{"id":7132,"date":"2019-06-08T19:30:00","date_gmt":"2019-06-08T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=7132&#038;preview=true&#038;preview_id=7132"},"modified":"2019-06-08T18:14:14","modified_gmt":"2019-06-08T15:14:14","slug":"cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/","title":{"rendered":"\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin sorunlar\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131-3"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" class=\" wp-image-7716 aligncenter\" src=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/resized_465d6-14f0ff1ckuranarapcapdf-300x168.jpg\" alt=\"\" width=\"851\" height=\"476\" srcset=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/resized_465d6-14f0ff1ckuranarapcapdf-300x168.jpg 300w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/resized_465d6-14f0ff1ckuranarapcapdf-150x84.jpg 150w, https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/resized_465d6-14f0ff1ckuranarapcapdf.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 851px) 100vw, 851px\" \/><\/p>\n<p>\u015eu ana kadar, \u0130sl\u00e2m mesaj\u0131n\u0131n asl\u00ee ve \u00f6z yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde yeniden tan\u0131nmas\u0131 ve tan\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, bu dinin esaslar\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi bilinmesi gerekti\u011fine i\u015faret etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Bir de onun \u201cevrensel\u201d ve \u201cde\u011fi\u015fmez\u201d olan yan\u0131 ile tarih\u00ee, mahall\u00ee ve de\u011fi\u015febilir olan yanlar\u0131n\u0131n ya da \u201csabit din\u201d ile \u201cdinamik \u015feriat\u201d\u0131n<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> <em>Kur\u2019\u00e2n\u2019<\/em>\u0131n tarih\u00ee b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde yeniden okunup de\u011ferlendirilmesi ve bunu yaparken de tarih tenkit\u00e7ili\u011fi usullerine hassasiyetle riayet edilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcphesiz baz\u0131 istisnalar\u0131 bulunmakla beraber sanki bir genel kuralm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na \u015fu husus zikredilebilir:<\/p>\n<p>Muamel\u00e2t yani d\u00fcnya i\u015fi olarak m\u00fctalaa edilen yap\u0131p-etmeler, hakk\u0131nda <em>nass <\/em>bulunanlar da d\u00e2hil, tamam\u0131 <em>ictihad\u00ee&#8217;<\/em>dir. Bunlarla ilgili hususlarda, i\u00e7inde bulunulan \u015fartlara g\u00f6re gerekli d\u00fczenleme ve uygulamalarda bulunma yetki ve sorumlulu\u011fu Devlet&#8217;e aittir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, <em>nass<\/em>&#8216;larla yani Allah&#8217;\u0131n ya da Hz. Peygamber&#8217;in emri ile bildirilen muamel\u00e2t h\u00fck\u00fcmleri, \u00eeman ve ibadetle ilgili olanlar\u0131 hari\u00e7, \u00f6rf ve \u00e2detlerin de\u011fi\u015fmesi ile de\u011fi\u015febilir.<\/p>\n<p>Esasen <em>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019<\/em>de Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: <em>\u201c&#8230; Sizden her biriniz i\u00e7in bir yol (\u015fir\u2018aten) ve bir y\u00f6ntem (minh\u00e2cen) belirledik&#8230;\u201d<\/em> [Maide 5\/ 48].<\/p>\n<p>Elmal\u0131l\u0131 Muhammed Hamdi Yaz\u0131r, bu ayeti \u015f\u00f6yle yorumlar:\u00a0 <em>\u015eir\u2018a<\/em>, zaman, mek\u00e2n ve \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle de\u011fi\u015febilen <em>f\u00fcr\u00fb\u2018-i din<\/em>; <em>\u00a0minh\u00e2c<\/em> da de\u011fi\u015fmeyen, a\u00e7\u0131k ve sonsuza dek kal\u0131c\u0131 olan <em>us\u00fbl-i d\u00een&#8217;<\/em>dir. Yani her milletin mensup oldu\u011fu peygambere\u00a0 indirilen\u00a0 ahk\u00e2m-\u0131\u00a0 mahs\u00fbsa\/\u00f6zel h\u00fck\u00fcmler\u00a0 <em>(muamel\u00e2t)\u00a0 <\/em>birer\u00a0\u00a0 <em>\u015fir\u2018a<\/em>; Allah&#8217;a, peygambere, ahirete \u00eem\u00e2n gibi dinlerin hepsinin ortak ve bir olduklar\u0131 us\u00fbl de <em>minh\u00e2c<\/em><em> &#8216; <\/em>d\u0131r.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re \u2018ed-din\u2019in evrenselli\u011fi\/tarih-\u00fcst\u00fc olu\u015fu <em>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019<\/em>de \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ortaya konmu\u015ftur:<\/p>\n<p><em>\u201cAllah, Nuh\u2019a emretti\u011fi, sana da vahyetti\u011fimiz, ayr\u0131ca \u0130brahim\u2019e, Musa\u2019ya ve \u0130sa\u2019ya emretti\u011fimiz dini, sizin i\u00e7in de din k\u0131ld\u0131. O dini dosdo\u011fru uygulay\u0131n, o konuda asla ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyin. Senin davet etti\u011fin bu din\/tevhid inanc\u0131 m\u00fc\u015friklere a\u011f\u0131r geldi. Oysa Allah diledi\u011fini\/ hidayet yolunu tercih edeni bu din i\u00e7in se\u00e7er ve kendisine y\u00f6nelenleri do\u011fru yola ula\u015ft\u0131r\u0131r.\u201d<\/em> [\u015e\u00fbr\u00e2 42\/ 13].<\/p>\n<p>Nitekim me\u015fhur tarih\u00e7i ve m\u00fcfessir Taber\u00ee de bu ayetin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yaparken Katade\u2019den naklen, <em>Tevrat, \u0130ncil<\/em> ve <em>Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n kendi \u015feriatlar\u0131 bulundu\u011funu, ama <em>\u2018din\u2019<\/em>in, tevh\u00eed ve Allah\u2019\u0131 birleme anlam\u0131nda, b\u00fct\u00fcn peygamberler taraf\u0131ndan getirilmi\u015f bir ve ayn\u0131 din oldu\u011funu s\u00f6yler.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Esasen bu ayetle Allah, her peygambere farkl\u0131 bi\u00e7imler i\u00e7inde bildirilen kanun\/kanun yapma ve yol\/yordam anlam\u0131nda <em>\u201c\u015f e r e\u2018a \/ \u015f i r\u2018a\u201d<\/em> ile b\u00fct\u00fcn peygamberler i\u00e7in ayn\u0131 ve tarih boyunca hi\u00e7 de\u011fi\u015fmemi\u015f olan Allah\u2019\u0131 birleme\/tevh\u00eed anlam\u0131ndaki <em>\u201ce d \u2013 d \u00ee n\u201d<\/em> aras\u0131nda kesin bir ay\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re <em>\u201c<\/em><em>d\u00een<\/em><em>\u201d<\/em> tek, <em>\u201c<\/em><em>\u015fer\u00ee\u2018at<\/em>\u201dlar ise muhtelif ve \u00e7oktur. \u0130mam \u00c2zam Eb\u00fb Hanife, dinin birli\u011fi ve \u015fer\u00ee\u2018atlar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda, <em>el-\u00c2lim ve\u2019l-M\u00fcte\u2018allim<\/em> adl\u0131 eserinde bu meseleleri \u00e7ok g\u00fczel a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturur.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir ifadeyle \u0130sl\u00e2m mesaj\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011fu meselesine son derece titiz ve \u00f6zenli bir bi\u00e7imde ve yepyeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ve cesaretle e\u011filinmesi ve yeniden ke\u015ffedilmesi; en \u00f6nemlisi de bug\u00fcne kadar <em>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem<\/em>&#8216;in M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilme yolu ve y\u00f6ntemlerinin tenkit\u00e7i bir g\u00f6zle; cesaret ve a\u00e7\u0131kl\u0131kla ortaya konmas\u0131 ve gerekti\u011finde \u201ctabu\u201dlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, ezberlerin bozulmas\u0131, en az\u0131ndan cidd\u00ee bi\u00e7imde sars\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p><em>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem&#8217;in<\/em> ilk inen ayetleri ve sureleri, daha \u00f6nce de ifade etti\u011fimiz gibi, Mekke toplumunun hayat\u00ee meselelerinin \u015firk (puta tapma), fakirlerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi, ticar\u00ee ve toplumsal ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k ve topluma kar\u015f\u0131 sorumsuz davran\u0131\u015flar oldu\u011funu apa\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde g\u00f6sterir. O kadar ki, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n be\u015f temel \u015fart\u0131 bile sosyal ad\u00e2lete ve insanlar\u0131n e\u015fitli\u011fine, sorumluluk bilincine\/takv\u00e2ya, \u00eemana, ahl\u00e2ka ve bilgiye dayal\u0131 model bir toplum kurmay\u0131 hedefledi\u011finin \u00f6zetidir.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>Onun bu talebi, esas itibariyle, Hz. Peygamber\u2019in \u00f6nderli\u011finde ve otoritesi alt\u0131nda yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131l gibi k\u0131sa ve ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla ve toplumdaki ihtiya\u00e7 ve geli\u015fmelere paralel olarak ortaya konmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve bir\u00e7ok alanda da ba\u015far\u0131l\u0131 olunmu\u015ftur, denebilir.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>Hz. Peygamber&#8217;in Allah\u2019\u0131n El\u00e7isi olarak g\u00f6revini tamamlad\u0131ktan sonra toplumun y\u00f6netimini \u00fcstlenen ilk d\u00f6rt halife, <em>Kur&#8217;\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n temel ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde ferdin ve toplumun ihtiyac\u0131 olan meselelere cevap bulmakta kendilerini rahat hissetmi\u015flerdir; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar, Hz. Peygamber&#8217;in sahip oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn vas\u0131flar\u0131, en az\u0131ndan peygamberli\u011fi \u015fah\u0131slar\u0131nda toplayamayacaklar\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Hal b\u00f6yle olmas\u0131na ra\u011fmen maalesef \u00e7ok erken d\u00f6nemlerden itibaren ulema, yani \u0130sl\u00e2m bilginleri, ilk d\u00f6rt halifenin, \u00f6zellikle Hz. \u00d6mer\u2019in zihniyet ve uygulamalar\u0131n\u0131 bir kenara koyarak, <em>\u015fer\u00eeat\u2019<\/em>\u0131n da sabit ve evrensel oldu\u011fu, sadece indirildi\u011fi 610\u2013632 d\u00f6nemini de\u011fil b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 yanl\u0131\u015f kanaatine ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Mesel\u00e2 bu t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnenlere g\u00f6re, <em>Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019daki kavramlar, \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi d\u00f6nemde belli bir evrim s\u00fcrecinden ge\u00e7erek mevcut halini alm\u0131\u015f ve vahiy i\u00e7erisinde kullan\u0131ld\u0131ktan sonra bu geli\u015fimini s\u00fcrd\u00fcrecek kavramlar de\u011fil; Tanr\u0131\u2019n\u0131n indindeki mutlak hakikati temsil eden kavramlard\u0131r. Bu y\u00fczden de sonsuza kadar ge\u00e7erli ve de\u011fi\u015fmezdir.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/p>\n<p>Daha ba\u015ftan itibaren \u0130sl\u00e2m\u2019da \u00eem\u00e2n ve ibadet h\u00fck\u00fcmleri d\u0131\u015f\u0131ndaki muamel\u00e2t ile ilgili \u015fer\u00eeat h\u00fck\u00fcmlerinin her zaman de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131k <em>ictihad\u00ee<\/em> konular oldu\u011fu hususu, \u00a0konunun akl-\u0131 sel\u00eem sahibi uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00fcrekli yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00e7izilmi\u015ftir. Buna ra\u011fmen, y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan, ak\u0131lc\u0131 \u0130mam M\u00e2turid\u00ee ve Mu\u2018tezile mezhebinin anlay\u0131\u015f\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yerine \u201cstat\u00fckocu\u201d ve insan\u0131 \u201cedilgen\u201d k\u0131lan E\u015f\u2018ar\u00ee \u00f6\u011fretisinin Allah ve insan g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc egemen k\u0131l\u0131n\u0131nca, dinin yatay boyutunu olu\u015fturan muamel\u00e2t h\u00fck\u00fcmlerinden ibaret <em>\u201c\u015fer\u00eeat\u201d <\/em>da, maalesef, t\u0131pk\u0131 <em>\u201ced-d\u00een\u201d<\/em> gibi \u201cde\u011fi\u015fmez\u201dlik z\u0131rh\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bununla da yetinilmemi\u015f, Hz. Peygamber\u2019in S\u00fcnneti ile sahabenin ve ilk devir ulemas\u0131n\u0131n s\u00f6zleri ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri de\u00a0 \u201cdokunulmazl\u0131k\u201d s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine al\u0131narak t\u0131pk\u0131 \u201c\u015fer\u00eeat\u201d gibi \u201cde\u011fi\u015fmez\u201dlik imtiyaz\u0131na kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu fevkal\u00e2de yanl\u0131\u015f ve hatal\u0131 anlay\u0131\u015f ve uygulamas\u0131n\u0131n bedelini ne kadar a\u011f\u0131r bir bi\u00e7imde \u00f6dedi\u011fi ortadad\u0131r. Yanl\u0131\u015ftan d\u00f6n\u00fclmedi\u011fi takdirde