{"id":7000,"date":"2019-04-27T19:30:00","date_gmt":"2019-04-27T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=7000&#038;preview=true&#038;preview_id=7000"},"modified":"2019-04-27T14:45:08","modified_gmt":"2019-04-27T11:45:08","slug":"tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/","title":{"rendered":"Tehcirin ba\u015flat\u0131l\u0131p sonland\u0131r\u0131lmas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-7103 size-full alignleft\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tehcir-kanunu-orjinal.jpg\" alt=\"\" width=\"475\" height=\"661\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tehcir-kanunu-orjinal.jpg 475w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tehcir-kanunu-orjinal-108x150.jpg 108w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tehcir-kanunu-orjinal-216x300.jpg 216w\" sizes=\"(max-width: 475px) 100vw, 475px\" \/><\/p>\n<h2 style=\"text-align: left;\"><strong>Tehciri ba\u015flat\u0131rken<\/strong><\/h2>\n<p>Tehcire tabi tutulan kimselerin imhas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131, sevkiyat esnas\u0131nda emniyetlerinin sa\u011flanmas\u0131 ve ia\u015felerine ait her t\u00fcrl\u00fc tedbirin -muhacirin tahsisat\u0131ndan sarfiyat yap\u0131larak- al\u0131nmas\u0131,<\/p>\n<p>Tehcirin gayesinin h\u00fck\u00fcmet aleyhine faaliyetlerde bulunmalar\u0131n\u0131 engellemeye ve bir Ermenistan H\u00fck\u00fcmeti te\u015fkili hakk\u0131ndaki hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmelerine mani olmaya matuf oldu\u011fu,<\/p>\n<p>Yerlerinde kalan Ermenilerin bundan sonra yerlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmayaca\u011f\u0131, asker aileleriyle ihtiya\u00e7 nispetinde sanatk\u00e2r, Protestan ve Katolik Ermenilerin sevk edilmeyece\u011fi,<\/p>\n<p>Ermeni kafilelerine sald\u0131r\u0131da bulunanlar veya bunlara \u00f6nayak olan jandarma ve memurlar hakk\u0131nda \u015fiddetli kanun\u00ee tedbir al\u0131naca\u011f\u0131 ve bu gibiler derhal azil edilerek Divan-\u0131 Harbe teslim edilece\u011fi; bu gibi olaylar\u0131n tekrar\u0131ndan vil\u00e2yet ve sancaklar\u0131n sorumlu tutulaca\u011f\u0131 hususlar\u0131 yetkililer taraf\u0131ndan ilgililere s\u0131kl\u0131kla hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sk\u00e2na tabi tutulanlar, istedikleri hayvanlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na alabiliyor, e\u015fyalar\u0131n\u0131 ka\u011fn\u0131larla ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Kendi ka\u011fn\u0131s\u0131 olmayana devlet bu seyahat i\u00e7in s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc ile bir ka\u011fn\u0131 veriyordu. \u0130steyenlerin k\u0131ymetli e\u015fyalar\u0131 denk i\u00e7inde depo olarak kullan\u0131lan kiliselerde, kilit alt\u0131na al\u0131n\u0131yordu. Sahipleri geri d\u00f6nd\u00fcklerinde emanetlerini alabilirlerdi. Esas jandarmalar cephede sava\u015fta oldu\u011fundan imk\u00e2nlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde olu\u015fturulan jandarmalar\u0131n korumas\u0131nda birka\u00e7 y\u00fcz ki\u015filik gruplar halinde Haziran sonlar\u0131ndan itibaren yollanmaya ba\u015fland\u0131lar.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 y\u00f6netimi tehcir s\u0131ras\u0131nda ve daha sonras\u0131nda hem kendi imkanlar\u0131n\u0131 seferber etti hem de Amerikan ve di\u011fer Hristiyan kurulu\u015flarca yap\u0131lan yard\u0131mlara kolayl\u0131klar sa\u011flad\u0131. Ermeni kafileleri, isk\u00e2n sahalar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere yol kav\u015faklar\u0131 \u00fczerinde belirli merkezlerde topland\u0131. Buralarda kamplar ve dinlenme istasyonlar\u0131 olu\u015fturuldu; f\u0131r\u0131nlar, ambarlar, a\u015fevleri, hastane ve yetimhaneler kuruldu.