![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/e63619aadefd6bd586b0091364946274-1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Orhun Kitabeleri, T\u00fcrk dili ve tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir yere sahiptir. Kitabelerin T\u00fcrklere ait en eski yaz\u0131l\u0131 kaynak olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda, G\u00f6kt\u00fcrk y\u00f6netim ve liderlik anlay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin bilgileri i\u00e7ermesi, T\u00fcrklerin devlet y\u00f6netimi konusunda att\u0131klar\u0131 ad\u0131mlar\u0131 ortaya koydu\u011fu iradeyi g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan dikkatleri \u00e7ekmektedir. T\u00fcrklerin devlet d\u00fczeni ve y\u00f6netimi s\u0131ras\u0131nda sergiledikleri becerileri bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ana ilgi kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kitabeler, G\u00f6kt\u00fcrk devrini anlatan ve ya\u015fanan hadiseler hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi veren metinlerdir.<\/p>\n
\u201c630-681 aras\u0131nda G\u00f6k-T\u00fcrklerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kaybedi\u015fleri G\u00f6k-T\u00fcrk\u00e7e yaz\u0131l\u0131 kitabelerin en \u00fcnl\u00fcleri Tonyukuk, K\u00fcl Tegin ve Bilge Kagan abidelerinde ac\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131larak milletin ders almas\u0131 i\u00e7in dile getirilmi\u015ftir. Dile getirilirken kullan\u0131lan c\u00fcmlelerle G\u00f6k-T\u00fcrk devletlerinin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f sebepleri \u00fc\u00e7 \u00f6nemli noktada toplanmaktad\u0131r. Devletin y\u0131k\u0131lmas\u0131nda birinci derecede sorumlu olarak ba\u015far\u0131l\u0131 kaganlardan sonra tahta ge\u00e7en di\u011fer ka\u011fanlar tutuluyordu, ikinci derecede sorumlu millet idi. Millet devletine kar\u015f\u0131 vazifelerini yerine getirmemi\u015fti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc derecede tesir eden sebep \u00c7inlilerin s\u00fcrekli \u00e7evirdi\u011fi entrika ve uygulad\u0131klar\u0131 kurnaz siyaset idi.<\/em><\/p>\n Kaganlar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z idarelerine i\u015faret edilirken 1. G\u00f6kt\u00fcrk Devleti\u2019nin muhte\u015fem d\u00f6neminden bahsedildikten sonra tahta ge\u00e7en erkek karde\u015flerin a\u011fabeyleri gibi ak\u0131ll\u0131 olmad\u0131klar\u0131, o\u011fullar\u0131n\u0131n babalar\u0131 gibi ak\u0131ll\u0131 olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in k\u00f6t\u00fc ka\u011fanlar\u0131n tahta oturdu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcstelik bu s\u0131rada kumandanlar\u0131n\u0131n da ak\u0131ls\u0131z kimseler oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n Milletin devletine kar\u015f\u0131 vazifelerini yerine getirmedi\u011fi anlat\u0131l\u0131rken, beyleri ve milletin itaatk\u00e2r de\u011fil asi oldu\u011fu i\u00e7in devletin zaafa u\u011frad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n \u00c7in entrikalar\u0131 ve uygulad\u0131klar\u0131 kurnaz siyasetine gelince onlar\u0131n etkili s\u00f6zlerle ve ipekli kuma\u015flarla yabanc\u0131 kavimleri kendilerine yak\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, daha sonra bunlar\u0131 aldatarak, fesat tohumlar\u0131 sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fle b\u00fcy\u00fck karde\u015fi, milletle ka\u011fan\u0131 birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc neticede devletin y\u0131k\u0131l\u0131\u015fa gitti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca, T\u00fcrk milletinin kendi ka\u011fan\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ve \u00c7in\u2019e ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Tanr\u0131\u2019n\u0131n ona \u00f6l\u00fcm verdi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n G\u00f6k-T\u00fcrk kitabeleri yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz bu \u00fc\u00e7 ana sebebi a\u00e7\u0131klarken asl\u0131nda T\u00fcrk milletine G\u00f6k-T\u00fcrk tarihinin bu devresini anlatmak suretiyle nasihat etmekte ve gelecekte ayn\u0131 hatalar\u0131n tekrar edilmemesini istemektedirler. Bu devrede T\u00fcrk beylerinin T\u00fcrk ad\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p, \u00c7in ad ve unvanlar\u0131n\u0131 alarak onlara boyun e\u011fdiklerini, neticede elli y\u0131l T\u2019ang \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na hizmet ettikleri anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk milletinin a\u00e7 iken toklu\u011fu, tok ilken a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi dolay\u0131s\u0131yla