{"id":6518,"date":"2019-03-27T19:30:00","date_gmt":"2019-03-27T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=6518&preview=true&preview_id=6518"},"modified":"2019-03-27T09:44:39","modified_gmt":"2019-03-27T06:44:39","slug":"cikis-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cikis-yolu\/","title":{"rendered":"\u00c7\u0131k\u0131\u015f yolu \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnceler; 2020\u2019lere do\u011fru T\u00fcrkiye i\u00e7in"},"content":{"rendered":"
\"\u0130yi

\u0130yi T\u00fcrkiye’ye nas\u0131l ula\u015f\u0131l\u0131r?<\/p><\/div>\n

\u00c7\u0131k\u0131\u015f yolu i\u00e7in fikirler c\u00fcretk\u00e2r d\u00fczeyde olmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/h2>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin genel gidi\u015fat\u0131n\u0131n iyi olmad\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk Milletinin \u00e7\u0131kar\u0131na y\u00f6netilmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yak\u0131nmalar\u0131 \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelerde hep duyar\u0131z. \u0130nsan\u0131m\u0131z\u0131n ele\u015ftiri ve yak\u0131nmalar\u0131 basit ve da\u011f\u0131n\u0131k ifadelerin \u00f6tesine ge\u00e7ip, olgunla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f re\u00e7etesine do\u011fru evrilememektedir. A\u015fa\u011f\u0131da bu konuda bir nevi zihin egzersizi say\u0131labilecek bir denemeye ba\u015flan\u0131yor. Serbest d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ve zihin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne almak i\u00e7in zaman zaman fikirlerin c\u00fcretk\u00e2r d\u00fczeyde \u00f6r\u00fclmesinden \u00e7ekinilmemi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 nereye gidiyor?<\/strong><\/h2>\n

\u0130lk olarak, T\u00fcrkiye iyiye mi gidiyor sorusuna cevap aramal\u0131y\u0131z. 2018 sonunda 2007’deki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe geriledi\u011fi, d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda 17.’likten 18.’cili\u011fe d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc; e\u011fitim alan\u0131nda \u00fcniversiteler, gen\u00e7ler, halk\u0131n ortalama zek\u00e2 seviyesi, kentle\u015fmenin kalitesi, sanayile\u015fmede al\u0131nan yol, teknoloji \u00fcretimi ve yenilikler, sosyal k\u00fclt\u00fcrel alan ve sair bir tak\u0131m g\u00f6stergelerde de durumun pek iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131p, buna kar\u015f\u0131n daha iyi y\u00f6netilen baz\u0131 \u00fclkelerin gelecekte d\u00fcnyan\u0131n etkin g\u00fc\u00e7leri aras\u0131na girmek i\u00e7in s\u0131yr\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 teslim etmeliyiz. Ayr\u0131ca i\u00e7eride ulusal kimli\u011fine ve birli\u011fine y\u00f6nelen, d\u0131\u015far\u0131da s\u0131n\u0131rlar\u0131nda olup biten geli\u015fmeler de i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fildir. Bunun yan\u0131nda; karaya kilitli co\u011frafyaya s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f T\u00fcrkistan\u2019\u0131n, y\u00fckselen \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda toparlan\u0131p b\u00fct\u00fcnle\u015ferek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilir bir kuvvete ula\u015fmak i\u00e7in, saate kar\u015f\u0131 yar\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131 gerekirken; ne tam durumunun bilincinde ne de inisiyatif \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde olarak kaderini bekler bir halde bulundu\u011funu da g\u00f6rmeliyiz. Sovyetlerin da\u011f\u0131lmas\u0131yla kazan\u0131lan \u201cde facto<\/em>\u201d bir f\u0131rsat, heder edilecek ve Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler sadece biraz sonra tekrar edilebilecek gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. D\u00fcnyada h\u00e2lihaz\u0131rda bizi \u00f6tekileyen Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerin g\u00f6receli olarak a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 azal\u0131rken, ba\u015fka \u00fclkelerin potansiyel ba\u015fat \u00fclkeler konumuna yakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp, T\u00fcrkiye\u2019nin yeterli \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yakalayamayaca\u011f\u0131n\u0131, bask\u0131 yedi\u011fi Sovyetler-Rusya ile Bat\u0131 bloklar\u0131n\u0131n engellemelerinden kurtulamadan g\u00fc\u00e7 de\u011fi\u015fiminin sonu\u00e7lar\u0131na maruz kalaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmek ger\u00e7ek\u00e7i olacakt\u0131r. Bu konuda bat\u0131n\u0131n ve Ruslar\u0131n, T\u00fcrkler hakk\u0131ndaki tarihsel kompleksleri ile hesaps\u0131z, abart\u0131l\u0131 ihtiyat ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 tedavi etmek \u00e7ok zor bir s\u00fcre\u00e7 olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde durmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130yi T\u00fcrkiye’yi hayal edelim<\/strong><\/h2>\n

