![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/3-1-300x186.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Davuto\u011flu d\u00f6neminin \u201cBalkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d politikas\u0131, T\u00fcrkiye-S\u0131rbistan ili\u015fkileri \u00fczerine oturtulmu\u015ftu. S\u0131rbistan\u2019daki iktidar de\u011fi\u015fimi ve sonras\u0131nda da Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cKosova T\u00fcrkiye\u2019dir\u201d s\u00f6zleri, iki \u00fclke ili\u015fkilerini sarst\u0131 ve Balkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 da sekteye u\u011frad\u0131. 10 Ekim 2017\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00fcst d\u00fczey temaslar yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 izlenimi veriyor. Peki bu kez Balkanlara ABD g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle mi yoksa Ankara merkezli mi bak\u0131l\u0131yor?<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n beraberindeki 150 T\u00fcrk i\u015fadam\u0131yla 10 Ekim 2017\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi S\u0131rbistan ziyareti, her iki \u00fclke g\u00fcndeminde de s\u0131radan bir ziyarete g\u00f6re daha fazla yer tuttu. Hatta S\u0131rbistan Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Rasim Ljajic ziyareti \u201cekonomik ili\u015fkiler ba\u015fta olmak \u00fczere her alanda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131\u201d olarak de\u011ferlendirdi. Ziyareti \u00f6nemli k\u0131lan yap\u0131lan yeni anla\u015fmalar m\u0131, Erdo\u011fan\u2019\u0131n Kosova\u2019daki konu\u015fmas\u0131ndan sonra ya\u015fanan gerilimin sona eri\u015finin i\u015fareti say\u0131lmas\u0131 m\u0131 yoksa meseleyi T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkilerindeki geli\u015fmelerle birlikte mi de\u011ferlendirmeli?<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin S\u0131rbistan ili\u015fkilerine bak\u0131\u015f\u0131, S\u0131rbistan\u2019\u0131n kilit \u00fclke oldu\u011fu ve S\u0131rbistans\u0131z bir Balkan politikas\u0131 olamayaca\u011f\u0131, S\u0131rbistans\u0131z bir Balkan istikrar\u0131 sa\u011flanamayaca\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131na dayan\u0131r. S\u0131rbistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerde \u00f6ncelik ise yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131ma T\u00fcrkiye\u2019nin sa\u011flayaca\u011f\u0131 katk\u0131d\u0131r. Burada T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 ister 200 ister 500 i\u015fadam\u0131yla gitsin ortaya \u00e7\u0131kan ticari potansiyelin Rusya\u2019n\u0131n, Almanya\u2019n\u0131n, \u0130talya ya da \u00c7in\u2019in, hatta Bulgaristan\u2019\u0131n \u00e7ok gerisinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 not d\u00fc\u015fmek gerekir. Keza T\u00fcrk i\u015fadamlar\u0131n\u0131n Balkanlar genelindeki ekonomik yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da bu d\u00fczeyde. Ancak devlet giri\u015fimleriyle bir art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi de g\u00f6z ard\u0131 edilemez: T\u00fcrk firma say\u0131s\u0131 2015-2017 d\u00f6neminde 136\u2019dan 454\u2019e y\u00fckseldi. Fakat bir k\u0131sm\u0131n\u0131n tabela \u015firket oldu\u011funu da unutmamak gerekir. Devlet eliyle yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck proje ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131, T\u0130KA marifetiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen projeleri ve kaydedilen ba\u015far\u0131lar\u0131 