{"id":8386,"date":"2019-10-06T10:30:00","date_gmt":"2019-10-06T07:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=8386&preview=true&preview_id=8386"},"modified":"2019-12-29T11:31:27","modified_gmt":"2019-12-29T08:31:27","slug":"geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/","title":{"rendered":"Geleneksel d\u00fcnyada geleneksel d\u0131\u015f ili\u015fkiler"},"content":{"rendered":"
\""Uluslararas\u0131

“Uluslararas\u0131 ili\u015fkiler; ki\u015filerin \u00f6mr\u00fcn\u00fc a\u015ft\u0131, milletlerin uzun vadeli menfaatlerine ba\u011fl\u0131 h\u00e2le geldi.”<\/p><\/div>\n

Bug\u00fcnk\u00fc uluslararas\u0131 ili\u015fkiler kurallar\u0131n\u0131n temelini baz\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar Vestfalya Bar\u0131\u015f\u0131na, baz\u0131lar\u0131 da Viyana Kongresi\u2019ne ba\u011flar. Bu ikisi aras\u0131nda modern uluslararas\u0131 sistemi Viyana Kongresi ile ba\u015flatma e\u011filimi daha yayg\u0131nd\u0131r. Peki, bu tarihlerden \u00f6nce uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin \u00f6zellikleri neydi? Neden modern d\u00f6nemdeki devletten devlete ili\u015fkileri \u00f6nceki d\u00f6nemlere g\u00f6re ayr\u0131 inceleme ihtiyac\u0131 hissediyoruz? Asl\u0131nda modern uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki farkl\u0131la\u015fma daha genel bir tak\u0131m d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin sadece bir sonucu muydu? T\u00fcrk Tarihinde Hunlar<\/em> ismini ta\u015f\u0131yan kitab\u0131mda Hun-\u00c7in ili\u015fkilerine e\u011filirken bu sorular\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. B\u00fct\u00fcn bir tarih ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda baz\u0131 genel sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131m. B\u00f6ylece Hun-\u00c7in ili\u015fkileri \u00f6rne\u011finde yukar\u0131daki sorular\u0131n baz\u0131 net cevaplar\u0131n\u0131 verebildim. \u015eimdi geleneksel d\u00fcnyada geleneksel d\u0131\u015f ili\u015fkileri kitapta da bahsetti\u011fim Hunlar \u00f6rne\u011finden takip edebiliriz.<\/p>\n

Geleneksel devletler<\/strong><\/h2>\n

Hunlar\u0131n di\u011fer siyasi g\u00fc\u00e7lerle olan ili\u015fkilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda burada kaynaklar\u0131m\u0131z \u00c7inliler taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Hunlar\u0131n en fazla \u00c7in ile ili\u015fkileri hakk\u0131nda bilgi sahibiyiz. Hunlar\u0131n di\u011fer g\u00fc\u00e7lerle olan ili\u015fkileri sadece \u00c7in i\u00e7in bir anlam ifade ediyorsa kaynaklar bize bunu naklediyor. Di\u011fer bir deyi\u015fle \u00c7in\u2019i ilgilendirmeyen ili\u015fkiler, ba\u015fka b\u00f6lgeler i\u00e7in ne kadar \u00f6nemli olursa olsun \u00c7in kaynaklar\u0131nda yer bulmuyor. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen d\u00fcnya tarihindeki geleneksel devlet yap\u0131lar\u0131n\u0131 ve geleneksel devletler aras\u0131 ili\u015fkileri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman kaynaklarda g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 uygulamalar\u0131n asl\u0131nda eski d\u00fcnyan\u0131n genel \u00f6zellikleri oldu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131kartabiliriz.<\/p>\n