\u0130lk a\u015famada durumunu be\u011fenmedi\u011fimiz T\u00fcrkiye\u2019nin arzu edilen, d\u00fczeltilmi\u015f, ilerlemi\u015f, g\u00fc\u00e7lenmi\u015f, mill\u00ee \u00e7\u0131karlar\u0131na y\u00f6nelmi\u015f bir T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in ne yapmal\u0131 sorusuna; d\u00fczeltilmi\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin nas\u0131l bir \u015fey olmas\u0131 gerekti\u011fini tahayy\u00fcl etmekle ba\u015flayabiliriz. Anlat\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu istenilen T\u00fcrkiye\u2019ye \u201c\u0130yi T\u00fcrkiye\u201d diyelim.<\/p>\n

\u0130yi T\u00fcrkiye, \u00f6nemli projelerini ba\u015far\u0131yla tamamlam\u0131\u015ft\u0131r; art\u0131k onun kurumlar\u0131 etkilidir ve \u00e7o\u011fu alanda performanslar\u0131 y\u00fcksektir. Bunlar\u0131n sonucu olarak \u00fclkenin kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 hayli boy atm\u0131\u015f, insanlar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve mutlu, ama\u00e7l\u0131; k\u00fclt\u00fcr\u00fc y\u00fckselmi\u015f ve itibar\u0131 artm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n etkili g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda yerini alm\u0131\u015f, menfaatleri \u00e7i\u011fnenen de\u011fil fakat daha \u00e7ok etkileyen bir konumdad\u0131r. Bunu daha a\u00e7arsak M\u00fcsl\u00fcman,\u00a0 T\u00fcrk ve yak\u0131n\u0131 halklar\u0131n \u015fimdiki \u201cBat\u0131\u201d gibi bir konuma do\u011fru y\u00fckseltilebildi\u011fi, kentlerinin g\u00fczel, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr biriktirmi\u015f, sanayisinin en ileri \u00fcr\u00fcnleri imal etti\u011fi, tasar\u0131m, sanal ve yenilik\u00e7i hizmetlerde d\u00fcnyada \u00f6nde giden, hukuk\u00ee ve i\u00e7tima\u00ee hayat\u0131n \u00e7ok medeni seviyede akt\u0131\u011f\u0131, \u00fcniversitelerinin d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda en \u00f6nde; gen\u00e7lerinin zek\u00e2, sanat ve spor skorlar\u0131n\u0131n da \u00f6nlerde, edebiyat ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretiminde de verimli bir \u00fclke ve tabi ki g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusuyla halk\u0131na ve dostlar\u0131na emniyet hissi yaratan ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131 yapabilen bir konumda.<\/p>\n

\u0130yi y\u00f6netilen T\u00fcrkiye: Milliyet\u00e7i T\u00fcrkiye<\/strong><\/h2>\n