bunlardan ay\u0131rmak, hak ettikleri de\u011feri vermek gerekir. De\u011fi\u015fmeyen ise T\u00fcrkiye\u2019nin y\u0131llard\u0131r S\u0131rbistan\u2019a ihracatta 15, ithalatta 14. s\u0131rada olmas\u0131d\u0131r. Ama yine de ili\u015fkileri belirleyen S\u0131rbistan i\u00e7in ekonomi; T\u00fcrkiye i\u00e7in siyasi g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi. Zira T\u00fcrkiye 2008\u2019den bu yana Balkanlardaki \u201coyun kurucu\u201dlar aras\u0131nda say\u0131lmak istiyor, bu y\u00f6nde de hamlelerde bulunuyor.<\/p>\n
Ekonomik \u0130li\u015fkiler<\/strong><\/p>\n \u00d6nce ekonomik ili\u015fkilere bakal\u0131m: \u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki d\u0131\u015f ticaret hacmi, \u015fu anda 800 milyon ABD dolar\u0131 seviyesinde ve y\u0131lsonuna kadar 1 milyar dolar\u0131 a\u015fmas\u0131 bekleniyor. Erdo\u011fan ise 5 milyar dolar hedefini dile getirdi. 2009’da imzalanan ilk Serbest Ticaret Anla\u015fmas\u0131’ndan bug\u00fcne ticaret hacmi 2,5 kat artt\u0131, S\u0131rbistan da T\u00fcrkiye’ye ihracat\u0131n\u0131 7,5 kat art\u0131rd\u0131. T\u00fcrk \u015firketleri hali haz\u0131rda 8 bin ki\u015fiyi istihdam ediyor ve bir y\u0131l i\u00e7erisinde bu rakam\u0131n iki kat\u0131na ula\u015fmas\u0131 bekleniyor. 10 Ekim bulu\u015fmas\u0131nda 16 h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131 anla\u015fma imzaland\u0131. S\u0131rbistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vuci\u00e7 yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada T\u00fcrk tekstil \u015firketi Taypa\u2019n\u0131n Kraljevo\u2019da \u00fcretim tesisi a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 ve 2 bin 500 ki\u015finin burada istihdam edilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.[1]<\/a> 7,5 milyonluk n\u00fcfusun y\u00fczde 21\u2019ini (resmi y\u00fczde 12) etkileyen bir i\u015fsizlik varsa 2 bin 500 ki\u015filik istihdam (resmi i\u015fsiz say\u0131s\u0131 628 bin[2]<\/a> iken) elbette \u00f6nemli bir giri\u015fimdir. Vuci\u00e7\u2019in ifadesine g\u00f6re T\u00fcrk i\u015fadamlar\u0131ndan ba\u015fka kimse Lebane, Vladicin Han ve Krupanj gibi k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fehirlere yat\u0131r\u0131mla ilgilenmiyor.[3]<\/a> \u0130\u015fte iki \u00fclke aras\u0131ndaki ticari faaliyetlerin kilit noktas\u0131 da bu a\u00e7\u0131klamad\u0131r\u2026 Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra S\u0131rbistan, 10 Temmuz 2017\u2019de Vu\u00e7i\u00e7\u2019in \u0130stanbul\u2019daki 22. D\u00fcnya Petrol Kongresi\u2019ne geli\u015finde ifade edildi\u011fi gibi Rusya\u2019n\u0131n T\u00fcrk Ak\u0131m\u0131\u2019na dahil olmak, Bulgaristan\u2019la birlikte ge\u00e7i\u015f \u00fclkesi olmak da istiyor.[4]<\/a> Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan 10 Ekim g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde bunun s\u00f6z\u00fcn\u00fc de verdi.<\/p>\n Siyasi \u0130li\u015fkiler: Balkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u2019nda S\u0131rbistan\u2019\u0131n Yeri<\/strong><\/p>\n Siyasi y\u00f6ndeki geli\u015fmeler a\u00e7\u0131s\u0131ndan son d\u00f6nem ili\u015fkilerine bak\u0131lacak olursa 2008\u2019de \u0131l\u0131ml\u0131 lider Tadi\u00e7\u2019in S\u0131rbistan\u2019da iktidara gelmesi ancak g\u00fcvenoyu almas\u0131 i\u00e7in de Sancak\u2019taki Bo\u015fnak vekillerin onay\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011fu d\u00f6neme uzanmak gerekir. