{"id":8146,"date":"2019-08-02T19:30:50","date_gmt":"2019-08-02T16:30:50","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=8146"},"modified":"2019-08-02T15:50:10","modified_gmt":"2019-08-02T12:50:10","slug":"mitsotakis-doneminde-turkiye-yunanistan-iliskileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/mitsotakis-doneminde-turkiye-yunanistan-iliskileri\/","title":{"rendered":"Mitsotakis d\u00f6neminde T\u00fcrkiye-Yunanistan \u0130li\u015fkileri"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Yunanistan\u2019da 7 Temmuz g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirilen erken genel se\u00e7imler, iktidara merkez sa\u011f\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131.\u00a0 Aleksis \u00c7ipras\u2019\u0131n SYRIZA Partisi (Demokratik Sol Koalisyonu) iktidar\u0131 kaybetti ve Kyriakos Mitsotakis\u2019in Yeni Demokrasi Partisi uzun bir aradan sonra tek ba\u015f\u0131na iktidara geldi. Ekonomik kriz, \u00c7ipras\u2019\u0131 iktidara ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131; ekonomik kriz ve Makedonya \u0130sim Anla\u015fmas\u0131 da iktidar\u0131 \u00c7ipras\u2019\u0131n elinden ald\u0131. Yunan halk\u0131, PASOK ve Yeni Demokrasi Partisini 15 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren ve bitecek gibi g\u00f6r\u00fcnmeyen ekonomik krizin ba\u015f sorumlusu olarak g\u00f6r\u00fcr. Zaten krizle birlikte k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc koalisyonlar d\u00f6nemi ba\u015flamadan \u00f6nce s\u0131rayla bir PASOK bir Yeni Demokrasi iktidara gelirdi. Yunan se\u00e7im sistemi az farkla da olsa yar\u0131\u015f\u0131 \u00f6nde bitiren partiye 300 sandalyeli parlamentoda \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip olma ve tek ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fcmet kurma \u015fans\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sistem zaten iki partili sistem gibi i\u015fliyordu.<\/p>\n

Mitsotakis, 10 y\u0131l sonra nihayet Yunanistan\u2019da tek ba\u015f\u0131na iktidar\u0131 sa\u011flayabilece\u011fi y\u00fczde 39.8 oran\u0131nda oy ve parlamentoda da 158 sandalye kazand\u0131. \u00c7ipras\u2019\u0131n ise \u00fcst\u00fc \u00e7izilmedi; ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 31.5 oyla ikinci parti oldu. Sonu\u00e7ta \u00c7ipras\u2019\u0131n \u00fclkeyi iflas\u0131n e\u015fi\u011finden d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, her g\u00fcn binlerce ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 protestolar\u0131 sonland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve toplumsal gerilimi giderdi\u011fi, i\u015fsizli\u011fi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde indirdi\u011fi, daha \u00f6nce kald\u0131r\u0131lan yasal korumalar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlara iade etti\u011fi unutulmam\u0131\u015f olmal\u0131.<\/p>\n

Yeni Demokrasi Partisi\u2019nin halk\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki cezas\u0131n\u0131 bitiren ise a\u00e7\u0131k ki \u00c7ipras\u2019\u0131n Kuzey Makedonya isminin kabul edilmesi konusundaki ayak oyunlar\u0131yd\u0131. \u0130sim anla\u015fmas\u0131 nedeniyle g\u00fcvenoyu sorunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcvenoyu alamasa bile bunun anayasal sorun do\u011furmayaca\u011f\u0131n\u0131 Avrupa\u2019da bu durumda 12 h\u00fck\u00fcmet oldu\u011funu, \u201cs\u00f6z verdi\u011fi kritik giri\u015fimleri ger\u00e7ekle\u015ftirene dek\u201d g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini ve ondan sonra erken se\u00e7ime gidece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 da hakk\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm i\u00e7in belirleyici oldu. Makedonya \u0130sim Anla\u015fmas\u0131n\u0131n bir Soros hamlesi oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, bu su\u00e7lama nedeniyle D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131n istifa etmesi ama ne h\u00fck\u00fcmetin ne o d\u00f6nem muhalefetteki Mitsotakis\u2019in bir Soros oyununa alet olma meselesinin soru\u015fturulmas\u0131, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gibi bir talebinin olmamas\u0131 o d\u00f6nemin en ilgin\u00e7 ve hayret verici geli\u015fmesiydi. (Ger\u00e7i 751 sandalyeli Avrupa Parlamentosu\u2019nun 226 vekilinin tamamen Soros\u2019un kontrol\u00fcnde oldu\u011fu afi\u015fe oldu\u011funda da Avrupa genelinde ayn\u0131 sessizlik, g\u00f6rmedim duymad\u0131m hali h\u00e2kimdi.) Ama Mitsotakis, bu isim anla\u015fmas\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iktidara geldi\u011finde Makedonya\u2019n\u0131n AB \u00fcyeli\u011fini yine de veto edece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Se\u00e7im \u00f6ncesinde de \u00f6zellikle dil ve kimlik maddelerini de\u011fi\u015ftirece\u011fini s\u00f6yleyerek puan toplam\u0131\u015ft\u0131. As\u0131l mesele zaten bu konunun Yunan halk\u0131 i\u00e7in kimlik sorunu olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Mitsotakis\u2019in \u00f6nceli\u011fi ekonomik krizin etkilerini hafifletmek, vergileri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp b\u00fcrokrasiyi azaltarak yat\u0131r\u0131m \u00e7ekmek ve sermaye artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak olacak.[1]\u00a0<\/a>Ama Do\u011fu Akdeniz\u2019deki hareketlilik, Yunanistan\u2019\u0131n ana g\u00fcndem maddesinin T\u00fcrkiye olaca\u011f\u0131n\u0131n garantisi. Hele ki \u00c7ipras ve Soros sayesinde kuzey ve bat\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 g\u00fcvenceye al\u0131nm\u0131\u015f ve Arnavutluk ile Makedonya \u00fczerinde Yunan denetimi sa\u011flanm\u0131\u015fken T\u00fcrkiye hep ana mesele olacakt\u0131r. \u00a0\u00c7ipras\u2019\u0131n da T\u00fcrkiye ile olumlu ili\u015fkiler kurmaya \u00e7aba sarf etti\u011fi, s\u00f6ylemlerinin asl\u0131nda yumu\u015fak oldu\u011fu yeni d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u0130ktidar\u0131 al\u0131rken Yunan devlet akl\u0131n\u0131n haz\u0131r paketi olarak sundu\u011fu Panos Kammenos\u2019un Savunma Bakan\u0131 ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Nikos Kotzias\u2019\u0131n hadsiz, k\u00fcstah a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n dengeleyici unsuru \u00c7ipras\u2019t\u0131. Ama elbette \u00c7ipras d\u00f6neminde yine \u201cYunan Devleti\u201d iktidardayd\u0131.<\/p>\n