Projelerini ba\u015farm\u0131\u015f ve kurumlar\u0131 performanslar\u0131n\u0131n zirvesinde seyreden bir T\u00fcrkiye, uygulay\u0131c\u0131 kurumlar\u0131na iyi y\u00f6neticiler getirebilmi\u015f; ve organizasyon ve y\u00f6netim kalitesini hayli y\u00fckseltmi\u015f bir \u00fclke demektir. \u00d6nemli projeleri ba\u015farmak ve kurumlar\u0131n seviyelerini y\u00fckseltmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc kaynak, imk\u00e2n ve f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 do\u011fru de\u011ferlendiren, mill\u00ee istikamette merkez\u00ee stratejik ak\u0131lla y\u00f6netilebilen bir \u00fclke olmak gereklidir. Buna da k\u0131saca \u201c\u0130yi Y\u00f6netilen T\u00fcrkiye\u201d diyelim.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019yi mill\u00ee ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6netip \u201c\u0130yi T\u00fcrkiye\u201d\u2019ye ta\u015f\u0131yacak insanlar\u0131n mill\u00ee istikametli ya da milliyet\u00e7i d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc insanlar olmas\u0131 gerekti\u011fini ve bunlar\u0131n da g\u00f6rev ba\u015f\u0131na gelmelerinin bir mill\u00ee siyas\u00ee \u00e7izginin iktidar\u0131 sonucu ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Ancak unutulmamal\u0131d\u0131r ki milliyet\u00e7i bir siyasi y\u00f6netimin T\u00fcrkiye\u2019yi \u201c\u0130yi T\u00fcrkiye\u201d\u2019ye ta\u015f\u0131yabilmek i\u00e7in di\u011fer ba\u015fka \u015feylerin yan\u0131nda mutlaka iyi y\u00f6netimi sa\u011flayabilecek kapasitede olmas\u0131 gerekmektedir. Bunu ba\u015faracak \u015fekilde ayarlar\u0131 yap\u0131lamayan bir mill\u00ee siyaset f\u0131rkas\u0131n\u0131n iktidara ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in halk\u0131 seferber etmek ve gayret ve imk\u00e2nlar\u0131 onlar\u0131n yoluna d\u00f6kmek beyh\u00fbde bir \u00e7abadan \u00f6teye gidemez.<\/p>\n

Bir an i\u00e7in yukar\u0131daki son noktan\u0131n da a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, iktidar olu\u015fturulabildi\u011fi takdirde \u201ciyi y\u00f6netim\u201d\u2019in yerine getirilebilece\u011fini varsayarak egzersizimizi iktidar\u0131n nas\u0131l olu\u015fturulaca\u011f\u0131na getirelim.<\/p>\n

K\u0131sa Vadede \u0130ktidara Gelmek<\/strong><\/h2>\n

Belirli bir halk kitlesinden iktidar \u00e7\u0131kartmak, bizi antropoloji ve sosyoloji sahas\u0131 ile toplum m\u00fchendisli\u011fi egzersizlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Kitleyi alt kesimler itibariyle siy\u00e2s\u00ee tercihleri bak\u0131m\u0131ndan tan\u0131mlama ve terazide iktidar kar\u015f\u0131s\u0131 kefeye koyarak tartma i\u015flemi demokratik yollarla iktidar \u00e7\u0131karma hesab\u0131 yapmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n siy\u00e2s\u00ee davran\u0131\u015flar\u0131; de\u011ferleri, kimlik alg\u0131lar\u0131, menfaatleri, \u00f6zenti ve hayranl\u0131klar\u0131, mevcut iktidar hakk\u0131ndaki \u00fclkeyi y\u00f6netme performans\u0131 ve hizmet \u00fcretimi kalite alg\u0131s\u0131, muhalefetin alternatif olu\u015fturma alg\u0131s\u0131, toplumumuzun i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi sosyal psikolojik ve ekonomik konjonkt\u00fcr \u015fartlar\u0131n\u0131n ve se\u00e7imlerin uygulanma ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve sair unsurlar\u0131n bile\u015fik etkisini ta\u015f\u0131r. Burada medyay\u0131 kullanabilme imk\u00e2n\u0131n\u0131n etkisini de ifade edebilmek i\u00e7in \u00f6rne\u011fin y\u00f6netme performans\u0131 ya da hizmet \u00fcretme kalitesi ifadelerinin yerine performans alg\u0131s\u0131 ve hizmet kalitesi alg\u0131s\u0131 ifadeleri tercih edilmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rlerin detayl\u0131 hesaplanm\u0131\u015f etkileri b\u00fcy\u00fck bir ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektirece\u011finden biz bir d\u00fc\u015f\u00fcnce egzersizi mahiyetindeki bu makalemizde basite indirgenmi\u015f sembolik tan\u0131mlamalar ile herhangi bir \u00f6l\u00e7\u00fcme dayanmayan takribi ifadeleri kullanaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