Modern uluslararas\u0131 ili\u015fkiler \u00f6ncesi siyasi h\u00e2kimiyetlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir tak\u0131m uygulamalar\u0131n asl\u0131nda k\u00fcresel \u00e7apta yayg\u0131n kullan\u0131lan uygulamalar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Devletler aras\u0131 ili\u015fkilere do\u011frudan tesiri olmas\u0131 sebebiyle bu ili\u015fkilerin temel \u00f6zelliklerine ge\u00e7meden \u00f6nce geleneksel devletlerin h\u00e2kimiyet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir hat\u0131rlamak gerekir. Modern devletler \u00f6ncesi d\u00f6nemde \u00fclkeler, hanedanlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilmekteydi. Bu, h\u00e2kimiyetin belli bir ailenin elinde olmas\u0131 demek olan monar\u015fiydi. Hun h\u00e2kimiyeti de, \u00c7in h\u00e2kimiyeti de bu monar\u015fik yap\u0131n\u0131n i\u00e7indeydi. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkeler belli bir aile ve belli bir soy taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor, sonra \u00e7e\u015fitli sebeplerle o soy devrilip yerine ba\u015fka bir soy h\u00e2kimiyet kuruyordu.<\/p>\n

D\u00fcn\u00fcrl\u00fck: Geleneksel d\u00fcnyada bar\u0131\u015f veya ittifak<\/strong><\/h2>\n

Devletler sisteminin aileler \u00fczerinden gitti\u011fi bir \u00e7a\u011fda devletler aras\u0131 ili\u015fkilerde h\u00e2kim aileler aras\u0131 ili\u015fkiler \u00f6nem kazan\u0131yordu. Bunlardan biri evlilik ve akrabal\u0131k ili\u015fkileri idi. H\u00e2kim s\u00fclaleler aras\u0131nda evlilik yoluyla h\u0131s\u0131ml\u0131k ve akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 kurulmas\u0131, geleneksel devletler aras\u0131 ili\u015fkilerin temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biriydi. Bu sebeple tarih boyunca bu tip hanedanlar aras\u0131 evlilikler s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir uluslararas\u0131 ili\u015fkiler y\u00f6ntemiydi. Kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 \u00c7inliler yazd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Hun Tanr\u0131kutlar\u0131na g\u00f6nderilen \u00c7inli prensesleri atlamadan yazm\u0131\u015flard\u0131r. Yukar\u0131da da dedi\u011fimiz gibi Hunlar\u0131n di\u011fer g\u00fc\u00e7lerle ili\u015fkileri kaynaklar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan o kadar da \u00f6nemli de\u011fildir. Bu sebeple o ili\u015fkiler tam olarak yans\u0131t\u0131lmamaktad\u0131r. Di\u011fer ili\u015fkiler b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir \u015fekilde yans\u0131t\u0131lmay\u0131nca, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tarih alg\u0131s\u0131nda bir \u00e7arp\u0131kl\u0131k olu\u015fmakta ve bu evlilikler, \u201c\u00c7inli casus prenses\u201d veya \u201c\u00c7inli prenseslere d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck\u201d temas\u0131na hapsolup kalmaktad\u0131r. \u00c7in\u2019in, s\u0131k s\u0131k bu evlilik ili\u015fkisinde g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu prenseslerden casusluk amac\u0131yla veya kar\u015f\u0131daki muhatab\u0131 yumu\u015fatma amac\u0131yla faydalanmak istemesi de bu temay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Halbuki bu evlilikler, kapsaml\u0131 siyasi ili\u015fkilerin sadece bir y\u00f6n\u00fc idi. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda s\u0131n\u0131r belirleme, vergiler, bazen sava\u015f tazminat\u0131 ve bunlar\u0131n yan\u0131nda evlilik ba\u011f\u0131 kurmak bir arada giden bir ili\u015fkiler b\u00fct\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n

\u00c7in kaynaklar\u0131n\u0131n seyrek olarak de\u011findi\u011fi Hunlar\u0131n di\u011fer g\u00fc\u00e7lerle olan ili\u015fkilerine bak\u0131nca bu t\u00fcr ili\u015fkilerin benzerlerini yine g\u00f6rmekteyiz. Nitekim C\u0131-c\u0131 Tanr\u0131kut, bat\u0131ya y\u00f6nelip Semerkant\u2019la ittifak ili\u015fkisi kurdu\u011funda Semerkant Beyiyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 k\u0131z al\u0131p vermi\u015fti. Bir tek bu \u00f6rnek bile bu ili\u015fkilerin sadece Hunlar ve \u00c7inliler aras\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye yeter, ama bir de d\u00fcnya tarihi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse Avrupa\u2019da hanedanlar aras\u0131 evlilik ili\u015fkileri \u00e7ok yak\u0131n zamanlara kadar devam etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bunu genel bir olgu olarak almak gerekir.<\/p>\n