Yunanistan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye alg\u0131s\u0131<\/strong><\/h2>\n

T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkileri esasen Yunanistan\u2019daki iktidar de\u011fi\u015fimlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir konu. Yunanistan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019den alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 tehdit kal\u0131c\u0131, kronik, k\u00f6kl\u00fc, s\u00fcre\u011fen, bitmeyecek bir alg\u0131. Yunan kimli\u011fi i\u00e7in T\u00fcrk, \u201c\u00f6teki\u201d ve \u201ctehdit\u201ddir.\u00a0 Devlet sistemi bu tehdide kar\u015f\u0131 belirlenmi\u015f hedefler ve \u00f6nlemler \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015f. \u0130li\u015fkilerin en iyi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc veya iyiymi\u015f gibi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bas\u0131n \u00fczerinden b\u00f6yle g\u00f6sterildi\u011fi d\u00f6nemlerde dahi tehdit ve \u00f6nlemler \u00fczerinden i\u015fleyen bir mekanizma. 10 y\u0131l \u00f6nce de b\u00f6yleydi 50 y\u0131l \u00f6nce de.<\/p>\n

\u0130ki taraf\u0131n birbirinden alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 tehdidin boyutu farkl\u0131ysa dikkat etmek gerekir. S\u00fcrekli teyakkuzda olan, her an sald\u0131r\u0131, i\u015fgal ve ayn\u0131 zamanda f\u0131rsat bekleyen taraf, kendi tutumundan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde geli\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnse de kar\u015f\u0131 tarafta yayd\u0131\u011f\u0131 tehdit enerjisini k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen ve di\u011ferini \u201c\u00f6teki\u201d g\u00f6rse bile ciddi bir tehdit olarak g\u00f6rmeyen taraftan bir ad\u0131m \u00f6ndedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00e7esinde savunmaya \u00f6ncelik verir, en k\u00f6t\u00fc g\u00fcn\u00fcnde dahi GSMH\u2019n\u0131n y\u00fczde 2,5\u2019ni silahlanmaya ay\u0131r\u0131r (iyi g\u00fcn\u00fcnde y\u00fczde 5\u2019tir) ve ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen askeri harcamaya ili\u015fkin d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda ilk 9\u2019a, silahlanmada ilk 4\u2019e girer; \u201c\u00f6teki\u201dnin ter\u00f6ristlerini besler, saklar, e\u011fitir; \u201c\u00f6teki\u201dnin sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kesimlerin d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 canl\u0131 tutar ve onlar\u0131 destekler; \u201c\u00f6teki\u201dne kar\u015f\u0131 dostluk ve \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi geli\u015ftirebilece\u011fi destek\u00e7i listesini geni\u015f tutar; \u201c\u00f6teki\u201dnin d\u0131\u015f politika t\u00f6kezlemelerini, i\u00e7teki sorunlar\u0131n\u0131 derhal f\u0131rsata \u00e7evirecek planlar\u0131 da d\u00fcnden haz\u0131rd\u0131r. Evet, asl\u0131nda T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkilerinin dar \u00f6zeti budur.<\/p>\n

Diplomatik mesaj kayg\u0131s\u0131yla ve taktik nedenlerle dile getirenleri ay\u0131r\u0131rsak s\u0131rf babas\u0131 bir s\u00fcreli\u011fine T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131 diye Mitsodakis d\u00f6neminde ili\u015fkilerde yumu\u015fama bekleyenler yan\u0131l\u0131yorlar. Yan\u0131l\u0131yorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc\u00a0 \u201ctehdit\u201d meselesini kavrayam\u0131yorlar ve bu alg\u0131y\u0131 da Yunanistan\u2019dan gelebilecek tehditleri de k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyorlar. Romantikler ve imparatorluk varislerinde g\u00f6r\u00fclen \u00f6zg\u00fcvenin etkisindeler. Say\u0131ca az olan\u0131n kendini korumak ad\u0131na her an haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ve tetikte oldu\u011funu ihmal ediyorlar. Ama ter\u00f6ristba\u015f\u0131 \u00d6calan\u2019a deste\u011fi ortal\u0131\u011fa serilip de k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ktan sonra bozulan ili\u015fkilerin telafisi i\u00e7in 17 A\u011fustos 1999 depreminde \u201cyard\u0131ma ilk ko\u015fan\u201d ama kurtarma ve sa\u011fl\u0131k ekiplerini ekiplere Pontus\u00e7a konu\u015fan ki\u015fileri ekleyerek Karadeniz\u2019den b\u00f6lgeye g\u00f6\u00e7enlerin yerle\u015fti\u011fi mahallelere yollayan bir Yunanistan\u2019dan bahsediyoruz. Karanl\u0131kta far \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na tak\u0131lan tav\u015fan gibi yakalan\u0131p da mukabil bir operasyondan korkarken depremi f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirip yard\u0131m g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda depremzedeler aras\u0131nda Pontus dilini anlama ihtimali olanlar\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir devletten bahsediyoruz. Bunlar iyi g\u00fcnlerdi.<\/p>\n

