![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/azeri-turkleri.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Siyasi tarih uzmanlar\u0131n\u0131n ve Jeopolitik\u00e7ilerin bildi\u011fi gibi \u0130ran, arazi itibar\u0131 ile T\u00fcrk ve \u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131n kalpg\u00e2h\u0131 (Heartland) konumundad\u0131r. \u0130ran\u2019da Toplumsal, K\u00fclt\u00fcrel ve Siyasal a\u00e7\u0131dan istenilen her bir de\u011fi\u015fiklik kaydedilen b\u00f6lgenin b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerini yak\u0131ndan ilgilendirecek bir meseledir.
\n\u0130ran diye tan\u0131mlanmakta olan \u00fclkemiz, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada kimlik itibar\u0131 ile Pers olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r!
\nSon y\u00fcz y\u0131lda ulusal ve uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan Pers kimli\u011fi ile tan\u0131mlanmak istenen \u0130ran, ger\u00e7ek anlamda Pers mi?<\/p>\n
Bilindi\u011fi gibi Hint-Avrupa k\u00f6kenli kavimler ve Ari \u0131rk\u0131 ile ilgili teori, ilk kez 1780\u2019lerden itibaren Sir Johns taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, oryantalistlerce devam ettirilmi\u015f ve 1925\u2019de ULUS-DEVLET anlay\u0131\u015f\u0131 olarak \u0130ran\u2019a tahmil edilmi\u015ftir. Ba\u015fka bir ifade ile 18-19. y\u00fczy\u0131llarda Avrasya T\u00fcrk egemenliklerine kar\u015f\u0131 siyasi ama\u00e7lar do\u011frultusunda Sir William Jones (1746-1794), Friedrich Max M\u00fcller (1823-1900), James Darmesteter (1849-1894), Arminius Vambery (1832-1913), Abraham Valentine, Williams Jackson (1862-1937) vb. oryantalistler taraf\u0131ndan esasen \u201c\u015eehname\u201d \u00fczerinden hareket edilerek \u0130ran-Turan deyimiyle Ari \u0131rk ve Turani \u0131rk diye tasnife gidilerek \u0130ran, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130ran\u2019\u0131 Pers olarak tan\u0131mlayan iddian\u0131n arkas\u0131nda duran ve bilimsel oldu\u011funa vurgu yap\u0131lan en \u00f6nemli kaynak bu s\u00fcre\u00e7te ta\u015f yaz\u0131tlardan elde edilen Ahamenid (Achaemenid M\u00d6. 550-330) ve Sasaniler (Sasanian MS. 224-651) d\u00f6nemlerine ait \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bilgilerdir. On bin y\u0131ll\u0131k parlak do\u011fu medeniyeti, milat \u00f6ncesi 200 y\u0131ll\u0131k Ahamenid (Achaemenid M\u00d6. 550-330) ve milat sonras\u0131 400 y\u0131ll\u0131k Sasaniler (Sasanian MS. 224-651) d\u00f6nemine indirgenilmi\u015f bir tarih tezi ile \u0130ran\u2019\u0131n Pers oldu\u011fu ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 10 bin y\u0131ll\u0131k kurulu medeniyetin kimler taraf\u0131ndan kuruldu\u011funa de\u011finilmeden toplam 600 y\u0131ll\u0131k \u015faibeli ve net bilgi bulunmadan Ahamenid ve Sasaniler \u00fczerinden \u0130ran\u2019\u0131n Pers yap\u0131lmas\u0131 ne kadar do\u011fru ve objektif yakla\u015f\u0131md\u0131r?<\/p>\n
Bu olu\u015fmu\u015f yanl\u0131\u015f fikrin \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bilgilerden kaynakland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k \u015fekilde bilinmektedir. Bir\u00e7ok bat\u0131l\u0131-do\u011fulu ba\u011f\u0131ms\u0131z tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu o s\u00fcre\u00e7te elde edilmi\u015f bilgilerin \u00e7arp\u0131tma oldu\u011fu ve do\u011fru bilgilerle \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ortadad\u0131r. Buna ra\u011fmen hala ulusal ve uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015flar \u0130ran\u2019\u0131n Pers oldu\u011funu \u0131srar ederler! G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130ran co\u011frafyas\u0131n\u0131n, \u0130slam \u00f6ncesi \u015faibeli olan, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r tarih d\u0131\u015f\u0131nda son 1500 y\u0131lda temel itibar\u0131 ile T\u00fcrkler taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fi bilinmektedir. Son 1500 y\u0131l arz\u0131nda T\u00fcrkler taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir arazi nas\u0131l bir an da Pers oluveriyor? Temel bilgilerini oryantalistlerden alan bu yakla\u015f\u0131m tarz\u0131, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 topraklar\u0131n\u0131n kalpg\u00e2h\u0131 (Heartland) olan \u0130ran\u2019\u0131n T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc inkar eder. Hazar \u0130mparatorlu\u011funun kuruldu\u011fu arazileri, ger\u00e7ek tarihi verilere ters olarak, Kuzey Kafkasya ve Kuzey Karadeniz b\u00f6lgesine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak \u0130ran ve Anadolu\u2019daki eski yerli T\u00fcrklerle \u0130slam sonras\u0131 Orta Asya\u2019dan gelen T\u00fcrkler aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmak ister. Nitekim Hazar \u0130mparatorlu\u011funun \u0130ran ve Kafkasya\u2019da var oldu\u011funu inkar etmekle \u0130slam sonras\u0131 Orta Asya\u2019dan gelen g\u00f6\u00e7ler aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmak ve T\u00fcrklerin aborijen – yerli millet olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek T\u00fcrkleri i\u015fgalci konumuna d\u00fc\u015f\u00fcrmek ister. \u0130ran\u2019\u0131n Persli\u011fini ve T\u00fcrklerin \u0130slam sonras\u0131 bu b\u00f6lgeye i\u015fgalci konumunda geli\u015fini savunmak bu dayat\u0131lm\u0131\u015f tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hazar \u0130mparatorlu\u011funun k\u00fclt\u00fcrel bekas\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Tebriz ba\u015fta olmak \u00fczere Teberistan ve Horasan’da g\u00f6rmekteyiz. Teberis, Tebriz, Toros, Trabzon (Tebrizan), Tiflis (G\u00fcrcistan), Termiz (\u00d6zbekistan) gibi medeniyet ocaklar\u0131 Hazar T\u00fcrklerinin k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 ya\u015fatmaktad\u0131r. \u201cHorasan – Khorasan\u201d ve \u201cAzeran\u201d adlar\u0131n\u0131n etimolojik olarak \u201cHazaran – Khazaran\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcredi\u011fi de b\u00fcy\u00fck ihtimaldir. Bu y\u00f6nde \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gereken \u00f6nemli konulardan biri de Musevi k\u00f6kenli Eskinaz vb. T\u00fcrklerin bu alanda de\u011ferlendirilmesidir. Bu konuyu \u2013 Hazar T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc ve Musevi-\u0130slamiyet ili\u015fkilerinin T\u00fcrkl\u00fck \u00fczerinden de\u011ferlendirilmesi ayr\u0131ca bir strateji olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Samaniler diye bilinen, Tacik olduklar\u0131 iddia edilen Samanian devleti, Tarihi verilere g\u00f6re o c\u00fcmleden \u0130lhanl\u0131 T\u00fcrk Ka\u011fan\u0131 Kazan Han\u0131n ba\u015fveziri Re\u015fid\u00fcddin Fezlullah Hemedani\u2019nin \u00fcnl\u00fc \u201cO\u011fuzname\u201d eserinde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi milattan sonra 819 tarihinde Saman Yabgu taraf\u0131ndan kurulan bir T\u00fcrk devleti olmu\u015ftur. Saman Yabgu devleti 999 tarihine kadar devam etmi\u015ftir. Gazneli, Sel\u00e7uklu, Harezm\u015fahl\u0131, \u0130lhanl\u0131, Ak Koyunlu, Karakoyunlu, Celayirli, Emir Timurlu, Safevi, Av\u015far, Gacar gibi T\u00fcrk imparatorluklar\u0131, Hazar imparatorlu\u011funun birer varisleri olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130ran arazisinde kurulmu\u015ftur. Ayn\u0131 zamanda Anadolu\u2019da ortaya \u00e7\u0131k\u0131p, Merkezi Avrupa\u2019ya ve Kuzey Afrika\u2019ya kadar uzanan b\u00fcy\u00fck Osmanl\u0131 T\u00fcrk imparatorlu\u011fu da T\u00fcrk devletlerinin bat\u0131ya do\u011fru uzanan devam\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
