![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/maxresdefault-768x432.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bu laf\u0131 diyen elli be\u015f ekran kolormatik g\u00f6zl\u00fckl\u00fc, kafas\u0131na iki boy b\u00fcy\u00fck sekiz k\u00f6\u015fe kasketli, belli belirsiz ter b\u0131y\u0131kl\u0131 ve en \u00f6nemlisi b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde ve \u00fczerinde olmak \u00fczere tespih \u00e7eken ellerini arkadan kavu\u015fturarak peki\u015ftirdi\u011fi \u201cBuralar dutlukken de ben vard\u0131m\u201d tav\u0131rl\u0131 day\u0131y\u0131 nas\u0131l unutabiliriz. Hat\u0131rlarsan\u0131z, muhterem day\u0131m\u0131z, pazarda art\u0131\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soran gen\u00e7 muhabirin sorusunu olduk\u00e7a farkl\u0131 bir nahiyesinden anlayarak ba\u015fl\u0131ktaki c\u00fcmleyle atar\u0131n\u0131 yap\u0131p giriyordu muhabbete. Sonras\u0131nda, muhabbetin ilerleyen demlerinde konuyu araba sat\u0131\u015f\u0131ndan f\u0131nd\u0131k taban fiyat\u0131na do\u011fal bir ustal\u0131kla getiriyordu. Bunu bir tarafa b\u0131rak\u0131rsak da kendi on be\u015f dakikal\u0131k \u015f\u00f6hretinin hakk\u0131n\u0131 veren i\u015fbu day\u0131m\u0131z, fark\u0131nda olmadan evrensel bir ger\u00e7e\u011fin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyordu asl\u0131nda: Ne muhatab\u0131n\u0131n kab\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131ndan daha fazlas\u0131n\u0131 aktarmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ne de bunu yaparken k\u00fc\u00e7\u00fck bir yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmayla b\u00fct\u00fcn \u00e7aban\u0131z\u0131n heba olmas\u0131na engel olmak. Dolay\u0131s\u0131yla; araba sat\u0131\u015flar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n pazardaki artistlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesini istemiyorsak pek \u00e7ok kavram\u0131 enine boyuna a\u00e7\u0131klayarak, her y\u00f6n\u00fcyle net bir bi\u00e7imde ortaya koymal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
\u201cArtist\u201d ve \u201cPazar\u201d diyerek ufaktan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sohbetimizin konusu yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma de\u011fil, bilakis bu iki s\u00f6zc\u00fckten ikincisi; hatta daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve net ifade edersek \u201cOrtak Pazar\u201d kavram\u0131. O halde biz de olabilecek en \u201ckitab\u00ee\u201d bi\u00e7imde ele alal\u0131m sohbetimizin ana mevzusunu.<\/p>\n
\u0130\u015fe en temel noktadan ba\u015flayarak TDK\u2019ya (T\u00fcrk Dil Kurumu) g\u00f6re ortak pazar\u0131n s\u00f6zl\u00fck anlamlar\u0131n\u0131 vererek ba\u015flayal\u0131m:<\/p>\n
\u201c 1. \u00dcyeler aras\u0131nda t\u00fcm ticari engellerin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 ticaret politikalar\u0131n\u0131n uyumlula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131nda emek ve sermayenin serbest dola\u015f\u0131m\u0131na izin verildi\u011fi ekonomik b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin ileri bir a\u015famas\u0131,<\/p>\n
\u015eimdi de yukar\u0131daki bu \u00fc\u00e7 anlamdan sonuncusu \u00fczerinden ilerleyerek devam edelim. Zira bizim memlekette ortak pazar denilince yediden yetmi\u015fe herkesin akl\u0131na \u00f6ncelikle Avrupa Birli\u011fi\u2019nin geldi\u011fini iddia etmek pek de abart\u0131l\u0131 bir sav olmasa gerek.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda dilerseniz \u00f6ncelikle Avrupa Birli\u011fi\u2019nin k\u0131sa tarih\u00e7esini verelim. Sonras\u0131nda kendi ad\u0131m\u0131za \u00e7ok \u00f6nemli bir noktaya dikkat \u00e7ekelim ki bu nokta, T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye \u00fcyelik s\u00fcreci de\u011fil.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/eu-768x512.png\")