yine ayn\u0131 bedeli, belki daha da a\u011f\u0131r, ac\u0131 ve ac\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde \u00f6demeye devam edece\u011fi de g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li><\/li>\n<\/ul>\n<p>H\u00e2s\u0131l\u0131 \u00f6zellikle milad\u00ee 8. y\u00fczy\u0131ldan 11. y\u00fczy\u0131la kadar, hukuk, felsefe, kel\u00e2m\/teoloji, tarih, co\u011frafya ve edebiyat alanlar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 ve \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fcnce okullar\u0131 do\u011fmu\u015f; as\u0131l ve \u00e7ok \u00f6nemli olarak da fen bilimleri, astronomi, t\u0131p ve tabiat bilimleri alan\u0131nda \u00e7ok cidd\u00ee \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015f ve yeniliklere imza at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir ifade ile o as\u0131rlarda \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131 <em>ak\u0131l <\/em>egemen bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f ve onurunu payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Onun i\u00e7indir ki, o d\u00f6nem, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin <em>Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131<\/em> olarak isimlendirilir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin te\u015fekk\u00fcl d\u00f6neminden sonra, \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131na, maalesef, ya\u015fanan zamana, mek\u00e2na, toplumsal yap\u0131 ve \u015fartlara, hatt\u00e2 o dine mensup toplumlar\u0131n etnik, antropolojik, ekonomik, siyas\u00ee ve co\u011fraf\u00ee \u015fartlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fen, de\u011fi\u015febilen ve de\u011fi\u015fmesi son derece tabi\u00ee ve hatt\u00e2 \u015fart olan <em>\u201c\u015fer\u00eeat\u201d<\/em>\u0131n, sanki insanl\u0131\u011f\u0131n m\u00fc\u015fterek de\u011ferleri ve ahl\u00e2k\u00ee \u201cnormlar\u201d bak\u0131m\u0131ndan de\u011fi\u015fmez olan <em>\u201ced-din\u201d<\/em> imi\u015f\u00e7esine \u00e7ok kat\u0131 ve kesin bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmez ve sabit oldu\u011funu ileri s\u00fcren menf\u00ee bir zihniyet egemen olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Siyas\u00ee ve idar\u00ee hayata egemen olan bu k\u00f6t\u00fc zihniyet, sadece Allah\u2019\u0131n bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in \u00eeman\u0131n\u0131n ilk \u015fart\u0131 olarak belirledi\u011fi <em>\u201cakl\u0131\u201d<\/em> de\u011fil, mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir tutumla <strong>\u201c<\/strong><em>zaman\u0131<\/em>\u201d, yani \u201ctarihi\u201d de nerede ise bir so\u011futucuya at\u0131p orada donmaya terk etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu zavall\u0131 \u201ckafa\u201d, seleften bize intikal eden din\u00ee metinlerin her t\u00fcrl\u00fc ihtiyaca cevap verece\u011fini ve vermekte oldu\u011funu iddia edebilecek derecede kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f ve kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f k\u00f6r bir taassuba ve cehalete demir atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda bu zihniyet mensuplar\u0131, yani \u201cnass\u201dlar\u0131n ve tarih\u00ee miras\u0131n kesinlikle de\u011fi\u015fmezli\u011fine ve sonsuza kadar \u201cyeterlili\u011fine\u201d inanm\u0131\u015f olan \u201culema\u201d ve \u201csiyas\u00ee yap\u0131\u201d ittifak\u0131, s\u0131rtlar\u0131n\u0131, me\u015fhur <em>\u201cmevrid-i nasda ictihada mes\u00e2\u011f yoktur\u201d<\/em> h\u00fckm\u00fcne dayayarak Allah\u2019\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, kendi kutsall\u0131klar\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na almak istemi\u015fler ve alm\u0131\u015flard\u0131r da.<\/p>\n<p>Acaba bug\u00fcn, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin <em>Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131<\/em>\u2019n\u0131 ihy\u00e2 edebilmek ad\u0131na, cesurca bir ad\u0131m at\u0131larak ilk ve sonraki nesillerin zengin tarih\u00ee miras\u0131 da de\u011ferlendirilerek <em>Kur\u2019\u00e2n\u2019<\/em>\u0131n \u00f6z\u00fcne giden anayola \u00e7\u0131k\u0131lamaz m\u0131?<\/p>\n<p>Bana g\u00f6re yap\u0131labilir, yap\u0131lmal\u0131d\u0131r da.. Ama bunun i\u00e7in \u00f6ncelikle ve \u00f6nemle, <em>Kur\u2019\u00e2n\u2019<\/em>\u0131n asl\u00e2 yer vermemesine ra\u011fmen, te\u015fekk\u00fcl d\u00f6neminden sonra insan\u0131 ve insanlar\u0131 da <em>\u201cmutlak ve ger\u00e7ek ilim otoritesi\u201d<\/em><a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> olarak kabul eden ve tarih\u00ee miras\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini bir <em>\u201cdin\u201d<\/em> haline getirmi\u015f olan mevcut ve maalesef yayg\u0131n zihniyete kar\u015f\u0131 amans\u0131z bir sava\u015f a\u00e7\u0131lmal\u0131; \u00e7etin ve s\u00fcrekli bir fikr\u00ee m\u00fccadeleye, bilgi sava\u015f\u0131na giri\u015filmelidir.<\/p>\n<p>Oysa biliyoruz ki, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temeli, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce, ara\u015ft\u0131rma, sorma ve sorgulamad\u0131r. \u0130\u015fte, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n <em>Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem<\/em>\u2019de apa\u00e7\u0131k ifadelerle yasaklamas\u0131na ra\u011fmen, atalar\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne taklit eden, olaylar\u0131n ve olgular\u0131n sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkilerine itibar etmeyen ve zanna g\u00f6re h\u00fck\u00fcm veren, bilmedi\u011fi \u015feyin ard\u0131na d\u00fc\u015fen ve akl\u0131n reddedece\u011fi benzeri olumsuz davran\u0131\u015flar\u0131 benimseyenler, ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanarak sormay\u0131, sorgulamay\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmay\u0131 b\u0131rak\u0131p yerine gelene\u011fe sar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Neticede de d\u00fc\u015f\u00fcncenin dondurulmas\u0131, taklit, g\u00f6zlem yerine tasavvur, dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck ve dinin y\u00f6neticiler eliyle siyasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 do\u011fal hale sokulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle bu<em> Kur\u2019\u00e2n<\/em> d\u0131\u015f\u0131 zihniyete kar\u015f\u0131 \u00e7ok kapsaml\u0131 ve dikkatli bir m\u00fccadeleye giri\u015filmelidir.<\/p>\n<p>Giri\u015filecek bu m\u00fccadelenin ilk ad\u0131m\u0131 da, b\u00fct\u00fcn dinlerin merkezini olu\u015fturan tanr\u0131 ile ona muhatap olan insan\u0131n \u0130sl\u00e2m\u2019daki yerlerinin ak\u0131lc\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla ve isabetli bir bi\u00e7imde tespit edilmesi ve tezah\u00fcrlerinin \u00e7ok iyi g\u00f6r\u00fcl\u00fcp g\u00f6sterilmesi ile at\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc dinlerin iyi okunup \u201cdo\u011fru\u201d anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve anlat\u0131labilmesi, o dinin tanr\u0131-insan-evren tasavvuru ile do\u011frudan ilgilidir.<\/p>\n<p>\u015eu anda \u00fclkemiz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 d\u00e2hil d\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun Allah tasavvuru, E\u015f\u2019ar\u00ee kel\u00e2m\u0131n\u0131n belirledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde Allah\u2019\u0131 <em>\u201cMutlak G\u00fc\u00e7 ve Kudret\u201d<\/em> ile ayn\u00eele\u015ftiren ve dolay\u0131s\u0131yla O\u2019nu bu yolla tenzih eden bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. Kendilerini \u201camelde Hanef\u00ee, \u00eetikadda M\u00e2turid\u00ee\u201d olarak kabul eden T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerinden bu yana bu anlay\u0131\u015f\u0131 bug\u00fcn de \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrmeleri, do\u011frusu\u00a0 \u201cironik\u201d bir durumdur.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n<p>Ontik olarak Allah\u2019\u0131n mutlak g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibi olmas\u0131 son derece do\u011frudur, mant\u0131k\u00eedir ve kesindir. Ancak E\u015f\u2019ar\u00ee kel\u00e2m\u0131 ve onu kullanan siyaset, Allah ile insan aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi yery\u00fcz\u00fc egemenli\u011finde insana atfedilen \u201chalife\u201d metaforuna y\u00fckleyerek \u201cil\u00e2h\u00ee g\u00fc\u00e7\u201d ile \u201csiyas\u00ee g\u00fc\u00e7\u201d aras\u0131nda kopmaz bir ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanma hatas\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Nitekim bunun ilk \u00e7irkin \u00f6rne\u011fini, Emev\u00ee Devleti\u2019nin ilk sultan\u0131 Muaviye b. Eb\u00ee Sufyan, \u00f6nce Hz. Ali\u2019ye hemen sonra da H\u00e2ric\u00eelere ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sergiledi\u011fi ad\u00e2letten uzak, haks\u0131z ve zul\u00fcm dolu icraat\u0131n\u0131, f\u00fctursuzca \u201cAllah\u2019\u0131n kaderi\/Allah\u2019\u0131n iradesi\u201d olarak O\u2019na y\u00fcklemekle ortaya koymu\u015ftur. Art\u0131k o, \u201cAllah\u2019\u0131n Halifesi\u201d s\u0131fat\u0131yla giri\u015fti\u011fi her keyf\u00ee icraat\u0131n\u0131, \u201cAllah\u2019\u0131n kaderi\/Allah\u2019\u0131n iradesi\u201d olarak \u201chikmetinden sual edilemeyen Allah\u201da havale etmekle, yani ili\u015fkideki Allah\u2019\u0131n fiillerinin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmakla, kendine, yani insana ait olmas\u0131 gereken sorumluluk ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckten kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Oysa biz biliyoruz ki, Mu\u2019tezile ve M\u00e2turid\u00ee kel\u00e2m\u0131na g\u00f6re Allah ile insan aras\u0131nda tamamen h\u00fcr\/\u00f6zg\u00fcr iradeye dayanan, kurallar\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belli ahl\u00e2k\u00ee bir ili\u015fki s\u00f6z konusudur. \u015e\u00fcphesiz Allah, varl\u0131ksal olarak \/ ontik anlamda, mutlak g\u00fc\u00e7 ve kudret, mutlak ilim ve mutlak irade sahibidir; ama insanla ili\u015fkisi kesinlikle sadece g\u00fc\u00e7 ve kudrete de\u011fil, hikmet ve marifete, sevgi ve merhamete, ad\u00e2let ve ahl\u00e2ka, yani <em>s\u00fcnnetullah\u2019<\/em>a, yani son derece d\u00fczg\u00fcn ve sa\u011flam kurallar \u00e7er\u00e7evesinde i\u015fleyen Allah\u2019\u0131n koydu\u011fu de\u011fi\u015fmez kanun ve kurallara dayan\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><\/li>\n<\/ul>\n<p>O halde daha \u00f6nce sordu\u011fumuz soruyu burada yeniden sorabiliriz:<\/p>\n<p>Acaba bug\u00fcn, cesurca bir ad\u0131m atarak <em>Kur\u2019\u00e2n\u2019<\/em>\u0131 inzal edildi\u011fi d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde anlayamaz m\u0131y\u0131z?\u00a0 Ve yine <em>Kur\u2019\u00e2n<\/em> yeniden ke\u015ffedilerek i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fartlara g\u00f6re cesaretle ve serbest\u00e7e okunamaz ve yorumlanamaz m\u0131?<\/p>\n<p>Bana g\u00f6re bunlar pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn olabilir ve mutlaka da \u201cm\u00fcmk\u00fcn\u201d k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bildi\u011fimiz gibi, \u0130sl\u00e2m tarihinin sayfalar\u0131, maalesef, <em>Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n engin, derin ve bir o kadar da parlak y\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00f6nce H\u00e2ric\u00eeler, daha sonra s\u0131ras\u0131yla S\u00fcnn\u00eeler ve \u015ei\u00eeler taraf\u0131ndan, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kendi siyas\u00ee ve zaman zaman da \u00eetik\u0101d\u00ee ihtiraslar\u0131 ya da dar kal\u0131plara hasredilmi\u015f k\u0131s\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle nas\u0131l donduruldu\u011funun, karart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n, s\u0131\u011f, yetersiz, kaba, hoyrat ve itici hale d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri ile doludur.