\u0130ran\u2019\u0131n T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn inkar edilmesine y\u00f6nelik ileri s\u00fcr\u00fclen iki temelsiz iddia bulunmaktad\u0131r. Bunlardan biri Fars dili ve ikincisi ise \u0130ran-Turan meselesidir. Fars dili, T\u00fcrk\u00e7e ve Arap\u00e7a ile beraber \u0130slam D\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerinde kullan\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 esas dilden biri olmu\u015ftur. \u0130ran\u2019\u0131n G\u00fcney ve merkezi b\u00f6lgesinde ilk Fars\u00e7a metinler 13-14. y\u00fczy\u0131llarda Saadi \u015eirazi ve Haf\u0131z \u015eirazi\u2019nin manzum eserleri olmu\u015ftur. Horasan b\u00f6lgesinde ise 11. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f Firdevsi\u2019nin \u201c\u015eehname\u201d eseri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afganistan ve Kuzey Hindistan arazilerinde Fars dilinin kullan\u0131lma tarihi 8-9. y\u00fczy\u0131llara kadar uzanmaktad\u0131r. Orta Asya ve Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ise \u0130brani alfabesinde yaz\u0131lan Fars\u00e7a Tevrat metinleri (Farsihud), 8. y\u00fczy\u0131la ait olup, Oyluk a\u011fz\u0131 mektuplar\u0131 ve Hotan metinleri olarak bilinmektedir. Ayn\u0131 zamanda Do\u011fu T\u00fcrkistan dahil, Orta Asya, Hindistan, Arap yar\u0131madas\u0131, M\u0131s\u0131r, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu, Tataristan, Kafkasya topraklar\u0131nda Fars\u00e7a, T\u00fcrk ve Arap dilleri ile beraber kullan\u0131lan bir dil olmu\u015ftur.<\/p>\n
\u015eimdi nas\u0131l olur da Fars dilinin merkezi yurdu Afganistan, Tacikistan, Kuzey Hindistan vb. b\u00f6lgeler de\u011fil de \u0130ran se\u00e7ilir ve Fars dili \u00fczerinden tabiri caizse T\u00fcrk \u0130ran\u2019a me\u00e7hul Pers kimli\u011fi dayat\u0131l\u0131r! \u0130ran\u2019\u0131n \u00f6nemli devlet fermanlar\u0131, vergi, tapu tahrir defterleri hala tam a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. A\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olursa kesinlikle b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun T\u00fcrk\u00e7e olaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck muhtemeldir. A\u00e7\u0131klanan belgeler aras\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e metinler de az de\u011fildir. Bunu elimizde bulunan birincil dereceli tarihi belgeler de ispat eder niteliktedir. 18. y\u00fczy\u0131lda Fethali \u015eah Gacar d\u00f6neminde T\u00fcrk\u00e7e bilmeyenler i\u00e7in gramer eserleri yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Gacar \u0130mparatorlu\u011funun kurucusu B\u00fcy\u00fck A\u011fa Muhammed Han\u2019\u0131n Ulu Cengiz yasas\u0131na ve T\u00fcrk T\u00f6relerine s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 bir devlet ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nem kaynaklar\u0131ndan bilinmektedir. \u015eahen\u015fah Meclisleri her daim Ulu Cengiz ka\u011fan ile B\u00fcy\u00fck Emir Timur\u2019un resimleri alt\u0131nda ge\u00e7irildi\u011fi tarihi kaynaklardan g\u00f6r\u00fclmektedir. Devletin resmi ve hukuki dilinin T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu o d\u00f6neme ait elimizde olan devlet belgeleri ispat etmektedir. Bir k\u0131s\u0131m iki tarafl\u0131 antla\u015fmalar\u0131n \u0130ran taraf\u0131ndan sunulan metinlerinin T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu bilinmektedir. Son d\u00f6nem V. M. H. taraf\u0131ndan bulunup bilim d\u00fcnyas\u0131na sunulan Dede Korkut \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yazmas\u0131 (DK G\u00fcnbet-\u0130ran yazmas\u0131) da B\u00fcy\u00fck A\u011fa Muhammed Han\u2019\u0131n \u00f6zel kitapl\u0131\u011f\u0131ndan elde edildi\u011fi bilinmektedir.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/NAD\u0130R-\u015eAH.jpg\")