<\/p>\n
\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda, Avrupal\u0131 devlet adamlar\u0131n\u0131n Avrupa’da kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f olu\u015fturma \u00e7abalar\u0131 h\u0131z kazand\u0131. Robert Schuman (Fransa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131), Eski Milletler Cemiyeti Genel Sekreteri Jean Monnet’in tasar\u0131s\u0131na dayanarak, 9 May\u0131s 1950 tarihinde, Avrupa Devletlerini, k\u00f6m\u00fcr ve \u00e7elik \u00fcretiminde al\u0131nan kararlar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z ve uluslar\u00fcst\u00fc bir kuruma devretmeye davet etti. Schuman Plan\u0131na g\u00f6re; Avrupa’da bir bar\u0131\u015f\u0131n kurulabilmesi i\u00e7in Fransa ve Almanya aras\u0131nda y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen \u00e7eki\u015fmenin son bulmas\u0131 gerekiyordu. Bunun yolu, s\u00f6z konusu kurumun g\u00f6zetiminde, ortak k\u00f6m\u00fcr ve \u00e7elik \u00fcretimini sa\u011flamak ve bu \u00f6rg\u00fctlenmeyi t\u00fcm Avrupa devletlerinin kat\u0131l\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k tutmakt\u0131. Bahsi ge\u00e7en Schuman Deklarasyonu\u2019nun bir sonucu olarak 1951 y\u0131l\u0131nda; Bel\u00e7ika, Federal Almanya, L\u00fcksemburg, Fransa, \u0130talya ve Hollanda’dan olu\u015fan 6 \u00fcye ile Avrupa K\u00f6m\u00fcr ve \u00c7elik Toplulu\u011fu (AK\u00c7T) kuruldu. S\u00f6z konusu toplulu\u011fun \u2018\u2019Y\u00fcksek Otoritesi’nin\u2019\u2019 ilk ba\u015fkan\u0131 ise Schuman Deklarasyonu’na ilham veren bu fikrin sahibi Jean Monnet oldu. B\u00f6ylece, sava\u015f\u0131n ham maddelerinden k\u00f6m\u00fcr ve \u00e7elik, bar\u0131\u015f\u0131n ara\u00e7lar\u0131 haline geliyor; d\u00fcnya tarihinde ilk defa devletler, kendi irade ve egemenliklerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ulus\u00fcst\u00fc bir kuruma devrediyordu.<\/p>\n
1957 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde bu alt\u0131 \u00fcye devlet, i\u015fg\u00fcc\u00fc ile mal ve hizmetlerin serbest dola\u015f\u0131m\u0131na dayanan bir ekonomik topluluk kurmaya karar verdiler. B\u00f6ylece, k\u00f6m\u00fcr ve \u00e7eli\u011fin yan\u0131s\u0131ra di\u011fer sekt\u00f6rlerde de ekonomik birli\u011fi kurmak amac\u0131yla, Roma Antla\u015fmas\u0131 imzalanarak Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu (AET) kuruldu. AET’nin amac\u0131, mallar\u0131n, i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn, hizmetlerin ve sermayenin serbest dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortak pazar\u0131n kurulmas\u0131 ve en nihayetinde siyasi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn peki\u015ftirilmesiydi.<\/p>\n
Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu gibi Avrupa Atom Enerjisi Toplulu\u011fu (EURATOM) da 1 Ocak 1958 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Roma Antla\u015fmas\u0131 ile kuruldu. Toplulu\u011fun amac\u0131, n\u00fckleer enerjinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7larla ve g\u00fcvenli bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00fcye devletlerin ara\u015ft\u0131rma programlar\u0131n\u0131 koordine etmek olarak belirlendi. 1965 y\u0131l\u0131nda imzalan F\u00fczyon Antla\u015fmas\u0131 (Birle\u015fme Anla\u015fmas\u0131) ile yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en \u00fc\u00e7 topluluk (Avrupa K\u00f6m\u00fcr ve \u00c7elik Toplulu\u011fu, Avrupa Ekonomik Toplulu\u011fu ve Avrupa Atom Enerjisi Toplulu\u011fu) i\u00e7in tek bir konsey ve tek bir komisyon olu\u015fturulacak ve bu devletler, Avrupa Topluluklar\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda an\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