<\/p>\n<p>Bu yetersizlik, s\u0131\u011fl\u0131k ve kabal\u0131k, bug\u00fcn, dinde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kla zirveye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k ibadette, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisi ile yar\u0131\u015f\u0131r, hatt\u00e2 onu a\u015far bir \u015fekilde \u201cotomasyon\u201d ger\u00e7ek k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eekle ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011fe dayal\u0131 dindarl\u0131k, her alanda egemendir. O kadar ki, merhum \u00d6mer L\u00fctfi Mete\u2019nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131na koydu\u011fu <em>\u201cA\u015fks\u0131z, Zevksiz\u2026 Allah\u2019s\u0131z M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k\u201d <\/em>ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n durumunu anlatmaya yeter.<\/p>\n<p>Hemen her vesile ile g\u00fcndeme getirdi\u011fimiz bir husus, bir kere de burada tekrar edilmelidir:<\/p>\n<p><em>\u00c7a\u011fda\u015f bilimin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck geli\u015fme kaydetti\u011fi, ama bu bilimi kullanan ya da sat\u0131n alma durumunda olan kitlelerin de ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k, insafs\u0131zl\u0131k ve adaletsizli\u011fi ak\u0131l ve mant\u0131\u011f\u0131n kabul edemeyece\u011fi bir bi\u00e7imde yayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bir d\u00f6nemde, yani k\u00fcreselle\u015fme k\u0131skac\u0131na tak\u0131lm\u0131\u015f \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu bu zavall\u0131 ve ezik durumdan kurtar\u0131lmas\u0131; \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bir yeniden do\u011fu\u015fun ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fczle u\u011fra\u015fmak hayat\u00ee bir zarurettir; ama ayn\u0131 zamanda mutlak anlamda bir \u00eeman borcudur.<\/em><\/p>\n<p>Ger\u00e7i \u00fclkemizde yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finden bu yana, <em>Kur\u2019\u00e2n\u2019<\/em>\u0131 anlama ve anlatma, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesini yeniden okuma, in\u015fa etme ve benzeri konularda, ya\u015fl\u0131-gen\u00e7 akademisyenler taraf\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00fcmit verici \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015f ve yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, \u00fclkemizin resm\u00ee ya da gayr-i resm\u00ee merc\u00eelerinde g\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fu ile kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyebilmek maalesef m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Tam tersine baz\u0131 kesimler, <em>Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n yeniden okunmas\u0131 ve onun talep etti\u011fi model bir ahl\u00e2k ve bilgi toplumu esaslar\u0131n\u0131n yeniden ortaya konmas\u0131 ve \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin k\u00fcreselle\u015fmenin tasallutundan kurtar\u0131lmas\u0131; genelde \u00eetik\u0101d\u0131n \u00f6zelde de \u201cAllah\u201d\u0131n \u201cteslimiyet\u00e7i\u201d kadercilikten tenz\u00eeh edilmesi, aklanmas\u0131; \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine inanan herkesin \u201cAllah\u2019\u0131n ayetleri\u201d olarak bildirilen evrenin s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in her alanda \u00fcretici ve yarat\u0131c\u0131 olmalar\u0131 gerekti\u011fini savunan ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lara, yapmakta olduklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ya da tekliflerinin e\u011fer varsa yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirip tart\u0131\u015facaklar\u0131 yerde, cehaletin ve \u201cbedev\u00ee zihniyeti\u201dnin tipik refleksi ile, \u201cz\u0131nd\u0131k\u201d, \u201ck\u00e2fir\u201d ve en hafif olarak da \u201cm\u00fcste\u015fr\u0131k bozmas\u0131\u201d yaftas\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131rmakta ve dolay\u0131s\u0131yla bu gen\u00e7 insanlar\u0131n cesaretlerini k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Meseleyi bu \u00e7er\u00e7evede g\u00f6ren ve bu sak\u00eem zihniyeti s\u00f6zde \u201cdin\u201d ad\u0131na ba\u015f tac\u0131 edenler, asl\u0131nda Nadim Macit\u2019in<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>, \u201c\u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131, ekonomik, teknolojik ve politik alanda insani bir model geli\u015ftirememi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, kendisinin manen, ahlaken ve toplumsal olarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu teredd\u00fcts\u00fcz kabul etmekte ve bunu \u0131srarla savunmaktad\u0131r. Kendi kendini aldatman\u0131n somut verisi olan bu durum, \u00e7a\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck yalan\u0131d\u0131r,\u201d s\u00f6zleriyle \u00f6zetlenebilecek tespitine t\u0131pat\u0131p uygundurlar.<\/p>\n<p>Maamafih bu hususlarda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir kesimini kendi \u201cdin\u201dlerine ba\u011flam\u0131\u015f ve tart\u0131\u015fmas\u0131z a\u015f\u0131lmaz \u00eeman ve ilim otoriteleri olarak kabul edilen \u201c\u015feyh\u201dler, \u201choca\u201dlar, \u201cefendi\u201dler ve \u201ccem\u00e2at\u201dlar\u0131 \u015fimdilik bir yana b\u0131rakal\u0131m; as\u0131l \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken kurum, bize g\u00f6re, \u00fclkemizde din hizmetlerini resmen y\u00fcr\u00fcten Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019d\u0131r. Bu kurumun merkez te\u015fkil\u00e2t\u0131ndaki bir\u00e7ok de\u011ferli ismin, yukar\u0131dan beri s\u0131ralamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan biliyoruz.<\/p>\n<p><u>E\u011fer payla\u015f\u0131lan bu g\u00f6r\u00fc\u015fler ve teklifler do\u011fru, uygun ve yerinde ise, onlara cesaretle sahip \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131, savunulmal\u0131 ve \u00fclke \u00e7ap\u0131nda resm\u00eele\u015ftirilmelidir. Bu i\u015fe, ba\u015fta icrac\u0131 bir kurum oldu\u011fu i\u00e7in Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile \u00fclkemiz \u0130l\u00e2hiyat fak\u00fcltelerindeki de\u011fi\u015fim ve geli\u015fime kafa yorabilen, akl\u0131n\u0131 kullanabilen ve \u201cdin\u201di cidd\u00eeye alabilme fer\u00e2set ve dir\u00e2yetine ula\u015fm\u0131\u015f \u201cayd\u0131n\u201d ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131 gerekir. <\/u><\/p>\n<p><u>Bunun i\u00e7in de;<\/u><\/p>\n<ul>\n<li>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc karartan, akl\u0131 ve bilgiye giden yollar\u0131 kapatan zihniyetin terk edilerek \u00e7a\u011fda\u015f ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleriyle d\u00fc\u015f\u00fcncenin ihya ve in\u015fas\u0131na y\u00f6nelinmeli;<\/li>\n<li><em>Kur\u2019\u00e2n\u2019<\/em>\u0131n kendi tarih\u00ee b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde okunmas\u0131, anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve anlat\u0131lmas\u0131 ile ilgili yakla\u015f\u0131m, \u00f6zellikle sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc yay\u0131n organlar\u0131nda hemen her vesile ile g\u00fcndeme getirilmeli;<\/li>\n<li>Temel konular ve kavramlar k\u0131smen \u201cv\u00fclgarize\u201d edilerek \u00fclkemizin her k\u00f6\u015fesindeki camilerde a\u00e7\u0131k\u00e7a vatanda\u015flara \u00f6\u011fretilmeli ve \u00f6zellikle;<\/li>\n<li>\u0130mam-Hatip Liseleri m\u00fcfredat\u0131 ve ders kitaplar\u0131, \u0130l\u00e2hiyat fak\u00fclteleri ve ilgili ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n deste\u011fi ile en k\u0131sa s\u00fcrede bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re yenilenmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bana g\u00f6re, yap\u0131lan ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yanl\u0131\u015flardan d\u00f6n\u00fclebilmesi ve \u201cdo\u011fru din\u201din ikame edilebilmesi i\u00e7in tutulacak en ger\u00e7ek\u00e7i yol-yordam ve y\u00f6ntem, akl-\u0131 sel\u00eem sahibi kimselerin \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ittifak ettikleri bu yakla\u015f\u0131m ve anlay\u0131\u015f\u0131n mutlaka hayata ge\u00e7irilmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tekrar edelim ki, bir ki\u015fiye\u00a0<em>M<\/em><em>\u00fcsl\u00fcman <\/em>deniyorsa, hem s\u00f6yleyenler olarak bizim hem de bu hitaba muhatap olan\u0131n \u015fu hususu \u00e7ok iyi bilmesi ve idrak etmesi \u015fartt\u0131r:<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, <em>\u201c\u0130sl\u00e2m\u201d kelimesinin gerek s\u00f6zl\u00fck gerek Kur&#8217;an&#8217;daki anlam\u0131na dayal\u0131 olarak Allah ile ve insan ile bar\u0131\u015f yapm\u0131\u015f ve bili\u015f tutmu\u015f biridir. Allah ile bar\u0131\u015f yapmak demek O&#8217;nun Emrine ve \u0130r\u00e2desine mutlak teslim olmad\u0131r. \u0130nsan ile bar\u0131\u015f yapmak ise, s\u00e2dece ba\u015fkalar\u0131na k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmek ve onlar\u0131 incitmekten ka\u00e7\u0131nma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda onlara iyi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranma ve iyilik yapma demektir.<\/em><\/p>\n<p>Bu husus <em>Kur&#8217;an&#8217;<\/em>da \u015f\u00f6yle ifade edilir :<strong> \u201c<\/strong><em>Hay\u0131r, \u00f6yle de\u011fil; iyilik yaparak kendini Allah&#8217;a veren kimsenin ecri Rabbi&#8217;nin kat\u0131ndad\u0131r. Onlara korku yoktur, onlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.<\/em>\u201d [Bakara 2\/112].<\/p>\n<p>Asl\u0131nda <em>bar\u0131\u015f<\/em> ve <em>esenlik<\/em><strong><em>,<\/em><\/strong> \u0130sl\u00e2m&#8217;da h\u00e2kim fikirdir ve \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi hedef, \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ama\u00e7 <strong>\u201c<\/strong><em>esenlik yurdu\u201d (d\u00e2ru&#8217;s-sel\u00e2m) <\/em>dur [Y\u00fbnus 10\/25]. B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m, \u00f6z\u00fc itibariyle bir bar\u0131\u015f ve esenlik dinidir.<\/p>\n<p>Allah b\u00f6yle buyurmas\u0131na ra\u011fmen, bug\u00fcn \u00fclkemizde ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u0130sl\u00e2m \u00fclkelerinde <em>\u0130sl\u00e2m <\/em>b\u00f6yle mi anla\u015f\u0131l\u0131yor, b\u00f6yle mi ya\u015fan\u0131yor?<\/p>\n<p>Maalesef \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her k\u00f6\u015fesi ter\u00f6r \u00fcreten,\u00a0 Firavun\u2019a ta\u015f \u00e7\u0131kartacak derecede kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 putlara tapan ve d\u00eeni de, h\u00e2\u015f\u00e2 Allah\u2019\u0131 da kendi hev\u00e2 ve heveslerine \u00e2let eden -g\u00fbya- liberal kapitalist din t\u00fcccarlar\u0131yla dolu\u2026<\/p>\n<p>Ne hazindir ki yery\u00fcz\u00fc egemenli\u011fini hem bilimsel hem de g\u00fc\u00e7 itibar\u0131yla elinde tutmas\u0131 \u00fczerlerine farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan M\u00fcsl\u00fcmanlar, bug\u00fcn Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u015famar o\u011flan\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorlar. Ve en \u00f6nemlisi de, insanl\u0131\u011f\u0131n e\u015fitli\u011fini, refah ve mutlulu\u011funu sa\u011flayacak bir ahl\u00e2k ve ilim medeniyetinin in\u015fas\u0131n\u0131 ger\u00e7ek k\u0131lmak g\u00f6revi \u00fczerlerine bir farz olarak y\u00fcklenmi\u015f bulunan M\u00fcsl\u00fcmanlar <em>Kur\u2019an<\/em>\u2019\u0131n emirlerini ve Res\u00fblullah\u2019\u0131n ya\u015fayan s\u00fcnnetini, dilleriyle tekrar etmenin \u00f6tesinde hi\u00e7bir \u015fekil ve surette ya\u015fam\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Her \u015fey ortada\u2026 Yalan, hile, sahtek\u00e2rl\u0131k, d\u00fcnya menfaat\u0131 i\u00e7in fitne ve f\u00fccur pe\u015finde ko\u015fmak, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131n\u0131 kayd\u0131rmak ya da kendi h\u0131rslar\u0131n\u0131 beslemek i\u00e7in dedi-kodu, iftira, yalan, d\u00fczen ve akla gelmez oyunlar oynamak ve bunlar\u0131n hepsini icra ederken y\u00fcce d\u00eenimizi ve ulv\u00ee de\u011ferlerini istismar etmekten \u00e7ekinmemek, hurafelerden, ne id\u00fckleri belirsiz hac\u0131lardan-hocalardan, \u015feyhlerden, p\u00eerlerden, efendilerden medet ummak gibi zavall\u0131l\u0131klar ve sa\u00e7mal\u0131klar,\u00a0 art\u0131k bug\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in ahv\u00e2l-i \u00e2diyeden oldu\u2026<\/p>\n<p>\u0130nan\u0131yorum ki, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda kad\u0131n-erkek her inanan, her M\u00fcsl\u00fcman bu duruma fevkal\u00e2de \u00fcz\u00fclmekte ve utan\u00e7 duymaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00eenimizin temeli ahl\u00e2kt\u0131r, ad\u00e2lettir, do\u011fruluktur, fazilettir, ihsand\u0131r, insanlar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015flar\u0131 sevmektir. Ama bunlar\u0131 sadece s\u00f6ylemek de\u011fil bizzat i\u015flemektir, yapmakt\u0131r, ya\u015famakt\u0131r. Nitekim \u00fclkemizde her Cuma g\u00fcn\u00fc imamlar okuduklar\u0131 hutbelerin sonunda Cen\u00e2b-\u0131 Allah\u2019\u0131n \u015fu ayetini hat\u0131rlat\u0131rlar:<\/p>\n<p><em>\u201cHi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, Allah insanlara ad\u00e2leti, iyili\u011fi\/g\u00fczelli\u011fi, yak\u0131nlardan ba\u015flayarak vermeyi\/yard\u0131m etmeyi\/asl\u0131nda her ne kadar O\u2019nu g\u00f6rm\u00fcyorsak da Allah\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibi ya\u015famay\u0131 emreder. Hay\u00e2s\u0131zl\u0131\u011f\u0131\/\u00e7irkinli\u011fi, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\/ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na tecav\u00fcz\u00fc ve ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131\/zorbal\u0131\u011f\u0131 yasaklar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp tutas\u0131n\u0131z diye size b\u00f6ylece \u00f6\u011f\u00fct verir.