Evlili\u011fi de kapsayan bu tip \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc anla\u015fmalar\u0131 \u00c7in kaynaklar\u0131 \u00c7ince \u201ch\u0131-\u00e7in\u201d kelimesiyle kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flar ve bu kelime zamanla kaynaklar\u0131n y\u00fczlerce y\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131 bir terminoloji h\u00e2line gelmi\u015ftir. Kelime anlam\u0131 \u201cakrabal\u0131k yoluyla uyum\u201d demek olan bu kavram\u0131n T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizce en g\u00fczel \u0130senbike Togan \u201cd\u00fcn\u00fcrl\u00fck\u201d \u015feklinde ifade etmi\u015ftir.[1]<\/a> T\u00fcrk\u00e7eye daha uygun bu tabirin s\u00f6z konusu anla\u015fmalar i\u00e7in bir kavram olarak yerle\u015fmesinin iyi olaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz. Di\u011fer yandan bozk\u0131rdaki ve Hunlardaki d\u00fcn\u00fcr boylar\u0131 da hat\u0131rlan\u0131rsa Hun i\u00e7-d\u0131\u015f ili\u015fki yap\u0131s\u0131n\u0131 daha iyi anlamak m\u00fcmk\u00fcn olur. Hun Tanr\u0131kutlar\u0131 i\u00e7eride d\u00fcn\u00fcr boylar\u0131ndan, d\u0131\u015far\u0131da ise di\u011fer devletlerin h\u00e2kim s\u00fclalelerinden evlilikler yap\u0131yordu. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu evlilikler i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyasetin birer par\u00e7as\u0131yd\u0131. Bu gelenek sadece bozk\u0131rda de\u011fil, Bat\u0131 Asya\u2019da da Osmanl\u0131\u2019n\u0131n ilk zamanlar\u0131na kadar devam etmi\u015ftir.<\/p>\n

Rehinle\u015fme: Geleneksel d\u00fcnyada sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmas\u0131<\/strong><\/h2>\n

Geleneksel devletler aras\u0131 ili\u015fkilerin di\u011fer bir unsuru, rehin m\u00fcessesesidir. Bu rehin m\u00fcessesesi, bir nevi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u0131\u015f ili\u015fkilerinin sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmas\u0131 gibi alg\u0131lanabilir. Bir hanedan \u00fcyesini di\u011fer hanedan\u0131n yan\u0131na g\u00f6ndererek orada ikamet etmesine r\u0131za g\u00f6stermek, bir sald\u0131r\u0131 yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n garantisidir. Tuman Tanr\u0131kut\u2019un Y\u00fce-c\u0131 ak\u0131n\u0131 bunun bir istisnas\u0131 olup, orada ama\u00e7 zaten Y\u00fce-c\u0131\u2019lar\u0131n Motun\u2019u ortadan kald\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131. Bir ba\u015fka \u00f6rnekte Hunlar, ikinci h\u00e2kimiyet devresine yeni ba\u015flad\u0131klar\u0131nda Wu-ley Tanr\u0131kut\u2019un o\u011flu s\u0131n\u0131rlara ak\u0131nlar yapm\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine \u00c7in, Wu-ley Tanr\u0131kut\u2019un rehin olan di\u011fer bir o\u011flunu \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ve bunu da gizli tutmu\u015ftu. Rehin m\u00fcessesesi d\u00fcn\u00fcrl\u00fck ili\u015fkisinden farkl\u0131 olarak \u00e7o\u011funlukla tek tarafl\u0131 i\u015fler. Genelde zay\u0131f taraf, g\u00fc\u00e7l\u00fc tarafa bir rehin yollar ve bu ayn\u0131 zamanda bir ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stergesi de olur. Ancak d\u00fcnya tarihinde seyrek de olsa denk g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 rehinle\u015fme de g\u00f6r\u00fclebilmektedir.<\/p>\n

Anla\u015fmalar\u0131n s\u00fcresi imzalayanlar\u0131n \u00f6mr\u00fcyle s\u0131n\u0131rl\u0131<\/strong><\/h2>\n