<\/p>\n<p>Kafilelerin, muhtemel zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fmamalar\u0131, emniyet ve muhafazalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in uygun ve yak\u0131n g\u00fczerg\u00e2hlardan nakilleri pl\u00e2nland\u0131. Nitekim Musul&#8217;a Kayseri&#8217;den ve Samsun&#8217;dan g\u00f6nderilenler Malatya \u00fczerinden; Sivas, Mamuret\u00fclaziz, Erzurum ve havalisinden g\u00f6nderilenler ise Diyarbak\u0131r-Cizre yolundan sevk edilmi\u015flerdir. Yollar\u0131n yo\u011funluk ve sancaklar\u0131n asayi\u015f durumlar\u0131 dikkate al\u0131narak zaman zaman g\u00fczerg\u00e2hlarda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n se\u00e7iminde tren yollar\u0131 ve nehir nakliye ara\u00e7lar\u0131 en emniyetli olduklar\u0131ndan dolay\u0131 tercih edilmi\u015ftir. Nitekim Bat\u0131 Anadolu&#8217;dan isk\u00e2n mahalline g\u00f6nderilenlerin hemen hepsi trenlerle nakledilmi\u015ftir. Cizre yolu ile sevk edilenler de tren ve &#8220;\u015eahtur&#8221; denilen nehir kay\u0131klar\u0131yla ta\u015f\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Tren ve nehir nakliyat\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde kafileler hayvan ve arabalarla belli merkezlere toplanm\u0131\u015flar ve buradan trenlere bindirilmi\u015flerdir. Trenle gidenler yerle\u015fim b\u00f6lgelerine olays\u0131z ve az kay\u0131plarla varabildiler. Nitekim g\u00fcneye yollanan ilk kafilede olan Protestan Ermenilerin vekili Zenop Bezciyan, d\u00f6nd\u00fckten sonra \u0130stanbul\u2019daki ABD b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Morgenthau\u2019u ziyaret ederek, \u201chi\u00e7bir olay olmadan yerlerine var\u0131p yerle\u015ftiklerini ve yeni ikamet yerlerinde i\u015f tuttuklar\u0131n\u0131\u201d ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti sava\u015f \u015fartlar\u0131na ra\u011fmen, sevkiyat\u0131n bir d\u00fczen i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcmesine ve kafilelerin herhangi bir zarara u\u011framamas\u0131na itina etmi\u015f, bunun i\u00e7in elindeki imk\u00e2nlar\u0131 zorlayarak nakli ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Cepheye asker ve zahire nakli sebebiyle, zaman zaman muhacirlerin sevkinde vas\u0131ta s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. H\u00fck\u00fcmetin, tehcire tabi tutulan Ermenileri b\u00fcy\u00fck bir intizam i\u00e7erisinde yeni yerle\u015fme alanlar\u0131na sevk etmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 yabanc\u0131 misyon taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen raporlarda da do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Amerika&#8217;n\u0131n Mersin Konsolosu Edward Natan, 30 A\u011fustos 1915&#8217;te B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Morgenthau\u2019ya g\u00f6nderdi\u011fi raporunda, \u201c <em>Tarsus&#8217;tan Adana&#8217;ya kadar<\/em> <em>b\u00fct\u00fcn hat g\u00fczerg\u00e2h\u0131n\u0131n Ermenilerle dolu oldu\u011funu; kalabal\u0131k y\u00fcz\u00fcnden birtak\u0131m s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen H\u00fck\u00fcmetin bu i\u015fi son derece intizaml\u0131 bir \u015fekilde idare etti\u011fini; \u015fiddete ve d\u00fczensizli\u011fe yer vermedi\u011fini; g\u00f6\u00e7menlere yeteri kadar bilet sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131; muhta\u00e7 olanlara yard\u0131mda bulundu\u011funu<\/em>\u201d belirtmi\u015ftir. Natan\u2019\u0131n, 11 Eyl\u00fcl 1915 tarihli raporunda da;<em> \u201c478 say\u0131l\u0131 g\u00f6nderimden beri (30 A\u011fustos 1915 tarihli rapor) y\u00fcz binlerce Ermeni daha buraya ula\u015ft\u0131 