ka\u011fan\u0131n\u0131n s\u00f6zlerini dinlemedi\u011fi yurdundan ayr\u0131l\u0131p, harap ve bitkin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, kutlu yurt \u00d6t\u00fcken\u2019ni terk edip su gibi kan\u0131n\u0131 ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kemiklerinin da\u011flar gibi y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 devletine kar\u015f\u0131 hata yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. \u00c7in milletinin iyi bilge ki\u015fiyi y\u00fcr\u00fctmedi\u011fi, onun tatl\u0131 s\u00f6z\u00fcne kap\u0131lan \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, hilek\u00e2r ve kurnaz oldu\u011fu i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fle b\u00fcy\u00fck karde\u015fi birbirine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp beylerle millet aras\u0131na nifak sokup T\u00fcrk Devlet\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131na sebep oldu\u011fu, \u00fcstelik T\u00fcrk milleti ona bu kadar \u00e7ok hizmet etti\u011fi halde her zaman onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcp yok etmek maksad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (Ta\u015fa\u011f\u0131l 2018: 229-230)<\/em><\/p>\n Bu metinlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelmesinin, abideleri diktiren devlet adamlar\u0131n\u0131n kendi \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 sonraki \u00e7a\u011flara ula\u015ft\u0131rmak, hatta abed\u00ee olmak arzusundan ileri geldi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Zamanla unutulan bu metinlerin insanlar taraf\u0131ndan fark edilmesi, \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, okunmas\u0131 ve anla\u015f\u0131lmas\u0131 abideleri diktirenlerin gayelerine ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n \u201cBeng\u00fc ta\u015f teriminde de K\u00f6kt\u00fcrklerin kendi kullan\u0131mlar\u0131n\u0131 esas ald\u0131m. Bilge Ka\u011fan, karde\u015fi i\u00e7in diktirdi\u011fi an\u0131ta beng\u00fc ta\u015f diyordu. Yani \u2018ebedi, \u00f6l\u00fcms\u00fcz ta\u015f\u2019. Kendi verdikleri isim varken ba\u015fka bir isim aramaya asl\u0131nda gerek yoktur. Bu sebeple ben de kitab\u0131n ad\u0131nda bu kelimeleri kulland\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc beng\u00fc ta\u015f, kelime kelime \u2018ebedi ta\u015f\u2019 demektir ama terim olarak tam da \u2018an\u0131t\u2019 kavram\u0131 i\u00e7ine girmektedir. K\u00f6l Tigin an\u0131ls\u0131n diye dikilmi\u015f ve ebed\u00ee olarak kalaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yaz\u0131l\u0131 ta\u015f.\u201d (Ercilasun, 2016: 9)<\/em><\/p>\n \u201cAn\u0131tlar\u0131 diktirenler, bu yaz\u0131l\u0131 ta\u015flara beng\u00fc ta\u015f ad\u0131n\u0131 vermi\u015flerdir. Beng\u00fc ta\u015f, \u2018ebedi, \u00f6l\u00fcms\u00fcz ta\u015f\u2019 demektir. Bu anlam\u0131 ile beng\u00fc ta\u015f kelime grubunun, \u2018an\u0131t \/ abide\u2019 kavram\u0131 i\u00e7ine girdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d (Ercilasun, 2016: 340)<\/em><\/p>\n Dikilen ta\u015flara G\u00f6kt\u00fcrk ka\u011fanlar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler ve millete anlatmak istedikleri mesajlar kaz\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Orhun Abideleri\u2019nin dikilmesi bu gayeyi yerine getirmeye y\u00f6neliktir. K\u00f6l-Tigin, Bilge Ka\u011fan ve Tunyukuk\u2019un kendilerine \u00f6zg\u00fc devlet y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131 bu metinlerde ifade edilmi\u015ftir.\u00a0 T\u00fcrk tarihin bu devrinde bu \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck devlet adam\u0131n\u0131 di\u011fer b\u00fcy\u00fck devlet adamlar\u0131ndan ay\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6zellik, T\u00fcrk tarihinde ba\u015fka e\u015fi benzeri bulunmayan bu kal\u0131c\u0131, yaz\u0131l\u0131 abidelerdir.<\/p>\n \u201cTunyukuk, K\u00f6l tigin, Bilge Ka\u011fan\u2026 T\u00fcrk tarihinin 8. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck ismi. Fakat T\u00fcrk tarihinde o kadar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck isim var ki! O halde bu \u00fc\u00e7 ismi di\u011fer b\u00fcy\u00fcklerden ay\u0131ran \u00f6zellik nedir? Bu \u00fc\u00e7 isim, tarihte milyonlarca T\u00fcrk\u2019\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131, bug\u00fcn de milyonlarca T\u00fcrk\u2019\u00fcn konu\u015fup yazd\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelecekte de yine milyonlarca T\u00fcrk\u2019\u00fcn kullanmaya devam edece\u011fi dilin bilinen ilk temsilcileridirler.