Asl\u0131nda Mitsodakis\u2019in kendisinden 14 ya\u015f b\u00fcy\u00fck ablas\u0131 Dora Bokayannis\u2019in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 2006-2009 d\u00f6nemi de iki \u00fclke ili\u015fkilerinin iyi oldu\u011fu g\u00fcnlerdi. Hat\u0131rlan\u0131rsa yine YDP iktidardayd\u0131 ve d\u00f6nemin Yunanistan Ba\u015fbakan\u0131, T\u00fcrkiye Ba\u015fbakan\u0131\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131 evlenirken nikah \u015fahidi dahi olmu\u015ftu. \u201cTarihi yak\u0131nla\u015fma\u201dn\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, sorunlar\u0131n s\u0131f\u0131rlanmak istendi\u011fi d\u00f6nemde D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 yapan Dora Bakoyannis, ikili ili\u015fkilerdeki en sert Yunan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olarak tarihe ge\u00e7ti. Kibard\u0131, zekiydi, kelime ustas\u0131yd\u0131, asla Kammenos ya da Kotzias gibi \u00fcslup yoksunu olmad\u0131 ama g\u00fcndemi belirleyen, T\u00fcrkiye ile ili\u015fkileri AB\u2019nin \u00fcyelik beklentisi \u00fczerinden bu konudaki tek s\u00f6z sahibiymi\u015f gibi y\u00fcr\u00fcten bir tarz\u0131 vard\u0131. Sertti, tavizsizdi, \u00fcstten bak\u0131yordu. T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015f\u0131yordu ama \u00f6rne\u011fin Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri konusunu kendi i\u00e7 meselesi oldu\u011fu i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin s\u00f6z sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 bir konu olarak lanse ediyordu. S\u00f6ylem ve tutumlar\u0131nda m\u00fctekabiliyet ilkesini ask\u0131ya alm\u0131\u015ft\u0131. Babas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, tarz\u0131n\u0131 etkilemi\u015f g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu. Babalar\u0131 da zaten kendi Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131\u2026 Bunlar ger\u00e7ekten ili\u015fkilerin iyi oldu\u011fu d\u00f6nemdi. T\u00fcrkiye\u2019nin \u201ckom\u015fularla s\u0131f\u0131r\u201d politikas\u0131 g\u00fcnleri\u2026 Bug\u00fcn konjonkt\u00fcr \u00e7ok farkl\u0131.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin kendi egemenlik haklar\u0131n\u0131 korumada kesin, net, a\u00e7\u0131k kararl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fi ve Do\u011fu Akdeniz planlar\u0131n\u0131 bozdu\u011fu i\u00e7in \u2013ba\u015fka nedenler de var elbette- AB ve ABD ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi bir d\u00f6nemde Yunanistan\u2019dan yumu\u015fama ya da geri ad\u0131m beklemek s\u00f6z konusu dahi olamaz. Aksine Yunanistan, \u201cDo\u011fudan Gelen T\u00fcrkiye\u201d iddias\u0131n\u0131n ispatland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve bu sayede neredeyse t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n deste\u011fini alabilece\u011fini hesapl\u0131yor. Kald\u0131 ki Trump, Yunanistan\u2019\u0131 \u201cDo\u011fu Akdeniz\u2019deki ABD \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6revler \u00fcstlenen\u201d \u00fclke olarak lanse edip de Yunan Hava Kuvvetleri\u2019nin, hava savunmas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve F-16 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in ayr\u0131lan 2,4 milyar dolarl\u0131k bir projeyi Kongresinden ge\u00e7irdi\u011finde T\u00fcrkiye hen\u00fcz Do\u011fu Akdeniz\u2019de sondaja ba\u015flamam\u0131\u015ft\u0131 bile. 17 Ekim 2017 tarihinden bahsediyoruz. Hangi d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 ABD taraf\u0131ndan Yunan hava savunma ve sald\u0131r\u0131 sistemleri g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015fti?<\/p>\n

ABD 15 Temmuz sonras\u0131 jeopolitik denge i\u00e7in Yunanistan\u2019\u0131 se\u00e7ti <\/strong><\/h2>\n

Ekonomik kriz pen\u00e7esinde k\u0131vran\u0131rken, polisleri bile halk isyanlar\u0131na, protestolara kat\u0131l\u0131rken, Atina yak\u0131nlar\u0131nda \u00e7\u0131kan yang\u0131n\u0131 salt itfaiye ekipmanlar\u0131 yenilenemedi\u011fi i\u00e7in g\u00fcnlerce s\u00f6nd\u00fcremedi\u011finde, b\u00fct\u00e7e yetersizli\u011finden okullar\u0131n\u0131 kapat\u0131rken ve sa\u011fl\u0131k sistemi \u00e7\u00f6kerken Yunanistan\u2019a yap\u0131lmayan yard\u0131m, silahlanma ve savunma sistemlerini geli\u015ftirme i\u00e7in y\u0131ll\u0131k \u00f6denek haline getirilerek yap\u0131labilir oldu.<\/p>\n

Uzatmaya gerek yok, \u00a015 Temmuz Fet\u00f6c\u00fc darbe giri\u015fimindeki rol\u00fc ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan ve halkta da ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendikten sonra ABD yeni bir jeopolitik denge kurmaya gitti ve Yunanistan\u2019\u0131 se\u00e7ti.<\/p>\n