\u0130ktidara rey verenlerin se\u00e7im davran\u0131\u015flar\u0131<\/strong><\/h2>\n

\u015eimdi terazimizi kural\u0131m. Birinci kefe iktidara rey verenlerin se\u00e7im davran\u0131\u015flar\u0131 olsun:<\/p>\n

    \n
  • Yard\u0131m alanlar,<\/li>\n
  • G\u00fc\u00e7l\u00fc, b\u00fcy\u00fck, ba\u015far\u0131l\u0131 ve muhalefete g\u00f6re alternatifsiz imaj\u0131,<\/li>\n
  • Din\u00ee kimlik ve duygular, muhafazak\u00e2rl\u0131k, \u00f6zelde \u201c\u0130mam Hatiplilik\u201d kimli\u011fi,<\/li>\n
  • Uyar\u0131lm\u0131\u015f alt kimlikler ve T\u00fcrk kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ile Bat\u0131 ile uzla\u015fmay\u0131 i\u00e7ine sindirebilen Siy\u00e2s\u00ee \u0130sl\u00e2mc\u0131 elit,<\/li>\n
  • \u0130ktidar destek\u00e7isi milliyet\u00e7i imajl\u0131 partinin parti i\u00e7 siyasetine big\u00e2ne ve milliyet\u00e7i siy\u00e2s\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncede derinlik yerine yaln\u0131zca do\u011fal refleks g\u00f6sterenler ile bu parti organlar\u0131nda yer alanlar,<\/li>\n
  • Di\u011fer<\/li>\n<\/ul>\n

    \u0130ktidara rey vermeyenlerin se\u00e7im davran\u0131\u015flar\u0131<\/strong><\/h2>\n

    Kar\u015f\u0131 kefeye gelince:<\/p>\n

      \n
    • Sol d\u00fc\u015f\u00fcnceli, CHP\u2019li;<\/li>\n
    • Moderniteye \u00e7ok \u00f6zenen ve gelene\u011fe tepkili olanlar, a\u015f\u0131r\u0131 \u201cdin\u00ee<\/em>\u201d g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden rahats\u0131zl\u0131k hissedenler;<\/li>\n
    • Milliyet\u00e7iler,<\/li>\n
    • Bir dindar kesim (din\u00ee, rit\u00fceller ve kimlikten ziyade de\u011ferler ve felsefesiyle alg\u0131layanlar<\/em>);<\/li>\n
    • Belirli bir ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 \u00e7izgi ile ona stratejik nedenlerle ve ba\u015fka etnik duygularla destek olanlar;<\/li>\n
    • Di\u011fer.<\/li>\n<\/ul>\n

      Bu iki kefeden birincisi a\u011f\u0131r bas\u0131yorsa olu\u015facak muhtemel de\u011fi\u015fikli\u011fi zaman i\u00e7inde meydana gelecek<\/p>\n

      1) Sosyo psikolojik ve ekonomik konjonkt\u00fcrel etkilerin katk\u0131s\u0131na,<\/p>\n

      2) \u0130ktidar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n art\u0131 ve eksi katk\u0131lar\u0131na,<\/p>\n

      3) Misyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile halk\u0131n de\u011ferler kompozisyonunda olu\u015fturulabilecek de\u011fi\u015fikliklere ba\u011flayabiliriz.<\/p>\n