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan T\u00fcrkiye\u2019ye gelen bir telefonla yeni bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131. 2009 sonunda Davuto\u011flu\u2019nun aktif giri\u015fimiyle h\u0131z kazanan \u201cBalkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d, T\u00fcrkiye\u2019nin Bo\u015fnaklar \u00fczerinden girdi\u011fi denklemde Bo\u015fnaklar ad\u0131na siyaset y\u00fcr\u00fctece\u011fi izlenimi vermi\u015f, Bo\u015fnaklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da y\u00fcksek umutlar do\u011furmu\u015ftu. Davuto\u011flu\u2019nun \u201carabuluculuk\u201d rol\u00fcn\u00fcn ilk kez resmiyet kazand\u0131\u011f\u0131 giri\u015fim de herhalde bu \u00e7er\u00e7evede ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201c\u00dc\u00e7l\u00fc Dan\u0131\u015fma Toplant\u0131lar\u0131\u201d idi. Her ne kadar \u201carabuluculuk\u201d misyonundan bahsediliyorduysa da kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda, S\u0131rbistan ve H\u0131rvatistan\u2019\u0131n Bosna-Hersek\u2019teki b\u00f6l\u00fcnme odakl\u0131 faaliyetlerini, b\u00f6lgenin en g\u00fc\u00e7l\u00fc devleti T\u00fcrkiye\u2019nin dengeleyece\u011fi, Bo\u015fnaklar ad\u0131na Bosna-Hersek\u2019in b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in diplomasi sava\u015f\u0131 verece\u011fi konu\u015fuluyordu. Yani Bosnal\u0131 S\u0131rplar\u0131n arkas\u0131nda Rusya destekli S\u0131rbistan, Bosnal\u0131 H\u0131rvatlar\u0131n arkas\u0131nda Almanya destekli H\u0131rvatistan varsa, sahipsiz, desteksiz ve kimliksiz b\u0131rak\u0131lan Bo\u015fnaklar\u0131n ard\u0131nda da bundan b\u00f6yle \u201cg\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye\u201d olacakt\u0131. ABD destekli T\u00fcrkiye\u2026 \u0130\u015fin asl\u0131, daha da kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda konu\u015fulanlara g\u00f6re T\u00fcrkiye, bir anlamda b\u00f6lgede g\u00fcc\u00fcn\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn daha \u00e7ok hissettiren Selefilik ve \u201cYa\u015fas\u0131n Humeyni\u201dcilik gibi ak\u0131mlar\u0131 da \u201c\u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam\u201d\u0131yla ikame edecekti.<\/p>\n Bu d\u00f6nem, baz\u0131 ba\u015far\u0131lar\u0131n not edildi\u011fi ama esasen \u00e7ok da beklendi\u011fi gibi gitmeyen bir s\u00fcre\u00e7ti. S\u0131rbistan meclisinin Srebrenitsa i\u00e7in ger\u00e7ek ve anlaml\u0131 bir \u00f6z\u00fcr yay\u0131nlayamamas\u0131, Bosna-Hersek\u2019teki ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 Dodik\u2019e S\u0131rbistan\u2019\u0131n verdi\u011fi deste\u011fin medya \u00f6n\u00fcnde kesilmesi ama Dodik\u2019in ger\u00e7ek anlamda dizginlenememesi, Sancak\u2019taki b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f m\u00fcft\u00fcl\u00fck sorununun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir m\u00fcft\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla daha da derinle\u015fmesi, Neo-Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n beklenenin tam tersi sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131 gibi sorunlar ya\u015fand\u0131.[5]<\/a> En b\u00fcy\u00fck zarar, kan\u0131m\u0131zca Bo\u015fnaklar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00fcveninin zedelenmesi konusunda ger\u00e7ekle\u015fti. Ancak buran\u0131n \u00e7ok zorlu bir co\u011frafya oldu\u011fu ve eski d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n her an yeni patlamalar m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. \u201cB\u00f6lgesel sorunlar\u0131n b\u00f6lgede \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fi\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 ise s\u0131n\u0131rl\u0131 ve s\u00fcreli bir kar\u015f\u0131l\u0131k buldu. Sonu\u00e7ta tarihi jeopolitik dengeleri de\u011fi\u015ftirmek o kadar kolay de\u011fil.