\u201d<\/em> [Nahl 90\/90].<\/p>\n<p>Bu ayette ge\u00e7en \u201c\u2019ad\u00e2let\u201d ve \u201cihsan\u201d kelimeleri, <em>Kur\u2019\u00e2n<\/em>\u2019\u0131n temel kavramlar\u0131ndan ikisidir. Ad\u00e2let, hepimizin \u00fczerindeki ittifak edece\u011fimiz \u00fczre, hayat\u0131n her alan\u0131nda, hak ve hukukun s\u00f6z konusu edilece\u011fi her alanda ve her anda, bizzat kendi nefsimizde ya da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 insan ili\u015fkilerinde, \u00f6nemi ve de\u011feri s\u00f6z ile ifade edilemeyecek derecede b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, e\u015fsizdir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130hsan\u201d kelimesi ise, maalesef genel olarak yard\u0131m etmek, ba\u011f\u0131\u015fta bulunmak gibi g\u00fcnl\u00fck davran\u0131\u015flara indirgenerek s\u0131radan bir sadaka k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc haline sokulmu\u015ftur. Oysa ihsan, Resulullah\u2019\u0131n diliyle \u201cAllah\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibi ya\u015famak\u201d demektir. \u0130man\u0131n en temiz ve en duru haliyle insanda tecelli etmesi ve m\u00fc\u2019min olman\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k ve azametinin davran\u0131\u015f olarak m\u00fc\u015fahhas bir bi\u00e7imde insan\u0131n etinde ve kemi\u011finde var olmas\u0131 ve sadece kendini de\u011fil b\u00fct\u00fcn \u00e7evresini ve insanl\u0131\u011f\u0131 kapsamas\u0131 demektir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n temel kavramlar\u0131ndan biri de insanlar\u0131n e\u015fitli\u011fi hususudur. Esasen Allah, M\u00fcsl\u00fcmanlara \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: <em>&#8221; Kitab ehlinden zulmedenler bir yana, onlarla en g\u00fczel \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131n ve \u015f\u00f6yle deyin: Bize indirilene de, size indirilene de inand\u0131k; bizim Tanr\u0131m\u0131z da, sizin Tanr\u0131n\u0131z da birdir, biz O&#8217;na tesl\u00eem olmu\u015fuzdur.&#8221;<\/em>[Ankebut 29\/46]. Bu ise, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n Ehl-i Kitab&#8217;\u0131 bir ve ayn\u0131 din\u00ee karde\u015f olarak kabul etti\u011finin ifadesidir. Bu bak\u0131mdan <em>Kur&#8217;\u00e2n&#8217;<\/em>\u0131n ana konular\u0131ndan birinin, insanl\u0131\u011f\u0131n evrensel karde\u015fli\u011fine d\u00e2vet oldu\u011fu hususu belirtilmelidir.<\/p>\n<p><em>\u00a0Kur&#8217;\u00e2<\/em>n der ki : <em>&#8221; Ey insanlar! Do\u011frusu Biz sizleri bir erkekle bir di\u015fiden yaratt\u0131k. Sizi milletler ve kabileler haline koyduk ki birbirinizi kolayca tan\u0131yas\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphesiz, Allah kat\u0131nda en de\u011ferliniz, O\u2019na kar\u015f\u0131 gelmekten en \u00e7ok sak\u0131nan\u0131zd\u0131r&#8230;&#8221;<\/em> [Hucur\u00e2t 49\/13]<\/p>\n<p>Bu \u00e2yetteki hitap, dikkat edilirse, &#8220;inananlar &#8221; de\u011fil, b\u00fct\u00fcn &#8220;insanlar&#8221;d\u0131r. Onlar\u0131n bir ailenin bireyleri olduklar\u0131 ve milletler, kabileler ve aileler halindeki ayr\u0131l\u0131klar\u0131, birbirlerinden so\u011fumalar\u0131na ve uzakla\u015fmalar\u0131na ya da d\u00fc\u015fmanca duygular ta\u015f\u0131malar\u0131na sebep olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu geni\u015f karde\u015flik d\u00fcnyas\u0131nda birinin di\u011ferine \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, madd\u00ee g\u00fc\u00e7-kuvvet, milliyet, zenginlik, r\u00fctbe ve benzeri \u015feylere de\u011fil, s\u00e2dece ahl\u00e2k\u00ee y\u00fcceli\u011fe dayan\u0131r ve dayanmal\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k, ayn\u0131 kaynaktan gelmi\u015ftir ve g\u00f6revimiz, s\u0131n\u0131rs\u0131z e\u015fitlik temellerine dayal\u0131 \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ortam\u0131 i\u00e7inde ad\u00e2let, iyilik, g\u00fczellik, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ek k\u0131lacak insan\u00ee de\u011ferleri y\u00fcceltmek ve onlar\u0131 geli\u015ftirerek ya\u015fan\u0131r k\u0131lmakt\u0131r ve\u2019s-sel\u00e2m v\u2019All\u0101hu a\u2018lem bi\u2019s-sev\u0101b\u2026<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0 \u0130. G\u00fcler, <em>Sabit Din Dinamik \u015eer\u00eeat, <\/em>Ankara: Ankara Okulu Yay. 2002\u00b2, 9-37.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0 Kr\u015f. N. Calder- M.B. Hooker, \u201cShariah\u201d, <em>EI\u00b2<\/em>, IX, 321(CD-ROM Edition).<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u201cBilmiyor musun ki, Allah\u2019\u0131n res\u00fblleri \u2013Allah hepsine sal\u00e2t ve sel\u00e2m eylesin- muhtelif dinlere mensup de\u011fillerdi. Hi\u00e7biri kendi kavmine, kendisinden \u00f6nce gelmi\u015f olan res\u00fbl\u00fcn dinini terk etmeyi emretmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc peygamberlerin dini birdir. Buna mukabil her res\u00fbl kendi \u015feriat\u0131na davet ediyor, kendinden \u00f6nceki res\u00fbl\u00fcn \u015feriat\u0131na uymaktan nehyediyordu; zira res\u00fbllerin \u015feriatlar\u0131 \u00e7ok muhteliftir. Bundan dolay\u0131, Allah, <em>Kur\u2019an-\u0131 Ker\u00eem<\/em>\u2019de <em>\u201cSizin her biriniz i\u00e7in bir \u015feriat, bir yol tayin ettik. E\u011fer Allah dileseydi sizi bir tek \u00fcmmet yapard\u0131\u201d<\/em> (Maide 5\/48) buyurmu\u015ftur. Allah, b\u00fct\u00fcn peygamberlere tevhid demek olan dinin ikamesini, dinlerini tek bir din k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de ayr\u0131lmamalar\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir. <em>\u201cO, size, dinden Nuh\u2019a emretti\u011fini, sana vahyetti\u011fimizi, \u0130brahim\u2019e, M\u00fbsa\u2019ya ve \u0130sa\u2019ya emretti\u011fimizi; dini do\u011fru tutun ve ondan ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyin diye, kanun yapt\u0131.\u201d<\/em> (\u015e\u00fbr\u00e2 42\/13). <em>\u201cSenden evvel hi\u00e7bir peygamber g\u00f6ndermedik ki, ona, \u2018Ben\u2019den ba\u015fka hi\u00e7bir il\u00e2h yoktur, ancak Bana ibadet edin\u2019, diye vahyetmi\u015f olmayal\u0131m\u201d<\/em> (Enbiya 21\/15), <em>\u201cAllah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirilmez, en do\u011fru din budur\u201d<\/em> (Rum 30\/30).\u00a0 Yani Allah\u2019\u0131n dini de\u011fi\u015ftirilemez. Nitekim din, tebdil, tahvil ve ta\u011fyir edilmemi\u015ftir. \u015eeriatler ise tebdil ve ta\u011fyir edilmi\u015ftir. Zira birtak\u0131m \u015feyler baz\u0131 insanlar i\u00e7in hel\u00e2l iken, Allah onlar\u0131 di\u011fer insanlara haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir\u00e7ok emir vard\u0131r ki, Allah onlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 bir k\u0131s\u0131m insanlara emretti\u011fi halde di\u011fer insanlar\u0131, onlar\u0131 i\u015flemekten nehyetmi\u015ftir. O halde, \u015feriatler \u00e7ok ve muhteliftir. \u015eeraitler, farz k\u0131l\u0131nan \u015feylerdir. E\u011fer Allah\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn emrettiklerini yapmak ve b\u00fct\u00fcn nehyettiklerinden ka\u00e7\u0131nmak din olsa idi; bu durumda Allah\u2019\u0131n emrettiklerinden herhangi birini terk eden yahut nehyettiklerinden herhangi bir \u015feyi i\u015fleyen kimse, Allah\u2019\u0131n dinini terk etmi\u015f ve k\u00e2fir olmu\u015f olurdu. Bu durumda k\u00e2fir olan kimsenin de M\u00fcsl\u00fcmanlarla kendi aras\u0131nda cereyan eden nik\u00e2hlanma, miras, cenazesinin pe\u015finden gitmek, kestiklerini yemek ve benzeri hususlar ortadan kalkm\u0131\u015f olurdu. Oysaki Allah, m\u00fc\u2019minler aras\u0131nda can ve mallar\u0131n\u0131n korunup haram k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131n sebebi olan \u00eeman dolay\u0131s\u0131yla bu hususlar\u0131 farz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Allah, m\u00fc\u2019minlere farz olan \u015feyleri, onlar\u0131n dini kabul etmelerinden sonra emretmi\u015ftir: <strong>\u201c<\/strong><em>\u0130man eden kullar\u0131ma s\u00f6yle, namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131ls\u0131nlar.\u201d<\/em>(\u0130brahim 14\/31) <em>\u201cEy \u00eeman edenler, size k\u0131sas farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u2026<\/em><em>\u201d<\/em> (Bakara 2\/178), <em>\u201cEy \u00eeman edenler, Allah\u2019\u0131 \u00e7ok an\u0131n\u2026\u201d<\/em> (Ahzab 33\/41) \u00e2yetleri ve benzerleri bu hususu belirtmektedir. E\u011fer farz k\u0131l\u0131nan \u015feyler bizatihi \u00eeman olsayd\u0131, Allah o amelleri i\u015fleyinceye kadar kullar\u0131n\u0131 m\u00fc\u2019min olarak isimlendirmezdi. Oysa ki Allah, \u00eeman ve ameli ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <em>\u201c\u00ceman eden ve salih ameller i\u015fleyenler\u2026\u201d <\/em>(Asr 103\/2vd.), <em>\u201cHay\u0131r, kim muhsin olarak \u00eeman\u0131yla b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah\u2019a teslim ederse\u2026\u201d <\/em>(Bakara 2\/112), <em>\u201cKim de m\u00fc\u2019min olarak \u00e2hireti diler ve onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa\u2026\u201d<\/em> (\u0130sr\u00e2 17\/19) \u00e2yetlerinde \u00eeman\u0131n amel olmad\u0131\u011f\u0131 tesbit edilmi\u015ftir. O halde m\u00fc\u2019minler, \u00eemanlar\u0131ndan dolay\u0131 namaz k\u0131lar, oru\u00e7 tutar, zek\u00e2t verir, hacceder ve Allah\u2019\u0131 zikrederler. Yoksa namaz, zek\u00e2t, oru\u00e7 ve haccetmekten dolay\u0131 \u00eeman etmi\u015f olmazlar. Bu onlar\u0131n \u00eeman ettikten sonra amel i\u015fleme durumlar\u0131n\u0131 ortaya koyar\u2026 Bkz. <em>\u0130mam \u00c2zam\u2019\u0131n Be\u015f Eseri: El-\u00c2lim ve\u2019l-M\u00fcte\u2018allim<\/em>, \u00e7ev. Mustafa \u00d6z, \u0130stanbul 1992, 12\u201313.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Kr\u015f. Fazlur Rahman, <em>\u0130sl\u00e2m ve \u00c7a\u011fda\u015fl\u0131k (\u0130sl\u00e2m E\u011fitim Tarihinde Fikr\u00ee Bir Gelene\u011fin De\u011fi\u015fimi),<\/em> \u00e7ev. Alpaslan A\u00e7\u0131kgen\u00e7-M.Hayri K\u0131rba\u015fo\u011flu, Ankara: Fecr Yay\u0131nevi 1990; Roger Garaudy, <em>\u0130sl\u00e2m ve \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Gelece\u011fi,<\/em> \u00e7ev. Cemal Ayd\u0131n, \u0130stanbul: P\u0131nar Yay.1990; ayn\u0131 yazar, <em>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n Va\u2019dettikleri<\/em>, \u00e7ev. S. Akdemir, \u0130stanbul: P\u0131nar Yay.1984; ayn\u0131 yazar,\u00a0\u00a0 <em>Entegrizm,<\/em> \u00e7ev. K.Bilgin \u00c7ile\u00e7\u00f6p, \u0130stanbul 1995; E.R.F\u0131\u011flal\u0131, <em>Din ve Laiklik \u00dcst\u00fcne D\u00fc\u015f\u00fcnceler<\/em>, 2001; ayn\u0131 yazar, <em>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130sl\u00e2m Mezhepleri<\/em>, \u0130zmir: \u0130zmir \u0130.F.V.Yay. 2008, 37 vd.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Kr\u015f. M.A. Shaban, <em>Islamic History: A New Interpretation, I<\/em>, Cambridge 1971, s.15. Ayr. kr\u015f. Hamid Daba\u015f\u00ee, <em>Peygamber\u2019in Geli\u015finden Emev\u00ee \u0130daresine Kadar \u0130sl\u00e2m\u2019da Otorite<\/em>, \u00e7ev. S\u00fcleyman E. G\u00fcnd\u00fcz, \u0130stanbul: \u0130nsan Yay\u0131nlar\u0131 1995, 15 vd., 39 vd., 63 vd., 83 vd.