Devletler aras\u0131 ili\u015fkilerde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc belirtilmesi gereken ve belki de en \u00f6nemli husus anla\u015fmalar\u0131n s\u00fcresi meselesidir. Modern uluslararas\u0131 ili\u015fkilere kadar d\u00fcnya tarihinde anla\u015fmalar, onu imzalayanlar\u0131n taht \u00f6m\u00fcrleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Bunun istisnalar\u0131 olmakla birlikte bu husus b\u00fct\u00fcn eski d\u00fcnyada g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Bu \u00f6zellik, ancak son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131lda h\u00e2kimiyetlerin ailelerden halklara ge\u00e7mesiyle son buldu. Bu sebeple ba\u015fa her yeni bir h\u00fck\u00fcmdar ge\u00e7ti\u011finde anla\u015fmalar yenilenirdi. Bug\u00fcne kadarki ara\u015ft\u0131rmalarda geleneksel d\u0131\u015f ili\u015fkilerin bu \u00f6zelli\u011fi dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kaynaklarda belirtilen anla\u015fmalar, belli bir kapsama oturtulamad\u0131. Bir sava\u015f h\u00e2li yokken anla\u015fmalar\u0131n yenilendi\u011fi s\u00f6ylenip ge\u00e7ildi ve neden yenilendi\u011fi \u00fczerinde pek durulmad\u0131. Asl\u0131nda Hunlarla ilgili kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n dikkatli bir okunmas\u0131 bu durumu net olarak ortaya koyuyor. Ba\u015fa her yeni bir Tanr\u0131kut ge\u00e7ti\u011finde d\u00fcn\u00fcrl\u00fck anla\u015fmas\u0131 yenileniyordu. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00c7in taraf\u0131nda da bir taht de\u011fi\u015fimi oldu\u011funda anla\u015fmalar yenileniyordu. Yani taraflardan herhangi birinin de\u011fi\u015fmesi anla\u015fmay\u0131 yenilemeyi gerekli k\u0131l\u0131yordu. Tabii ki bu durum bir anla\u015fma varsa ge\u00e7erliydi, yoksa sava\u015f durumu varsa o devam ediyordu.<\/p>\n

Ka\u00e7aklar\u0131 \u00fcst makamlarda kullanma rahatl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/h2>\n

Bu konuda d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc belirtilmesi gereken husus kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmalar ve birbirinin eleman\u0131n\u0131 kullanmalar meselesidir. Tarih\u00e7ilik gelene\u011fimizde s\u00fcrekli olarak bozk\u0131rdan \u00c7in\u2019e ka\u00e7anlar veya s\u0131\u011f\u0131nanlar dikkat \u00e7ekti ve ara\u015ft\u0131rmalarda da buna a\u011f\u0131rl\u0131k verildi. Bu bak\u0131\u015f bize has olmay\u0131p, baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n da alg\u0131s\u0131 bu y\u00f6ne odakland\u0131. H\u00e2lbuki kaynaklar\u0131n sorgulanarak okunmas\u0131 h\u00e2linde ka\u00e7ma veya s\u0131\u011f\u0131nman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hun veya \u00c7in\u2019den hangisi g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe veya kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k i\u00e7erisine d\u00fc\u015ferse \u00f6b\u00fcr tarafa do\u011fru bir \u00e7ekim merkezi olu\u015fuyordu. Bu durum sonraki y\u00fczy\u0131llarda da uzun bir s\u00fcre devam etti. Bu genel s\u0131\u011f\u0131nman\u0131n bir alt konusu olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek olan \u00fcst d\u00fczey komutanlar\u0131n veya beylerin ka\u00e7malar\u0131 h\u00e2disesidir. Hunlarda cezaland\u0131r\u0131lmaktan korkan veya h\u00e2kimiyet m\u00fccadelesini kaybedenlerin \u00c7in\u2019e s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, \u00c7in\u2019in b\u00fcy\u00fck komutanlar\u0131ndan da cezaland\u0131r\u0131lmaktan korkup bazen ordular\u0131yla birlikte Hunlara s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n