ve Halep\u2019 e sevk ediliyorlar. \u015eam\u2019daki kampta hastalar i\u00e7in bir hastane olu\u015fturulmu\u015f ve ziyaretim s\u0131ras\u0131nda 50 hasta tedavi g\u00f6r\u00fcyordu. Ald\u0131\u011f\u0131m bilgilere g\u00f6re kampta \u00f6len yok ve h\u00fck\u00fcmet <\/em><em>b\u00fct\u00fcn s\u00fcrg\u00fcnlere yiyecek da\u011f\u0131t\u0131yor\u201c <\/em><strong>[<\/strong><strong><sup>22<\/sup><\/strong><strong>]<\/strong> ifadeleri yer almaktad\u0131r. Ermeni komiteleri, tehcir devam ederken bile, sald\u0131r\u0131lar\u0131na devam etmi\u015f, \u00e2deta tehcirde devletin ne kadar isabetli davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/p>\n<h2><strong>H\u00fck\u00fcmetin ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler<\/strong><\/h2>\n<p>Nakil s\u0131ras\u0131nda konvoylara emniyet k\u0131talar\u0131 ve sa\u011fl\u0131k ekipleri refakat ettirmi\u015f,<\/p>\n<p>Nakledilenlerin devlete olan bor\u00e7lar\u0131n\u0131 silmi\u015f,<\/p>\n<p>Kendi ordusuna bile yemek \u00e7\u0131karamazken, tehcire tabi Ermenilerin ia\u015fesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r,<\/p>\n<p>Yeni gittikleri b\u00f6lgelerde toprak, ev, sermaye ve mesleklerini yapa-bilmeleri i\u00e7in \u00fccretsiz olarak mesleki alet vermek suretiyle gelecek ya\u015famlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak her t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m ve deste\u011fi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 tarihlerde Ruslar, Kafkaslardan bir milyona yak\u0131n M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6\u00e7meni a\u00e7 ve peri\u015fan bir \u015fekilde Osmanl\u0131 topraklar\u0131na s\u00fcrm\u00fc\u015f, yollarda bunlardan y\u00fcz binlercesi \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu y\u00fczden Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti, bir yandan da bu M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6\u00e7menlerin yerle\u015ftirilmeleri ve ia\u015felerinin temini ile u\u011fra\u015fmak durumunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sava\u015f ortam\u0131n\u0131n getirdi\u011fi olumsuz \u015fartlar, kafilelerin emniyetinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 ve ia\u015felerinin teminini g\u00fc\u00e7le\u015ftirmi\u015f; yollarda yer yer g\u00f6r\u00fclen salg\u0131n hastal\u0131klardan can kay\u0131plar\u0131 olmu\u015ftur. Bu karga\u015fada da\u011f ba\u015flar\u0131nda idarenin emir ve bilgisi aksine, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan, cinayet i\u015fleyen, \u0131rza ge\u00e7en, askerin kumanyas\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131p karaborsada satan, hayvan yemlerini bile \u00e7alanlar olmu\u015ftur. Hama&#8217;da bulunan kafilede her g\u00fcn tifo ve dizanteriden 70-80 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ve derhal tedbir al\u0131nmas\u0131 hususunda emir verildi\u011fi rapor edilmi\u015ftir. Kafilelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n Arap ve K\u00fcrt a\u015firetlerinin sald\u0131r\u0131lar\u0131na maruz kalarak soyuldu\u011fu ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc istihbarat\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede bir Amerikan tarih\u00e7i \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r: \u201c<em>K\u00fcrt ve di\u011fer haydut<\/em> <em>\u00e7etelerince baz\u0131 kafilelere yap\u0131lan h\u00fccumlar h\u00fck\u00fcmetin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131, yokluk ve fukaral\u0131k b\u00f6lgede ya\u015fayanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan pay ediliyordu\u2026<\/em>\u201d.