m 2015’te d\u00fczenlenen T\u00fcrkiye-AB Zirvesi’nde, T\u00fcrkiye’deki Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar i\u00e7in 2017 sonuna kadar 3 milyar Euroluk fon sa\u011flamay\u0131 taahh\u00fct etmi\u015fti.18 Mart’taki zirvede ise s\u00f6z konusu b\u00fct\u00e7enin bitmesi durumunda 2018 sonuna kadar 3 milyar Euroluk ek fonun hayata ge\u00e7irilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Fonlar\u0131n, T\u00fcrkiye’deki Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, altyap\u0131, g\u0131da ve di\u011fer ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilecek projelere harcanmas\u0131 karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnyada en fazla say\u0131da s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131ya ev sahipli\u011fi yapan T\u00fcrkiye, uzun s\u00fcredir AB’nin T\u00fcrkiye’deki Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara y\u00f6nelik mali yard\u0131m\u0131n\u0131 yeterince h\u0131zl\u0131 aktarmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. [6]<\/p>\n

Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara hukuki destek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131<\/strong><\/h2>\n

Birle\u015fmi\u015f Milletler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi (UNHCR) ve T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi i\u015fbirli\u011finde \u201cT\u00fcrkiye’de m\u00fclteci, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, ge\u00e7ici koruma alt\u0131ndaki ki\u015filerin adalete eri\u015fimlerinin desteklenmesi<\/em>\u201d projesi kapsam\u0131nda \u015eanl\u0131urfa Hukuk Klini\u011finin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131. Barolar Birli\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Metin Feyzio\u011flu, T\u00fcrkiye’de 4 milyon s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 oldu\u011funu belirterek, “\u015eanl\u0131urfa’ya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f olan Suriyeli say\u0131s\u0131 1 milyon. D\u00fcnyada hi\u00e7bir \u00fclke T\u00fcrkiye’nin \u00fcstlendi\u011fi bu g\u00f6reve yak\u0131n bir sorumlulu\u011fu \u00fcstlenmemi\u015ftir. T\u00fcrkiye’de yakla\u015f\u0131k 4 milyon m\u00fclteci, ge\u00e7ici s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131y\u0131 misafir ediyoruz. Bu 4 milyon ki\u015fi dezavantajl\u0131 olmalar\u0131 sebebiyle potansiyel, su\u00e7 ma\u011fduru ve su\u00e7 faili. Bu b\u00fcy\u00fck sorunla hepimiz el ele verip konu\u015fmak ve ba\u015farmak zorunday\u0131z. Bunu yaparken de hi\u00e7bir eziklik duymadan, T\u00fcrkiye’nin d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fu \u00fcstlendi\u011fini bilerek yapmal\u0131y\u0131z” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Feyzio\u011flu, klini\u011fin hem s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar hem de avukatlar i\u00e7in kuruldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, \u015f\u00f6yle dedi: “Hukuk klini\u011fi diye \u00f6zellikle \u0130stanbul’da bir tak\u0131m \u00fcniversitelerde avukatl\u0131k kanununa ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. 3’\u00fcnc\u00fc ve 4’\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencilerinin kendilerine ba\u015fvuran sorunlu ki\u015filere hukuki yard\u0131m yapmas\u0131 onlar\u0131 sadece yanl\u0131\u015fa s\u00fcr\u00fckler. Bu hukuk klini\u011fi \u00f6ncelikle avukatlara hizmet edecek. Meslekta\u015flar\u0131m, m\u00fclteci hukuku ile ilgili bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda burada \u00f6zel olarak yeti\u015fmi\u015f, konunun uzman\u0131 olmu\u015f avukat arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan hukuki destek alacak. Buraya m\u00fcracaat eden m\u00fclteci veya s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 derdini anlatt\u0131\u011f\u0131nda do\u011fru y\u00f6nlendirilecek. Hukuki yard\u0131ma ihtiyac\u0131 var m\u0131 yok mu, varsa nas\u0131l bir hukuki yard\u0131ma ihtiyac\u0131 var buradaki arkada\u015flar\u0131m\u0131z belirleyecek. E\u011fer \u00e7ok acil bir durum varsa do\u011frudan kendileri m\u00fcdahale edecek. Onun d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm dosyalar\u0131 \u015eanl\u0131urfa’daki adli yard\u0131m g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc avukatlara y\u00f6nlendirecekler. Hukuk klini\u011fi, bir yandan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve m\u00fcltecilere destek i\u00e7in di\u011fer yandan da meslekta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n mesleki faaliyetlerini bilgili, eksiksiz \u015fekilde yapabilmelerini sa\u011flamak i\u00e7in kuruldu.” [7]<\/p>\n

Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu stratejik riskler ve geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri<\/strong><\/h2>\n