Keza Rum Y\u00f6netimi\u2019ne d\u00f6n\u00fck silah ambargosunun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in de d\u00fc\u011fmeye bas\u0131ld\u0131. Y\u0131llarca bekledi\u011fi f\u0131rsat kuca\u011f\u0131na geldi\u011finde en solcusu (\u00c7ipras) bile ABD\u2019ci olmu\u015fken ABD\u2019ye her zaman yak\u0131nl\u0131k hisseden merkez sa\u011f y\u00f6netimindeki Yunanistan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye ile gerilimi dindirici bir uzla\u015f\u0131 i\u00e7in geri ad\u0131m atmas\u0131 ihtimali yok.<\/p>\n

\u00dcyesi oldu\u011fu AB\u2019den ald\u0131\u011f\u0131 destekten bahsetmek l\u00fczumsuz olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten Do\u011fu Akdeniz ve Ege\u2019de hak iddia etti\u011fi alanlar\u0131n AB\u2019nin de s\u0131n\u0131r\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylemini kullan\u0131yor. \u015eu ana dek AB\u2019den beklentisine tam uygun bir yapt\u0131r\u0131m karar\u0131 \u00e7\u0131kartabilmi\u015f de\u011fil ve bu da ancak gerilim en \u00fcst seviyeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda olabilecek bir \u015fey. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cgerilim kimseye bir \u015fey kazand\u0131rmaz\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015fmayan bir Yunanistan s\u00f6z konusu. Arkas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ABD deste\u011fi var diye sava\u015f\u0131 g\u00f6ze alacak demiyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc konjonkt\u00fcr\u00fcn h\u0131zl\u0131ca de\u011fi\u015febilece\u011fi \u015f\u00fcphesini de biliyor.\u00a0 Ama ku\u015fkusuz ki diplomatik yollar\u0131 kapatma taraftar\u0131 de\u011fil; aksine ald\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi masa ba\u015f\u0131nda iyi bir koz ve bask\u0131 unsuru olarak kullanabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor\u2026<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede Mitsotakis\u2019in h\u00fck\u00fcmetini kurduktan sonra K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi\u2019ni ziyaret etti\u011fi 29 Temmuz g\u00fcn\u00fc ifade etti\u011fi \u00a0\u201cAmac\u0131m T\u00fcrk-Yunan ili\u015fkilerinde cesur bir yeni ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in yollar bulmak.\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u0131l\u0131ml\u0131 ili\u015fkilerin ba\u015flayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde de\u011ferlendirmek hata olur. Bu a\u00e7\u0131klama en iyi ihtimalle T\u00fcrkiye\u2019yi bir \u015fekilde masaya \u00e7ekme ve ablas\u0131 Bakoyannis\u2019nin s\u00f6ylem tarz\u0131n\u0131 kullanma niyetinin ifadesidir. Bu da AB devreye sokulabilirse AB \u00fcyeli\u011fini y\u00fcrekten destekleyen a\u00e7\u0131klamalar, belki \u201cvize serbestinin sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin bunu hak etti\u011fi\u201d y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131klamalar, belki de \u201cDo\u011fu Akdeniz\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin de haklar\u0131 var elbette\u201d \u015feklinde tezah\u00fcr edecektir. Masada ise sadece kendi taleplerinin pazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapacakt\u0131r. Sonu\u00e7 alabildi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e \u201ckuru\u201d destek a\u00e7\u0131klamalar\u0131 s\u00fcrecektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin pozisyonu<\/strong><\/h2>\n

T\u00fcrkiye ise Do\u011fu Akdeniz<\/em>\u2019deki haklar\u0131n\u0131 koruma konusundaki ciddiyetini bu denli net vurgulad\u0131ktan sonra ve sokaktaki insana dahi M\u00fcnhas\u0131r Ekonomik B\u00f6lge ve K\u0131ta Sahanl\u0131\u011f\u0131 farklar\u0131n\u0131 s\u00f6yletecek kadar kamuoyu bilgilendirilmesi yapm\u0131\u015fken \u00f6nemli bir kazan\u0131m kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olsa bile geri ad\u0131m atabilir pozisyonda de\u011fil. Bir kere halka izah edilemez. Kald\u0131 ki diplomasisiyle, parlamentosuyla, askeriyle, iktidar\u0131 ve muhalefetiyle bir b\u00fct\u00fcn olarak y\u00f6netim, T\u00fcrkiye\u2019nin Do\u011fu Akdeniz\u2019deki haklar\u0131n\u0131n anavatan\u0131n kara s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki haklar\u0131 kadar elzem, elletilmez, \u00e7i\u011fnetilmez, vazge\u00e7ilmez oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015f\u0131yor. Mavi Vatan\u2019\u0131n devletin b\u00f6l\u00fcnmez egemenli\u011finin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu izah edilebildi, anla\u015f\u0131ld\u0131, benimsendi. Esasen bu b\u00f6lgede Yunanistan\u2019\u0131n BM\u2019ye bildirilmi\u015f bir hak iddias\u0131 da yok. Ger\u00e7i T\u00fcrkiye Fatih sondaj gemisi ile ilk sondaja ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcn (5 May\u0131s 2019) ertesi g\u00fcn\u00fcne (6 May\u0131s 2019) dek K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi\u2019nin de o b\u00f6lge i\u00e7in BM\u2019ye bildirilmi\u015f bir hak iddias\u0131 yoktu. Sadece Rum Y\u00f6netimi ve Yunanistan de\u011fil T\u00fcrkiye\u2019ye hen\u00fcz Rumlar\u0131n hak iddias\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerden \u00e7\u0131kmas\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunan t\u00fcm di\u011fer devletler de \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 hukukla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6lgenin T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde oldu\u011funu biliyorlard\u0131.<\/p>\n