Bizim modern devletler anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda kavranmas\u0131 zor olan ise her iki tarafta da s\u0131\u011f\u0131nan bey veya komutanlar\u0131n yine y\u00fcksek makamlarda kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bunu Hunlar \u00fczerine u\u011fra\u015fan baz\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar garipsemi\u015ftir. H\u00e2lbuki burada yine geleneksel devlet anlay\u0131\u015f\u0131 ile modern devlet anlay\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki fark yatar. D\u00fcnya tarihine genel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu konuda ne Hunlar tektir ne de \u00c7in\u2026 Geleneksel devletler kendilerine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f bir y\u00fcksek memura yine y\u00fcksek bir makam vermekten imtina etmezlerdi. \u00dcstelik bu makamlar onursal olmay\u0131p, do\u011frudan aktif g\u00f6revler de olabilirdi ki bu anlay\u0131\u015f d\u00fcnya devletlerinde 19. y\u00fczy\u0131la kadar devam etmi\u015ftir. Modern devletler ise vatanda\u015fl\u0131k konusunda hassas olup kendilerine gelen y\u00fcksek d\u00fczeyli bir yabanc\u0131ya vatanda\u015fl\u0131k vererek sayg\u0131 g\u00f6sterseler dahi onu aktif g\u00f6revlerde kullanmazlar. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya bu \u015fekilde oldu\u011fu i\u00e7in geleneksel devletlerin yabanc\u0131lara g\u00f6rev vermekteki rahatl\u0131\u011f\u0131 ilk ba\u015flarda bizi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r. Ancak meseleleri o devir d\u00fcnyas\u0131n\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Bu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman Li Ling ve Li Guang-li gibi komutanlarla ilgili hadiseleri veya \u00c7in ad\u0131na sava\u015fan \u00c7inli olmayan komutanlar\u0131 anlayabiliriz. Hatta kaynaklarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00c7in\u2019den ayr\u0131lmak istemeyen bir \u00c7inli gibi \u00e7\u0131k\u0131p, ayr\u0131lmaya zorlan\u0131nca Hun taraf\u0131na ge\u00e7en Cong-hang Y\u00fce\u2019nin dahi aslen Hun \u00e7\u0131kabilme ihtimali bizi \u015fa\u015f\u0131rtmaz.<\/p>\n

Geleneksel uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin d\u00f6rt unsuru:<\/strong><\/h2>\n

Bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak geleneksel sistemdeki uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin d\u00f6rt unsuru tespit edebiliriz:<\/p>\n

    \n
  1. D\u00fcn\u00fcrl\u00fck<\/li>\n
  2. Rehinle\u015fme<\/li>\n
  3. Anla\u015fma \u00d6m\u00fcrleri<\/li>\n
  4. Yabanc\u0131 Kullan\u0131m\u0131<\/li>\n<\/ol>\n

    Elbette ba\u015fka unsurlar da vard\u0131r, ama bu yaz\u0131da Hunlar vesilesiyle tespit edebildiklerimiz bunlard\u0131r.<\/p>\n

    De\u011fi\u015fim uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde mi, devlet yap\u0131lar\u0131nda m\u0131?<\/strong><\/h2>\n

    \u015eimdi modern devirde ne de\u011fi\u015fti ona bakal\u0131m. Osmanl\u0131 devri de d\u00e2hil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn eski k\u00fcresel sistemin bu esaslar \u00fczerine y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Bu temel prensibin de\u011fi\u015fmesinin ana sebebi devletlerin i\u00e7 yap\u0131s\u0131ndaki de\u011fi\u015fimdir. Klasik sistemde millet h\u00e2kimiyeti s\u00fclaleler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla temsil edilirdi. Ancak Frans\u0131z \u0130htilali sonras\u0131 geli\u015fmeler, h\u00e2kimiyetin temsilini ad\u0131m ad\u0131m ailelerden halklara do\u011fru \u00e7evirdi. Halk h\u00e2kimiyeti s\u00f6z konusu olunca da bu d\u00f6rt unsur da de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131:<\/p>\n