\u201d (Ercilasun 2016: 8)<\/em><\/p>\n T\u00fcrk dili ve tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Orhun Abideleri\u2019nin ke\u015ffinin ne denli k\u0131ymetli oldu\u011fu daha iyi anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. G\u00f6kt\u00fcrk Devleti hakanlar\u0131 ve vezirleri, T\u00fcrk milletinin o devirde ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan gelecek nesillerin ders almalar\u0131 ve benzer hatalara d\u00fc\u015fmemeleri i\u00e7in bu abideleri bir \u00f6\u011f\u00fct nasihat ve ihtar belgesi olarak yaz\u0131p b\u0131rakma ihtiyac\u0131 hissetmi\u015flerdir.<\/p>\n K\u00f6l-Tigin, Bilge Ka\u011fan ve Tunyukuk kitabelerindeki metinlerin dili incelendi\u011finde; olan\u0131, biteni g\u00f6r\u00fcleni, duyulan\u0131, ya\u015fanan\u0131 bilme ihtiyac\u0131 duyan ki\u015filere bildirme amac\u0131ndan dolay\u0131 bu metinlerde kullan\u0131lan dil g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki haber dili ile ayn\u0131 i\u015flevi g\u00f6rmektedir. Bu metinlerin dili ayn\u0131 zamanda ikna ve kand\u0131rmaya y\u00f6nelik anlat\u0131m\u0131 bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki halkla ili\u015fkiler ve reklamc\u0131l\u0131k metinleriyle benze\u015fmektedir.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ileti\u015fim faaliyetleri, insan-insan, insan-toplum hatta insan-makina aras\u0131ndaki duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilgilerin akla gelebilecek her \u015fekilde aktar\u0131lma s\u00fcre\u00e7lerini ifade etmektedir:<\/p>\n \u201c\u0130leti\u015fim son derece geni\u015f bir kavramd\u0131r. Sadece insanlara \u00f6zg\u00fc de\u011fildir ve evrensel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ele al\u0131nmaktad\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan t\u00fcm canl\u0131lar ileti\u015fim konusu ile ilgili olarak do\u011frudan veya dolayl\u0131 yoldan etkilenmektedirler. \u0130nsanlar, ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanarak elde ettikleri yeteneklerini ileti\u015fim alan\u0131nda da kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Konu\u015fmak ileti\u015fimin temel kavramlar\u0131ndan biri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Genel olarak konu\u015fma temelli ba\u015flayan bu ileti\u015fim zaman ge\u00e7tik\u00e7e geli\u015fmi\u015f ve \u00e7e\u015fitli hallerde kendini g\u00f6stermi\u015ftir.\u201d (G\u00f6nen\u00e7 2004: 437)<\/em><\/p>\n \u0130leti\u00ad\u015fim faaliyetleri \u00f6teden beri fert \u00e7e\u015fitli alt ba\u015fl\u0131klarla de\u011ferlendirmek olas\u0131\u00add\u0131r. Bunlar\u0131 fert ileti\u015fimi, kitle ileti\u015fimi, ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye dayal\u0131 ileti\u015fim, yaz\u0131 ve i\u015faretlere dayal\u0131 ileti\u015fim olarak de\u011fi\u015fik alt ba\u015fl\u0131klar halinde s\u0131n\u0131fland\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Bu bak\u0131mdan Orhun Kitabelerin\u2019nin yaz\u0131 ve i\u015farete dayal\u0131 ileti\u015fim faaliyetleri dairesinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gazete, dergi ve bro\u015f\u00fcr \u015feklinde \u00e7e\u015fitlenen yaz\u0131 ve i\u015farete dayal\u0131 ifade zeminlerinin 8. y\u00fczy\u0131ldaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Orhun Kitabeleri\u2019dir. (Divit\u00e7io\u011flu 2000: 19-20)<\/p>\n Haber ise en genel ifade ile bilginin aktar\u0131m\u0131d\u0131r. Haber toplama ve yazma teknikleri derslerinde bizzat ald\u0131\u011f\u0131m notlara g\u00f6re, haber:<\/p>\n \u201cBilinen, \u00f6\u011frenilen, g\u00f6r\u00fclen, \u015fahit olunan, fark edilen, gizlenen veya gizlenmek istenen; bilinmesi veya \u00f6\u011frenilmesi birilerince istenmeyen, bilinmesi veya \u00f6\u011frenilmesi birilerince istenen yahut beklenen, ara\u015ft\u0131rma veya soru\u015fturma sonucu elde edilen; olay, olgu, fiil, ger\u00e7ekler ve bunlar\u0131n, b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131yla, bilmek ve \u00f6\u011frenmek isteyenlerce bilinmesi ve \u00f6\u011frenilebilmesi i\u00e7in de\u011fi\u015fik bildirme ara\u00e7 veya zeminleri ile aktar\u0131lmas\u0131 faaliyetidir.