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Smith, \u201cThe Concept of Shari\u2019a Among Some Mutakallimun\u201d, <em>Arabic and Islamic Studies in Honor of Hamilton A.R.Gibb, <\/em>ed. George Makdisi, Leiden 1965, 586, 590\u2019dan \u0130. G\u00fcler, <em>ayn\u0131 eser,<\/em> 29\u201330.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a>\u00a0 Bkz. H\u00fcseyin Atay, <em>Kur\u2019an\u2019a G\u00f6re Ara\u015ft\u0131rmalar.<\/em> IV, Ankara: Semih Ofset 1995, 84\u2013104.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> S\u00fcleyman Uluda\u011f, \u201cOsmanl\u0131 ulemas\u0131n\u0131n eserlerini, \u015ferhlerini ve ha\u015fiyelerini medreselerde \u00e7a\u011flar boyu okutmu\u015f oldu\u011fu m\u00fcelliflerden hi\u00e7 biri Maturid\u00ee mezhebinden de\u011fildir\u2026 Osmanl\u0131 ulemas\u0131 ismen Maturid\u00eedir, ama asl\u0131nda ve hakikatte E\u015f\u2019ar\u00eedir\u2026\u201d dedikten sonra Osmanl\u0131n\u0131n E\u015f\u2019ar\u00ee olu\u015funu da \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar: \u201c\u0130lk defa medreseleri kurmu\u015f olan Nizamulm\u00fclk\u2019\u00fcn E\u015f\u2019ar\u00ee olmas\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 ve a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u201cNizamiye Medreseleri\u2019nde E\u015f\u2019ar\u00ee \u00e2limlerini g\u00f6revlendirmesi [Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne Gazzali atanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130.G.] bu gelene\u011fin B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nden sonra Anadolu Sel\u00e7uklu medreselerinde de aynen devam etmesi, Osmanl\u0131 medreselerinin ve ulemas\u0131n\u0131n bu ilim ve e\u011fitim gelene\u011finin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamamas\u0131nda etkili olmu\u015ftur.\u201d <em>Kelam \u0130lmi ve \u0130slam Akaidi,<\/em> \u0130st.1980, 23, 34\u2019ten \u0130. G\u00fcler, <em>ayn\u0131 eser,<\/em> 26, 27.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Nadim Macit, <em>D\u00fcnya Kurmak: Eylem ve De\u011fi\u015fim \u2013\u0130sl\u00e2m D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Gelece\u011fi-<\/em>, Ankara: Berikan Yay\u0131nevi 2009\u00b2, 521. Bu konuda ayr\u0131ca kr\u015f.: N.Macit, <em>K\u00fcresel G\u00fc\u00e7 Politikalar\u0131: T\u00fcrkiye ve \u0130sl\u00e2m<\/em>, Ankara: Sarka\u00e7 Yay\u0131nlar\u0131 2011 (4.Bs.).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem&#8217;in M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilme yolu ve y\u00f6ntemlerinin tenkit\u00e7i bir g\u00f6zle; cesaret ve a\u00e7\u0131kl\u0131kla ortaya konmas\u0131 ve gerekti\u011finde \u201ctabu\u201dlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, ezberlerin bozulmas\u0131, en az\u0131ndan ciddi bi\u00e7imde sars\u0131lmas\u0131 gerekir.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":7715,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[61,2,67],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.0.2 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin sorunlar\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131-3 - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin sorunlar\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131-3 - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&quot;Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem&#039;in M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilme yolu ve y\u00f6ntemlerinin tenkit\u00e7i bir g\u00f6zle; cesaret ve a\u00e7\u0131kl\u0131kla ortaya konmas\u0131 ve gerekti\u011finde \u201ctabu\u201dlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, ezberlerin bozulmas\u0131, en az\u0131ndan ciddi bi\u00e7imde sars\u0131lmas\u0131 gerekir.&quot;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-06-08T16:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-06-08T15:14:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/ucuk.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"359\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"27 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/ucuk.jpg\",\"width\":640,\"height\":359},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/\",\"name\":\"\\u00c7a\\u011f\\u0131m\\u0131zda \\u0130sl\\u00e2m d\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinin sorunlar\\u0131 ve \\u00e7\\u00f6z\\u00fcm yollar\\u0131-3 - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2019-06-08T16:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-06-08T15:14:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/\",\"name\":\"\\u00c7a\\u011f\\u0131m\\u0131zda \\u0130sl\\u00e2m d\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinin sorunlar\\u0131 ve \\u00e7\\u00f6z\\u00fcm yollar\\u0131-3\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/4382fae76ff73bccca065fd80d3e76e2\"},\"headline\":\"\\u00c7a\\u011f\\u0131m\\u0131zda \\u0130sl\\u00e2m d\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinin sorunlar\\u0131 ve \\u00e7\\u00f6z\\u00fcm yollar\\u0131-3\",\"datePublished\":\"2019-06-08T16:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-06-08T15:14:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#primaryimage\"},\"articleSection\":\"D\\u0130N,TEHD\\u0130TLER\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/cagimizda-islam-dusuncesinin-sorunlari-ve-cozum-yollari-3\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/4382fae76ff73bccca065fd80d3e76e2\",\"name\":\"Ethem Ruhi F\\u0131\\u011flal\\u0131\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8ef4ece8c55b6024ac8d111f8b46ba45?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ethem Ruhi F\\u0131\\u011flal\\u0131\"},\"description\":\"M\\u0130SAK yazarlar\\u0131ndan Ethem Ruhi F\\u0131\\u011flal\\u0131 1937 y\\u0131l\\u0131nda Burdur\\u2019da do\\u011fmu\\u015ftur. 1959'da Ankara \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi\\u2019nden mezun olmu\\u015ftur. 1961-1964 y\\u0131llar\\u0131 aras\\u0131nda Konya \\u0130mam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri \\u00d6\\u011fretmenli\\u011fi, 1964-1965 y\\u0131llar\\u0131nda Burdur \\u0130mam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri \\u00d6\\u011fretmenli\\u011fi ve M\\u00fcd\\u00fcr Yard\\u0131mc\\u0131l\\u0131\\u011f\\u0131,1965-1966 y\\u0131llar\\u0131nda Kayseri \\u0130mam-Hatip Lisesi M\\u00fcd\\u00fcrl\\u00fc\\u011f\\u00fc ve Meslek Dersleri \\u00d6\\u011fretmenli\\u011fi, 1966-1970 y\\u0131llar\\u0131 aras\\u0131nda \\u0130zmir Y\\u00fcksek \\u0130sl\\u00e2m Enstit\\u00fcs\\u00fc M\\u00fcd\\u00fcr Ba\\u015fyard\\u0131mc\\u0131l\\u0131\\u011f\\u0131 ve T\\u00fcrk-\\u0130sl\\u00e2m Medeniyeti Tarihi \\u00d6\\u011fretmenli\\u011fi, 1970-1971 y\\u0131llar\\u0131nda Kayseri Y\\u00fcksek \\u0130sl\\u00e2m Enstit\\u00fcs\\u00fc M\\u00fcd\\u00fcrl\\u00fc\\u011f\\u00fc ve T\\u00fcrk-\\u0130sl\\u00e2m Medeniyeti Tarihi Dersi \\u00d6\\u011fretmenli\\u011fi yapan F\\u0131\\u011fral\\u0131, 1971'de Ankara \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi \\u0130sl\\u00e2m Mezhepleri Tarihi K\\u00fcrs\\u00fcs\\u00fc Asistanl\\u0131\\u011f\\u0131na atanm\\u0131\\u015ft\\u0131r. 1972'de Ankara \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi \\u0130sl\\u00e2m Mezhepleri Tarihi K\\u00fcrs\\u00fcs\\u00fcnde \\u201c\\u0130b\\u00e2diye\\u2019nin Do\\u011fu\\u015fu ve G\\u00f6r\\u00fc\\u015fleri\\u201d ba\\u015fl\\u0131kl\\u0131 teziyle \\u201c\\u0130l\\u00e2hiyat Doktoru\\u201d \\u00fcnvan\\u0131n\\u0131, 1977'de Ankara \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesinde \\u201cAhmediyye Mezhebi (K\\u00e2diy\\u00e2nilik)\\u201d ba\\u015fl\\u0131kl\\u0131 teziyle \\u201c\\u00dcniversite Do\\u00e7enti\\u201d \\u00fcnvan\\u0131n\\u0131 ve 1982'de Ankara \\u00dcniversitesinde \\u201cMesih ve Mehd\\u00ee \\u0130nanc\\u0131 \\u00dczerine (Mezhepler Tarihi A\\u00e7\\u0131s\\u0131ndan Bir Tetkik)\\u201d ba\\u015fl\\u0131kl\\u0131 takdim teziyle \\u201cProfes\\u00f6r\\u201d \\u00fcnvan\\u0131n\\u0131 kazanm\\u0131\\u015ft\\u0131r. 1982, 1985 ve 1988 y\\u0131llar\\u0131nda Dokuz Eyl\\u00fcl \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi Dekanl\\u0131\\u011f\\u0131, 1984'te Dekanl\\u0131k g\\u00f6revinin yan\\u0131nda Dokuz Eyl\\u00fcl \\u00dcniversitesi Rekt\\u00f6r Yard\\u0131mc\\u0131l\\u0131\\u011f\\u0131, 1992 ve 1994 tarihlerinde Mu\\u011fla \\u00dcniversitesi Kurucu Rekt\\u00f6rl\\u00fc\\u011f\\u00fc g\\u00f6revlerinin yan\\u0131nda YURT-KUR Y\\u00f6netim Kurulu Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131, T\\u00fcrkiye Stratejik Ara\\u015ft\\u0131rmalar Mill\\u00ee Komitesi \\u00fcyeli\\u011fi, T\\u00fcrkiye Sosyal ve Be\\u015fer\\u00ee Bilimler Mill\\u00ee Komitesi Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131, Y\\u00fcksek\\u00f6\\u011fretim Kurulu \\u00dcyeli\\u011fi, Atat\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr Dil ve Tarih Y\\u00fcksek Kurumu Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi asl\\u00ee \\u00fcyeli\\u011fi g,b, g\\u00f6revler de y\\u00fcr\\u00fctm\\u00fc\\u015ft\\u00fcr. 1996'da DENB\\u0130R taraf\\u0131ndan verilen \\u201cBilimde \\u00dcst\\u00fcn Hizmet \\u00d6d\\u00fcl\\u00fc\\u201dn\\u00fcn, 1999'da Kazakistan Sosyal Bilimler Akademisi taraf\\u0131ndan asl\\u00ee \\u00fcyelik ve \\u201cOrdinary\\u00fcs Profes\\u00f6r\\u201d unvan\\u0131n\\u0131n, 2000'de K\\u0131rg\\u0131zistan\/Bi\\u015fkek Uluslararas\\u0131 Aytmatov Akademisi taraf\\u0131ndan verilen \\u201cAytmatov Akademisi Asl\\u00ee \\u00dcyeli\\u011fi\\\"nin, 2005'te Uluslararas\\u0131 Rotary 2004-05 D\\u00f6nem Ba\\u015fkan\\u0131 Glenn E. Estess Sr. ad\\u0131na 2440\\u2019\\u0131nc\\u0131 B\\u00f6lge Governor\\u2019u taraf\\u0131ndan, Marmaris\\u2019te yap\\u0131lan Y\\u00fcz\\u00fcnc\\u00fc y\\u0131l (2004-05) kutlamas\\u0131nda verilen \\u201c\\u00dcst\\u00fcn Hizmet \\u00d6d\\u00fcl\\u00fc\\u201dn\\u00fcn ve 2006'da T. C. Ba\\u015fbakanl\\u0131k Vak\\u0131flar Genel M\\u00fcd\\u00fcrl\\u00fc\\u011f\\u00fc taraf\\u0131ndan verilen \\u201cVak\\u0131f \\u0130nsan\\u201d unvan\\u0131n\\u0131n sahibi oldu. 2003 y\\u0131l\\u0131nda emekli olan F\\u0131\\u011flal\\u0131, S\\u0131tk\\u0131 Ko\\u00e7man Vakf\\u0131\\u2019nda Ba\\u015fkan Yard\\u0131mc\\u0131s\\u0131 olarak g\\u00f6reve ba\\u015flad\\u0131. 2005 Vak\\u0131f Senedi gere\\u011fi S\\u0131tk\\u0131 Ko\\u00e7man\\u2019\\u0131n vefat\\u0131 (13.10.2005) \\u00fczerine S\\u0131tk\\u0131 Ko\\u00e7man Vakf\\u0131 Ba\\u015fkan\\u0131 oldu. 2010 y\\u0131l\\u0131nda bu g\\u00f6revinden istifa etti. \\u0130ngilizce, Arap\\u00e7a ve Frans\\u0131zca bilen FI\\u011eLALI, 30 A\\u011fustos 1959 y\\u0131l\\u0131ndan bu yana Fak\\u00fclteden s\\u0131n\\u0131f arkada\\u015f\\u0131 Semiha Ertu\\u011frul Han\\u0131mefendi ile evlidir ve d\\u00f6rt k\\u0131z be\\u015f torun sahibidirler. ARA\\u015eTIRMA VE YAYINLARI I. TEL\\u0130F K\\u0130TAPLAR: 1. \\u00c7a\\u011f\\u0131m\\u0131zda \\u0130tikad\\u00ee \\u0130sl\\u00e2m Mezhepleri, \\u0130stanbul: Sel\\u00e7uk Yay\\u0131nlar\\u0131, 1980 (G\\u00f6zden ge\\u00e7irilmi\\u015f ve geni\\u015fletilmi\\u015f 2. Bask\\u0131: 1983; 3. Bask\\u0131: 1986, \\u0130ran \\u0130sl\\u00e2m Devrimi il\\u00e2vesiyle 4. Bask\\u0131: 1990; 5. Bask\\u0131: 1991; 6. Bask\\u0131: 1993 ;7. Bask\\u0131: 1995 ; 8. Bask\\u0131: 1996 ; 9. Bask\\u0131: 1998) ; 10. Bask\\u0131: \\u0130stanbul: Birle\\u015fik Yay\\u0131nc\\u0131l\\u0131k; 1999; 11. Bask\\u0131: \\u0130stanbul: \\u015fa-to \\u0130l\\u00e2hiyat, 2001; 12. Bask\\u0131: \\u0130zmir: \\u0130zmir \\u0130l\\u00e2hiyat Vakf\\u0131 Yay., Aral\\u0131k 2004. 2. \\u0130sl\\u00e2m\\u2019a Kar\\u015f\\u0131 Cereyanlar: B\\u00e2b\\u00eelik ve Bah\\u00e2\\u00eelik, Mecca: Muslim World League Yay. 1402\/1981. 3. Din K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc ve Ahl\\u00e2k Bilgisi (Ortaokul 3. s\\u0131n\\u0131f), Ankara: M.E.B. Yay. 1982 (13. Bs., 1994) 4. \\u0130b\\u00e2diye\\u2019nin Do\\u011fu\\u015fu ve G\\u00f6r\\u00fc\\u015fleri, Ankara: A.\\u00dc. \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi Yay. 1983. 5. \\u0130m\\u00e2miyye \\u015e\\u00eeas\\u0131, \\u0130stanbul: Sel\\u00e7uk Yay\\u0131nlar\\u0131 1984 (2. Bas\\u0131m: \\u0130stanbul: A\\u011fa\\u00e7 Kitabevi Yay\\u0131nlar\\u0131, Kas\\u0131m 2008). 6. K\\u00e2diy\\u00e2n\\u00eelik (Ahmediyye Mezhebi), \\u0130zmir: Dokuz Eyl\\u00fcl \\u00dcniversitesi Yay. 1986. 