      \n
    1. H\u00e2kimiyetin temsili s\u00fclalelerdeyken d\u00fcn\u00fcrl\u00fck kurmak \u00f6nemliydi. S\u00fclale kalmay\u0131nca d\u00fcn\u00fcrl\u00fck sistemi de kalmad\u0131. Bug\u00fcn \u0130ngiltere gibi bir\u00e7ok geli\u015fmi\u015f devletin s\u00fclaleleri ancak sembolik anlamdad\u0131r. Bu \u015fekil \u00f6zelli\u011fi bizi yan\u0131ltmas\u0131n. Geli\u015fmi\u015f d\u00fcnyada art\u0131k halk h\u00e2kimiyeti esast\u0131r.<\/li>\n
    2. Rehin, h\u00e2kim s\u00fclalenin bir aile ferdidir. H\u00e2kim s\u00fclale gidince rehin de gitti.<\/li>\n
    3. S\u00fclale h\u00e2kimiyetinde tahtta olan aile ferdi, devletin b\u00fct\u00fcn temsil yetkisine sahiptir. \u0130\u00e7erde \u201cferman padi\u015fah\u0131nd\u0131r\u201d; d\u0131\u015farda Devlet-i Aliyye \u201cAhitname\u201d verir.[2]<\/a> H\u00e2liyle devletin v\u00fccut bulmu\u015f h\u00e2li olan padi\u015fah, sultan, imparator veya kral \u00f6l\u00fcnce yeni gelen yeni bir anlay\u0131\u015f getirmekte serbesttir. H\u00e2kimiyetin temsili ailelerden halklara ge\u00e7ince anla\u015fmalar\u0131n s\u00fcresi, ki\u015filerin s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6m\u00fcrlerinden \u00e7\u0131kt\u0131 ve milletlere mal oldu.[3]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n

      \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Bu durumda ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n en az iki y\u00fczy\u0131ll\u0131k bir d\u00fcnya gelene\u011fini hi\u00e7e say\u0131p \u201cben imzalamad\u0131m\u201d diye \u0130ran\u00a0 anla\u015fmas\u0131n\u0131 feshetmesi anakronik bir durumdur. Bu \u015fekilde Trump, t\u0131pk\u0131 ihtilal \u00f6ncesi Frans\u0131z kral\u0131 gibi \u201cdevlet benim\u201d demektedir. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 kaos getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir anla\u015fman\u0131n k\u0131ymeti kalmaz. Bu sebeple, Trump\u2019\u0131n bu hareketi, tarihte anakronik bir sapma olarak kalacakt\u0131r.<\/p>\n

        \n
      1. H\u00e2kimiyet temsili s\u00fclaledeyken ba\u011fl\u0131l\u0131klar, do\u011frudan do\u011fruya h\u00fck\u00fcmdar\u0131n \u015fahs\u0131nayd\u0131. Eski zamanlarda insanlar ka\u00e7t\u0131klar\u0131 zaman, kendi h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131na olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p yeni yerin h\u00fck\u00fcmdar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k bildiriyorlard\u0131. Devletin temsili ki\u015fiden halka ge\u00e7ince ba\u011fl\u0131l\u0131k da y\u00f6n de\u011fi\u015ftirdi. Art\u0131k insanlar\u0131n ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 devlet ba\u015f\u0131ndaki ki\u015filere de\u011fil, i\u00e7inde yeti\u015ftikleri kendi milletlerine\u2026 Bu durum, ki\u015fiye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6re daha y\u00fcksek bir ideal ve daha derinden bir ba\u011f. Bu ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmesi \u00e7ok zor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki \u00f6rneklerde art\u0131k ya \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan ba\u015fka bir toplumda yeti\u015ferek ya da uzun bir s\u00fcre ba\u015fka bir toplumda ya\u015fayarak ba\u011fl\u0131l\u0131k belki de\u011fi\u015febiliyor. \u00c7o\u011fu durumlarda ise bu de\u011fi\u015fim s\u00fcresi bir nesli a\u015f\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki devletler, do\u011frudan kendi vatanda\u015flar\u0131 olmayan insanlar\u0131 aktif y\u00fcksek mevkilere koymaktan hakl\u0131 olarak \u00e7ekiniyorlar.<\/li>\n<\/ol>\n

        Temel de\u011fi\u015fim: H\u00e2kimiyet temsilinin ailelerden halklara ge\u00e7mesi<\/strong><\/h2>\n