\u201d(\u00d6zarslan: 2014) \u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n Haberde \u00fczerine gidilmesi gereken as\u0131l unsur olay\u0131n kendisidir. Haberin ana hatta tek malzemesi olayd\u0131r. Fakat her olay haber olamaz, haber olaylar\u0131n aktar\u0131l\u0131\u015f\u0131; olgu, meseleler ve ki\u015filerin takdimidir. Bu takdimde belirleyici olan dildir. Haberin takdim arac\u0131 olan dille m\u00fcnasebeti hususunda s\u00f6ylenenler dikkate de\u011ferdir:<\/p>\n \u201cBas\u0131n dili, konu\u015fma dili de\u011fildir ama yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde tam ve k\u00e2mil manada yaz\u0131 dili de de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaz\u0131 dili hayat\u0131 ve k\u00e2inat\u0131, insan\u0131 ve d\u00fcnyas\u0131n\u0131 hem ger\u00e7ek hem itibar\u00ee zeminde b\u00fct\u00fcn cepheleri ve b\u00fct\u00fcn \u00e7ehreleriyle tasvir ve tahkiye eder. Bas\u0131n dili bu kadar geni\u015f ve bu kadar s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Bas\u0131n dili itib\u00e2r\u00ee d\u00fcnyadan uzak durur. Yaz\u0131 dili gibi hayat\u0131 ve k\u00e2inat\u0131, insan\u0131 ve d\u00fcnyas\u0131n\u0131 sadece ger\u00e7ek zeminde ve belli cepheleriyle bildirmek, aktarmak, yans\u0131tmak ba\u015fka bir deyi\u015fle takdim eder. Bas\u0131n dili konu\u015fma ve yaz\u0131 dilinin imk\u00e2nlar\u0131yla hayat bulan husus\u00ee bir ifade ve takdim dilidir.\u201d (\u00d6zarslan 2013: 255)<\/em><\/p>\n Kitabe metinlerde g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki halkla ili\u015fkiler uygulamalar\u0131na benzer hususlara da rastlanmaktad\u0131r. Halkla ili\u015fkiler sahas\u0131n\u0131n \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biri de bas\u0131n b\u00fcltenleridir. Bas\u0131n b\u00fclteni, h\u00fckm\u00fc \u015fahsiyet veya m\u00fcesseselerin kamuoyuna duyurmak veya yaymak istedikleri g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce kanaat ve bilgileri ihtiva eden k\u0131sa ama tesirli ve \u00e7arp\u0131c\u0131 metinlerdir.<\/p>\n Bu bak\u0131mdan bas\u0131n b\u00fcltenlerinin ileti\u015fimdeki yeri ve i\u015flevi hakk\u0131nda \u015fu ifadeler dikkate de\u011fer:<\/p>\n \u201cBas\u0131n b\u00fcltenleri, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n faaliyetleri hakk\u0131nda bilgi edinebilecek en \u00f6nemli ve en yayg\u0131n y\u00f6ntem olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Ayl\u0131k veya haftal\u0131k olabilece\u011fi gibi belli aral\u0131klara tabi olmadan sadece \u00f6zel bir etkinli\u011fi veya \u00f6zellikle hat\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in zamana ba\u011fl\u0131 olmayan bilgileri de i\u00e7erebilmektedir. Bas\u0131n b\u00fcltenleri sayesinde bas\u0131n g\u00f6revlileri, kurumun etkinliklerini daha kolay izleyebilmekte ve haber de\u011feri olan geli\u015fmeleri de\u011ferlendirme yoluna gitmektedir. Bir\u00e7ok y\u00f6ntem ile bas\u0131na sunulan bas\u0131n b\u00fcltenlerinde \u00f6zellikle kurum hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bilgiler, kurumun amblemi, adresi, telefon ve belgege\u00e7er numaralar\u0131, hangi tarihte \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ka\u00e7\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131 oldu\u011fu ve b\u00fclten numaras\u0131 yer almal\u0131d\u0131r. Bas\u0131n b\u00fcltenleri resmi bir a\u00e7\u0131klama yerine ge\u00e7ebilece\u011fi i\u00e7in haber de\u011feri ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Hemen her konuda yaz\u0131lan bas\u0131n b\u00fcltenlerinin uygulamada en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen \u00f6rnekleri, \u00fcr\u00fcn veya kurulu\u015fla ilgili de\u011fi\u015fiklikleri aktaran duyurular, y\u00f6netimde ya\u015fanan de\u011fi\u015fiklikler ve yap\u0131lan konu\u015fma metinleriyle ilgili olanlar\u0131d\u0131r.\u201d (Paksoy 1999: 17)<\/em><\/p>\n Kitabelerde, ka\u011fanlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 meseleleri kendi a\u011f\u0131zlar\u0131ndan anlatmalar\u0131 ve bu meselelerle u\u011fra\u015fma neticesinde ula\u015ft\u0131klar\u0131 fikr\u00ee sonu\u00e7lar\u0131 idare ettikleri hatta insanl\u0131kla payla\u015fma istekleri kitabelerin bir reklam ve tan\u0131t\u0131m arac\u0131 olarak da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Reklam belirli bir i\u015fin, belirli bir fikrin veya belirli bir hizmetin; kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hedef kitlenin tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n belirlenmesidir. Daha genel bir ifade ile reklam, haz\u0131rlanan mesaj\u0131n hedef kitlelere aktar\u0131lma s\u00fcreci olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n Reklam kavramlar\u0131 ve terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re ise reklam;<\/p>\n \u201c\u0130nsan\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak belirli bir davran\u0131\u015fta bulunmaya ikna etmek, belirli bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye y\u00f6neltmek, dikkatlerini bir \u00fcr\u00fcne, hizmete, fikir ya da kurulu\u015fa \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, onunla ilgili bilgi vermek, ona ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f ve tutumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmelerini veya belirli bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ya da tutumu benimsemelerini sa\u011flamak amac\u0131yla olu\u015fturulan; ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131ndan yer ya da s\u00fcre sat\u0131n almak yoluyla sergilenen veya ba\u015fka bi\u00e7imlerde \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p da\u011f\u0131t\u0131lan ve bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fturuldu\u011fu belli olan duyurudur.