<\/p>\n Erdo\u011fan\u2019\u0131n o d\u00f6nem Ba\u015fbakan s\u0131fat\u0131 ile bulundu\u011fu Kosova’n\u0131n Prizren kentinde 24 Ekim 2013\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada kulland\u0131\u011f\u0131 \u201cT\u00fcrkiye Kosova’d\u0131r, Kosova T\u00fcrkiye’dir” ifadeleri ise S\u0131rbistan\u2019la ili\u015fkilere bir darbe vurdu.[6]<\/a> Her ne kadar ili\u015fkileri seyrine koymak i\u00e7in seri giri\u015fimlerde bulunulmu\u015fsa da sonu\u00e7lar hemen al\u0131namad\u0131. Ancak bu son ziyareti, bu d\u00f6nemin art\u0131k kesin olarak kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fchr\u00fc gibi g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n Balkan Jeopolitik Denklemi A\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye-S\u0131rbistan Yak\u0131nla\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye ile Almanya aras\u0131nda artan gerilimin Balkan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 AB ve T\u00fcrkiye\u2019ye sadakat aras\u0131nda se\u00e7im yapmaya zorlayabilece\u011fi[7]<\/a> yorumlar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya ile yak\u0131nla\u015f\u0131rken bir yandan da Balkanlardaki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k Almanya-Rusya-Osmanl\u0131\/T\u00fcrkiye (takiben ABD) dengesinde ufak oynamalar yapmad\u0131\u011f\u0131 ne malum? Evet, T\u00fcrkiye imzalanan anla\u015fmalar \u00e7er\u00e7evesinde S\u0131rbistan\u2019dan 5 bin ton et ithal edilecek meselesini tart\u0131\u015f\u0131rken bir ba\u015fka yerde T\u00fcrkiye\u2019nin yeni Balkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u2019n\u0131n arkas\u0131ndaki g\u00fcd\u00fc tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor\/tart\u0131\u015f\u0131lacak. Bu arada, T\u00fcrkiye\u2019ye et ithali yeni bir mevzu de\u011fil ve nedense ABD\u2019den tats\u0131z-tuzsuz et ithal edilirken kimse hayvanlar\u0131n \u0130slami usule g\u00f6re kesilip kesilmedi\u011fini sorgulamam\u0131\u015ft\u0131. Ku\u015fkusuz ki bu, Sancak ekonomisine de katk\u0131 sa\u011flayacak bir hamledir.<\/p>\n Abdullah G\u00fcl\u2019\u00fcn Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\/Ahmet Davuto\u011flu\u2019nun D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde 2008\u2019de T\u00fcrkiye ad\u0131na ama a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ABD\u2019nin onay\u0131 ya da belki yol g\u00f6stericili\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan T\u00fcrkiye-S\u0131rbistan ili\u015fkilerinin bug\u00fcn yeniden ayn\u0131 motivasyonlarla canland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? \u00d6zellikle Fethullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn darbe giri\u015fimi sonras\u0131nda gerilen ABD-T\u00fcrkiye ili\u015fkileri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu kez ABD \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek daha kolay olacakt\u0131r. \u00d6te yandan vize rahatl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Balkan \u00fclkelerini kendilerine s\u0131\u011f\u0131nak yapan 45 g\u00fcnde bir \u00fclke de\u011fi\u015ftirerek ka\u00e7ak hallerini s\u00fcrd\u00fcrenlerle en ciddi m\u00fccadeleyi \u2013elbette kendi gerek\u00e7eleri de