<\/p>\n
Av\u015far \u0130mparatorlu\u011funun kurucusu Nadir \u015eah\u2019a gelindi\u011finde ise sadece T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u015eii-S\u00fcnni ihtilaflar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve T\u00fcrkl\u00fck \u00fczerinden ittifak\u0131n sa\u011flanmas\u0131 u\u011frundaki faaliyetleri Av\u015far d\u00f6neminde T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn ne kadar \u00f6n plana al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na a\u00e7\u0131k bir \u00f6rnektir. Safevi d\u00f6nemi ile ilgili bilinen birincil dereceli kaynaklardan elde edilen bilgiler de o d\u00f6nem devlet dilinin T\u00fcrk\u00e7e oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015eii-S\u00fcnni ihtilaflar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda en y\u00fcce de\u011fer T\u00fcrkl\u00fck say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ak Koyunlu devletinin T\u00fcrkl\u00fck \u015fuuruna de\u011finmek istersek Sultan Hasan (Uzun Hasan) taraf\u0131ndan \u0130slam D\u00fcnyas\u0131nda ilk defa Kur\u2019an-i Kerim T\u00fcrk\u00e7eye (K\u0131p\u00e7ak a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 O\u011fuz leh\u00e7esinde) \u00e7evrilmi\u015ftir. Kara Koyunlu devletinin T\u00fcrkl\u00fck \u015fuuruna de\u011finilmek istenilirse Cahan \u015eah\u2019\u0131n T\u00fcrk\u00e7e divan\u0131 yeterli olur diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yan\u0131 s\u0131ra \u0130lhanl\u0131 T\u00fcrk-Mo\u011fol imparatorlu\u011fu d\u00f6neminde b\u00fct\u00fcn belgelerden de belli oldu\u011fu gibi T\u00fcrk dili resmi ve hukuki devlet dili olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Timurlular, Celayirliler vb. T\u00fcrk devletleri de T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc temsil ettikleri bilinmektedir. Sadece T\u00fcrk dilinin devlet dili olarak kullan\u0131lmas\u0131yla kal\u0131nmam\u0131\u015f, hatta T\u00fcrkl\u00fck \u015fuuru \u00fcst d\u00fczeyde temsil edilmi\u015ftir. T\u00fcrkl\u00fck \u00fczerine derin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile bilinen ve Macarlar\u2019\u0131n k\u00f6ken T\u00fcrk olduklar\u0131 fikrini ileri s\u00fcrerek \u201cPant\u00fcrkizmin Babas\u0131\u201d lakab\u0131n\u0131 alan Arminius Vambery, 1864\u2019de Tahran\u2019da Nasireddin \u015eah taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f ve T\u00fcrkl\u00fckle ilgili bilimsel faaliyetlerinden dolay\u0131 \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
1906 Me\u015frutiyet devrimine kadar devlet kimli\u011fi b\u00f6yle devam etmi\u015ftir. T\u00fcrkl\u00fck her daim \u00f6n planda olmu\u015ftur. Me\u015frutiyet kanunu kabul edilirken d\u0131\u015f kuvvetlerin do\u011frudan m\u00fcdahalesi ve deste\u011fi ile s\u00f6zde Me\u015frutiyet\u00e7ilerin T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 sonucu Me\u015frutiyet Kanununda devlet dilinin T\u00fcrk\u00e7e olmas\u0131na dair maddenin kabul edilmesi engellenmi\u015ftir. Ba\u015fka bir ifade ile devlet dilinin T\u00fcrk\u00e7e ya da Fars\u00e7a veya T\u00fcrk\u00e7e-Fars\u00e7a iki dilin resmi olmas\u0131na dair bir madde kabul edilmemi\u015f ve bo\u015f b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ster 1285\/1906 Me\u015frutiyet Kanunu olsun, ister 1304\/1925 tarihli R\u0131za \u015eah\u0131n saltanat\u0131 gasp ederek kurmak istedi\u011fi Pehlevi h\u00e2kimiyetinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en