7. Mezhepler ve Tarikatlar Ansiklopedisi (Komisyon \\u00e7al\\u0131\\u015fmas\\u0131, Ba\\u015fkan: E.Ruhi FI\\u011eLALI), \\u0130stanbul: Terc\\u00fcman Yay\\u0131nlar\\u0131, 1987. 8. Atat\\u00fcrk ve Din, Ankara: Azerbaycan K\\u00fclt\\u00fcr Derne\\u011fi Yay\\u0131nlar\\u0131 No: 32, 1988 (Risale). 9. T\\u00fcrkiye\\u2019de Alevilik \\u2013 Bekta\\u015filik, \\u0130stanbul: Sel\\u00e7uk Yay\\u0131nlar\\u0131 1990 (1.Bs.- Ekim 1990; 2.Bs.- Eyl\\u00fcl 1991;3. Bs.- Temmuz 1994; 4.Bs.- A\\u011fustos 1996; 5.Bs.- \\u0130zmir: \\u0130zmir \\u0130l\\u00e2hiyat Vakf\\u0131 Yay.,Nisan 2006). 10. K\\u00e2diy\\u00e2n\\u00eelik, Ankara: T\\u00fcrkiye Diyanet Vakf\\u0131 Yay., 1994. 11. B\\u00e2bilik ve Baha\\u00eelik, Ankara: T\\u00fcrkiye Diyanet Vakf\\u0131 Yay., 1994. 12. Ge\\u00e7mi\\u015ften G\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze Halk \\u0130nan\\u00e7lar\\u0131 \\u0130tibariyle Alev\\u00eelik \\u2013 Bekta\\u015f\\u00eelik, Ankara: T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcn\\u00fc Ara\\u015ft\\u0131rma ve Tan\\u0131tma Vakf\\u0131 Yay., 1994. 13. \\u0130mam Ali, Ankara: TDV Yay. , 1996 (2. Bask\\u0131: 1998). 14. Din ve Devlet \\u0130li\\u015fkileri, Mu\\u011fla : Mu\\u011fla \\u00dc. Yay., 1997. 15. Atat\\u00fcrk D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinde Din ve L\\u00e2iklik, Yay\\u0131na Haz\\u0131rlayanlar: Ethem Ruhi F\\u0131\\u011flal\\u0131, Taha M\\u00fcft\\u00fco\\u011flu, \\u0130dris Karaku\\u015f, Ankara: Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi 1999 (2.Bs.2008). 16. Din ve Laiklik \\u00dcst\\u00fcne D\\u00fc\\u015f\\u00fcnceler, Mu\\u011fla: Mu\\u011fla \\u00dcniv. Yay., 2001. 17. \\u00cetik\\u00e2d\\u00ee \\u0130sl\\u00e2m Mezheplerine Giri\\u015f, \\u0130zmir: \\u0130zmir \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi Vakf\\u0131 Yay. 2007. 18. G\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcz \\u0130sl\\u00e2m Mezhepleri, \\u0130zmir: \\u0130zmir \\u0130l\\u00e2hiyat Vakf\\u0131 Yay\\u0131nlar\\u0131 2008 (630 s.). 19. \\u0130sl\\u00e2m Laiklik ve T\\u00fcrk Laikli\\u011finde Uygulamalar, Ankara: Berikan Yay\\u0131nlar\\u0131 2010. II. YAYIMLANAN K\\u0130TAPLARDA AYRI B\\u00d6L\\u00dcMLER: 1. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m\\u00ee Anlay\\u0131\\u015fta \\u0130ns\\u00e2n\\u00ee De\\u011ferler\\u201d, T\\u00fcrklerde \\u0130ns\\u00e2n\\u00ee De\\u011ferler ve \\u0130nsan Haklar\\u0131 \\u2013 I, \\u0130stanbul : T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcne Hizmet Vakf\\u0131 yay., 1992, 257-279. 2. \\u201c\\u015ei\\u00eelik ve Anadolu Alev\\u00eeli\\u011fi Aras\\u0131ndaki Farkl\\u0131l\\u0131klar ve Benzerlikler\\u201d, Alev\\u00eeler\/Aleviten, Haz. \\u0130smail Engin-Erhard Franz, Hamburg 2000, I, 97\\u2013110. 3. \\u201cHoca Ahmed Yesev\\u00ee Kimdir?\\u201d, T\\u00fcrkistan\\u2019\\u0131n P\\u00eeri Hoca Ahmed Yesev\\u00ee ve K\\u00fclliyesi, Ankara: T\\u0130KA Yay.,2000, 24-37. 4. \\u201cDe\\u011fi\\u015fimci \\u00d6zal ve De\\u011fi\\u015fim S\\u00fcrecinde \\u0130sl\\u00e2m\\u201d, Kim Bu? \\u00d6zal-Siyaset, \\u0130ktisat, Zihniyet, Edit\\u00f6rler: \\u0130hsan Sezal\/\\u0130hsan Da\\u011f\\u0131, \\u0130stanbul: Boyut Yay. 2001, 211\\u2013218. 5. \\u201cS\\u00fcnn\\u00ee Tarih ve \\u0130l\\u00e2hiyat Gelene\\u011finde Hz. Ali\\u201d, Tarihten Teolojiye \\u0130sl\\u00e2m \\u0130nan\\u00e7lar\\u0131nda Hz. Ali, Haz. Ahmet Ya\\u015far Ocak, Ankara: T\\u00fcrk Tarih Kurumu 2005, 103-136 [\\u201cAli in the Sunni Historical and Theological Tradition\\u201d, From History to Theology Ali in Islamic Beliefs, ed. by Ahmet Ya\\u015far Ocak, Ankara: TTK 2005, 149-184]. 6. \\u201cAtat\\u00fcrk ve Din\\u201d, Atat\\u00fcrk D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinde Din ve L\\u00e2iklik, Haz. Ethem Ruhi F\\u0131\\u011flal\\u0131- Taha M\\u00fcft\\u00fco\\u011flu- \\u0130dris Karaku\\u015f, Ankara: Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi 1999, 235\\u2013249 [ Ayn\\u0131 makale \\u015fu eserde de yer alm\\u0131\\u015ft\\u0131r: Atat\\u00fcrk\\u2019\\u00fcn \\u0130sl\\u00e2ma Bak\\u0131\\u015f\\u0131- Belgeler ve G\\u00f6r\\u00fc\\u015fler, Haz. Mehmet Saray-Ali Tuna, Ankara: Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi 2005, 193\\u2013207]. 7. \\u201cT.C. Devleti\\u2019nde Din-Devlet \\u0130li\\u015fkileri: Din Kurumlar\\u0131 ve Din-Devlet \\u0130li\\u015fkileri\\u201d, T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131 K\\u00fclt\\u00fcr Atlas\\u0131 \/ A Cultural Atlas of the Turkish World, \\u0130stanbul: T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcne Hizmet Vakf\\u0131 Yay. 2006, 526\\u2013543. 8. \\u201cAlev\\u00ee-Bekta\\u015f\\u00ee Teolojisinin Temel Ta\\u015f\\u0131: Alev\\u00ee-Bekta\\u015f\\u00ee \\u0130nan\\u00e7lar\\u0131nda Hz. Ali\\u201d, Ge\\u00e7mi\\u015ften G\\u00fcn\\u00fcm\\u00fcze Alev\\u00ee-Bekta\\u015f\\u00ee K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc, Edit\\u00f6r: Ahmet Ya\\u015far Ocak, Ankara: T.C. K\\u00fclt\\u00fcr ve Turizm Bakanl\\u0131\\u011f\\u0131 Yay\\u0131nlar\\u0131 2009, 241 \\u2013 267. III. TERC\\u00dcME K\\u0130TAPLAR: 1. Prof. Muhammed Eb\\u00fb Zehra, \\u0130sl\\u00e2m\\u2019da Sosyal Dayan\\u0131\\u015fma, Arap\\u00e7adan \\u00e7ev.: E.Ruhi FI\\u011eLALI-O.ESK\\u0130C\\u0130O\\u011eLU, \\u0130stanbul: Ya\\u011fmur yay., 1969 (2.bask\\u0131: \\u0130stanbul, 1978). 2. Prof. Muhammed Eb\\u00fb Zehra, \\u0130sl\\u00e2m\\u2019da Siy\\u00e2s\\u00ee ve \\u0130tik\\u00e2d\\u00ee Mezhepler Tarihi, Arap\\u00e7adan \\u00e7ev.: E.Ruhi FI\\u011eLALI-O. ESK\\u0130C\\u0130O\\u011eLU, \\u0130stanbul: Ya\\u011fmur Yay., 1970. 3. \\u0130bn B\\u00e2beveyh el-Kumm\\u00ee, \\u015e\\u00ee\\u00ee-\\u0130m\\u00e2miyye\\u2019nin \\u0130man Esaslar\\u0131 (Ris\\u00e2let\\u00fc\\u2019l-\\u0130\\u2019tik\\u00e2d\\u00e2ti\\u2019l-\\u0130m\\u00e2miyye), Arap\\u00e7adan notlarla \\u00e7ev. E.R.FI\\u011eLALI, Ankara: A.\\u00dc. \\u0130l\\u00e2hiyat Fak. Yay., 1978. 4. R.A. N\\u0130CHOLSON, \\u0130sl\\u00e2m S\\u00fbfileri (The Mystics of Islam), \\u0130ng. \\u00c7ev.: M.DA\\u011e, K.I\\u015eIK, E.R. FI\\u011eLALI, A. \\u015eENER, R. AYAS, \\u0130.KAYAO\\u011eLU, Ankara: K\\u00fclt\\u00fcr Bakanl\\u0131\\u011f\\u0131 Yay., 1978 (2. Bask\\u0131: Ankara: \\u00c7a\\u011flar Yay\\u0131nlar\\u0131 2004). 5. Eb\\u00fb Mansur Abdulkahir el-Ba\\u011fd\\u00e2d\\u00ee, Mezhepler Aras\\u0131ndaki Farklar (El-Fark Beyne\\u2019l-F\\u0131rak), Arap\\u00e7adan notlarla \\u00e7ev.: E.Ruhi FI\\u011eLALI, \\u0130stanbul: Kalem Yay. 1979 [2.Bask\\u0131: Ankara: TDV Yay. 1991; 3.Bask\\u0131: Ankara: TDV Yay. 2001; 4. Bask\\u0131: Ankara: TDV Yay.2007] 6. Prof. W. Montgomery Watt, \\u0130sl\\u00e2m D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinin Te\\u015fekk\\u00fcl Devri (The Formative Period of Islamic Thought), \\u0130ng. \\u00c7ev.: E.Ruhi FI\\u011eLALI, Ankara: Umran Yay., 1981. ( 2. Bask\\u0131: \\u0130stanbul: Birle\\u015fik Yay\\u0131nc\\u0131l\\u0131k 1998; G\\u00f6zden Ge\\u00e7irilmi\\u015f 3. Bask\\u0131: Ankara Sarka\\u00e7 Yay\\u0131nlar\\u0131 2010). 7. Henry Laoust, \\u0130sl\\u00e2m\\u2019da Ayr\\u0131l\\u0131k\\u00e7\\u0131 G\\u00f6r\\u00fc\\u015fler, (Les Schismes dans l\\u2019Islam), Frans\\u0131zcadan \\u00e7ev. , E. Ruhi FI\\u011eLALI \\u2013 Sabri H\\u0130ZMETL\\u0130, \\u0130stanbul: P\\u0131nar Yay\\u0131nlar\\u0131 1999. 8. Bah\\u00e2ilik ve el-Kit\\u00e2bu\\u2019l-Akdes, Arap\\u00e7adan notlarla \\u00e7ev. Ethem Ruhi FI\\u011eLALI-Ramazan \\u015e\\u0130M\\u015eEK, e-mak\\u00e2l\\u00e2t Mezhep Ara\\u015ft\\u0131rmalar\\u0131, III\/2 (G\\u00fcz 2010), ss. 7-144 \/ISSN 1309-5803 \/www.emakalat.com [Takdim-Bah\\u00e2ilik, Ethem Ruhi FI\\u011eLALI, ss.8-42; Mirza H\\u00fcseyin Ali Bah\\u00e2ullah, El-Kit\\u00e2bu\\u2019l-Akdes, Notlarla \\u00c7ev. Ethem Ruhi FI\\u011eLALI-Ramazan \\u015eim\\u015fek, ss. 43-144]. IV. TEL\\u0130F MAKALELER: 1. \\u201c\\u0130lkokullar\\u0131n A\\u00e7\\u0131l\\u0131\\u015f\\u0131 M\\u00fcnasebetiyle: Tarihimizde \\u00e2min Alaylar\\u0131\\u201d, Ye\\u015filay (Ayl\\u0131k K\\u00fclt\\u00fcr ve Sa\\u011fl\\u0131k Dergisi), 418 (Eyl\\u00fcl 1968), ss.16\\u201317. 2. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m\\u2019da E\\u011fitim ve \\u00d6\\u011fretim\\u201d, Ye\\u015filay (Ayl\\u0131k K\\u00fclt\\u00fcr ve Sa\\u011fl\\u0131k Dergisi), 420 (Kas\\u0131m 1968), ss.10\\u201311. 3. \\u201d H\\u00e2ric\\u00eeli\\u011fin Do\\u011fu\\u015funa Tesir Eden Baz\\u0131 Sebepler\\u201d, \\u0130FD (Ankara 1975), XX, ss. 219\\u2013247. 4. \\u201cBurdur K\\u00fct\\u00fcphanesinde Bulunan Bir Ris\\u00e2le: Tezkiretu\\u2019l-Mez\\u00e2hib\\u201d, \\u0130\\u0130ED, (Ankara 1975), II, ss. 99\\u2013116. 5. \\u201cTezkiretu\\u2019l-Mez\\u00e2hib li\\u2019bni\\u2019s-Serr\\u00e2c\\u201d, \\u0130\\u0130ED, (Ankara 1975), II, ss. 117\\u2013141 (\\u00d6ns\\u00f6z ve notlarla Arap\\u00e7a metin ne\\u015fri). 6. \\u201c\\u0130b\\u00e2diye\\u2019nin Siy\\u00e2s\\u00ee ve \\u0130tik\\u00e2d\\u00ee G\\u00f6r\\u00fc\\u015fleri\\u201d \\u0130FD, (Ankara 1976), XXI, ss.323\\u2013344. 7. \\u201cH\\u00e2ric\\u00eeli\\u011fin Do\\u011fu\\u015fu ve F\\u0131rkalara Ayr\\u0131l\\u0131\\u015f\\u0131\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1978), XXII, ss. 245\\u2013275. 8. \\u201cHicr\\u00ee 1400. Y\\u0131la Girerken \\u0130sl\\u00e2m D\\u00fcnyas\\u0131\\u201d, Milli E\\u011fitim ve K\\u00fclt\\u00fcr, (Ankara 1979), II, No: 5, ss.55\\u201375. 9. \\u201cGen\\u00e7 Nesillerin Din Terbiyesi ve Destanlar\\u201d, Kubbealt\\u0131 Akademi Mecmuas\\u0131, (\\u0130stanbul 1979), Y\\u0131l:8, Say\\u0131: 1, ss.38\\u201343. 10. \\u201cE\\u011fitimimizde Din\\u00ee Formasyon Noksanl\\u0131\\u011f\\u0131 ve Bunun Anar\\u015fideki Yeri\\u201d, Kubbealt\\u0131 Akademi Mecmuas\\u0131, (\\u0130stanbul 1979), Y\\u0131l:8, Say\\u0131:3, ss. 35\\u201354. 11. \\u201cMezheplerin Do\\u011fu\\u015funa Tesir Eden Sebepler\\u201d, \\u0130\\u0130ED, (Ankara 1980), IV, ss. 115\\u2013131. 12. \\u201c\\u0130bn Sadru\\u2019d-D\\u00een e\\u015f-\\u015eirv\\u00e2n\\u00ee ve \\u0130tik\\u00e2d\\u00ee Mezhepler Hakk\\u0131nda T\\u00fcrk\\u00e7e Ris\\u00e2lesi\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1981), XXIV, ss. 249\\u2013276. 13. \\u201cTerc\\u00fcm\\u00e2nu\\u2019l-\\u00dcmem\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1981), XXIV, ss. 277-335 (\\u00d6ns\\u00f6z ve notlarla tenkidi ne\\u015fir). 14. \\u201cMesih ve Mehd\\u00ee \\u0130nanc\\u0131 \\u00dczerine (Mezhepler Tarihi A\\u00e7\\u0131s\\u0131ndan Bir Bak\\u0131\\u015f)\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1981), ss. 179\\u2013214. 15. \\u201cThe Problem of Abd-Allah \\u0130bn Saba\\u201d, \\u0130\\u0130ED, (Ankara 1982), V,pp. 379\\u2013390. 16. \\u201cSak\\u00eefe Olay\\u0131 ve Hz.Eb\\u00fb Bekir\\u2019in Halife Se\\u00e7imi\\u201d, \\u0130sl\\u00e2m Medeniyeti, (\\u0130stanbul 1982), V, No:3, ss.7\\u201327. 17. \\u201cXIX. Y\\u00fczy\\u0131l Sonlar\\u0131nda Hindistan (Mezhepler Tarihi A\\u00e7\\u0131s\\u0131ndan Bir Bak\\u0131\\u015f)\\u201d, DE\\u00dc\\u0130FD, (\\u0130zmir 1983), I, ss. 1\\u201324. 18. \\u201cBasic Principles of Islam and the Problem of Dialog Between Islam and Christianity\\u201d, Diyanet Dergisi, (Ankara 1983), XIX\/ 2, ss. 3\\u201314 (T\\u00fcrk\\u00e7e \\u00f6zet: \\u201c\\u0130sl\\u00e2m\\u2019\\u0131n Temel Esaslar\\u0131 ve \\u0130sl\\u00e2m-H\\u0131ristiyan Diyalo\\u011fu Meselesi\\u201d, ss 3\\u20135). 19. \\u201c\\u0130slam: Basic Principles and Characteristics\\u201d, The Muslim World League Journal, (Mecca: Shaban 1403\/May-June 1983), LX, No: 8, ss. 11\\u201315. 20. \\u201c\\u0130lk \\u015eii Olaylar: Tevvab\\u00fbn Hareketi\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1983), XXVI, ss. 335\\u2013352. 21. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m Tarihinde Hz. Hasan ve Hz. H\\u00fcseyin D\\u00f6nemleri (Mezhepler Tarihi A\\u00e7\\u0131s\\u0131ndan bir Tedkik), \\u0130FD, (Ankara 1983), XXVI, ss. 353\\u2013370. 22. \\u201cMill\\u00ee K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcm\\u00fcz ve Dinimiz\\u201d, T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc Ara\\u015ft\\u0131rmalar\\u0131-Prof Dr. \\u0130brahim Kafeso\\u011flu\\u2019nun Hat\\u0131ras\\u0131na ARMA\\u011eAN, Ankara 1985, 245-252. 