\u00d6te yandan T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Br\u00fcksel\u2019de ilgili AB yetkililerine, T\u00fcrkiye\u2019de ise t\u00fcm yabanc\u0131 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilere kendi pozisyonunu, hukuki gerek\u00e7elerini, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmas\u0131 da \u00e7ok etkili oldu. Bilhassa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u0130kili Siyasi \u0130\u015fler ve Denizcilik-Havac\u0131l\u0131k-Hudut Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc B\u00fcy\u00fckel\u00e7i \u00c7a\u011fatay Erciyes\u2019in bilgilendirme \u00e7abalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131k buldu. \u00a0Avrupal\u0131lar ve hatta ABD, K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n MEB\u2019i s\u00f6ylemini terk etti ve sadece \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin faaliyetleri\u201d ifadesini kullan\u0131r oldu. ABD, Yunanistan\u2019a T\u00fcrkiye ile Do\u011fu Akdeniz\u2019de uzla\u015f\u0131 sa\u011flamas\u0131 gerekti\u011fi telkinlerine ba\u015flad\u0131. (Burada ABD\u2019nin K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimini de\u011fil de Yunanistan\u2019\u0131 muhatap olarak kabul etmesini not etmek gerekir.) T\u00fcrkiye\u2019nin kendi deniz yetki alan\u0131n\u0131 koruma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tamamen uluslararas\u0131 hukuktan kaynaklan\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin hakl\u0131 oldu\u011fu bilindi\u011fi i\u00e7in de uyar\u0131lar birer \u00e7a\u011fr\u0131 mahiyetinde kal\u0131yor. Art\u0131k 15 Temmuz 2016 \u00f6ncesi T\u00fcrkiyesi yok. Egemenlik haklar\u0131n\u0131 kan\u0131n\u0131n son damlas\u0131na dek koruyacak \u201ckurulu\u015f g\u00fcnleri T\u00fcrkiyesi ruhu<\/strong>\u201d yeniden canlanm\u0131\u015f bir T\u00fcrkiye var.<\/p>\n

Annan Plan\u0131\u2019n\u0131 Rumlar\u0131n reddetmesi hen\u00fcz avantaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemedi <\/strong><\/h2>\n

T\u00fcrkiye Do\u011fu Akdeniz\u2019deki pozisyonunu salt deniz yetki alanlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmiyor. K\u0131br\u0131s <\/em>T\u00fcrklerinin haklar\u0131 da bu duru\u015fun bir par\u00e7as\u0131. K\u0131br\u0131s meselesi bir daha asla federasyon sonu\u00e7lu bir m\u00fczakere s\u00fcrecine teslim edilmeyecek. Annan Plan\u0131, Mehmet Ali Talat\u2019la ba\u015flayan yeni m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7leri ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmek gerekirse K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklere Annan Plan\u0131\u2019na \u201cevet\u201d demeleri telkini yap\u0131lm\u0131\u015f ve Rumlar \u201chay\u0131r\u201d dedi\u011finde bir sonraki a\u015faman\u0131n KKTC\u2019nin tan\u0131t\u0131lmas\u0131 olaca\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc verilmi\u015fti. \u015eimdi bu s\u00f6z\u00fcn tutulmas\u0131 zaman\u0131. En az\u0131ndan Annan Plan\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde dizginlerin Mehmet Ali Talat\u2019a verilmesiyle ba\u015flayan 2002-2003 d\u00f6neminde a\u00e7\u0131lan ve KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Mustafa Ak\u0131nc\u0131 y\u00f6netimindeki Crans Montana s\u00fcrecinin \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc 2017\u2019e dek s\u00fcren defter tamamen kapand\u0131.<\/p>\n

Neyse ki fiili olarak ger\u00e7ekten de \u201ctek bir \u00e7ak\u0131l ta\u015f\u0131\u201d dahi verilmedi. Bir anla\u015fmayla neticelenmedik\u00e7e verilen tavizlerin taraflar\u0131 ba\u011flamayaca\u011f\u0131 garantisi de zaten m\u00fczakerelerin ana ilkesi. Evet \u00e7ok zaman kaybedildi. Zira bir m\u00fczakere s\u00fcrecinin son noktas\u0131 referandumdur ve Annan Plan\u0131\u2019nda bu noktaya ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; Rumlar\u0131n plan\u0131 reddetmesi bir avantaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemedi.<\/p>\n

M\u00fczakere s\u00fcrecinin bitti\u011fi ilan edilip de KKTC\u2019nin tan\u0131t\u0131lmas\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn tutulmas\u0131 a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilmeliydi. \u00dcstelik konjonkt\u00fcr T\u00fcrkiye\u2019nin KKTC\u2019nin tan\u0131t\u0131lmas\u0131 \u00e7abas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaya \u00e7ok elveri\u015fliydi. Ama ne diyelim, o zaman devletin pek \u00e7ok k\u00f6\u015fesi FET\u00d6 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131nca ele ge\u00e7irilmi\u015fti ve bunlar da T\u00fcrkiye\u2019yi soyda\u015flar\u0131n\u0131n beklentilerini kar\u015f\u0131lamaktan uzak noktalara s\u00fcr\u00fckleme \u00e7abas\u0131ndayd\u0131. K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n stratejik \u00f6neminin olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin T\u00fcrkiye\u2019yi sevmedi\u011fi, istemedi\u011fi s\u00f6ylentileri yay\u0131l\u0131yordu. Ancak bug\u00fcn T\u00fcrkiye i\u00e7in art\u0131k \u201cfederasyon tek se\u00e7enek de\u011fil\u201d a\u015famas\u0131 dahi ge\u00e7ilmi\u015f \u201ciki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir\u201d noktas\u0131na gelinmi\u015ftir. \u201c\u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm tek se\u00e7enektir\u201d noktas\u0131na geli\u015f de uzat\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