      Muhalefet kefesi iktidar olmak istiyorsa<\/strong><\/h2>\n

      Muhalefet, \u00f6zelimizde milliyet\u00e7i kesim, e\u011fer zaman i\u00e7inde 1. maddede zikredilen etkilerin; s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131ndaki olaylar, g\u00f6\u00e7menler, d\u00fcnyada meydana gelen olaylar, ekonomideki krize benzer haller vb.nin kendisine iktidar getirmesini bekliyorsa kendisi de halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnde iktidar alternatifi olarak g\u00f6z\u00fckebilmelidir. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye, 2008-2009 krizinin en fazla etkiledi\u011fi \u00fclkelerden biri olduysa da bu durum muhalefete yaramam\u0131\u015ft\u0131r. Neden olarak, krizin tesirleri canl\u0131 iken se\u00e7im olmamas\u0131 ve krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in \u00f6nce ABD ard\u0131ndan AB\u2019nin parasal geni\u015flemesinin T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7ok iyi gelmesini g\u00f6sterebiliriz.\u00a0 Ayr\u0131ca, bazen bu t\u00fcr durumlarda halk, y\u00f6netimden rahats\u0131z olsa da \u201cDere ge\u00e7erken at de\u011fi\u015ftirilmez.\u201d mis\u00e2li riskli ortamlarda de\u011fi\u015fiklikten korkmaktad\u0131r.<\/p>\n

      Muhalefet, \u00f6zelimizde milliyet\u00e7i kesim, e\u011fer iktidar yorgunlu\u011funun, b\u0131kk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, yanl\u0131\u015f, haks\u0131z ve ba\u015far\u0131s\u0131z y\u00f6netim uygulamalar\u0131n\u0131n kendisine iktidar getirebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa ki \u00fclke \u00f6zelimizde y\u00f6netimde yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015fl\u0131klar i\u00e7in bunun yeterli \u00f6rne\u011fi vard\u0131r ve b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fiklik m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. 2001 krizinde se\u00e7men b\u00fct\u00fcn partileri cezaland\u0131rm\u0131\u015f ve parlamentoda bile olmayan, yeni ba\u015flayan bir inisiyatife f\u0131rsat vermi\u015ftir. Bizce bunun olabilmesinin gerek \u015fart\u0131 yine de yeni akt\u00f6r\u00fcn kritik bir \u00e7ekirdek b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip imaj\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Muhalefet, \u00f6zelimizde milliyet\u00e7i kesim, yapaca\u011f\u0131 e\u011fitim ve misyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile (3) halk\u0131n e\u011filim ve de\u011ferler kompozisyonunu kendi lehine de\u011fi\u015ftirerek iktidara gelmek istiyorsa; bu durumda kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n iktidar\u0131nkinden daha etkin oldu\u011fundan emin olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer iktidar\u0131n etkilerini ge\u00e7ebilece\u011fini umuyorsa m\u00fccadelesini zamana yayabilir. Yok e\u011fer, onlar bir ad\u0131m mesafe al\u0131rken iktidar imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 elinde bulunduranlar (medya g\u00fcc\u00fc, parasal imkanlar, kendi misyon guruplar\u0131, g\u00f6\u00e7men karar\u0131 vs.) ayn\u0131 zaman\u0131 kullanarak dengeleri daha fazla aksi istikamette etkileyebileceklerse teraziyi, bir an evvel, daha k\u0131sa s\u00fcreli inisiyatiflerle ve siy\u00e2s\u00ee davran\u0131\u015f kategorilerinin de\u011fi\u015fik kombinasyonlar\u0131n\u0131 kullanarak etkilemeye \u00e7al\u0131\u015fmak gerekmektedir.<\/p>\n

      Terazinin kefelerindeki malzemeler itibariyle de\u011ferlendirmelerde bulunal\u0131m<\/strong><\/h2>\n

      Baz\u0131 ifadelere g\u00f6re \u00fclkede \u00f6nemli bir kesim yard\u0131m almaktad\u0131r. \u0130ktidar sosyal yard\u0131mlar\u0131 kullanarak yar\u0131\u015fa yakla\u015f\u0131k %10 daha \u00f6nde ba\u015flamaktad\u0131r. Benzer bir para kayna\u011f\u0131 muhalefette olamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re iktidara gelmeden bu konuda yap\u0131labilecek bir \u015fey yoktur.<\/p>\n