kanuna edilen 3 maddelik de\u011fi\u015fiklikler olsun, \u00fclkenin resmi devlet dili ile ilgili madde kabul edilmemi\u015ftir. Ba\u015fka bir ifade ile Pehlevi h\u00e2kimiyeti d\u00f6neminde T\u00fcrk milletine kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olan b\u00fct\u00fcn soyk\u0131r\u0131m siyasetleri, kimli\u011finin yok edilmek istenmesi, T\u00fcrk dilinin kesin yasak edilmesi ve Fars\u00e7an\u0131n resmi zorunlu devlet dili haline getirilmesi tamamen \u00e7e\u015fitli zamanlarda kabul edilen y\u00f6netmeliklerle uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sacas\u0131 55 y\u0131ll\u0131k Pehlevi h\u00e2kimiyeti d\u00f6neminde resmi dil konusu ile ilgili yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn uygulamalar anayasal kanunla de\u011fil tam tersine y\u00f6netmeliklerle olmu\u015ftur. \u0130ran\u2019da ilk defa devletin resmi dili ile ilgili kanun maddesi 1979 devriminden sonra kabul edilen \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti Anayasas\u0131ndaki 15. madde olmu\u015ftur. 15. Madde ne diyor:
\n\u201c\u0130ran halk\u0131n\u0131n resmi ve ortak dili ve hatti Fars\u00e7ad\u0131r. B\u00fct\u00fcn resmi senetler, yaz\u0131\u015fmalar ve derslikler mutlak bu dille olmal\u0131d\u0131r. Ama y\u00f6resel ve \u00e7e\u015fitli az\u0131nl\u0131k dillerinin yerli matbuatta, yerel medyada kullan\u0131lmas\u0131, okullarda Fars dili ile yan\u0131 s\u0131ra kendi edebiyatlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u201d<\/p>\n
\u0130ran\u2019da Fars dilinin resmi, hukuki ve zorunlu devlet dili olmas\u0131na dair ilk defa kanun maddesi \u0130ran \u0130slam Cumhuriyetinin anayasas\u0131 ile kabul edilmi\u015ftir. Ba\u015fka bir ifade ile \u0130ran\u2019da Fars dili \u00fczerinden Pers kimli\u011finin topluma tahmil edilmesi anayasal hak kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lgin\u00e7tir, bug\u00fcn \u0130ran \u0130slam Cumhuriyetinin muhalifleri (Opozisyon) bu madde ile ilgili hi\u00e7bir sorunlar\u0131 yokmu\u015f gibi davranmakta ve bu konuda \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti ile ortak davranmaktalar. \u0130ran\u2019daki b\u00fct\u00fcn az\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00f6zellikle \u00fclkenin asli ve kurucu unsuru olan T\u00fcrklerin temel ve ba\u015fl\u0131ca muhalefet ilkelerinden biri bu madde olmal\u0131d\u0131r. Bu ger\u00e7eklikleri g\u00f6z ard\u0131 edip, \u0130ran\u2019\u0131 me\u00e7hul pers kimli\u011finin temel merkezi yurdu olarak g\u00f6stermek ve T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na itmek ne kadar do\u011frudur? Di\u011fer taraftan Fars dili Arap veya T\u00fcrk dili gibi bir milleti temsil etmez. Fars dili b\u00fcy\u00fck ihtimalle 8. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Tacik dilinin fiilleri \u00fczerinden T\u00fcrk\u00e7e ve Arap\u00e7a kelimeler al\u0131narak kurgulanm\u0131\u015f bir dil olmu\u015ftur.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/sehname2.jpg\")
<\/p>\n
\u0130kinci mesele Firdevsi\u2019nin \u201c\u015eehname\u201d eserindeki \u0130ran-Turan efsanesidir. Bir kere bu efsanedir. Efsane \u00fczerinden tarih yaz\u0131lmaz. Firdevsi\u2019nin \u015eehname\u2019sindeki \u0130ran, yurt olarak nereye ait oldu\u011fu bilinmez. Bir \u015fiirde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Pakistan\u0131nda, bir \u015fiirde g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afganistan\u0131nda, bir yerde Azerbaycan veya baz\u0131 yerlerde \u0130ran ve Turan\u2019\u0131n Azerbaycan b\u00f6lgesinde bir yer ad\u0131 olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir. Di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fumuz gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130ran arazisine k\u0131smen siyasi anlamda \u0130ran ad\u0131n\u0131n verilmesi de daha \u00e7ok \u0130lhanl\u0131 d\u00f6nemi edebiyat\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r ki bu da kendi ba\u015f\u0131na ayr\u0131ca bir konudur. Maalesef 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ve 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131ndaki T\u00fcrk\u00e7\u00fclerin temel itibar\u0131 ile \u0130ran\u2019\u0131 T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na itmek isteyen Avrupa Tarih tezini \u00f6n plana almalar\u0131 ve Firdevsi\u2019nin \u0130ran-Turan efsanesi \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcmeleri sonucunda \u0130ran\u2019\u0131n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmas\u0131na getirip \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran etnik ve arazisi bak\u0131m\u0131ndan hem de devlet yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir T\u00fcrk Devleti olmu\u015f ve T\u00fcrk bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Nas\u0131l olur da 1925 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrk bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan n\u00fcfusuyla, etnik yap\u0131s\u0131yla bir T\u00fcrk Devleti ve yurdu olan \u0130ran, bir anda Pers oluveriyor?<\/p>\n
Gacar T\u00fcrk \u0130mparatorlu\u011funun kurucusu B\u00fcy\u00fck A\u011fa Muhammed Han’\u0131n 18. y\u00fczy\u0131lda devletimiz ve milletimiz i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ve 130 y\u0131l Gacar imparatorlu\u011fu d\u00f6neminde bir esas ilke olarak ele al\u0131nan ve kanun olarak uygulanan \u00fcnl\u00fc bir ifadesi vard\u0131r:
\n“Anas\u0131 T\u00fcrk Olmayan \u015eehzade, Veliaht Olma Hakk\u0131n\u0131 Kaybeder.”<\/p>\n
\u0130ran, b\u00fct\u00fcn tarihi veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda belli oldu\u011fu gibi 1925 y\u0131l\u0131na kadar etnik ve devlet yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ger\u00e7ek anlamda bir T\u00fcrk \u00fclkesi olmu\u015f ve T\u00fcrk bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda m\u00fcttefik g\u00fc\u00e7lerin i\u015fgaline u\u011frayan \u0130ran’da T\u00fcrkl\u00fck etkisizle\u015ftirilmek istenmi\u015ftir. 1917\u2019de yakla\u015f\u0131k 20 milyon n\u00fcfusu olan \u00fclkenin 4 y\u0131ll\u0131k k\u0131tl\u0131k-a\u00e7l\u0131k ve katliamlardan sonra 1921\u2019de ahali say\u0131s\u0131 10 milyona d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu toplu katliamlardan sonra \u0130ran\u2019da T\u00fcrk egemenli\u011fi yenilgiye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f ve yeni kurulan Pehlevi Devleti taraf\u0131ndan T\u00fcrkl\u00fck hor kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve ma\u2019nen yok etme siyasetine tabi tutulmu\u015ftur.<\/p>\n
Bug\u00fcn \u0130ran T\u00fcrk Milli Hareketinin ba\u015far\u0131s\u0131, T\u00fcrk kar\u015f\u0131t\u0131 Pers Tarih Tezini, bilimsel yollarla \u00e7\u00fcr\u00fctmesine ve ger\u00e7ek tarihin yeniden yaz\u0131lmas\u0131na, ona inanma ve inand\u0131rma derecesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u00fcrk milleti kendi tarihine inanmazsa yeni tarih yazamaz! 1925\u2019ten itibaren \u0130ran Pers-Fars ad\u0131 alt\u0131nda aklen ve fikren i\u015fgal edilmi\u015ftir. \u0130ran\u2019\u0131n ger\u00e7ek ba\u011f\u0131ms\u0131z, demokratik ve hukuki d\u00fczeninin yolu pan-Fars\u0131n mahkum edilmesinden, uyduruk Pers tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmesinden, kendi ger\u00e7ek milli tarihini kabullenmesinden ge\u00e7er.<\/p>\n
<\/p>\n