<\/p>\n<ul>\n<li>Erzurum Vil\u00e2yeti&#8217;nden, Dersim e\u015fk\u0131yas\u0131n\u0131n sevk olunan Ermeni kafilelerinin yolunu keserek katlettikleri ve onlar\u0131 kurtarman\u0131n kabil olmad\u0131\u011f\u0131, bildirilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine yetkililer ilgili Vil\u00e2yetlere,Bundan b\u00f6yle zaptiyesiz hi\u00e7 bir kafilenin yola \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 ve sevkiyat\u0131n emniyet i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, kafileleri koruyan muhaf\u0131zlar\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131;Sevkiyat s\u0131ras\u0131nda g\u00fczerg\u00e2hta bulunan a\u015firetlerin ve k\u00f6yl\u00fclerin taarruzlar\u0131na kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc vas\u0131tan\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, katle ve gaspa c\u00fcret edeceklerin \u015fiddetle cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 talimatlar\u0131 vermi\u015ftir.H\u00fck\u00fcmet, bu talimatlar\u0131na istinaden;Ermeni kafilelerine sald\u0131ranlardan ka\u00e7 ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fturmu\u015f ve\n<ul>\n<li>Ermeni kafilelerinin sevki s\u0131ras\u0131nda ihmali veya yolsuzlu\u011fu g\u00f6r\u00fclen g\u00f6revlileri tespit etmek \u00fczere tahkik heyetleri kurmu\u015f,<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Tahkik heyetlerinin verdikleri raporlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanan pek \u00e7ok g\u00f6revliyi, i\u015ften el \u00e7ektirmi\u015f; bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Divan-\u0131 Harb&#8217;e sevk etmi\u015f, yarg\u0131latarak a\u011f\u0131r cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede su\u00e7lu bulunanlardan 67 ki\u015fiye idam, 500 den fazla ki\u015fiye de hapis, para ve k\u00fcrek cezalar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u00c7e\u015fitli yollardan sevk edilen Ermenilerin ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 ve vard\u0131klar\u0131 yerlerdeki say\u0131lar\u0131 devaml\u0131 \u015fekilde kontrol edilmi\u015f, Ermenilerin belli bir yerde yo\u011fun olarak bulunmalar\u0131 sak\u0131ncal\u0131 bulunarak, ayr\u0131 kasaba ve k\u00f6ylere yerle\u015ftirilmeleri pl\u00e2nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tehcir s\u0131ras\u0131nda sevkiyat gerek iklim \u015fartlar\u0131, gerekse meydana gelen y\u0131\u011f\u0131lmalar y\u00fcz\u00fcnden zaman zaman durdurulmu\u015ftur. Ermeni sevkiyat\u0131 15 Mart 1916 tarihinde vil\u00e2yetlere ve sancaklara g\u00f6nderilen bir genel emirle sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, bu tarihten itibaren hi\u00e7bir sebep ve vesileyle sevkiyat yap\u0131lmamas\u0131 bildirilmi\u015ftir. O tarihte hen\u00fcz isk\u00e2n mahallerine varmam\u0131\u015f, yani yollarda olan Ermenilerin, bulunduklar\u0131 vil\u00e2yet d\u00e2hiline yerle\u015ftirilmeleri talimat\u0131 verilmi\u015ftir. Ermeni n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n Suriye taraf\u0131na nakledilmesi sebebiyle, 10 A\u011fustos 1916 tarihinde \u0130stanbul&#8217;daki Ermeni Patrikhanesi la\u011fvedilerek Kud\u00fcs&#8217;e nakledilmi\u015f; bu arada Sis ve Akdamar Katogikosluklar\u0131 da birle\u015ftirilerek Kud\u00fcs&#8217;e nakledilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-7105 size-full\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/s-de671be0cf651570b86ec40cfba27d7bee51bab6.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/s-de671be0cf651570b86ec40cfba27d7bee51bab6.jpg 600w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/s-de671be0cf651570b86ec40cfba27d7bee51bab6-150x75.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/s-de671be0cf651570b86ec40cfba27d7bee51bab6-300x150.