23. \\u201cEndonezya\\u2019da \\u00c7a\\u011fda\\u015f \\u0130sl\\u00e2m D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesi\\u201d, DE\\u00dc\\u0130FD, (\\u0130zmir 1985), II, ss. 9\\u201323. 24. \\u201cMawlawi a\\u2019in: a brief description and an interpretation\\u201d, Islamic Culture, 60, IV (1986), pp. 46\\u201352. 25. Ortado\\u011fu\\u2019da \\u0130sl\\u00e2m (\\u0130sl\\u00e2m Mezhepleri Tarihi A\\u00e7\\u0131s\\u0131ndan Bir Bak\\u0131\\u015f)\\u201d, T\\u00fcrkiye G\\u00fcnl\\u00fc\\u011f\\u00fc, 14, 1991, ss. 4\\u201311. 26. \\u201cNutuk\\u2019ta \\u0130sl\\u00e2m Tarihi ile \\u0130lgili Motifler\\u201d, T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc, 343 (1991), ss. 696\\u2013699. 27. \\u201cNutuk\\u2019ta \\u0130sl\\u00e2m Tarihi ile \\u0130lgili Motifler\\u201d, Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Dergisi, VIII\/22 (1991), ss. 39\\u201343. 28. \\u201cT\\u00fcrk D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesi \\u00dczerine, T\\u00fcrk Yurdu, T\\u00fcrk D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Hayat\\u0131 \\u00d6zel Say\\u0131s\\u0131, XI\/44 (1991), ss. 44\\u201345. 29. \\u201cHalk\\u0131m\\u0131z\\u0131n \\u0130lahiyat Fak\\u00fcltelerinden Beklentileri\\u201d, Din \\u00d6\\u011fretiminin D\\u00fcn\\u00fc ve Bug\\u00fcn\\u00fc Paneli, Diyanet Dergisi, 10 (1991), ss. 21.vd. 30. \\u201cTer\\u00f6r ve Ter\\u00f6r\\u00fcn Kayna\\u011f\\u0131\\u201d, T\\u00fcrkiye\\u2019de Ter\\u00f6r ve \\u0130\\u00e7y\\u00fcz\\u00fc A\\u00e7\\u0131koturumu, Diyanet Dergisi, VII (1991), ss. 19.ff. 31. \\u201cAlev\\u00eelik-Bekt\\u00e2\\u015f\\u00eelik Tart\\u0131\\u015fmalar\\u0131 \\u00dczerine\\u201d, Diy\\u00e2net, 25 (Ocak 1993), 35\\u201337. 32. \\u201cDe\\u011fi\\u015fim S\\u00fcrecinde \\u0130sl\\u00e2m\\u201d, \\u0130sl\\u00e2m\\u00ee Ara\\u015ft\\u0131rmalar, VI\/4, (1993), ss. 222\\u2013224. 33. \\u201cAtat\\u00fcrk and the Religion of Islam\\u201d, Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Dergisi, IX\/26 (Ankara: Mart 1993), ss. 289\\u2013301. 34. \\u201cAlev\\u00eelik\\u201d, Diyanet,3 44 (A\\u011fustos 1994), , ss. 4\\u201310. 35. \\u201cAtat\\u00fcrk ve Din\\u201d. T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc, XXXIII\/ 384 (Ankara: Nisan 1995), ss. 193\\u2013204 36. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m ve Laiklik\\u201d , Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Dergisi, X\/33 (Kas\\u0131m 1995), ss. 653\\u2013686. 37. \\u201cEgemenlik Kimindir?\\u201d T\\u00fcrkiye G\\u00fcnl\\u00fc\\u011f\\u00fc, Say\\u0131. 45 (Mart-Nisan 1997), ss. 21\\u201326. 38. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m\\u2019\\u0131n Bug\\u00fcnk\\u00fc Meseleleri\\u201d, T\\u00fcrk Yurdu, XVII\/116\\u2013117 (Nisan-May\\u0131s 1997), ss. 29\\u201332. 39. \\u201cDin ve Devlet \\u0130li\\u015fkileri\\u201d, Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Dergisi, XIII\/38 (Temmuz 1997), ss. 581\\u2013611. 40. \\u201cAlev\\u00eelik ve Heterodoksi\\u201d, T\\u00fcrk Yurdu, XXV\/210 ( \\u015eubat 2005), ss. 5\\u20137. 41. \\u201c\\u015eiili\\u011fin Ortaya \\u00c7\\u0131k\\u0131\\u015f\\u0131 ve \\u0130ran\\u2019da Din-Siyaset \\u0130li\\u015fkisi\\u201d, \\u015e\\u0130\\u0130 JEOPOL\\u0130T\\u0130\\u011e\\u0130, Avrasya Dosyas\\u0131 \/Eurasian File: Uluslararas\\u0131 \\u0130li\\u015fkiler ve Stratejik Ara\\u015ft\\u0131rmalar Dergisi, XIII\/3 (Eyl\\u00fcl-Ekim-Kas\\u0131m-Aral\\u0131k 2007), ss. 191\\u2013229. V. TERC\\u00dcME MAKALELER: 1. Muhammad Kafafi (Ph.D.), \\u201cAb\\u00fb Sa\\u00eed Muhammad al-Azd\\u00ee al-Kalhat\\u00ee\\u2019ye G\\u00f6re H\\u00e2ric\\u00eeligin Do\\u011fu\\u015fu\\u201d (The rise of Kharijism According to Ab\\u00fb Sa\\u00eed\\u2026.), \\u0130FD, (Ankara 1972), XIII, ss. 177\\u2013191 (\\u0130ng.den \\u00e7eviri). 2. L.V. Vaglieri, \\u201cAli-Mu\\u00e2viye M\\u00fccadelesi ve Haric\\u00ee Ayr\\u0131lmalar\\u0131n\\u0131n \\u0130b\\u00e2di Kaynaklar\\u0131n I\\u015f\\u0131\\u011f\\u0131nda Yeniden \\u0130ncelenmesi\\u201d (The Ali-Muaviyye Conflict and the Kharijite Secession Reexamined in the Light of Ibadite Sources), \\u0130FD, (Ankara 1973), XIX, ss. 147-150 (\\u0130ng.den \\u00e7eviri). 3. Prof. Muhammed Tanc\\u00ee, \\u201cBeyr\\u00fbn\\u00ee\\u2019nin \\u0130bn S\\u00een\\u00e2\\u2019ya Y\\u00f6neltti\\u011fi Baz\\u0131 Sorular, \\u0130bn S\\u00een\\u00e2\\u2019n\\u0131n Cevaplar\\u0131 ve Bu Cevaplara Beyr\\u00fbn\\u00ee\\u2019nin \\u0130tirazlar\\u0131\\u201d, Beyr\\u00fbn\\u00ee\\u2019ye Arma\\u011fan, Ankara: T\\u00fcrk Tarih Kurumu Yay. 1974, ss. 231\\u2013260 (Dr. Abd\\u00fclkadir \\u015eENER ile birlikte Arap\\u00e7adan \\u00e7eviri) 4. Prof.Dr. Mahmud \\u015eeltut, \\u201c\\u0130s\\u00e2\\u2019n\\u0131n Ref\\u2019i\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1978), XXIII, ss.319\\u2013324 (Arap\\u00e7adan \\u00e7eviri). 5. W.F.Tucker, \\u201c\\u00c2s\\u00eeler ve Gnostikler: el-Mu\\u011f\\u00eere bin Sa\\u00eed ve Mu\\u011f\\u00eeriyye\\u201d (Rebels and Gnostics: el-Mu\\u011f\\u00eera and the Mu\\u011f\\u0131r\\u0131yya), \\u0130\\u0130ED, (Ankara 1982), ss. 203\\u2013215 (\\u0130ng.den \\u00e7eviri). 6. W.F.Tucker, \\u201cEb\\u00fb Mansur el-\\u0130cl\\u00ee ve Mans\\u00fbriyye: Avrupa Orta\\u00e7a\\u011f\\u0131 Ter\\u00f6rizmi Hakk\\u0131nda Bir \\u00c7al\\u0131\\u015fma\\u201d (Ab\\u00fb Mansur al-Ijl\\u00ee and the Mansuriyya: A Study in Medieval Terrorism), \\u0130\\u0130ED, (Ankara 1982), ss. 217\\u2013219 (\\u0130ng.den \\u00e7eviri). 7. E.Toftbek, \\u201cK\\u0131sa D\\u00fcrz\\u00ee \\u0130lmihali\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1981), XXV, ss. 215\\u2013220 (\\u0130ng.den \\u00e7eviri). 8. M.M. Mazzoui, \\u201cThe Origins of the Safawids-Si\\u2019ism, Sufism and the Ghulat\\u201d, \\u0130FD, (Ankara 1978), ss. 533\\u2013536 (Kitap Tan\\u0131tma) VI. ANS\\u0130KLOPED\\u0130 MADDELER\\u0130: 1. T\\u00fcrk Ansiklopedisine Yaz\\u0131lan Maddeler: 1. Sebeiyye, 28\/246 2. Seb\\u2019iyye, 28\/251 3. Secah Binti\\u2019l-H\\u00e2ris, 28\/255 4. Tahtac\\u0131lar, 30\/352\\u2013353 5. T\\u00eec\\u00e2n\\u00eelik, 31\/188\\u2013189 6. T\\u00fcster\\u00ee, 32\/462 7. Yezidilik, 33\/441. 2. Derg\\u00e2h Yay\\u0131nevi \\u0130sl\\u00e2m\\u00ee \\u0130limler Ansiklopedisine Yaz\\u0131lan Maddeler: 1. Ehl-i S\\u00fcnnet 3. T\\u00fcrkiye Diyanet Vakf\\u0131 \\u0130sl\\u00e2m Ansiklopedisine Yaz\\u0131lan Maddeler: 1. Abbas b. Ali b. Eb\\u00ee T\\u00e2lib I\/21 2. Abdullah b. Ali b. Abdullah el-Abbas I\/82\\u201383 3. Abdullah b. Cafer b. Eb\\u00ee T\\u00e2lib I\/89 4. Abdullah b. \\u0130bad el-Murr\\u00ee et-Temim\\u00ee I\/109 5. Abdullah b. Meym\\u00fbn I\/117\\u2013118 6. Abdullah b. Mu\\u00e2viye b. Abdullah b.Cafer b.Eb\\u00ee T\\u00e2lib I\/118\\u2013119 7. Abdullah \\u0130bn Sebe\\u2019 I\/133\\u2013134 8. Abdullah b. Vehb er-R\\u00e2s\\u0131b\\u00ee I\/141\\u2013142 9. Abdulk\\u00e2hir el-Ba\\u011fd\\u00e2d\\u00ee I\/245\\u2013247 10. el-Ahb\\u00e2ru\\u2019t-T\\u0131v\\u00e2l I\/493\\u201394 11. Ali b.Eb\\u00ee T\\u00e2lib II\/371\\u2013374 12. Ali Ekber II\/390 13. Baha\\u00eelik, IV\/464\\u2013468 14. C\\u00e2bir Cu\\u2019f\\u00ee -VI\/532 15. Cemel Vak\\u2019as\\u0131 VII\/320\\u2013321 16. Culend\\u00e2 b. Mes\\u2019ud \\u2013 VIII\/107\\u2013108 17. Dar\\u00fc\\u2019n-Nedve \\u2013 VIII\/555\\u2013556 18. Ebu Mansu-r el-\\u0130cl\\u00ee \\u2013 X\/181\\u2013182 19. Ebu T\\u00e2lib X\/327\\u2013238 20. Ebu Yezid en-N\\u00fckk\\u00e2r\\u00ee X\/259\\u2013260 21. Fah- XII\/73\\u201374 22. el-Fark Beyne\\u2019l-F\\u0131rak- XII\/172\\u2013173 23. Gadir Hum \\u2013 XIII\/279 24. G\\u00e2ib- XIII\/292 25. H\\u00e2riciler \\u2013 XVI\/169\\u2013175 26. Hasan \\u2013 XVI\/282\\u2013285 27. Hasan b. Muhammed b.Hanefiyye \\u2013 XVI\/331\\u2013332 28. Hasan b. Zeyd \\u2013 XVI\/361 29. H\\u0131rr\\u00eet b. R\\u00e2\\u015fid \\u2013 XVII\/382 30. H\\u00fcseyin \\u2013 XVIII\/518\\u2013521 31. el-H\\u00fcseyin b. Ali-S\\u00e2hibu Fah \\u2013 XVIII\/525 32. \\u0130b\\u00e2ziyye \\u2013 XIX\/256\\u2013261 33. \\u0130bn \\u0130nebe \\u2013 XX\/85\\u201386 34. \\u0130bni M\\u00fclcem- XX\/220 35. \\u0130brahim el-\\u0130m\\u00e2m \\u2013 XXI\/319\\u2013320 36. \\u0130sn\\u00e2a\\u015feriyye \\u2013 XXIII\/142\\u2013147 37. K\\u00e2diy\\u00e2n\\u00eelik \\u2013 XXIV\/ 137\\u2013139 VII. KONGRE, SEMPOZYUM VE SEM\\u0130NER TEBL\\u0130\\u011eLER\\u0130 (Yay\\u0131nlanm\\u0131\\u015f ve Tespit Edilebilmi\\u015f Olanlar): 1. \\u201cAtat\\u00fcrk ve Din Anlay\\u0131\\u015f\\u0131\\u201d, T\\u00fcrk Kad\\u0131nlar\\u0131 K\\u00fclt\\u00fcr Derne\\u011fi, Atat\\u00fcrk\\u2019\\u00fcn Milliyet\\u00e7ilik ve Devlet\\u00e7ilik Anlay\\u0131\\u015f\\u0131 Semineri, (Ankara 1981), ss. 3\\u201312 (Ayr\\u0131 bas\\u0131m). 2. \\u201cAtat\\u00fcrk ve Din\\u201d, Ayd\\u0131nlar Oca\\u011f\\u0131, Mill\\u00ee E\\u011fitim ve Din E\\u011fitimi \\u0130lm\\u00ee Semineri(Ankara 9-10 May\\u0131s 1981), ss. 209\\u2013219; \\u0130stanbul 1981, ss.131\\u2013141. 3. \\u201cDin K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc ve Ahl\\u00e2k \\u00d6\\u011fretimi\\u201d, Terc\\u00fcman Gazetesi, Milli E\\u011fitim Sempozyumu, (\\u0130stanbul 1984). 4. \\u201cTarih ve Din\\u201d, F\\u0131rat \\u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\\u00fcltesi Tarih Metodolijisi ve T\\u00fcrk Tarihinin Meseleleri Kollokyumu, Elaz\\u0131\\u011f 1984. 5. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m Mezhepleri Tarihi Ara\\u015ft\\u0131rmalar\\u0131nda Kar\\u015f\\u0131la\\u015f\\u0131lan Baz\\u0131 Problemler\\u201d, (Some Problems Concerning the Studies on the History of Islamic Sects), Uluslararas\\u0131 Birinci \\u0130sl\\u00e2m Ara\\u015ft\\u0131rmalar\\u0131 Sempozyumu (First International Symposium on Islamic Studies), (\\u0130zmir 1985), ss. 369\\u2013382 (T\\u00fcrk\\u00e7e metin + \\u0130ngilizce \\u00f6zet).Online u\\u00e7ak bileti resmi sorgulama sitesi.T\\u00fcrkiyenin en iyi kozmetik sitesi.Nakliyat i\\u00e7in evden eve nakliyat firman\\u0131z\\u0131 se\\u00e7meniz \\u00f6neririz.Jenga magazin haberleri.Jenga emlak ilanlar\\u0131n\\u0131 bulabilirsiniz. 6. \\u201cIslamic Approach Towards Other Religions\\u201d, Assembly of the World\\u2019s Religions. New Jersey-U.S.A, November 14\\u201321, 1985. 7. \\u201cThe Origin and the Significance of the Mawlawi Rituals\\u201d, New ERA Conference: \\u201cGod: The Contemporary Discussion\\u201d, Coronado, California, December 29, 1986-January 4, 1987. 8. \\u201cAbdullatif el-Harp\\u00fbt\\u00ee ve Tenk\\u00eehu\\u2019l-Kel\\u00e2m f\\u00ee Aka\\u00eedi Ehli\\u2019l-\\u0130sl\\u00e2m Adl\\u0131 Eseri\\u201d, F\\u0131rat \\u00dcniversitesi, T\\u00fcrk-\\u0130slam Tarih, Medeniyet ve K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcnde F\\u0131rat Havzas\\u0131 Sempozyumu, Elaz\\u0131\\u011f, 23-26 Mart 1987. 9. \\u201cThe Meaning and the Significance of Islamic Prayer (Sal\\u00e2t): From the Point of View of Sufism\\u201d, Council for the World\\u2019s Religions: Ritual, Symbol and Participation in the Quest for Interfaith Cooperation\\u201d, Harrison Hot Springs, Canada, August 20\\u201325, 1987. 10. \\u201cGod in the Turkish Folk Litterature\\u201d, New ERA Conference: \\u201cGod: The Contemporary Discussion\\u201d, Key West, Florida, April 16\\u201322, 1988. 11.\\\"Diyanet \\u0130\\u015fleri Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131\\u2019n\\u0131n E\\u011fitim ve Yay\\u0131n Hedefleri\\u201d Din \\u00d6\\u011fretimi ve Din Hizmetleri Sempozyumu, D.\\u0130.B.-A.\\u00dc.\\u0130.F.-T.D.V.,8-10 Nisan 1988 Ankara, ss.475-481. 12. \\u201cDin ve T\\u00fcrkler\\u201d, Fikir ve \\u0130man Zemini (Kubbealt\\u0131 Akademisi K\\u00fclt\\u00fcr ve Sanat Vakf\\u0131 1986\\u20131987 Akademik Toplant\\u0131lar\\u0131), \\u0130stanbul 1988, ss. 18. 13. \\u201cTeaching of the History of the Islamic Schools of Political and Religious Thought in the Facilties of Divinity\\u201d, Conference on the Communicating Religious values to youth Today, Gregorian University, Rome, 10\\u201313.05.1989. 14.\\u201c\\u0130mam Ali and Human Rights\\u201d, Imam Ali\\u2019s Festival Fourteen Centerary of al-Ghadeer, July 1990, London, pp. 84-93. 15.\\u201dYunus Emre\\u2019de Allah Tel\\u00e2kkisi\\u201d, Eski\\u015fehir T\\u00fcrkoca\\u011f\\u0131, 4 Ocak 1991 16. \\u201cT\\u00fcrkiye\\u2019de Alev\\u00eelik-Bekta\\u015f\\u00eelik\\u201d, Kar\\u015f\\u0131yaka K\\u00fclt\\u00fcr-Sanat Derne\\u011fi, 2 Mart 1991 17.