        Sonu\u00e7 olarak, h\u00e2kimiyetin ailelerden halklara ge\u00e7mesinin temel de\u011fi\u015fimi olu\u015fturdu\u011funu, b\u00f6ylece devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini, bunun da uluslararas\u0131 ili\u015fkileri etkiledi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. B\u00f6ylece uluslararas\u0131 ili\u015fkiler, ki\u015filerin \u00f6mr\u00fcn\u00fc a\u015ft\u0131, milletlerin uzun vadeli menfaatlerine ba\u011fl\u0131 h\u00e2le geldi. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n genel olarak ileriye gitti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bazen \u00e7\u0131kan eskiye benzeyen \u00f6rnekler, tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 tersine \u00e7evirmez. Sadece anakronik bir dipnot olur.<\/p>\n

         <\/p>\n

         <\/p>\n

        [1]<\/a> \u0130senbike Togan \u2013 G\u00fclnar Kara \u2013 Cahide Baysal, \u00c7in Kaynaklar\u0131nda T\u00fcrkler: Eski T\u2019ang Tarihi (Chiu T\u2019ang-shu)<\/em>, Ankara: TTK Yay\u0131nlar\u0131, 2006, 133.<\/p>\n

        [2]<\/a> \u00d6zellikle Osmanl\u0131\u2019da Avrupa devletlerine y\u00f6nelik ahitnameler adeta padi\u015fah\u0131n bir l\u00fctfudur. Bu konuya dikkatimi \u00e7eken \u0130skender \u00d6ks\u00fcz\u2019e te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