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<h2 style=\"text-align: left;\"><strong>Say\u0131sal veriler<\/strong><\/h2>\n<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 Ar\u015fivi&#8217;nden derlenen bilgilere g\u00f6re 9 Haziran 1915 il\u00e2 8 \u015eubat 1916 tarihleri aras\u0131nda tehcir uygulanan b\u00f6lgelerden isk\u00e2n sahalar\u0131na 431.513 ki\u015fi sevk edilmi\u015f; 33.921 ki\u015fide yerlerinde b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r . ABD g\u00f6revlileri, tehcire tabi tutulan Ermeni say\u0131s\u0131n\u0131 kendilerince kabul edilen en iyi enformasyon kaynaklar\u0131na g\u00f6re 486.000 olarak vermi\u015ftir . Burada dikkat edilmesi gereken husus say\u0131lar\u0131n Osmanl\u0131 verilerinde belgelere dayal\u0131 ve rakamlar\u0131n detayl\u0131 olarak verilmesi, ABD kay\u0131tlar\u0131nda ise kendilerince en iyi enformasyona (bilgiye) dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kabaca yuvarlat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130ki veri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k, b\u00fcy\u00fck ihtimalle ABD kaynaklar\u0131nda -propaganda ama\u00e7l\u0131 olarak say\u0131lar\u0131n abart\u0131l\u0131 olarak yuvarlat\u0131lmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f olabilir.<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re tehcire tabi tutulanlardan 382.148 ki\u015fi (% 82\u2019si) tehcir yerlerine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Aradaki fark 56.610 ki\u015fidir. G\u00f6sterilen itinaya ra\u011fmen; maalesef Erzurum-Erzincan aras\u0131nda 500, Meskene\u2019de 2 bin, Mardin civar\u0131nda 2 bin ve Dersim b\u00f6lgesinde 5 bin Ermeni e\u015fk\u0131ya sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonucunda hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f; ayr\u0131ca yolculuk esnas\u0131 ve var\u0131lan yerlerde Tifo, Dizanteri gibi hastal\u0131klardan 25-30 bin civar\u0131nda \u00f6len olmu\u015ftur. 16 bin civar\u0131nda Ermeni\u2019nin de Tehcir esnas\u0131nda ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Bu say\u0131lardan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere kay\u0131plar\u0131n \u00e7o\u011fu salg\u0131n hastal\u0131klardan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim 1915-1918 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Osmanl\u0131 Ordusunda da hastal\u0131klar nedeniyle 466.759 ki\u015finin vefat etti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda tehcir s\u0131ras\u0131ndaki \u00f6l\u00fcmlerin \u00e7o\u011funun salg\u0131n hastal\u0131klardan kaynakland\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi daha kolay anla\u015f\u0131labilmektedir.G\u00f6\u00e7ler s\u0131ras\u0131nda Ermenilere yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar ya da k\u00f6t\u00fc muameleler gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi; Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rfi Mahkemelerinde yarg\u0131lanm\u0131\u015f, yarg\u0131lamalar bizzat Talat Pa\u015fa taraf\u0131ndan takip edilmi\u015f ve kusurlu say\u0131lanlara \u00e7e\u015fitli cezalar verilmi\u015ftir. Bunlar aras\u0131nda Ermeni Kilisesinin telkinleriyle ceza verilen bir\u00e7ok masum da yer alm\u0131\u015ft\u0131r.Tehcir b\u00f6lgesinde bulunan Ermenilerden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Rusya&#8217;ya, Bat\u0131 \u00fclkelerine ve Amerika&#8217;ya gitmi\u015fler\/g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Osmanl\u0131 Ordusunda sil\u00e2halt\u0131nda bulunan Ermenilerden 50 bininin Rus Ordusuna iltihak etti\u011fine, yine T\u00fcrklerle sava\u015fmak \u00fczere