KKTC H\u00fck\u00fcmeti ise zaten daha uzun bir zamand\u0131r tek se\u00e7ene\u011fin iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011funu ifade etmekteydi. \u201cAnastasiadis Crans Montana\u2019da kabul etti\u011fi siyasi e\u015fitli\u011fi \u015fimdi kabul etmiyor\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc de d\u00fczeltmek gerekir. Zira Rum lider Anastasiadis, siyasi e\u015fitli\u011fi hi\u00e7bir a\u015famada kabul etmedi; zaten egemenli\u011fi ve refah\u0131 payla\u015fmak istememesi, bunu da a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmesi nedeniyle K\u0131br\u0131s\u2019ta rota de\u011fi\u015fikli\u011fi elzem hale geldi. 2018 \u201cK\u0131br\u0131s Milli Davad\u0131r<\/em>\u201d duru\u015funa geri d\u00f6n\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn resmi a\u00e7\u0131klamalarla da teyit edildi\u011fi tarihtir. Bu demektir ki \u201cK\u0131br\u0131s milli dava de\u011fil, milli eziyettir\u201d parantezi kapanm\u0131\u015f, defteri de d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

FET\u00d6 kumpaslar\u0131ndan Yunanistan da yararland\u0131<\/strong><\/h2>\n

Do\u011frusu T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkilerinin seyri a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ergenekon ve Balyoz<\/em> kumpas davalar\u0131 da ciddi bir \u00f6neme sahip. Yarg\u0131lamalar s\u0131ras\u0131nda devletin \u00e7ok gizli s\u0131rlar\u0131, savunma planlar\u0131 bas\u0131na verilirken bunlar\u0131n Yunanistan Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n savunma stratejilerini bu planlara g\u00f6re tamamen de\u011fi\u015ftirip yenileyece\u011fi dikkate al\u0131nmam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131 acaba? Asl\u0131nda Yunanistan Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, bas\u0131na servis edilen bu belgeler sayesinde savunma stratejilerinin tamamen yanl\u0131\u015f olu\u015fturuldu\u011funu anlay\u0131p d\u00fczenlemeye gittiklerini anlatt\u0131\u011f\u0131 bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 da yapm\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen mahkemenin gizlili\u011fi sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131. Neyse ki FET\u00d6 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc afi\u015fe oldu da bu davalar\u0131n birer kumpas oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu anlamda Yunanistan\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck taktik hatas\u0131n\u0131n FET\u00d6c\u00fc<\/em> ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131n\u0131n iadesini reddetmek oldu\u011funu not d\u00fc\u015fmek gerekir. Siyasi su\u00e7lu de\u011fil, ter\u00f6rist olduklar\u0131 ve Devlet Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeye te\u015febb\u00fcs ettikleri i\u00e7in hukuken iade kapsam\u0131ndayd\u0131lar. Derhal iade edilecekleri a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra vazge\u00e7ilmesi dikkate de\u011fer. Bug\u00fcn kendisine sa\u011flanan koruman\u0131n arkas\u0131nda da ald\u0131\u011f\u0131 bu ciddi risk olsa gerek. Keza ABD ve Almanya\u2019n\u0131n bask\u0131s\u0131yla iadeyi reddetti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bask\u0131nd\u0131r. Do\u011frusu ter\u00f6ristleri iade etmemesi, Ege\u2019deki T\u00fcrk adalar\u0131nda \u201cyaratt\u0131\u011f\u0131 fiili durum\u201dun (bu asl\u0131nda \u00f6nce iskan sonra i\u015fgal anlam\u0131na geliyor) bile \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti.<\/p>\n