\u201d (G\u00fclsoy 1999: 9) <\/em>\u015feklinde ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n \u201cReklam kavram\u0131 ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze farkl\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan farkl\u0131 \u015fekillerde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kimisi reklam\u0131 t\u00fcketici perspektifinden, kimisi \u00fcretici perspektifinden, kimisi ise pazarlama perspektifinden tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. \u201cReklam farkl\u0131 kaynaklarda \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r; Amerikan Pazarlama Birli\u011fine g\u00f6re; belirli bir sponsor yoluyla, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda belirli bir bedel \u00f6denerek, fikir, \u00fcr\u00fcn ve ki\u015fisel hizmetlerin ki\u015fisel olmayan tan\u0131t\u0131m\u0131 ve tutundurma \u015fekline reklam denilmektedir.\u201c(Yaylac\u0131 1999: 6)<\/em><\/p>\n \u201cPazarlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; mal ve hizmetlerin, kurumlar\u0131n, fikirlerin belli bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kimli\u011fi belirli sorumlusunca ki\u015fisel olmayan bir bi\u00e7imde kamuoyuna tan\u0131t\u0131lmas\u0131 ve tutundurulmas\u0131 eylemine reklam ad\u0131 verilir.\u201d (Olu\u00e7 2006: 32)<\/em><\/p>\n \u201cT\u00fcketici a\u00e7\u0131s\u0131ndan reklam; t\u00fcketiciye, \u00fcretilen \u00fcr\u00fcn ve hizmetler hakk\u0131nda yeterli ve do\u011fru bilgiyi, farkl\u0131 ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanarak iletmek olarak ifade edilebilir.\u201d (Yaylac\u0131 1999: 7)<\/em><\/p>\n Pazarlamac\u0131lar\u0131n reklam tarifine hatta anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re; herhangi bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn, hizmetin veya d\u00fc\u015f\u00fcncenin bedelinin kimin taraf\u0131ndan \u00f6dendi\u011fi belli olacak \u015fekilde yap\u0131lan ve perakende sat\u0131\u015f d\u0131\u015f\u0131nda kalan tan\u0131t\u0131m eylemi olarak ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n \u201cFakat bu tan\u0131ma g\u00f6re reklam ve reklam yapma aras\u0131nda belirgin bir fark g\u00f6ze \u00e7arpmamaktad\u0131r. Bu iki kavram\u0131n birbirinden farkl\u0131 kavramlar oldu\u011fu \u00fczerine duran ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re ise reklam; bir mal veya hizmete ili\u015fkin mesaj\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ile ya da s\u00f6zl\u00fc olarak Pazar birimlerine sunulmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan eylem olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ileti veya mesaj da reklam olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r. Bu tan\u0131mdan hareketle reklam mesaj\u0131 reklam\u0131n kendisi mesaj\u0131n sat\u0131c\u0131lara iletilmesi ise reklam yapma eylemini olu\u015fturmaktad\u0131r.\u201d (Cemalc\u0131lar 1999: 142)<\/em><\/p>\n Kitabelerde propaganda ve benzeri \u00f6rneklerin de yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Propaganda \u00fczerine \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yapan ve bu alanda \u00f6nemli bir isim olan Kanadal\u0131 bilim adam\u0131 Qualter, propagandan\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde yapm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n \u201cBir bireyin veya grubun, ba\u015fka bireylerin veya gruplar\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 belirleyip bi\u00e7imlendirmek, kontrol alt\u0131na almak veya de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in, haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131ndan yararlanarak ve bu bireylerin veya gruplar\u0131n belirli bir durum veya konumdaki tepkilerinin kendi ama\u00e7lar\u0131na uygun tepkiler \u015feklinde olaca\u011f\u0131n\u0131 umarak giri\u015ftikleri bilin\u00e7li bir faaliyettir.