T\u00fcrkiye Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler ve Stratejik Analizler Merkezi (T\u00dcRKSAM) Ba\u015fkan\u0131 Dr. Sinan O\u011fan 5 Ocak 2018 tarihinde T\u00fcrk Ayd\u0131nlar Vakf\u0131\u2019nda \u201cYan\u0131 Ba\u015f\u0131m\u0131zdaki Tehlike: Suriye ve Suriyeliler<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir konferans verdi. Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131larla ilgili verileri dinleyicilerle payla\u015fan O\u011fan, kat\u0131l\u0131mc\u0131lara \u00f6nemli bilgiler aktard\u0131. Sinan O\u011fan, acilen Suriyeliler meselesi hakk\u0131nda acilen tedbirler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015f\u0131 ciddi belaya girecektir\u201d<\/strong><\/h2>\n

Dr. Sinan O\u011fan, 2011 y\u0131l\u0131nda Suriye\u2019de i\u00e7 sava\u015f ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman T\u00fcrkiye\u2019nin 100 bin ki\u015fiyi kabul edece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131na ra\u011fmen 4 milyondan fazla Suriyelinin T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 vurgulayarak \u201cBu konu ne yaz\u0131k ki toplumda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor. Bu konunun televizyonlarda, \u00fcniversitelerde konu\u015fulmas\u0131 laz\u0131m. Bu mesele sosyal medya mecras\u0131na b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde her t\u00fcrl\u00fc provokasyona a\u00e7\u0131k bir meseledir. Konu hakk\u0131nda do\u011fru bilgiler verilmezse T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015f\u0131 ciddi belaya girecektir\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cSuriye\u2019de K\u00fcrt devleti kurulmak isteniyor\u201d<\/strong><\/h2>\n

Konu\u015fmas\u0131nda \u201c4 milyon Suriyelinin bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 topraklarda sizce kim kal\u0131yor\u201d diye soran O\u011fan, Suriye\u2019deki i\u00e7 sava\u015f\u0131n basit bir i\u00e7 sava\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. O\u011fan, \u201cDaha \u00f6nce bu b\u00f6lgede ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc Irak \u015eam \u0130slam Devleti (I\u015e\u0130D) kal\u0131yordu. I\u015e\u0130D\u2019in bir Bat\u0131 projesi oldu\u011funu YPG ve PKK\u2019ya yer a\u00e7mak i\u00e7in \u00f6nceden o b\u00f6lgelerde i\u015fgal etti\u011fi oray\u0131 YPG\u2019ye b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bizim T\u00fcrkiye\u2019den Suriye meselesini bu kadar detayl\u0131 g\u00fcndeme getirmek istememizin alt\u0131nda yatan ger\u00e7ek bu insanlar yuvas\u0131na d\u00f6nmezse bo\u015f olan b\u00f6lgelere YPG yerle\u015fecek. Orada bir K\u00fcrt devleti kurulmak isteniyor.\u201d diye konu\u015ftu.
\nT\u00fcrkiye\u2019ye gelen Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n demografik yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda dinleyicilere bilgi veren O\u011fan, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n y\u00fczde 50\u2019sinin depresyonda ve intihara meyilli oldu\u011funu ve lise \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n ise y\u00fczde 90\u2019n\u0131n\u0131n ise okullarda \u00f6\u011frenim g\u00f6rmedi\u011fini bildirdi. \u201cBu \u00e7ocuklar depresyon ve intihar e\u011filimi ta\u015f\u0131yor\u2026 T\u00fcrkiye az m\u0131 \u00e7ekti intihar bombac\u0131lar\u0131ndan?\u201d diye soran O\u011fan, Suriyeli \u00e7ocuklar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de kendi ge\u00e7imlerini sa\u011flayacak imk\u00e2n bulamad\u0131\u011f\u0131 takdirde belli su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin a\u011f\u0131na d\u00fc\u015fece\u011fini belirterek, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de 1 milyon \u00e7ocuktan 10 bini su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin pen\u00e7esine d\u00fc\u015fse sizce T\u00fcrkiye i\u00e7in g\u00fcvenli bir ortam m\u0131d\u0131r? O y\u00fczden bu \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitim almas\u0131 laz\u0131m. Sahipsiz \u00e7ocuklar\u0131n devlet denetimine al\u0131nmas\u0131 laz\u0131m.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de 4 milyon Suriyeli ve di\u011fer g\u00f6\u00e7men konular\u0131n\u0131n daha iyi ele al\u0131nabilmesi i\u00e7in bakanl\u0131k veya genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fck kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6neren O\u011fan, konu\u015fmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7 k\u0131s\u0131mda \u015funlar\u0131 kaydetti: \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f stratejisini bir an \u00f6nce a\u00e7\u0131klamas\u0131 laz\u0131m. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgeye bu insanlar\u0131 geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcp kendi evlerinde g\u00fcvenli bir \u015fekilde ya\u015famalar\u0131n\u0131 temin edecek g\u00fcc\u00fc vard\u0131r. Bu ancak h\u00fck\u00fcmetler eliyle yap\u0131lacak bir meseledir. H\u00fck\u00fcmetin bir an \u00f6nce program haz\u0131rlayarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f stratejisini olu\u015fturmas\u0131 laz\u0131m.\u201d [8]<\/p>\n