Ari \u0131rk teorisi, bilimsel dayana\u011f\u0131 olmayan, antropolojik, arkeolojik ve hatta tipolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bilimsel sonu\u00e7lar\u0131na ters bir bi\u00e7imde tamam\u0131yla siyasi ama\u00e7larla ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir. Ancak buna ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn ulusal ve uluslararas\u0131 e\u011fitim sistemleri ba\u015fta olmak \u00fczere resm\u00ee ve hukuk\u00ee merkezler, bu bilimsel sonu\u00e7lar\u0131 hi\u00e7e sayarak, \u0130ran\u2019\u0131 Pers olarak Ari \u0131rk\u0131na mensup etmektedir. Tabi bu da b\u00fcy\u00fck oranda son y\u00fczy\u0131lda \u0130ran\u2019da olu\u015fturulmu\u015f ulus-devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrk kar\u015f\u0131t\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran\u2019da Arap ve Belu\u00e7\u2019lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda mevcut az\u0131nl\u0131klar\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu Hint ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afganistan ile Tacikistan arazisinden gelme a\u015firet ve topluluklardan olu\u015ftu\u011fu bilinmektedir. Bilindi\u011fi \u00fczere K\u0131rmanci, Gurani, Surani, Lor, Lar, Lek, Gilek ve benzeri di\u011fer topluluklar Hint men\u015felidir. Tat, Tacik (Tatc\u0131k) ve Tal\u0131\u015f (T\u00fcrk ya da Hint men\u015feli olduklar\u0131 hala tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r) topluluklar\u0131 ise g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Afganistan ve Tacikistan olarak bilinen arazilerden g\u00f6\u00e7 ettikleri bilinmektedir.<\/p>\n
Kaydedilen b\u00f6lgelerden olduklar\u0131 tipolojik incelemelerle kolayl\u0131kla ispat edilebilen halk ve a\u015firetlerin ad\u0131na hi\u00e7bir ilmi esas\u0131 olmayan Hint-Avrupa Teorisi \u00fczerinden uydurulan 2500 y\u0131ll\u0131k s\u00fcsl\u00fc Pers tarihi, do\u011funun bin y\u0131llarca olu\u015fturmu\u015f oldu\u011fu parlak medeniyetine vurulmu\u015f olan en b\u00fcy\u00fck fikri darbedir. Bunlar\u0131 s\u00f6ylemekteki temel amac\u0131m\u0131z, b\u00f6lgemizi ve \u00f6zellikle de \u00fclkemizi u\u00e7uruma g\u00f6t\u00fcren Aria gibi fa\u015fist d\u00fc\u015f\u00fcncelerin hi\u00e7 bir ilmi esas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0130ran\u2019daki y\u00f6resel ve b\u00f6lgesel halk ve a\u015firetler i\u00e7in herhangi sa\u011flam bir gelece\u011fi vaat etmedi\u011fini belirtmektir. Tarih b\u00fct\u00fcn ger\u00e7eklikleri ile ortaya konulmal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ek ne olursa olsun halklar\u0131n birli\u011fine ve birlikteli\u011fine halel getirilmemelidir.<\/p>\n
\u015eu da belirtilmelidir ki \u201ceski bir halk\u0131n, herhangi eski olmayan bir halk \u00fczerinde daha fazla hakka sahip olmal\u0131d\u0131r\u201d diye bir ilke yoktur. B\u00f6lgedeki mevcut b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n karde\u015f\u00e7e bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famay\u0131 ba\u015farmalar\u0131, ilerlemenin ve refah\u0131n en \u00f6nemli \u015fart\u0131d\u0131r. Bizim burada \u0130ran\u2019daki halk ve a\u015firetlerin nereden ve ne zaman \u00fclkemize sevk edildikleri ger\u00e7e\u011fini g\u00fcndeme getirmemiz kimseyi rahats\u0131z etmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihi bir ger\u00e7ektir. Nas\u0131l ki T\u00fcrklerin Eski D\u00fcnya\u2019n\u0131n – Avrasya\u2019n\u0131n, do\u011fusundan bat\u0131s\u0131na, kuzeyinden g\u00fcneyine ve tersine bin y\u0131llarca gidi\u015f geli\u015fte olan, yurtlar, \u015fehirler kurup yerle\u015fik hayata ge\u00e7en veya konar-g\u00f6\u00e7er halinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 bilinir bir ger\u00e7ektir.