Mamul mallarda g\u00fcmr\u00fck vergileri, planlanandan \u00f6nce 1 Temmuz 1968’de kald\u0131r\u0131ld\u0131; \u00f6zellikle tar\u0131m ve ticaret politikalar\u0131 olmak \u00fczere ortak politikalar 1960’lar\u0131n sonunda yerli yerine oturmu\u015ftu. Alt\u0131lar’\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 Birle\u015fik Krall\u0131k, Danimarka ve \u0130rlanda’y\u0131 Avrupa Toplulu\u011fu \u00fcyeli\u011fine ba\u015fvurmaya y\u00f6neltti. General de Gaulle y\u00f6netimindeki Fransa’n\u0131n 1963’de ve 1967’de \u0130ngiltere’nin \u00fcyeli\u011fine kar\u015f\u0131 iki kez veto yetkisini kulland\u0131\u011f\u0131 \u00e7etin bir pazarl\u0131k d\u00f6nemini takiben, bu \u00fc\u00e7 \u00fclke 1973’te \u00fcye oldular. 1980’lere gelindi\u011findeyse topluluk g\u00fcneye do\u011fru geni\u015fleyecekti. 1981’de Yunanistan’\u0131n, 1986’da \u0130spanya\u2019n\u0131n ve Portekiz’in kat\u0131lmalar\u0131yla g\u00fcneye do\u011fru geni\u015fledi. B\u00f6ylece, \u00fcye say\u0131s\u0131 12’ye ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
1980\u2019ler demi\u015fken, d\u00fcnyadaki durgunluk ve mal\u00ee y\u00fck\u00fcn payla\u015f\u0131m\u0131 konusundaki i\u00e7 \u00e7eki\u015fmeler 1980 ba\u015flar\u0131nda bir “Avrupa karamsarl\u0131\u011f\u0131” havas\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131na sebep oldu. Ancak, 1984’ten sonra bunun yerini Toplulu\u011fun canland\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda daha umutlu beklentiler ald\u0131. Jacques Delors ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Komisyonun 1985’te haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Beyaz Kitap\u2019a dayanarak Topluluk 1 Ocak 1993’e kadar tek pazar olu\u015fturmay\u0131 kendisine hedef edindi. Avrupa Tek Senedi, 17 \u015eubat 1986’da Almanya, Bel\u00e7ika, Fransa, Hollanda, \u0130ngiltere, \u0130rlanda, \u0130spanya, L\u00fcksemburg ve Portekiz taraf\u0131ndan, 28 \u015eubat 1986’da ise Danimarka, \u0130talya ve Yunanistan taraf\u0131ndan imzaland\u0131. 1987 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Avrupa Tek Senedi ile Avrupa Topluluklar\u0131n\u0131 kuran Antla\u015fmalar kapsaml\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131.<\/p>\n
Berlin Duvar\u0131’n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 3 Kas\u0131m 1990’da iki Almanya’n\u0131n birle\u015fmesi, Merkezi ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin Sovyet denetiminden kurtulmalar\u0131 ve demokratikle\u015fmeleri, Aral\u0131k 1991’de de Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, Avrupa’n\u0131n siyasi yap\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Toplulu\u011fa \u00fcye devletler ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, temel \u00f6zellikleri 9-10 Aral\u0131k 1991’de Maastricht’te toplanan Avrupa Birli\u011fi Zirvesi’nde kararla\u015ft\u0131r\u0131lan yeni bir antla\u015fman\u0131n m\u00fczakerelerine ba\u015flad\u0131lar. Maastricht Antla\u015fmas\u0131, di\u011fer ad\u0131yla Avrupa Birli\u011fi Antla\u015fmas\u0131, 1 Kas\u0131m 1993 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bu antla\u015fma ile 1999’a kadar parasal birli\u011fin tamamlanmas\u0131na, Avrupa vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131na ve ortak d\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik ile adalet ve i\u00e7i\u015flerinde i\u015fbirli\u011fi politikalar\u0131n\u0131n meydana getirilmesine karar verildi. Maastricht Antla\u015fmas\u0131 ile \u00fc\u00e7 s\u00fctunlu Avrupa Birli\u011fi yap\u0131s\u0131 meydana geldi. Bu yap\u0131n\u0131n ilk s\u00fctununu Avrupa Topluluklar\u0131 (AK\u00c7T, AET ve EURATOM), ikinci s\u00fctununu “Ortak D\u0131\u015fi\u015fleri G\u00fcvenlik Politikas\u0131”, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u00fctununu ise “Adalet ve \u0130\u00e7i\u015fleri” olu\u015fturuyordu. 