\u0130Y\u0130 Parti Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u00dcmit \u00d6zda\u011f, Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n orta ve uzun vadede T\u00fcrkiye\u2019nin milli, k\u00fclt\u00fcrel, politik ve jeopolitik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek derecede tehdit olu\u015fturdu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

\u00d6zda\u011f, Meclis\u2019te d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cResmi rakamlar\u0131 kabul eder ve 3.8 milyon Suriyeli oldu\u011funu varsayarsak bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan 20 ki\u015fiden birisi Suriyelidir. Halen T\u00fcrkiye’de ya\u015fayan 20 ki\u015fiden biri s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131d\u0131r. Bundan 20 sene sonra T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan e\u011fer Suriyeliler \u00fclkelerine d\u00f6nmez iseler, her 13 ki\u015fiden birisi Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 olacakt\u0131r. Bu 7.5 milyon Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131n\u0131n 2040 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye’de olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. \u015eu ana kadar \u00fclkemizin Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 para 38 milyar Dolar\u0131 bulmu\u015ftur. Suriyeliler i\u00e7imizde b\u00fcy\u00fcyen ayr\u0131 bir millet olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcreceklerdir. Bir s\u00fcre sonra Arap az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 talepleri y\u00fckselecek, Arap milliyet\u00e7ili\u011fine dayanan partiler ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. B\u00f6yle bir demografik istila ile T\u00fcrkiye\u2019de milli devletin ayakta kalmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. T\u00fcrkiye\u2019nin belirli kentlerinde Suriyeliler ya tam n\u00fcfus \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmi\u015f ya da n\u00fcfusun y\u00fczde 25-30\u2019luk dilimine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zda\u011f a\u00e7\u0131klamas\u0131nda; \u201cBayram vesilesiyle bir\u00e7ok Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131n\u0131n \u00fclkelerine gittiklerini ve T\u00fcrkiye’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Avrupa’ya giden Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar Suriye’ye tatil i\u00e7in gittikleri zaman tekrar gittikleri \u00fclkeye kabul edilmiyorlar, do\u011frusu da budur. E\u011fer bir \u00fclkeden sava\u015f i\u00e7in ka\u00e7\u0131yor ve tatil yapmaya o \u00fclkeye gidiyorsan\u0131z bunun anlam\u0131 o \u00fclkede kalma \u015fartlar\u0131n\u0131z\u0131n ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Biz \u0130Y\u0130 Parti olarak Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara T\u00fcrkiye’de vatanda\u015fl\u0131k de\u011fil, Suriye’de bir vatan verme fikrindeyiz. Suriye’ye bar\u0131\u015f\u0131n gelmesi i\u00e7in h\u0131zla \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine ve Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n da \u00fclkelerin d\u00f6nmeleri gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. Bunun ilk ad\u0131m\u0131 bayram i\u00e7in Suriye\u2019ye giden Suriyelilerin T\u00fcrkiye’ye d\u00f6n\u00fc\u015flerine izin verilmemesidir. Bayramla\u015fmaya giden Suriyeliler T\u00fcrkiye’ye geri al\u0131nmas\u0131n.” [9]<\/p>\n