      AP neden ba\u015far\u0131l\u0131 oldu?<\/strong><\/h2>\n

      Eskiden MSP ve MHP gibi fikir ve ideoloji partilerinin yan\u0131nda onlardan \u00e7ok daha fazla rey alan bir Adalet Partisi vard\u0131. Bu parti, fikir ve ideoloji konular\u0131nda di\u011fer iki partiye g\u00f6re daha y\u00fczeyde; ama halk\u0131n kimli\u011fine daha yak\u0131n idi. Lideri di\u011fer iki partinin liderleri kadar cazibeliydi ve onlara k\u0131yasla daha b\u00fcy\u00fck g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu. Basit ama bilinen, denenmi\u015f ve ba\u015far\u0131l\u0131 iktis\u00e2d\u00ee uygulamalar\u0131 temsil ediyordu. \u015eehirle\u015fmenin etkisine paralel olarak Demirel\u2019den sonra modern g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc kad\u0131n olarak Tansu \u00c7iller de \u015fans yakalayabilmi\u015f idi. Bug\u00fcn k\u0131smen bu alandaki potansiyeli de de\u011ferlendirmek \u00fczere \u0130Y\u0130 Parti kurulmu\u015ftur. Ancak, bize g\u00f6re, siyasi arenan\u0131n ba\u015fat akt\u00f6rlerinin, rekabet sahas\u0131n\u0131 ve s\u00fcrecini monopolc\u00fc g\u00fc\u00e7lerini kullan\u0131p \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 kontrol etmesiyle, yeterince \u015fans bulamam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, herhangi bir derinlemesine fikr\u00ee e\u011filim g\u00f6stermeyip, toplumun ortalama de\u011ferleriyle bar\u0131\u015f\u0131k, yaln\u0131zca alternatifsizlik nedeniyle iktidar portf\u00f6y\u00fcnde kalan bir halk kesiminin; iktidara y\u00f6nelik sanal ba\u015far\u0131 imaj\u0131n\u0131n eskimesi, modern ve meden\u00ee seviyelere uymayan haller ile kimlik ve milliyet sahas\u0131nda toplumun ortalama de\u011ferleri kar\u015f\u0131s\u0131nda baz\u0131 yerde dar kesim imaj\u0131ndan s\u0131k\u0131lmas\u0131yla baz\u0131 yerde de ayk\u0131r\u0131l\u0131klar nedeniyle bir kum saati etkisinin ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini varsaymak ger\u00e7ek\u00e7i olabilir. Ancak alternatifin de modern ve i\u015f yapabilme kabiliyetine sahip ve b\u00fcy\u00fck yap\u0131 imaj\u0131n\u0131 yaratabilmesi gereklidir.<\/p>\n

      Milliyet\u00e7i oylar\u0131n organize edilmesi<\/strong><\/h2>\n

      \u0130ktidar destek\u00e7isi olan milliyet\u00e7i adl\u0131 parti ile muhalefette ayn\u0131 siyasi kesime hitap eden parti aras\u0131nda ak\u0131m sa\u011flamak d\u00fc\u015f\u00fcncesi bizce hala ger\u00e7ek\u00e7idir. Nas\u0131l ki geleneksel Refah Partisi oylar\u0131n\u0131n iz bedeli mukabili %1-1,5\u2019luk bir k\u0131sm\u0131 burada kal\u0131p b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 iktidar partisinde yer al\u0131yorsa benzer bir olgu \u00f6zel \u015fartlar nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kamam\u0131\u015ft\u0131r. Bizce bu \u00f6zel \u015fartlar muhalefetteki milliyet\u00e7i partinin solcu bir parti ile ayn\u0131 pakette kalmaya mahk\u00fbm olmas\u0131 ile bu orta\u011f\u0131n kimi yerde b\u00f6l\u00fcc\u00fc parti ile dirsek temasl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi; buna kar\u015f\u0131l\u0131k iktidar kefesindeki milliyet\u00e7i adl\u0131 partinin de beka meselesine sahip \u00e7\u0131k\u0131yor imaj\u0131d\u0131r. Gelecekteki \u015fartlar ayn\u0131 cendereyi haz\u0131rlamazsa ve milliyet\u00e7i rol \u00e7alma imaj\u0131 a\u015f\u0131labilirse bu ak\u0131m\u0131n olu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak \u00fclkenin d\u0131\u015f politik \u015fartlar\u0131 mill\u00ee reflekse paralellik g\u00f6sterebildi\u011fi s\u00fcrece iktidara \u015fans tan\u0131yacak g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