1995 y\u0131l\u0131nda, Avusturya, Finlandiya \u0130sve\u00e7’in kat\u0131l\u0131m\u0131yla, Avrupa Birli\u011fi’nin \u00fcye say\u0131s\u0131 15’e y\u00fckseldi. Avrupa ortak para birimi Euro, 1 Ocak 2002 tarihinde resmen tedav\u00fcle girerek, 12 \u00fclkede kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. 2004 y\u0131l\u0131nda, Avrupa Birli\u011fi’nin tarihindeki en b\u00fcy\u00fck geni\u015fleme dalgas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti ve 10 yeni \u00fclke (\u00c7ek Cumhuriyeti, Estonya, GKRY, Letonya, Litvanya, Macaristan, Malta, Polonya, Slovakya ve Slovenya) Avrupa Birli\u011fi’ne kat\u0131ld\u0131. 2007 y\u0131l\u0131nda, Bulgaristan ve Romanya’n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla AB’nin \u00fcye say\u0131s\u0131 27’ye y\u00fckseldi. 2013 y\u0131l\u0131nda H\u0131rvatistan’\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla Avrupa Birli\u011fi \u00dcye Devlet say\u0131s\u0131 28’e ula\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu noktaya kadar de\u011findi\u011fimiz AB geni\u015fleme s\u00fcrecinin ard\u0131ndan, Avrupa Birli\u011fi’nin derinle\u015fme s\u00fcrecindeki son \u00f6nemli a\u015fama 2007 y\u0131l\u0131nda imzalanan ve 2009 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Lizbon Antla\u015fmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fti. Bu antla\u015fma ile temel olarak, AB’nin karar alma mekanizmalar\u0131ndaki t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131n giderilmesi ve birli\u011fin daha demokratik ve etkili i\u015fleyen bir yap\u0131ya kavu\u015fmas\u0131 hedeflendi. Bu hedef do\u011frultusunda kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fikliklere gidilerek, Avrupa Toplulu\u011fu’nu kuran antla\u015fman\u0131n ad\u0131 “Avrupa Birli\u011fi’nin \u0130\u015fleyi\u015fi Hakk\u0131nda Antla\u015fma” \u015feklinde de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc; g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki anlamda bir ortak pazara ula\u015fmak yakla\u015f\u0131k altm\u0131\u015f sene s\u00fcrd\u00fc. Bu noktada bizim kendimize sormam\u0131z gereken \u015feyse \u015fu: \u201cArzu etti\u011fimiz TEB (T\u00fcrk Ekonomi Birli\u011fi) tarz\u0131nda bir ortak pazar\u0131n kurulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak ne kadar haz\u0131rl\u0131kl\u0131y\u0131z? Bu konuda alt yap\u0131 ve derinle\u015fme \u015f\u00f6yle dursun, basit bir ekonomik b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin tohumu olan i\u015fbirli\u011fini geli\u015ftirmenin bile neresindeyiz?\u201d<\/em><\/p>\n Kan\u0131mca \u201cba\u015f\u0131m\u0131za icat \u00e7\u0131kararak\u201d bu hususlar\u0131 irdeleyip \u201cyak\u0131c\u0131 sorular\u201d sorman\u0131n zaman\u0131 geldi de ge\u00e7iyor bile.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1951 y\u0131l\u0131nda filizlenip farkl\u0131 isimler ve benzer ama\u00e7larla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Avrupa Birli\u011fi’nin tarihini, bu ulus \u00fcst\u00fc yap\u0131n\u0131n \u00fcyeleri aras\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 “Ortak Pazar” olgusunu ve bunun \u00fclkemiz i\u00e7in sentezini yazar ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile \u00f6n\u00fcn\u00fcze seriyor.<\/p>\n","protected":false},"author":76,"featured_media":7963,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[58,2,64],"tags":[],"coauthors":[248],"class_list":["post-7962","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ab","category-genel","category-kurumlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/76"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7962"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7976,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7962\/revisions\/7976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7963"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7962"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=7962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}