Sonu\u00e7 yerine<\/strong><\/h2>\n

Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n getirdi\u011fi neredeyse b\u00fct\u00fcn y\u00fck T\u00fcrk devletinin ve T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n \u00fczerine y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, bu durum s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir de\u011fildir. Ayr\u0131ca \u00fclkelerinden ayr\u0131lan insanlar\u0131n vatanlar\u0131na d\u00f6n\u00fcp yeniden hayati d\u00fczenlerini kurmalar\u0131na olan ihtiya\u00e7lar\u0131, Suriye\u2019de n\u00fcfus yap\u0131s\u0131n\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n engellenmesi, ter\u00f6r ve her t\u00fcrl\u00fc ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k ve insan istismar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve de T\u00fcrk askerinin Suriye\u2019de risk alt\u0131nda olmas\u0131 ve \u00fclkemizdeki Suriyelilerin \u00fclkelerindeki m\u00fccadelede pek katk\u0131 verememelerine kar\u015f\u0131 artan toplumsal tepki dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Suriyelilere vatanda\u015fl\u0131k verilmesi y\u00f6n\u00fcndeki politikalar\u0131n, kamu kaynaklar\u0131yla ve STK\u2019larca sa\u011flanan bar\u0131nma ve beslenme imk\u00e2nlar\u0131na ra\u011fmen, neredeyse t\u00fcm \u015fehirlerde sokaklar\u0131 ve cami kap\u0131lar\u0131n\u0131 istila eden Suriyeli dilencilerin durumunun T\u00fcrk toplumunda yaratt\u0131\u011f\u0131 infial g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu gerek\u00e7eleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u00f6zellikle uluslararas\u0131 arenada sembolik ve medyatik bir etki ve izlenim vererek b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir kamuoyu olu\u015fturmak amac\u0131yla; BM’ye ba\u011fl\u0131 ve di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar ve STK\u2019lar, AB, ABD, Rusya, Arap Birli\u011fi, istihbarat kurulu\u015flar\u0131, g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015f ve ki\u015filer, \u00fclkelerin K\u0131z\u0131lay ve K\u0131z\u0131lha\u00e7 kurulu\u015flar\u0131, Suriye konusunda devrede olan \u00fclkelerin silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leri, Suriye devleti ve Suriyeli muhalif g\u00fc\u00e7lerin i\u015fbirli\u011fi ve iyi bir e\u015fg\u00fcd\u00fcmle; ba\u015fta \u00fclkemizden olmak \u00fczere, \u00dcrd\u00fcn ve L\u00fcbnan\u2019dan Suriye’ye do\u011fru g\u00f6\u00e7menlerden olu\u015fan insanlar\u0131n yurtlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015flerini ba\u015flatacak “B\u00fcy\u00fck Suriye (\u0130nsanl\u0131k) Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc” veya \u201cSuriyelilerin Yurduna Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u201d ad\u0131yla bir organizasyon yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etki yaratabilecektir.<\/p>\n

Bu alg\u0131 y\u00f6netimi ve organizasyon becerilebildi\u011fi takdirde; \u00fclkemizde Suriyeli g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 artan tepki ve \u00f6fke selinin \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6nmesi gibi tehlikeli durumlardan sak\u0131n\u0131labilecek ve \u00fclkemiz ekonomisine b\u00fcy\u00fck kara delik olu\u015fturan harcamalar \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131labilecektir.<\/p>\n

Bu kampanya ile g\u00f6\u00e7 edecek Suriyelilere \u00fclkelerine girdiklerinde Suriye devlet g\u00fc\u00e7lerinin, PKK-PYD ve di\u011fer silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin veya \u00fclkelerin m\u00fcdahale etmeleri neredeyse m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Olmas\u0131 durumunda uluslararas\u0131 camian\u0131n ve kurulu\u015flar\u0131n ve de b\u00f6lgede etkili devletlerin tepkisi ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 sert olabilecektir.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong>
\n1.http:\/\/dergipark.gov.tr\/tesamakademi\/issue\/12946\/156434
\n2. http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/turkiyedeki-suriyelilerin-beste-biri-istanbulda-40860181
\n3. http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/zeytinoglu-issizligin-sebebi-suriyeli-siginmac-40770394
\n4. https:\/\/www.researchgate.net\/profile\/Latife_Kabakli_Cimen\/publication\/326768809_TURK_VATANDASLARININ_SURIYELI_SIGINMACILARLA_ILGILI_GORUSLERI_KONYA_ILI_ORNEGI\/links\/5b629c7fa6fdccf0b206db44\/TUeRK-VATANDASLARININ-SURIYELI-SIGINMACILARLA-ILGILI-GOeRUeSLERI-KONYA-ILI-OeRNEGI.pdf
\n5. http:\/\/sahipkiran.org\/2017\/05\/07\/multeciler-ve-ab\/
\n6. http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/abden-turkiyedeki-siginmacilara-egitim-yardimi-40908066
\n7. http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/yerel-haberler\/sanliurfa\/suriyeli-siginmacilar-icin-hukuk-klinigi-acil-40967209
\n8. http:\/\/turksam.org\/suriyeliler-konusunda-turkiye-acilen-geri-donus-stratejisi-olusturmali
\n9. http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/ozdag-bayramlasmaya-giden-suriyeliler-turkiye-40945168<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Suriye politikas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye ekonomisine, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015fant\u0131s\u0131na olumsuz etkileri kadar s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da olumsuzluklar\u0131 vard\u0131r. Hem Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar hem de T\u00fcrkiye i\u00e7in en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n g\u00fcvenle \u00fclkelerine d\u00f6nmesidir.<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":6468,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,67,69],"tags":[],"coauthors":[23],"class_list":["post-6443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler","category-yakin-cografya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6443\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6443"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}