      Muhalefet i\u00e7in olu\u015fturulacak yeni bir dini yak\u0131nl\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ml\u0131 \u00e7izgi<\/strong><\/h2>\n

      \u0130mk\u00e2n d\u00e2hilindeki son se\u00e7enek, muhalefet i\u00e7in olu\u015fturulacak yeni bir dini yak\u0131nl\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ml\u0131 \u00e7izgidir. Bize g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019deki \u0130sl\u00e2mc\u0131 \u00e7izgi, din\u00ee m\u00fcktesebat\u0131n \u00e7ok da ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde etnik\u00e7i refleksler ve sosyolojik m\u00e2n\u00e2da millet kar\u015f\u0131t\u0131 izler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yine \u0130sl\u00e2miyet men\u015fei itibariyle bilim, demokrasi ve laiklik kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ermedi\u011fi halde, Osmanl\u0131 d\u00f6neminin ikinci yar\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fclen gerileme y\u00fcz\u00fcnden ve moderniteyle tan\u0131\u015fma d\u00f6nemlerinde do\u011fru bilimsel iz\u00e2ha oturtulamayan re\u00e7etelerin de katk\u0131s\u0131yla, bu milleti gereksiz bir patinaja sokan fikirler ve yanl\u0131\u015f uygulamalar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bizce b\u00fct\u00fcn bu yanl\u0131\u015flar\u0131n girdab\u0131na d\u00fc\u015fmeyen, akl\u0131selimi temsil eden; \u00f6rne\u011fin dinin toplumdaki stat\u00fcs\u00fcn\u00fc Bat\u0131daki Kilisenin stat\u00fcs\u00fcne e\u015fde\u011fer tutan, dinin esasta i\u00e7ermedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde gereksiz dini arg\u00fcmanlardan ar\u0131nm\u0131\u015f;\u00a0 hak edilmeyen din kar\u015f\u0131t\u0131 yapt\u0131r\u0131mlara da \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flayan T\u00fcrklerin bir muhafazak\u00e2r siyasi \u00e7izgisi; bu potansiyelin yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131karlar i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecek yeg\u00e2ne yoldur. Di\u011fer taraftan, baz\u0131 Bat\u0131c\u0131 kesimlerin din kar\u015f\u0131t\u0131, k\u00f6r g\u00f6z\u00fcne kar\u015f\u0131 propagandac\u0131 ve hoyrat ayr\u0131mc\u0131 uygulamalar\u0131 i\u00e7erebilen siyasi ge\u00e7mi\u015fleri de bu din\u00ee siyas\u00ee \u00e7izginin varl\u0131k nedeni olmu\u015ftur. Taban\u0131 ortalama T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n dindar\u0131 iken, eliti ile muhtelif \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131lar\u0131n\u0131n ve siyaset mekanizmalar\u0131n\u0131n y\u00f6neticileri, \u00f6zel kesimler haline gelen bu \u00e7izginin gereksiz yanl\u0131\u015f yorumlara sapt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ve bu \u00f6zel kesimlerin daimi kontrol\u00fcne al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek dini ve mill\u00ee bir gerekliliktir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde din alan\u0131nda yeniden ayd\u0131nlanmac\u0131 bir yap\u0131 zaten ihtiya\u00e7t\u0131r. Ancak buradaki b\u00fcy\u00fck zorluk bunun nas\u0131l yap\u0131labilece\u011fi ile dini siyasete yakla\u015ft\u0131rman\u0131n, daha iyi \u015fekilde yapmak niyetiyle bile olsa, yanl\u0131\u015f olup olmayaca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Din\u00ee yak\u0131nl\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ml\u0131 alternatif \u00e7izginin, dindar olmas\u0131na dindar\u0131z da bu dinin ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferler k\u0131sm\u0131 da vard\u0131 diyenler ile dine olan koyu sempatileriyle, T\u00fcrk milleti kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmaktan mustarip insanlara yanl\u0131\u015f temsilden kurtulma imkan\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