Ege<\/em>\u2019de<\/em> egemenli\u011fi devredilmemi\u015f ada, adac\u0131k ve kayal\u0131klar konusuna da (bu da T\u00fcrkiye\u2019ye ait adalar anlam\u0131na gelir) de\u011finmek gerekirse \u015fu an \u00f6ncelik Do\u011fu Akdeniz\u2019deki deniz egemenlik alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na verilmi\u015f olsa da Ege\u2019de yarat\u0131lm\u0131\u015f bu \u201cfiili durum\u201dun Do\u011fu Akdeniz\u2019de korunmak istenen haklarla do\u011frudan ilgili oldu\u011fu biliniyor. Unutulmas\u0131 ya da g\u00f6rmezden gelinmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil art\u0131k. Zira t\u00fcm yetkili a\u011f\u0131zlar bu \u201cfiili durum\u201du \u201ci\u015fgal\u201d olarak ifade etti zaten. FET\u00d6 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribat giderildik\u00e7e Ege\u2019deki T\u00fcrk adalar\u0131 konusunda da Do\u011fu Akdeniz\u2019deki kararl\u0131 tutum fiili olarak g\u00f6sterilecektir d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyiz. \u201cMuhalifler\u201d bu isk\u00e2n ve i\u015fgalin ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi konusundaki tart\u0131\u015fmay\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131maktan vazge\u00e7erse bu hamlenin daha yak\u0131n tarihe \u00e7ekilmesi m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Bu da T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkilerinin olabilecek en gergin noktaya ta\u015f\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Zira bu adalar \u00fczerinde (bunun ne zaman oldu\u011fu bilgisini bo\u015f verelim) Yunanistan 13 askeri birlik kurdu, 5 bin asker yerle\u015ftirdi. Devredilen adalar\u0131 dahi silahland\u0131rmas\u0131 Lozan Antla\u015fmas\u0131yla yasaklanm\u0131\u015fken kendisine devredilmeyip T\u00fcrkiye\u2019ye b\u0131rak\u0131lan adalar\u0131 da silahland\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131, uluslararas\u0131 hukukun da devreye sokulaca\u011f\u0131 bir konudur. Ege\u2019de k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131, karasular\u0131, hava sahas\u0131, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k haklar\u0131 gibi di\u011fer anla\u015fmazl\u0131k konular\u0131n\u0131n \u201cegemenli\u011fi devredilmemi\u015f 152 ada, adac\u0131k ve kayal\u0131\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131 olan ve \u015fu an Yunanistan\u2019\u0131n \u00fczerinde fiili durum yaratt\u0131\u011f\u0131 18 ada\u201d \u00fczerinde T\u00fcrk egemenli\u011fi tesis edilmeden \u00e7\u00f6z\u00fclmesi imk\u00e2ns\u0131z ve anlams\u0131z olacakt\u0131r. Zira Ege, Do\u011fu Akdeniz\u2019de korunan egemenlik haklar\u0131n\u0131n bat\u0131 yakas\u0131ndaki par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130ki \u00fclke aras\u0131ndaki sorunlar\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturan Bat\u0131 Trakya T\u00fcrklerinin kimlik, e\u011fitim, dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler alan\u0131ndaki sorunlar\u0131, az\u0131nl\u0131k, topluluk ve vatanda\u015fl\u0131k haklar\u0131 ihlalleri Yunanistan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek istemedi\u011fi konulardan. \u00c7ipras\u2019\u0131n son hamlelerinden biri M\u00fcft\u00fcl\u00fck makam\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 anla\u015fmalardan kaynakl\u0131 yetkilerini budamak, \u00f6zerkli\u011fini kald\u0131rmakt\u0131. Bu zaten Yunan devletinin T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fck b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bask\u0131 politikas\u0131n\u0131n planlanm\u0131\u015f par\u00e7as\u0131yd\u0131. Y\u0131llard\u0131r u\u011fra\u015f\u0131p da yolunu bulamad\u0131klar\u0131 bu d\u00fczenleme i\u00e7in az\u0131nl\u0131ktan bir ki\u015finin A\u0130HM\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurunun f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirilmesi yani az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n az\u0131nl\u0131ktan bir ki\u015finin hakk\u0131yla budanmas\u0131 ironidir. Neyse ki Bat\u0131 Trakya T\u00fcrkleri AB \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda AB kurumlar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ekebilecek donan\u0131mla Avrupa \u00fclkelerindeki dernekleri ve federasyonlar\u0131 sayesinde haklar\u0131n\u0131 arayabiliyorlar. Yunanistan\u2019\u0131n haks\u0131z uygulamalar\u0131 d\u00fczeltilemiyorsa da kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve k\u0131smen dengelenmesi sa\u011flanabiliyor. \u00a0M\u00fcft\u00fcl\u00fck makam\u0131n\u0131n muadili Fener Rum Patrikanesidir. Patrikhanenin talepleri ise uluslararas\u0131 bir sorun haline getirildi\u011finden Yunanistan, AB \u00fczerinden \u201cdini \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler\u201d kapsam\u0131nda do\u011frudan m\u00fcdahil olabilece\u011fi bir konu olarak g\u00f6r\u00fcyor. Keza ABD\u2019deki Archonlar dahil t\u00fcm Yunan lobisi zaten \u00e7ok aktif \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Patrikhanenin talepleri kesinlikle bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ok daha yo\u011fun g\u00fcndeme gelecektir. T\u00fcrklere ait vak\u0131f mallar\u0131na el konulmas\u0131, Bat\u0131 Trakya d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan di\u011fer T\u00fcrklerin haklar\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, konu\u015fulmas\u0131 gereken bir dizi sorun var ama T\u00fcrkiye, Yunanistan \u00fczerinde bu konuda bask\u0131 olu\u015fturabilecek imkanlardan yoksun.<\/p>\n

\u00c7\u00f6z\u00fcm perspektifi<\/strong><\/h2>\n

Do\u011fu Akdeniz, Ege, K\u0131br\u0131s konular\u0131 i\u00e7in bir m\u00fczakere masas\u0131 kurulmas\u0131 gerekti\u011fine T\u00fcrkiye ve KKTC h\u00fck\u00fcmeti de inan\u0131yor. \u0130lk etapta ana konu ise Do\u011fu Akdeniz. Asl\u0131nda sondaj faaliyetleri de bir bak\u0131ma taraflar\u0131 masaya itme amac\u0131na hizmet ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc askeri g\u00fc\u00e7 deste\u011fiyle edinilen hakk\u0131 koruma durumunun s\u00fcre\u011fenli\u011fi, hukuka dayal\u0131 bu hakk\u0131n diplomatik olarak da teslimiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Eninde sonunda gereken bir a\u015famadan bahsediyoruz. Do\u011fu Akdeniz\u2019de \u015fuan kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olunan taraf K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi. Ancak T\u00fcrkiye, kendisi i\u00e7in yok h\u00fckm\u00fcnde olan, 1960 K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti\u2019ni T\u00fcrkleri kovarak i\u015fgal eden bu yap\u0131yla masaya oturmaz, oturamaz. Bu durumda birka\u00e7 se\u00e7enek olacakt\u0131r: K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi ve KKTC\u2019nin masaya oturmas\u0131, T\u00fcrkiye ve Yunanistan\u2019\u0131n masaya oturmas\u0131 \u2013ancak Rum Y\u00f6netimi mutlaka devrede olmak isteyece\u011fi i\u00e7in Do\u011fu Akdeniz \u00f6zelinde bu bekleneni vermez-, 1960 Anla\u015fmalar\u0131n\u0131n Garant\u00f6r \u00dclkeleri ile K\u0131br\u0131sl\u0131 Rum ve T\u00fcrk temsilcilerin toplanaca\u011f\u0131 konferans \u2013konferansa ya iki taraf da temsilcilik d\u00fczeyinde kat\u0131l\u0131r ya da Rumlar, K\u0131br\u0131s Cumhuriyeti s\u0131fat\u0131yla oturacak olursa T\u00fcrkler de KKTC olarak masada yer al\u0131r-.<\/p>\n