binlerce Ermeni\u2019nin de Amerikan Ordusunda \u00fc\u00e7-d\u00f6rt y\u0131l e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne dair, merkezi \u0130stanbul&#8217;da bulunan ve Osmanl\u0131 \u00dclkesindeki Ermenileri menfaat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Amerika&#8217;ya ka\u00e7\u0131ran bir \u015febekeye ait belgeler vard\u0131r. Ayr\u0131ca, Ermeniler ve di\u011fer yabanc\u0131lar\u0131n verdikleri bilgilere g\u00f6re; tehcir d\u0131\u015f\u0131nda<\/li>\n<li>Kafkasya&#8217;ya 345 bin, Suriye&#8217;ye 48 bin, Yunanistan ve Ege Adalar\u0131na 120 bin, Bulgaristan&#8217;a 40 bin, L\u00fcbnan&#8217;a 50 bin, \u00dcrd\u00fcn&#8217;e 10 bin, M\u0131s\u0131r&#8217;a 40 bin, lrak&#8217;a 25 bin; Fransa, ABD, Avusturya ve di\u011fer baz\u0131 \u00fclkelere 35 bin olmak \u00fczere, toplam 855.000 Ermeni\u2019nin yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu toplama, tehcir yerlerine ula\u015fan 382.148 Ermeni, Tehcir s\u0131rs\u0131nda hastal\u0131k ve sald\u0131r\u0131lardan \u00f6lenler ile ka\u00e7anlar d\u00e2hil edildi\u011finde, Osmanl\u0131 Ermenilerinin n\u00fcfusu olarak 1914 istatisti\u011finde verilen 1.294.851 rakam\u0131na ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durum da Ermenilerin iddia etti\u011fi gibi bir Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n veya 2-3 milyon Ermeni\u2019nin yok edilmesinin kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yukar\u0131da verilen bilgilerden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi Osmanl\u0131 tebaas\u0131 pek \u00e7ok Ermeni, harpten \u00f6nce ve harp s\u0131ras\u0131nda Amerika ve Rusya ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fclkelere da\u011f\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.\u00d6zetle, Ermenilerin yer de\u011fi\u015ftirilmeleri, onlar\u0131 imha etmek de\u011fil; devletin g\u00fcvenli\u011fini ve sivil halk\u0131n can emniyetini sa\u011flamak amac\u0131n\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u015eayet, Osmanl\u0131 Devleti Ermeni tebaas\u0131ndan kurtulmak isteseydi, bunu sava\u015f\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek rahatl\u0131kla halledebilirdi. Osmanl\u0131, yer de\u011fi\u015ftirme uygulamas\u0131yla sava\u015f \u015fartlar\u0131nda her an \u00f6l\u00fcmle burun buruna gelebilecek olan y\u00fcz binlerce Ermeni&#8217;nin hayat\u0131n\u0131 da kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim yeni b\u00f6lgelere yerle\u015ftirilen Ermeniler sa\u011f salim hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, Rus Ordusu saflar\u0131nda T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 d\u00f6v\u00fc\u015fen Ermenilerden, sava\u015f \u015fartlar\u0131 gere\u011fi \u00f6lenler olmu\u015ftur. E\u011fer Osmanl\u0131 ge\u00e7mi\u015fte iddia edildi\u011fi gibi Ermenileri katletseydi, bug\u00fcn Ermenilerden eser kalmazd\u0131.Mali s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekilen sava\u015f \u015fartlar\u0131nda daha \u00f6ncelikli meseleler olmas\u0131na ra\u011fmen; yer de\u011fi\u015ftirmeye tabi g\u00f6\u00e7menlerin sevki, yerle\u015ftirilmesi ve ge\u00e7imlerinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in 1915 y\u0131l\u0131nda 25 milyon, 1916 y\u0131l\u0131 sonuna kadar ise 230 milyon kuru\u015f harcand\u0131\u011f\u0131 belgelerden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. K\u0131saca Tehcir, sahip olunan imk\u00e2nlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ve sava\u015f \u015fartlar\u0131nda d\u00f6neminin en insani ve ba\u015far\u0131l\u0131 yer de\u011fi\u015ftirme uygulamas\u0131d\u0131r. Baz\u0131 aksamalara ra\u011fmen, \u201cGe\u00e7ici