      Terazideki son \u00e7izgi olan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k<\/strong><\/h2>\n

      Terazideki son \u00e7izgi olan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ise milletin genelinin hayr\u0131na olabilecek bir siyasi mim\u00e2r\u00eede hay\u0131rhah bir yer alabilmesi, g\u00fcvenilebilir ve hesaplanabilir bir husus olmay\u0131p, olsa olsa konjonkt\u00fcrel bir siyasi duru\u015f tesad\u00fcf\u00fc olabilir. Esasen bu kesim, iktidara gelinmesi halinde mill\u00ee bir milletle\u015fme siyaseti \u00e7er\u00e7evesinde, b\u00fct\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 entegrasyonu i\u00e7in, tedavi edilmesi gereken bir alan\u0131 te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n

      Bu terazinin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kefelerinde resmedilen hayali siyasi \u00e7izgi demetleri ve iktidar ile muhalefet kefeleri aras\u0131nda tasar\u0131mlanan olas\u0131 ak\u0131m se\u00e7enekleri modeli \u00e7er\u00e7evesinde, muhalefet kefesinin a\u011f\u0131r basmas\u0131 sa\u011flanabildi\u011fi takdirde bile i\u015f bitmemektedir. Bu defa da birbirine benzemez bu kesimlerin ortak tav\u0131r sergileyebilmeleri i\u00e7in uzla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 ve koordine edilmeleri gerekecektir. Uzla\u015fma s\u00fcre\u00e7leri bir\u00e7ok kez \u201ckendin olam\u0131yorsan ikinci tercihine raz\u0131 olmak<\/em>\u201d unsurunu i\u00e7erecektir; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde belediye se\u00e7imlerinde ve ba\u015fkanl\u0131k adayl\u0131klar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi. Esasen burada statik bir resme g\u00f6re yap\u0131lan bu sim\u00fclasyonlar\u0131n bir de dinamik yani zaman i\u00e7inde farkl\u0131 partilerin farkl\u0131 yerlerde durmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kacak varyasyonlar\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin MHP\u2019nin ya da Devlet Bah\u00e7elinin yerinin de\u011fi\u015fmesiyle, HDP\u2019nin yerinin de\u011fi\u015fmesi gibi.<\/p>\n

      Parada hafif ama toplumsal etkide a\u011f\u0131r i\u015fler<\/strong><\/h2>\n

      Biz d\u00fc\u015f\u00fcnce egzersizimizi terazi hesab\u0131n\u0131 bir tarafa b\u0131rakarak k\u0131sa vadede iktidar\u0131n gelmemesi durumunda ne yap\u0131yor olmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek devam ettirelim. H\u00fck\u00fcmet olmadan yapmam\u0131z gereken i\u015fler, elbette parada hafif ama toplumsal etkide a\u011f\u0131r i\u015fler olmal\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr faaliyetler, bir yandan toplumu fikir ve k\u00fclt\u00fcr olarak iyi gelece\u011fe haz\u0131rlamak kapsam\u0131nda mill\u00ee hedeflere y\u00f6neltirken, bir taraftan da m\u00fcstakbel siyasi iktidara zemin haz\u0131rlayan faaliyetler olacakt\u0131r. \u0130ktidar d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lacak i\u015fleri fikir ak\u0131mlar\u0131, kimlik, k\u00fclt\u00fcr, sivil toplum ve kalk\u0131nma d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olarak g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

      Bunu gelecek yaz\u0131da ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      T\u00fcrkiye\u2019nin genel gidi\u015fat\u0131n\u0131n iyi olmad\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrk Milletinin \u00e7\u0131kar\u0131na y\u00f6netilmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yak\u0131n\u0131lsa da insan\u0131m\u0131z\u0131n ele\u015ftiri ve yak\u0131nmalar\u0131 basit ve da\u011f\u0131n\u0131k ifadelerin \u00f6tesine ge\u00e7ip, olgunla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f re\u00e7eteye ba\u011flanam\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":60,"featured_media":6574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,67],"tags":[732,735,187],"coauthors":[206],"class_list":["post-6518","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-tehditler","tag-iktidar","tag-muhalefet","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/60"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6518"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6518\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6518"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}