M\u00fczakerelerde T\u00fcrkiye ve KKTC, do\u011falgaz ve petrol aramada ortakl\u0131k ya da belli s\u00fcreli\u011fine belli b\u00f6lgelerde iki taraf\u0131n da arama yapabilmesi yolunu zorlamak isteyecektir. Zira ne Rum Y\u00f6netimi iddias\u0131ndan geri \u00e7ekilmek ister ne de T\u00fcrkiye kendine ait bir haktan vazge\u00e7er. Kald\u0131 ki uluslararas\u0131 petrol \u015firketleri de devrede ve enerji s\u00f6z konusu olunca bu \u015firketler de geri ad\u0131m atmak istemeyecektir. Bir ihtimal de bahsetti\u011fimiz \u015firketlerin Rumlarla yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fman\u0131n benzerini T\u00fcrklerle de yapmaya zorlanmas\u0131d\u0131r. Zira Rum Y\u00f6netimi\u2019nin T\u00fcrklerin bilgisi ve r\u0131zas\u0131 olmadan yapt\u0131\u011f\u0131 bu anla\u015fmalar uzun vadede bu \u015firketler i\u00e7in sorun yaratabilir. Bulunacak rezervlerde T\u00fcrklerin de hakk\u0131 oldu\u011funun BM taraf\u0131ndan da Rum Y\u00f6netimi taraf\u0131ndan da defalarca teyit edildi\u011fi unutulmamal\u0131. Bu konudaki hukuki zemin de T\u00fcrklerin ink\u00e2r edilmeyen bu hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u201cB\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck sorunu\u201d bak\u0131m\u0131ndan ise KKTC zaten art\u0131k federasyon istemedi\u011fini net \u015fekilde izah etti. \u0130\u015fin asl\u0131 Rum lider Anastasiadis de bir devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ya\u015faman\u0131n imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Rum partiler zaten Anastasiadis\u2019i y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bu masada oyalama takti\u011fini uygulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ele\u015ftiriyor. Bu konuda da KKTC h\u00fck\u00fcmeti, s\u0131n\u0131rlar\u0131n belirlenmesi, m\u00fclkiyet meselesinin g\u00fcneyde kalan T\u00fcrk mallar\u0131 ve T\u00fcrk vak\u0131f mallar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131naca\u011f\u0131 bir y\u00f6ntemle \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, iade edilecek ya da de\u011fi\u015f toku\u015f yap\u0131lacak topraklar varsa bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi konular\u0131na odaklanmak isteyecektir. K\u0131sacas\u0131 iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm plan\u0131n\u0131 masada netle\u015ftirmek isteyecektir. Ancak pek tabi ki Rum Y\u00f6netimi de, masaya oturmak i\u00e7in Garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kalkmas\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin Do\u011fu Akdeniz\u2019deki faaliyetlerine son vermesi \u015fartlar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Ama eninde sonunda bu konular\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayacaklar.<\/p>\n

\u00d6zetle yeni d\u00f6nem, taraflar\u0131n diplomatik kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k tutmak isteyece\u011fi, s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmalara girmemek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterece\u011fi ancak ge\u00e7mi\u015ften gelen t\u00fcm anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n da g\u00fcndemde olaca\u011f\u0131 bir d\u00f6nem olacak. T\u00fcrkiye\u2019nin sergiledi\u011fi kararl\u0131l\u0131k, hukuksuzluklara itiraz eden taraf olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p fiili durum yaratan, kendi hukukunu ve hakk\u0131n\u0131 dayatan taraf olmaya ge\u00e7mesi ise oyunu Yunan ve Rumlar\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 kurallarla oynamak istemedi\u011finin net g\u00f6stergesi. Bu da Yunanistan\u2019\u0131n t\u00fcm deste\u011fini sahaya s\u00fcrmek zorunda kalaca\u011f\u0131, siyasi \u00fcslup olarak sertle\u015fece\u011fi, i\u00e7eride milliyet\u00e7ili\u011fe oynayaca\u011f\u0131 bir d\u00f6nem anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

[1]<\/a> Mitsotakis, vergi indirimini liderli\u011finde y\u00fczde 4 kadar y\u00fcksek olaca\u011f\u0131n\u0131 umdu\u011fu b\u00fcy\u00fcme ile finanse edilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Emekli ayl\u0131\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k sistemi reformu da vaatleri aras\u0131nda. Partisinin en sa\u011f taraf\u0131n\u0131n, sosyal haklar\u0131n \u201cyaln\u0131zca Yunanl\u0131lar i\u00e7in\u201d ayr\u0131laca\u011f\u0131na dair \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d bir s\u00f6z istedi\u011fini belirtmek gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in Mitsotakis, partisinin milliyet\u00e7ili\u011fini yumu\u015fatmak zorunda kalacak.<\/p>\n

Bu makale ilk olarak Y\u00f6r\u00fcnge dergisinin A\u011fustos 2019 say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mitsotakis\u2019in \u00f6nceli\u011fi ekonomik krizin etkilerini hafifletmek olacak. Ama Soros sayesinde kuzey ve bat\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 g\u00fcvenceye al\u0131nm\u0131\u015f ve Arnavutluk ile Makedonya \u00fczerinde Yunan denetimi sa\u011flanm\u0131\u015fken T\u00fcrkiye hep ana mesele olacakt\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":8149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[59,2,64,67],"tags":[73,72,82,1031,45],"coauthors":[30],"class_list":["post-8146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-abd","category-genel","category-kurumlar","category-tehditler","tag-akdeniz","tag-ege","tag-kibris","tag-soros","tag-yunanistan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8146"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8156,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8146\/revisions\/8156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8146"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}