etkendir- S\u0131rbistan ger\u00e7ekle\u015ftirdi. T\u00fcrkiye\u2019nin FET\u00d6 ile m\u00fccadele, bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn okullar\u0131na kar\u015f\u0131 dikkat \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na da Arnavutluk, Bosna-Hersek, Makedonya, Kosova ile k\u0131yaslanmayacak denli ciddi yakla\u015ft\u0131. Hi\u00e7bir bakan\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p da \u201cDaha d\u00fcn bu okullar\u0131 destekleyin diyen sizdiniz\u201d itiraz\u0131nda bulunmad\u0131. T\u00fcrkiye\u2019nin ve \u00f6zellikle Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n son derece \u00f6nem verdi\u011fi FET\u00d6 ile m\u00fccadele hususunda S\u0131rbistan\u2019\u0131n verdi\u011fi deste\u011fin bir yerlere not edildi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Balkanlar genelindeki t\u00fcm yat\u0131r\u0131mlarla k\u0131yaslanarak da konuya bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n S\u0131rbistan\u2019a ayn\u0131 anda iki ayr\u0131 koltu\u011fa oturamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylenmi\u015fken[8]<\/a> ve Rusya ile AB aras\u0131nda se\u00e7im yapmaya s\u00fcrekli zorlan\u0131rken S\u0131rbistan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye-Rusya ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrkiye ile ili\u015fkilerini geli\u015ftirmesi de \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 durmuyor. T\u00fcrkiye ABD ve Almanya ile gergin bir d\u00f6nem ge\u00e7iriyor ve S\u0131rbistan Bat\u0131 ile ili\u015fkilerini de korumak istiyor. Ancak ayn\u0131 zamanda \u201cKalbi Rusya\u2019da cebi Bat\u0131\u2019da\u201d yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131ndan da s\u0131yr\u0131lmak, AB \u00fcyeli\u011fi vaadinin iyile\u015ftiremedi\u011fi ekonomisini d\u00fczeltmek, yoksulluk ve i\u015fsizlikle de esasl\u0131 bir m\u00fccadele vermek istiyor. S\u0131rbistan\u2019\u0131n yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in getirdi\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc kolayl\u0131klar\u0131 da dikkate almak gerekir. Bu \u00e7er\u00e7evede S\u0131rbistan a\u00e7\u0131s\u0131ndan mesele sadece ekonomi. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan zaten s\u00fcren ili\u015fkilerini canland\u0131rmak s\u00f6z konusu ancak siyasi hedeflerin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek de zor.<\/p>\n Sonu\u00e7 Yerine<\/strong><\/p>\n T\u00fcrk D\u0131\u015f Politikas\u0131, \u00fc\u00e7l\u00fc zirveleri 1994\u2019te planlam\u0131\u015ft\u0131r ancak bunun i\u00e7in uygun f\u0131rsat 2008\u2019de do\u011fmu\u015ftur. \u201cBalkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d, T\u00fcrkiye\u2019nin Bat\u0131 Balkanlar\u2019da geli\u015ftirdi\u011fi politikay\u0131 ifade etmektedir ve merkezine S\u0131rbistan\u2019\u0131 \u00f6ncelikli olarak almaktad\u0131r. Balkanlardaki istikrarda S\u0131rbistan\u2019\u0131n kilit \u00fclke oldu\u011fu ve S\u0131rbistan\u2019la kurulacak dostluk sayesinde b\u00f6lgesel istikrarda ilerleme sa\u011flanaca\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 do\u011fru g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ancak S\u0131rbistan\u2019la dostluk kurmak ad\u0131na b\u00f6lge siyasetini S\u0131rbistan k\u0131lavuzlu\u011funda olu\u015fturmak zarar vericidir. Burada bir hatadan bahsedilecekse bu, \u00e7ok erken ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck konu\u015fmak; yapabileceklerini fazlas\u0131yla abartmak ve bunlar\u0131 