\u201d (1980: 279)<\/em><\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, propaganda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n geni\u015f kitlelere ula\u015fabilmesi i\u00e7in bir haberle\u015fme arac\u0131ndan faydalan\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Orhun Kitabeleri tam da bu g\u00f6revi \u00fcstlenmi\u015f ve kendi d\u00f6neminde g\u00f6revini yerine getirmi\u015ftir.<\/p>\n Son olarak imaj kavram\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Kitabe metinlerinin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde Bilge Ka\u011fan liderlik ve y\u00f6netim \u00f6zelliklerine vurgu yapan c\u00fcmleler kurmu\u015f, liderlik imaj\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Mimar T\u00fcrkkahraman, G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn B\u00fcy\u00fcs\u00fc \u0130maj ve Ger\u00e7ek Hayat<\/em> adl\u0131 makalesinde imaj konusu ile ilgili \u015fu ifadelere yer vermi\u015ftir.<\/p>\n “\u0130maj kavram\u0131 Latince \u201cimago\u201d (resim) k\u00f6k\u00fcnden olup, epistemolojik a\u00e7\u0131dan insan\u0131n zihninde bir ki\u015fi, kurum, \u00fcr\u00fcn, olay vb. hakk\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi bili\u015fsel ve psikolojik bir resmi ifade etmektedir. \u0130maj bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn, markan\u0131n, politik ki\u015fili\u011fin ya da \u00fclkenin kamudaki alg\u0131lanmas\u0131 ya da g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. \u0130maj, insanlar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir insan, kurum veya bir organizasyon hakk\u0131nda olu\u015fturduklar\u0131 izlenimdir. \u0130maj, bireyin zihninde baz\u0131 \u00f6\u011felerin etkile\u015fimi sonucu yava\u015f yava\u015f olu\u015fan bir imgedir. Birey, karma\u015f\u0131k bir nitelik ta\u015f\u0131yan evreni, insan ili\u015fkilerini ve d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyay\u0131, ancak zihninde d\u00fczenli bir bi\u00e7ime sokarak anlayabilir. Bu d\u00fczenlilik, ku\u015fkusuz bireyin alg\u0131lama d\u00fczeyiyle orant\u0131l\u0131 olan bir d\u00fczenliliktir. Birey toplumdaki yerini, bireysel ihtiya\u00e7 ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ancak b\u00f6yle saptayabilmektedir. Bu nedenle hemen hemen her birey hayat\u0131 anlama ve anlamland\u0131rmada belli tutumlar geli\u015ftirir. Bu sebeple herhangi bir olay, ki\u015fi ya da kurum hakk\u0131nda belli imajlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n kal\u0131c\u0131 tutumlar olarak ki\u015filerin beyinlerinde kalmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7e\u015fitli imaj geli\u015ftirme faaliyetlerine giri\u015filmektedir.\u201d (2014: 2)<\/em><\/p>\n Genel olarak kitabelerde yer alan metinler gazete, reklam, halkla ili\u015fkiler ve benzeri ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kitabelerin kendi d\u00f6neminde bir kitle ileti\u015fim arac\u0131 kimli\u011fi \u00fcstlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclecektir. Ayr\u0131ca, kitabe metinlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 abidelerin fiziki h\u00e2lleri de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz reklam panolar\u0131na \u00f6rnektir.<\/p>\n Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kabul g\u00f6ren bir\u00e7ok halkla ili\u015fkiler ve ileti\u015fim unsurlar\u0131 kitabelerdeki metinlerle mukayese edilmi\u015f, kendi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak kitabelerin bir haber verme arac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin tespit ve tenkitlere yer verilmi\u015ftir. Kitabe metinleri incelenmi\u015f ve ilgili metinler de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu sayede, kitabelerin bir kitle ileti\u015fim arac\u0131 oldu\u011fu ispat edilmek istenmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n \u201cBulgular\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde baz\u0131 tekrarlara d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tekrarlar\u0131n nedeni, metinlerde yer alan c\u00fcmlelerin benzer nitelikte olmalar\u0131, baz\u0131 c\u00fcmlelerin ise birebir ayn\u0131 olmalar\u0131ndan ve birden fazla c\u00fcmlenin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz haber dili ile benzerlik g\u00f6stermesindendir. Baz\u0131 c\u00fcmlelerin ise reklamc\u0131l\u0131k yahut halkla ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortakl\u0131klar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n Kitabelerde yer alan metinler, metin incelemesi y\u00f6ntemi ile de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Metinler muhtevalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Habercilik, halkla ili\u015fkiler ve reklamc\u0131l\u0131k konular\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015f ve kitabelerin