Sevk ve \u0130sk\u00e2n\u201d yasas\u0131 istenilen sonucu vermi\u015ftir. Eleman temin eden, yard\u0131m, yatakl\u0131k ve lojistik sa\u011flayan yerler bo\u015falt\u0131l\u0131nca; Ermeni \u00e7e-teleri saklanacak, bar\u0131nacak ve beslenecek yer bulamam\u0131\u015flar; sabotajlar, soygunlar ve katliamlar durmu\u015f; asker sava\u015f yerlerine gidebilmi\u015f, ahali tasalluttan kurtar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><strong>[<\/strong><strong><sup>22<\/sup><\/strong><strong>] <\/strong>US Archives NARA 867.4016\/193,Copy No:<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ermeni Techirine d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan bir yasa ile ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f olup h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan gayet s\u0131k\u0131 \u00f6nlemler al\u0131narak ve denetim alt\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Techirin ba\u015f\u0131ndan itibaren al\u0131nan \u00f6nlemler yaz\u0131n\u0131n ana i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":53,"featured_media":7084,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[66,67,68,69],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.0.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tehcirin ba\u015flat\u0131l\u0131p sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tehcirin ba\u015flat\u0131l\u0131p sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ermeni Techirine d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan bir yasa ile ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015f olup h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan gayet s\u0131k\u0131 \u00f6nlemler al\u0131narak ve denetim alt\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Techirin ba\u015f\u0131ndan itibaren al\u0131nan \u00f6nlemler yaz\u0131n\u0131n ana i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-04-27T16:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-04-27T11:45:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/headline.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"330\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/headline.jpg\",\"width\":660,\"height\":330},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/\",\"name\":\"Tehcirin ba\\u015flat\\u0131l\\u0131p sonland\\u0131r\\u0131lmas\\u0131 - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2019-04-27T16:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-04-27T11:45:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/\",\"name\":\"Tehcirin ba\\u015flat\\u0131l\\u0131p sonland\\u0131r\\u0131lmas\\u0131\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/8d1bfd5df15a2fd1dac68747b318a2cf\"},\"headline\":\"Tehcirin ba\\u015flat\\u0131l\\u0131p sonland\\u0131r\\u0131lmas\\u0131\",\"datePublished\":\"2019-04-27T16:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-04-27T11:45:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#primaryimage\"},\"articleSection\":\"S\\u0130YASET-TAR\\u0130H,TEHD\\u0130TLER,T\\u00dcRKL\\u00dcK-T\\u00dcRK\\u00c7\\u00dcL\\u00dcK,YAKIN-CO\\u011eRAFYA\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/tehcirin-baslatilip-sonlandirilmasi\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/8d1bfd5df15a2fd1dac68747b318a2cf\",\"name\":\"G\\u00fcrb\\u00fcz M\\u0131zrak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/aaa191c1b9904697f6034d34198ab067?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"G\\u00fcrb\\u00fcz M\\u0131zrak\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7000"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7000\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}