erkenden a\u00e7\u0131klamak gafletinde bulunmakt\u0131r. Bunlar, -ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda-dostlar\u0131n k\u00fcsmesine, T\u00fcrkiye\u2019nin etkinli\u011finden rahats\u0131zl\u0131k duyanlar\u0131n fazlas\u0131yla k\u00f6p\u00fcrmesine ve T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 sertle\u015fmesine neden olmu\u015ftur. Di\u011fer \u00f6nemli aksakl\u0131k ise b\u00f6lgenin t\u00fcm akt\u00f6rleriyle ileti\u015fim kurmak yerine o g\u00fcn\u00fcn parlayan g\u00fc\u00e7leriyle dostluk kurup, di\u011ferlerini \u00f6tekile\u015ftirmek, tek tip dan\u0131\u015fmanl\u0131kla ilerlemek ve yeterli vizyonu sergileyememek olmu\u015ftur. Davuto\u011flu\u2019nun Bat\u0131 Balkanlardaki siyasetinde temel hedeflerine ula\u015famamas\u0131, yapabilece\u011finin gerisinde kalmas\u0131 ve T\u00fcrkiye imaj\u0131n\u0131 olumsuzla\u015ft\u0131rmas\u0131, bir yere kadar telafi edilebilir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klard\u0131r.[9]<\/a> Nitekim son d\u00f6nem geli\u015fmeleri ve S\u0131rbistan\u2019la yeniden dizayn edilen toplant\u0131 ve zirveler, biraz da hem kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam hem de eksikliklerin giderilmesi ve hatalar\u0131n telafi edilmesi d\u00f6neminin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. Ancak Frans\u0131z Le Figaro gazetesine, “T\u00fcrkiye Balkanlara geri d\u00f6n\u00fcyor” (10 Eyl\u00fcl 2010) man\u015feti att\u0131r\u0131lan heyecan\/endi\u015fe halinden \u00e7ok geride bulundu\u011fu da a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Krizlerle bo\u011fu\u015fan AB\u2019nin Balkanlar\u2019da zemin kaybetti\u011fi bir ger\u00e7ek ve olu\u015fan bo\u015flu\u011fu Rusya ve T\u00fcrkiye\u2019nin doldurmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da ola\u011fan bir sonu\u00e7. Burada not edilmesi gereken birinci husus T\u00fcrkiye\u2019nin yeni d\u00f6nem politikas\u0131n\u0131 kendi hesab\u0131na olu\u015fturdu\u011fudur. Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrkiye\u2019nin Sancak ve genel olarak Bo\u015fnak d\u00fcnyas\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da Ankara merkezli belirlemesinin fark\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemeyi umabiliriz. 2008\u2019da ba\u015flayan Balkan A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 izleyen s\u00fcre\u00e7 bilhassa Bo\u015fnaklar\u0131n ya da \u00f6zelle\u015ftirmek gerekirse PanBo\u015fnak gruplar\u0131n bir tak\u0131m hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n da etkisiyle Almanya\u2019y\u0131 daha g\u00fcvenilir g\u00f6rmesine sebep olmu\u015ftu. Yeni d\u00f6nemin fark yaratmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6zlemlenmesi gereken de bu k\u00fcsk\u00fcnler grubudur. Vurgulanmas\u0131 gereken ikinci husus ise kriz ya\u015fayan\u0131n AB oldu\u011fu, Almanya olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Balkanlar\u2019daki en g\u00fc\u00e7l\u00fc etki bug\u00fcn, saymaya ister Yunanistan\u2019dan ister H\u0131rvatistan\u2019dan ve isterseniz Arnavutluk\u2019tan ba\u015flay\u0131n Almanya\u2019ya ait ve Almanya da g\u00f6r\u00fcnmez el marifetiyle kurdu\u011fu sistemi terk etmeyecektir. Sadakat ise \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kavramd\u0131r ve Balkanlardaki i\u015fsizlik, yolsuzluk, yoksulluk, g\u00f6\u00e7 sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e T\u00fcrkiye\u2019nin eli bu konuda daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n (Bu makalenin k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f \u015fekli ilk olarak Diplomatic Observer<\/strong> dergisinin Aral\u0131k 2017 tarihli 71. say\u0131s\u0131nda \u201cA New Period in Turkish-Serbian Relations: More Than Just Beef\u201d<\/strong> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r)<\/p>\n [1]<\/a> Ger\u00e7i Taypa\u2019dan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama bin 500 ila 2 bin aras\u0131 ki\u015fiye i\u015f olana\u011f\u0131 sa\u011flanaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Taypa`dan S\u0131rbistan`a \u00f6nemli yat\u0131r\u0131m, Milliyet, 12 Temmuz 2017<\/p>\n [2]<\/a> https:\/\/tr.tradingeconomics.com\/serbia\/unemployment-rate<\/p>\n [3]<\/a> Srbija i Turska potpisale 12 me\u0111udr\u017eavnih sporazuma – Cilj 5 mlrd USD trgovinske razmene, eKapija, 10 Ekim 2017, http:\/\/www.ekapija.com\/news\/1904252\/srbija-i-turska-potpisale-12-medjudrzavnih-sporazuma-cilj-5-mlrd-usd-trgovinske<\/p>\n [4]<\/a> Turkish Stream, a gas alternative for Serbia, Serbian Monitor, 10 Temmuz 2017; S\u0131rbistan, do\u011falgaz ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 82\u2019sini Macaristan ve Ukrayna \u00fczerinden Rusya\u2019dan kar\u015f\u0131l\u0131yor, geri kalan\u0131 yerel kaynaklardan sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n [5]<\/a> B\u00f6lgedeki k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131n canland\u0131r\u0131lmas\u0131, her y\u0131l y\u00fczlerce \u00f6\u011frencinin T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitim g\u00f6rmesinin sa\u011flanmas\u0131, b\u00f6lgede T\u00fcrk okullar\u0131, \u00fcniversiteler ve k\u00fclt\u00fcr merkezlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, \u0130ngiltere\u2019nin Common Wealth hedefi gibi \u00e7al\u0131\u015facak Yunus Emre K\u00fclt\u00fcr Merkezleri\u2019nin a\u00e7\u0131lmas\u0131, TRT \u00f6zelinde Bat\u0131 Balkanlar i\u00e7in radyo ve televizyon programlar\u0131 se\u00e7eneklerinin geni\u015fletilmesi, T\u00fcrk banka a\u011flar\u0131n\u0131n Bosna Hersek, Makedonya ve Kosova\u2019da yay\u0131lmas\u0131, b\u00f6lgesel u\u00e7ak firmalar\u0131n\u0131n T\u00fcrk firmalar\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nmas\u0131 ya da ortakl\u0131k kurulmas\u0131n\u0131n desteklenmesi, b\u00f6lgede \u00f6zelle\u015ftirilen telekom\u00fcnikasyon firmalar\u0131n\u0131 T\u00fcrk firmalar\u0131n almas\u0131, b\u00f6lge boyunca otobanlar\u0131n in\u015fa edilmesi, Balkan \u00fclkesiyle Serbest Ticaret Anla\u015fmalar\u0131 imzalanmas\u0131 ve T\u00fcrk dizilerinin kamuoyu olu\u015fturmadaki olumlu etkisi ise ba\u015far\u0131lar aras\u0131nda s\u0131ralanabilir.<\/p>\n [6]<\/a> Burada T\u00fcrk\u00e7e ve S\u0131rp\u00e7ada bu c\u00fcmleye y\u00fcklenen anlam fark\u0131 etkilidir. Zira S\u0131rbistan \u201cKosova S\u0131rbistan\u2019d\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc her zaman kullanmakta ve bununla Kosova\u2019n\u0131n kendi toprak par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. T\u00fcrk\u00e7ede ise bu ifadeyle \u201cg\u00f6n\u00fcl birli\u011fi, karde\u015flik duygusu\u201d vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n [7]<\/a> German-Turkish Feud Threatens EU Role in Balkans, Balkan Insight, 5 Ekim 2017<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/1-2-300x184.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/misak.millidusunce.com\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/2-2-300x125.jpg\")
<\/p>\n