kendi d\u00f6neminde bir kitle ileti\u015fim arac\u0131 i\u015flevi g\u00f6rd\u00fckleri ispata \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok kaynaktan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle kitabeleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esine aktarma veya uyarlama konusunda Talat Tekin, Muharrem Ergin, Osman Fikri Sertkaya, Ahmet Bican Ercilasun ve bir\u00e7ok \u00f6nemli bilim insan\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n izledi\u011fi yol gere\u011fi kitabelerde yer alan metinler yap\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirilmi\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk\u00e7esi ile ele al\u0131nm\u0131\u015f ve Muharrem Ergin\u2019in \u00e7evirisi kaynak metin olarak belirlenmi\u015ftir. \u015e\u00fcphesiz, di\u011fer bilim insanlar\u0131m\u0131z\u0131n da kitabelerle ilgili \u00e7evirileri bu ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in kaynak te\u015fkil edecek de\u011ferde ve \u00f6nemdedir. Ancak, bu \u00e7al\u0131\u015fmada yaz\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 esas tutuldu\u011fu i\u00e7in sadece bir kaynaktan yap\u0131lan \u00e7eviri metinler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Muharrem Ergin taraf\u0131ndan \u00e7evirisi yap\u0131lan kitabe metinlerde K\u00f6l – Tigin ve Tunyukuk isimleri \u201cK\u00fcl Tigin\u201d ve \u201cTonyukuk\u201d \u015feklinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kitabelerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ileti\u015fim dili a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi yap\u0131larak kitabelerde yer alan c\u00fcmlelerin muhtevalar\u0131 y\u00f6n\u00fcyle yeri ve \u00f6nemi tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Hangi konuyla benzerlik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Kitabelerde, o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131 ve hayat nizam\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bilgilendirme, duyurma, uyarma, hesap verme, i\u015faret etmenin \u00f6nemi ve yap\u0131lan i\u015flerin reklam\u0131n\u0131n (tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n Bilge Ka\u011fan, ona g\u00fcvenen az say\u0131da takip\u00e7isi ile birlikte K\u00f6l-Tigin\u2019in de deste\u011fini alarak y\u00f6netimi ele ge\u00e7irmi\u015f ve ka\u011fan olmu\u015ftur. Yaz\u0131tlarda halk\u0131n, Bilge Ka\u011fan\u2019\u0131n tahta ge\u00e7mesine olumlu tepkiler verdi\u011fi, morallerinin y\u00fckseldi\u011fi, refah seviyesinin artt\u0131\u011f\u0131 ve karde\u015fi ile birlikte hi\u00e7 durmadan \u00e7al\u0131\u015farak \u00fclkeyi eski g\u00f6rkemli g\u00fcnlerine d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc anlat\u0131lmaktad\u0131r. Devletin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda halk \u00e7ok defa uyar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uyar\u0131lar\u0131n temel nedeni, \u00c7in\u2019in oyunlar\u0131na gelmeyerek \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde ya\u015fam s\u00fcrebilmektir.<\/p>\n Hangi b\u00f6lgelere seferler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu seferler s\u0131ras\u0131nda gerek asker\u00ee gerek siyas\u00ee a\u00e7\u0131dan ne gibi olaylar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde anlat\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fc\u015fmanlarla ili\u015fkiler, sava\u015flar\u0131n sonunda d\u00fc\u015fmanlar\u0131n nas\u0131l yenildi\u011fi, mevsim \u015fartlar\u0131 ve asker say\u0131lar\u0131na kadar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir anlat\u0131m mevcuttur. Karluk ve T\u00fcrgi\u015f seferleri, T\u00f6lis ve Tardu\u015flar ile ya\u015fananlar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fc\u015fman ilan edilen sadece \u00c7in de\u011fildir. K\u0131rg\u0131zlar, Kur\u0131kanlar, Tatarlar, K\u0131taylar, ve Tatab\u0131lar da d\u00fc\u015fman olarak nitelenmi\u015ftir. \u00d6t\u00fcken\u2019in kutsall\u0131\u011f\u0131 her f\u0131rsatta dile getirilmi\u015f ve \u00fclke y\u00f6netilecek en g\u00fczel yerin buras\u0131 oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Yaz\u0131tlar\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ise Bilge Ka\u011fan, karde\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine \u00fcz\u00fcnt\u00fc duydu\u011funu ve bu durumun kendisini olduk\u00e7a etkiledi\u011fini belirten duygusal c\u00fcmleler kurmu\u015ftur. Onun t\u00fcrbesini s\u00fcslemek ve daha g\u00fczel g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flamak i\u00e7in \u00c7in\u2019den heykelt\u0131ra\u015flar ve ressamlar getirtti\u011fini anlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Tunyukuk Kitabesi, i\u00e7erik ve anlat\u0131m bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer iki kitabeden farkl\u0131d\u0131r:<\/p>\n \u201cTonyukuk\u2019un kendi yazd\u0131r\u0131p diktirdi\u011fi yaz\u0131t\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi ise \u00f6b\u00fcr yaz\u0131tlar\u0131nkinden biraz farkl\u0131d\u0131r. Tonyukuk kendi yaz\u0131t\u0131nda daha \u00e7ok \u0130lteri\u015f Ka\u011fan ile Bilge Ka\u011fan\u2019\u0131n amcas\u0131 Kapgan Ka\u011fan\u2019\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 ve kendi hizmetlerini anlat\u0131r.