\\u201cDin\\u00ee Hayat\\u0131m\\u0131z\\u201d, Bursa Ayd\\u0131nlar Oca\\u011f\\u0131, 26 Nisan 1991 18. \\u201cAna Hatlar\\u0131yla Alev\\u00eelik\\u201d, G\\u00fcn\\u00fcm\\u00fczde Alev\\u00eelik ve Bekta\\u015f\\u00eelik Paneli 22.2.1991, Ankara, 1995, ss.11\\u201318. 19. \\u201cSosyal B\\u00fct\\u00fcnle\\u015fme A\\u00e7\\u0131s\\u0131ndan Din\\u201d, T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr ve Sanat Derne\\u011fi, Atat\\u00fcrk \\u0130l Halk K\\u00fct\\u00fcphanesi, \\u0130zmir, 2 Mart 1992. 20. \\u201cA Brief History of Mawlawiyyah and the Significance of the Mawlawi Rituals\\u201d, Contemporary Relevance of Sufism, ed. by Syeda Saiyidain Hameed, New Delhi: Indian 1991) 21. \\u201c\\u015ei\\u00eeli\\u011fin Do\\u011fu\\u015fu ve Geli\\u015fmesi\\u201d, Milletleraras\\u0131 Tarihte ve G\\u00fcn\\u00fcm\\u00fczde \\u015eiilik Sempozyumu, \\u0130stanbul 13\\u201315 \\u015eubat 1993, ss. 33\\u201368. 22. \\u201cDin ve Devlet \\u0130li\\u015fkileri\\u201d, (Konferans), Mu\\u011fla \\u00dcniversitesi, Mu\\u011fla 3 Mart 1993. 23. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m ve Di\\u011fer Dinler\\u201d, Uluslararas\\u0131 Ho\\u015fg\\u00f6r\\u00fc Kongresi, Antalya 10\\u201312 Haziran 1995. 24. \\u201cAtat\\u00fcrk ve Laiklik\\u201d, \\u00dc\\u00e7\\u00fcnc\\u00fc Uluslararas\\u0131 Atat\\u00fcrk Sempozyumu, Gazi Magusa-Kuzey K\\u0131br\\u0131s T\\u00fcrk Cumhuriyeti, 3\\u20136 Ekim 1995. 25. \\u201cAtat\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc D\\u00fc\\u015f\\u00fcncede Milliyet\\u00e7ilik ve L\\u00e2iklik\\u201d, Atat\\u00fcrk, Mu\\u011fla: Mu\\u011fla \\u00dcniversitesi Yay\\u0131n\\u0131, ss. 1\\u20135. 26. \\u201cDo Secular States Have A Future In The Islamic World? (Turkish Case)\\u201d, Conference on the Impact of Religion on Politics at the End of the Twentieth Century, Jerusalem, November, 10\\u201312, 1997 (Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Dergisi, XV\/43 (Ankara Mart 1999), ss.203,217). 27. \\u201cLaikilik-Din \\u0130li\\u015fkisi\\u201d, Cumhuriyetin 75. Y\\u0131l\\u0131nda T\\u00fcrkiye\\u2019de Din ve Devlet \\u0130li\\u015fkileri Sempozyumu, Kahramanmara\\u015f, 1998, ss. 6\\u201333. 28. \\u201cT\\u00fcrk \\u0130nk\\u0131l\\u00e2b\\u0131 ve L\\u00e2iklik\\u201d, Kara Harp Okulu Komutanl\\u0131\\u011f\\u0131, Ankara: Kara Harp Okulu Bilgi Toplama ve Yay\\u0131m Mrk. Yay., 2000, ss. 1\\u201339 29. \\u201cAtat\\u00fcrk D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinde Laiklik\\u201d, Atat\\u00fcrk 4.Uluslararas\\u0131 Kongresi, 25\\u201329 Ekim l999- T\\u00fcrkistan-Kazakistan, Ankara: Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi, 2000, I.Cilt, ss.371-280. 30. \\u201cYeni Bir Gelece\\u011fe A\\u00e7\\u0131l\\u0131rken \\u0130sl\\u00e2m\\u2019\\u0131n ve M\\u00fcsl\\u00fcmanlar\\u0131n Meseleleri\\u201d, Yeni Bir Gelece\\u011fe A\\u00e7\\u0131l\\u0131rken \\u0130nsan ve Din Sempozyumu, \\u00c7ukurova \\u00dcn. \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi, 8\\u20139 Kas\\u0131m 2001, Adana, ss.13\\u201328, 267\\u2013270. 31. \\u201cT\\u00fcrk-\\u0130sl\\u00e2m K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcnde Sosyal Dayan\\u0131\\u015fma ve Vak\\u0131f\\u201d, T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fcnde Vak\\u0131f (Panel), Mu\\u011fla \\u00dcniversitesi-Ayd\\u0131n Vak\\u0131flar B\\u00f6lge M\\u00fcd\\u00fcrl\\u00fc\\u011f\\u00fc, Mu\\u011fla 13 May\\u0131s 2004. 32. \\u201cDo\\u011fumunun 100. Y\\u0131l\\u0131nda S\\u00e2miha Ayverdi\\u201d, (Konferans), Kubbealt\\u0131 Akademisi K\\u00fclt\\u00fcr ve Sanat Vakf\\u0131, \\u0130stanbul 2 Nisan 2005 [Bu konferans, bir makale halinde de yay\\u0131mlanm\\u0131\\u015ft\\u0131r: S\\u00e2miha Ayverdi, Yay\\u0131na Haz\\u0131rlayanlar: Aysel Y\\u00fcksel-Zeynep Uluant, \\u0130stanbul: K\\u00fclt\\u00fcr Bankl\\u0131\\u011f\\u0131 Yay\\u0131nlar\\u0131 2005, ss. 125\\u2013140.] 33. \\u201cKur\\u2019an ve S\\u00e2miha Ayverdi\\u201d, (Panel), Do\\u011fumunun 100.Y\\u0131l\\u0131nda S\\u00e2miha Ayverdi\\u2019yi Anma Program\\u0131, T\\u00fcrk Kad\\u0131nlar\\u0131 K\\u00fclt\\u00fcr Derne\\u011fi K\\u00fctahya \\u015eubesi, K\\u00fctahya 19.11.2005. 34. \\u201cAlev\\u00eelik Hakk\\u0131nda Baz\\u0131 D\\u00fc\\u015f\\u00fcnceler\\u201d, Uluslararas\\u0131 Bekta\\u015filik ve Alevilik Sempozyumu-I- The 1st International Symposium on Bektashism and Alevism (Bildiriler-M\\u00fczakereler), 28-30 Ekim 2005 Isparta: SD\\u00dc \\u0130l\\u00e2hiyat F.Yay.,2005, (\\u00c7a\\u011fr\\u0131l\\u0131 Bildiriler: ss.21-25, 635-37). 35. \\u201cVak\\u0131f Medeniyeti\\u201d, Vak\\u0131f Medeniyeti ( Panel), Mu\\u011fla Valili\\u011fi-Mu\\u011fla \\u00dcniversitesi-Ayd\\u0131n Vak\\u0131flar B\\u00f6lge M\\u00fcd\\u00fcrl\\u00fc\\u011f\\u00fc, Mu\\u011fla 08 May\\u0131s 2006. 36. \\u201cLaiklik ve T\\u00fcrk Laikli\\u011findeki Uygulamalar\\u201d, Do\\u011fumunun 125. Y\\u0131l\\u0131nda Mustafa Kem\\u00e2l Atat\\u00fcrk Uluslar aras\\u0131 Sempozyumu, Ba\\u015fbakanl\\u0131k Atat\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr, Dil ve Tarih Y\\u00fcksek Kurumu ile Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131, Ankara 15\\u201318 May\\u0131s 2006. 37. \\u201cAtat\\u00fcrk, Din ve Laiklik\\u201d (Konferans), Gazi Mustafa Kemal Atat\\u00fcrk\\u2019\\u00fcn Do\\u011fumunun 125. Y\\u0131l\\u0131, Mu\\u011fla \\u0130l M\\u00fcft\\u00fcl\\u00fc\\u011f\\u00fc, 6 Kas\\u0131m 2006. 38. \\u201cLaiklik ve T\\u00fcrk Laikli\\u011findeki Uygulamalar\\u201d, \\u201c21 inci Y\\u00fczy\\u0131l Ba\\u015f\\u0131nda Kemalizm; Anla\\u015f\\u0131lmas\\u0131 ve Anlat\\u0131lmas\\u0131ndaki Sorunlar\\u201d Sempozyumu, T.C.Yeditepe \\u00dcniversitesi Atat\\u00fcrk \\u0130lkeleri ve \\u0130nk\\u0131l\\u00e2p Tarihi Enstit\\u00fcs\\u00fc, \\u0130stanbul 08-09 Kas\\u0131m 2006 ( \\u0130stanbul: Yeditepe \\u00dc. Yay\\u0131n No:51, May\\u0131s 2008, 45-63). 39. \\u201cDin\\u00ee Hayat\\u0131m\\u0131z Nereye Gidiyor?\\u201d (Konferans), T\\u00fcrkiye Ekonomi ve Sosyal Ara\\u015ft\\u0131rmalar Vakf\\u0131 (TESAV), Ankara 18 Kas\\u0131m 2006. 40. \\u201cAtat\\u00fcrk, Din ve Laiklik\\u201d (Konferans), Marmara \\u00dcniversitesi Rekt\\u00f6rl\\u00fc\\u011f\\u00fc, G\\u00f6ztepe Kampusu\/\\u0130stanbul, 31 Ekim 2007. 41. \\u201cTasavvuf ve Bat\\u0131 D\\u00fcnyas\\u0131\\u201d (Panel), T\\u00fcrk Kad\\u0131nlar\\u0131 K\\u00fclt\\u00fcr Derne\\u011fi (T\\u00dcRKKAD)-T.C. K\\u00fclt\\u00fcr ve Turizm Bakanl\\u0131\\u011f\\u0131 Mill\\u00ee K\\u00fct\\u00fcphane Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131, Bah\\u00e7elievler\/Ankara, 16 \\u015eubat 2008. 42. \\u201cModernle\\u015fme ve Gelenek\\u201d (Panel), T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr ve Sanat Derne\\u011fi, \\u0130zmir, 22 Mart 2008. 43. \\u201cG\\u00fcn\\u00fcm\\u00fczde Dinin Anla\\u015f\\u0131lma Problemi: Ama Hangi Din?\\u201d,\\u201cG\\u00fcn\\u00fcm\\u00fczde Dinin Anla\\u015f\\u0131lma Problemi\\u201d Uluslararas\\u0131 Sempozyumu, \\u00c7ukurova \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi, Adana, 1\\u20132 May\\u0131s 2008. 44. \\u201cLaiklik\\u201d, T\\u00fcrk \\u0130nk\\u0131l\\u00e2b\\u0131na Bak\\u0131\\u015flar, Panel, Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131, Ankara 27\\u201328 Ekim 2008. 45. \\u201c\\u0130sl\\u00e2m D\\u00fc\\u015f\\u00fcncesinde Hil\\u00e2fet Meselesi\\u201d, 85. Y\\u0131l\\u0131nda 3 Mart 1924 Tarihli Kanunlar ve T\\u00fcrkiye \\u2013 Panel, Gazi \\u00dcniversitesi Rekt\\u00f6rl\\u00fc\\u011f\\u00fc-T.C.Ba\\u015fbakanl\\u0131k Atat\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr, Dil ve Tarih Y\\u00fcksek Kurumu Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi, Ankara 3 Mart 2009. 46. \\u201cNerede Yanl\\u0131\\u015f Yapt\\u0131k ya da Hangi \\u0130sl\\u00e2m?, Konferans, TESAV, Ankara 2 May\\u0131s 2009. 47. \\u201cK\\u00fcreselle\\u015fme S\\u00fcrecinde \\u0130sl\\u00e2m\\u2019\\u0131n Gelece\\u011fi ve \\u0130l\\u00e2hiyat\\u00e7\\u0131lar\\u201d (Panel), F\\u0131rat \\u00dcniversitesi IV. Kariyer G\\u00fcnleri, Elaz\\u0131\\u011f 4-8 May\\u0131s 2009 (Yay\\u0131na Haz\\u0131rlayanlar: \\u0130smail Akkoyunlu ve Song\\u00fcl \\u00dcnal, F\\u0131rat \\u00dcniversitesi \\u0130l\\u00e2hiyat Fak\\u00fcltesi Dergisi, Y\\u0131l:14, Say\\u0131:1 Elaz\\u0131\\u011f 2009, ss.1-36). 48. \\u201cAtat\\u00fcrk\\u2019\\u00fc Anlamak\\u201d, (Atat\\u00fcrk\\u2019\\u00fc Anmak ve Anlamak Paneli), Atat\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr, Dil ve Tartih Y\\u00fcksek Kurumu Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi ve \\u0130stanbul \\u00dcniversitesi Rekt\\u00f6rl\\u00fc\\u011f\\u00fc, \\u0130stanbul, 10 Kas\\u0131m 2009. 49. \\u201cNerde Yanl\\u0131\\u015f Yapt\\u0131k?\\u201d (Panel), T\\u00fcrkiye Diyanet Vakf\\u0131 Kad\\u0131n Kollar\\u0131, Ankara 14 Kas\\u0131m 2009. 50. \\u201cKur\\u2019an\\u2019\\u0131n I\\u015f\\u0131\\u011f\\u0131nda \\u00d6rt\\u00fcnme\\u201d (Konferans), T\\u00fcrk Kad\\u0131nlar\\u0131 K\\u00fclt\\u00fcr Derne\\u011fi, Ankara 19 Aral\\u0131k 2009. 51. \\u201cAtat\\u00fcrk, Din ve Laiklik\\u201d (Konferans), Maltepe Asker\\u00ee Lisesi, Mart 2010 \\u0130zmir. 52. \\u201cH\\u00fcnk\\u00e2r Hac\\u0131 Bekt\\u00e2\\u015f Vel\\u00ee\\u2019nin T\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr\\u00fc \\u0130\\u00e7in \\u00d6nemi\\u201d, Uluslararas\\u0131 Hac\\u0131 Bekta\\u015f Veli Sempozyumu \/ International Symposium of Hac\\u0131 Bekta\\u015f Veli, Hitit \\u00dcniversitesi Hac\\u0131 Bekta\\u015f Ara\\u015ft\\u0131rma ve Uygulama Merkezi, 07\\u2013 09 May\\u0131s 2010 \\u00c7ORUM. 53. \\u201cAtat\\u00fcrk, Din ve Laiklik\\u201d, Do\\u011fumunun 129\\u2019uncu Y\\u0131ld\\u00f6n\\u00fcm\\u00fcnde Asker ve Devlet Adam\\u0131 ATAT\\u00dcRK (Liderlik \\u00d6zellikleri, Fikir ve D\\u00fc\\u015f\\u00fcnceleri, Devrimleri) Uluslararas\\u0131 Paneli, Genel Kurmay Ba\\u015fkanl\\u0131\\u011f\\u0131: Ankara 19 May\\u0131s 2010. 54. \\u201cAtat\\u00fcrk\\u00e7\\u00fcl\\u00fck Konferanslar\\u0131: Atat\\u00fcrk, Din Ve Laiklik\\u201d, Hava E\\u011fitim Komutanl\\u0131\\u011f\\u0131, \\u0130zmir 12 Ocak 2011. 55. \\u201cKur\\u2019an\\u2019\\u0131n I\\u015f\\u0131\\u011f\\u0131nda Kad\\u0131n Haklar\\u0131 \\u0130le \\u0130lgili Baz\\u0131 Meseleler\\u201d (Konferans), T\\u00fcrk D\\u00fcnyas\\u0131 Kad\\u0131nlar\\u0131 Derne\\u011fi, \\u0130zmir \\u015eubesi, 17 \\u015eubat 2011. 56. \\u201cMehmed \\u00c2kif\\u2019i Anlamak\\u201d (Konferans), Mu\\u011fla \\u00dcniversitesi Edebiyat Fak\\u00fcltesi \\u00c7a\\u011fda\\u015f T\\u00fcrk Leh\\u00e7eleri ve Edebiyatlar\\u0131 B\\u00f6l\\u00fcm\\u00fc, 10 Mart 2011. \\u00dcYES\\u0130 OLDU\\u011eU KURULU\\u015eLAR 09.11.1989 Atat\\u00fcrk K\\u00fclt\\u00fcr Dil ve Tarih Y\\u00fcksek Kurumu Atat\\u00fcrk Ara\\u015ft\\u0131rma Merkezi asl\\u00ee \\u00fcyeli\\u011fi. 27.12.1999 Kazakistan Sosyal Bilimler Akademisi asl\\u00ee \\u00fcyeli\\u011fi. 09.10.2000 K\\u0131rg\\u0131zistan\/Bi\\u015fkek Uluslararas\\u0131 Aytmatov Akademisi asl\\u00ee \\u00fcyeli\\u011fi. ALDI\\u011eI \\u00d6D\\u00dcLLER 1. Bilimde \\u00dcst\\u00fcn Hizmet \\u00d6d\\u00fcl\\u00fc- \\u0130stanbul, 25 May\\u0131s 1996 2. Y\\u0131l\\u0131n B\\u00fcrokrat\\u0131 \\u00d6d\\u00fcl\\u00fc- Kas\\u0131m 1997 \/Mu\\u011fla Ticaret Odas\\u0131. 3. Mu\\u011fla\\u2019da 2004 Y\\u0131l\\u0131n\\u0131n En \\u0130yileri \\u00d6d\\u00fcl\\u00fc- Mu\\u011fla Hamle Gazetesi, 11.03.2005 4. \\u00dcst\\u00fcn Hizmet \\u00d6d\\u00fcl\\u00fc- Uluslar aras\\u0131 Rotary Centennial Service Award for Professional Excellence, Presented in celebration of Rotary\\u2019s centennial year \\u2013 2004\\u201305, Marmaris 27.09.2005. Y\\u00d6NETT\\u0130\\u011e\\u0130 TEZLER 1. Say\\u0131s\\u0131n\\u0131 hat\\u0131rlayamad\\u0131\\u011f\\u0131 Bitirme \\u00c7al\\u0131\\u015fmas\\u0131 ve Y\\u00fcksek Lisans tezi 2. 8 Doktora Tezi HAKKINDA YAYIMLANAN ARMA\\u011eAN K\\u0130TABI Ethem Ruhi F\\u0131\\u011flal\\u0131\\u2019ya Arma\\u011fan, Haz. Ali Osman G\\u00fcndo\\u011fan, Ankara: V\\u00e2di Yay\\u0131nlar\\u0131, 2002.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7132"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7725,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7132\/revisions\/7725"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}