\n\u015eimdi burada \u0130ran\u2019\u0131 Fars-Pers olarak tan\u0131mlayan sisteme ve bilimsel verilere ters d\u00fc\u015fen bu iddialar\u0131 ele\u015ftirenlere y\u00f6nelik en sert cezalar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 talep eden Pan-Fars d\u00fczenine soruyorum: \u00dclkemizin y\u00f6resel ve b\u00f6lgesel unsurlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan Lor, Lar, Lek, Gilek, K\u0131rmanci, Kurani, Surani, Tat, Tacik (Tatc\u0131k), Belu\u00e7 ve Arap halklar\u0131 ile yan\u0131 s\u0131ra \u00fclkenin b\u00fcsb\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren, devletin esas kurucu unsuru olan T\u00fcrkleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda, bu soyu sopu belli olmayan, 19. y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesi tarihimizde hi\u00e7 bir inan\u0131las\u0131, objektif ve yaz\u0131l\u0131 izine rastlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Hint-Avrupa men\u015feli Pers milleti veya ba\u015fka bir ifadeyle Fars-Aria kimli\u011fi nereden \u00e7\u0131k\u0131veriyor?<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/iran-da-turkler-engellere-ragmen-babek-kurult-11031870_amp.jpg\")
<\/p>\n
\u0130ran, bir b\u00fct\u00fcn olarak var olmak ve tarihi misyonunu (g\u00f6revini) yerine getirmek istiyorsa, mutlaka oryantalistlerin ve yerli Pan-Farslar\u0131n uydurmu\u015f olduklar\u0131 kimlikten b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kurtulmal\u0131 ve ger\u00e7ek tarih\u00ee kimli\u011fini benimsemesi gerekmektedir. \u0130ran\u2019da Pehlevi\u2019lerden itibaren b\u00fct\u00fcn y\u00f6resel ve b\u00f6lgesel halklar, \u00f6zellikle de devletin kurucu unsuru olan T\u00fcrkler, k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m siyasetine tabi tutulmu\u015flar. Belirsiz Fars-Pers kimli\u011fini benimsemeleri i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc gayri insan\u00ee yollara ba\u015fvurulmu\u015ftur. T\u00fcrkler, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftuklar\u0131 i\u00e7in Kirman\u2019da, \u015eiraz\u2019da, \u0130sfahan\u2019da, G\u00fcneybat\u0131 ve di\u011fer eyalet ve il\u00e7elerinde ah\u0131ra ba\u011flanm\u0131\u015f ve en a\u011f\u0131r i\u015fkencelere maruz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n1925\u2019den itibaren \u0130ran\u2019\u0131n kuzey b\u00f6lgesinde T\u00fcrklere y\u00f6nelik uygulanan k\u00fclt\u00fcrel siyasete g\u00f6re \u201cHorasan Kimli\u011fi\u201d, \u201cT\u00fcrkmenistan Kimli\u011fi\u201d veya \u201cAzerilik-Azerbaycanl\u0131l\u0131k Kimli\u011fi\u201d tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nem \u0130ran\u2019\u0131n kuzeyindeki T\u00fcrkler i\u00e7in arazi \u00fczerinden tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan Horasanl\u0131l\u0131k, T\u00fcrkmenlilik, Azerilik ve Azerbaycanl\u0131l\u0131k gibi kimlikler, vahim katliam ve cinayetlerden yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f ezilmi\u015f T\u00fcrk toplumu taraf\u0131ndan kabul edilmek zorunda kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrklerin en az\u0131ndan bir nefes almak, soluklanmak i\u00e7in bunu ge\u00e7ici korunakl\u0131 kimlik olarak benimsedi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Tabi bu da siyasi anlamda Azerilik, Azerbaycanl\u0131l\u0131k, Azerbaycan\u00e7\u0131l\u0131k, Horasanl\u0131l\u0131k, T\u00fcrkmenlilik ve benzeri yapay kimliklerin, zaman a\u015famas\u0131nda T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn yerine alternatif siyasi-k\u00fclt\u00fcrel cereyan olarak do\u011fmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. \u015eimdi soruyoruz; \u201c\u015eu an bizi T\u00fcrk oldu\u011fumuz i\u00e7in nefes almaktan, soluklanmaktan al\u0131koyan bir kuvvet mi var ki biz h\u00e2l\u00e2 \u0130ran\u2019da T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc savunmaktan \u00e7ekiniyoruz?\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tarihsel olarak y\u00fczy\u0131llard\u0131r T\u00fcrklerin egemenli\u011finde olan \u0130ran daha sonra yapay bir Pers kimli\u011fine teslim edilmi\u015ftir.\u0130ran T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 20. ve 21. y\u00fczy\u0131ldaki tan\u0131nma ve m\u00fccadele stratejisini Rahim Cevadbeyli bu yaz\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131klamaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":8246,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66,68,69],"tags":[],"coauthors":[38],"class_list":["post-8211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","category-siyaset-tarih","category-turkluk-turkculuk","category-yakin-cografya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8211"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10599,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8211\/revisions\/10599"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8211"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}