\u201d (Tekin 1998: 14)<\/em><\/p>\n Sadece bu y\u00f6n\u00fcyle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile kitabelerin; ya\u015fan\u0131lan d\u00f6nem ile ilgili haber veren, olaylarla ilgili bilgi aktaran ve sonu\u00e7lar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde payla\u015fan \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir haberle\u015fme arac\u0131 oldu\u011fu sonucuna var\u0131labilir. \u0130\u00e7erdi\u011fi mesaj ve ula\u015fmak istedi\u011fi hedef bak\u0131m\u0131ndan ileti\u015fimin g\u00f6nderici, al\u0131c\u0131, ileti, kanal, ba\u011flam, \u015fifre gibi unsurlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, ka\u011fanlar taraf\u0131ndan anlat\u0131lan olaylar\u0131n ve bu olaylar sonucunda yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131n dikkate al\u0131narak devletin yeniden g\u00f6rkemli g\u00fcnlerine d\u00f6nmesi ise kitabelerin, ileti\u015fimin geri bildirim unsuruna sahip oldu\u011funun bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n Ka\u011fanlar, kitabe metinlerde elde ettikleri ba\u015far\u0131lar\u0131 \u00e7ok\u00e7a i\u015flemi\u015flerdir. D\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan zaferleri anlatm\u0131\u015flard\u0131r. Bu zaferleri kazanmaktaki en \u00f6nemli unsurun kendileri olduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015flerdir. Tunyukuk Kitabesi ikinci ta\u015f\u0131n kuzey cephesinde \u015fu ifadeler bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n \u201c\u0130lteri\u015f Ka\u011fan Kazanmasa, yok olsa idi, ben kendim, Bilge Tonyukuk, kazanmasam, ben yok olsa idim, Kapgan Ka\u011fan\u0131n T\u00fcrk Sir Milletinin yerinde boy da, millet de insan da hep yok olacakt\u0131. \u0130lteri\u015f Ka\u011fan, Bilge Tonyukuk kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Kapgan Ka\u011fan\u0131n, T\u00fcrk Sir milletinin y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc bu \u2026 T\u00fcrk Bilge Ka\u011fan\u0131 T\u00fcrk Sir Milletini, O\u011fuz milletini besleyip oturuyor.\u201d (Ergin 2003: 81)<\/em><\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Tunyukuk, \u0130lteri\u015f Ka\u011fan ve kendisinin zafer kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu zaferlerin kendi olmadan kazan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, bunun sonucunda da milletin yok olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ifadeler a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde siyas\u00ee ileti\u015fimin konusudur. Tunyukuk, yap\u0131lan i\u015flerin halk taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. Buradaki sat\u0131n alma, halk taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rmesi, benimsenmesidir. \u00d6rnekten g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi kitabeler reklam arac\u0131 olarak da kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ka\u011fanlar, Orhun kitabelerini, g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini ifade etmek, geli\u015fmeleri kay\u0131t alt\u0131na almak belki de halk\u0131 etkilemek amac\u0131 ile yazd\u0131r\u0131p diktirdiler. Acaba Kitabelerin ge\u00e7mi\u015ften gelece\u011fe haber kayna\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler miydi? <\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":8118,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,68],"tags":[1026,1027,1025,1024,1028,1029],"coauthors":[33],"class_list":["post-8115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","tag-gazetecilik","tag-halkla-iliskiler","tag-iletisim-bilimi","tag-orhun-kitabeleri","tag-reklam","tag-reklamcilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8115"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8142,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8115\/revisions\/8142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8115"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Hangi metot?<\/strong><\/h2>\n
\u00d6rnek Bulgular<\/strong><\/h2>\n