        [3]<\/a> Bu konuda geleneksel anlay\u0131\u015f ile modern anlay\u0131\u015f\u0131n fark\u0131n\u0131 3. Selim’in Fransa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131yla ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu ili\u015fki net bir \u015fekilde yans\u0131t\u0131yor. S\u00f6z konusu olay i\u00e7in bk. Bilge Ercilasun, Bat\u0131 Medeniyeti ve D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri, Edebiyat Tarihi ve Tenkit<\/em>, 209.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Viyana Kongresi \u00f6ncesindeki uluslararas\u0131 ili\u015fkiler nas\u0131l anla\u015f\u0131lmal\u0131? Konuralp Ercilasun, bu yaz\u0131da geleneksel uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin teorisini ortaya koyuyor. Eski d\u00fcnyay\u0131 anlamak ve teorile\u015ftirmek yolunda d\u00fcnyadaki ilk deneme.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":8409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[2,66],"tags":[1063,1062],"yoast_head":"\nGeleneksel d\u00fcnyada geleneksel d\u0131\u015f ili\u015fkiler - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu<\/title>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Geleneksel d\u00fcnyada geleneksel d\u0131\u015f ili\u015fkiler - M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Viyana Kongresi \u00f6ncesindeki uluslararas\u0131 ili\u015fkiler nas\u0131l anla\u015f\u0131lmal\u0131? Konuralp Ercilasun, bu yaz\u0131da geleneksel uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin teorisini ortaya koyuyor. Eski d\u00fcnyay\u0131 anlamak ve teorile\u015ftirmek yolunda d\u00fcnyadaki ilk deneme.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"M\u0130SAK- Mill\u00ee Strateji Ara\u015ft\u0131rma Kurulu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-10-06T07:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-12-29T08:31:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Geleneksel-d\u00fcnyada-geleneksel-d\u0131\u015f-ili\u015fkiler.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1299\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"860\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\",\"name\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/mdmLogo-yazisiz.jpg\",\"width\":422,\"height\":422,\"caption\":\"Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#logo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"description\":\"D\\u00fcnyaya T\\u00fcrk\\u00e7\\u00fc Bak\\u0131\\u015f\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Geleneksel-d\\u00fcnyada-geleneksel-d\\u0131\\u015f-ili\\u015fkiler.png\",\"width\":1299,\"height\":860},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/\",\"name\":\"Geleneksel d\\u00fcnyada geleneksel d\\u0131\\u015f ili\\u015fkiler - M\\u0130SAK- Mill\\u00ee Strateji Ara\\u015ft\\u0131rma Kurulu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2019-10-06T07:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-12-29T08:31:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/\",\"name\":\"Anasayfa\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/\",\"url\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/\",\"name\":\"Geleneksel d\\u00fcnyada geleneksel d\\u0131\\u015f ili\\u015fkiler\"}}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/b6929c066ce74c1acc0c42c9d99de522\"},\"headline\":\"Geleneksel d\\u00fcnyada geleneksel d\\u0131\\u015f ili\\u015fkiler\",\"datePublished\":\"2019-10-06T07:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-12-29T08:31:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#webpage\"},\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#primaryimage\"},\"keywords\":\"geleneksel d\\u0131\\u015f ili\\u015fkiler,Uluslararas\\u0131 ili\\u015fkiler\",\"articleSection\":\"S\\u0130YASET-TAR\\u0130H\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/geleneksel-dunyada-geleneksel-dis-iliskiler\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#\/schema\/person\/b6929c066ce74c1acc0c42c9d99de522\",\"name\":\"Konuralp Ercilasun\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b6078b7db60c1668c05fc7cf87880a5e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Konuralp Ercilasun\"},\"description\":\"Yazar ve edit\\u00f6r\\u00fcm\\u00fcz Prof. Dr. Konurap Ercilasun, ilk ve orta \\u00f6\\u011fretimini Ankara\\u2019da tamamlad\\u0131. 1989\\u2019da girdi\\u011fi Dil ve Tarih-Co\\u011frafya Fak\\u00fcltesi (DTCF) Tarih B\\u00f6l\\u00fcm\\u00fcnden 1993\\u2019te mezun oldu. 1999\\u2019da Mo\\u011follar\\u0131n G\\u00f6\\u00e7ebe Ekonomisi adl\\u0131 teziyle Tayvan\\u2019daki Ulusal Chengchi \\u00dcniversitesinde y\\u00fcksek lisans derecesini ald\\u0131. DTCF\\u2019de 2003\\u2019te \\u00c7ing Hanedan\\u0131 devrinde K\\u00e2\\u015fgar teziyle doktor oldu. Bug\\u00fcne kadar DTCF, Manas \\u00dcniversitesi ve Maltepe \\u00dcniversitesinde \\u00e7al\\u0131\\u015ft\\u0131. Bu arada G\\u00fcney Kore\\u2019deki Kwangwoon \\u00dcniversitesinde bir y\\u0131l misafir \\u00f6\\u011fretim \\u00fcyesi olarak bulunup, bu \\u00fcniversitede ve Hankuk Yabanc\\u0131 Diller \\u00dcniversitesinde dersler verdi. Halen Gazi \\u00dcniversitesi Tarih B\\u00f6l\\u00fcm\\u00fcnde \\u00e7al\\u0131\\u015fmaktad\\u0131r. \\u00dcniversite \\u00f6\\u011frencilik y\\u0131llar\\u0131ndan itibaren T\\u00fcrk Ocaklar\\u0131 m\\u00fcdavimi olarak D\\u00fcnya T\\u00fcrk Gen\\u00e7leri Birli\\u011fi\\u2019nin kurucu gen\\u00e7leri aras\\u0131nda yer ald\\u0131. Akademik hayata at\\u0131lmas\\u0131ndan itibaren de Avrasya Stratejik Ara\\u015ft\\u0131rmalar Birli\\u011fi ve 21. Y\\u00fczy\\u0131l T\\u00fcrkiye Enstit\\u00fcs\\u00fc gibi ara\\u015ft\\u0131rma kurulu\\u015flar\\u0131na g\\u00f6n\\u00fcll\\u00fc destek verdi. Ayr\\u0131ca Mill\\u00ee D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce Merkezi ve T\\u00fcrk Ocaklar\\u0131 gibi fikr\\u00ee kurulu\\u015flar\\u0131n faaliyetlerine kat\\u0131ld\\u0131. Gerek akademik gerekse g\\u00f6n\\u00fcll\\u00fc faaliyetleri vesilesiyle geni\\u015f bir co\\u011frafyaya yay\\u0131lm\\u0131\\u015f T\\u00fcrk d\\u00fcnyas\\u0131n\\u0131n Gagauzeli, K\\u0131r\\u0131m, Kazan, Ufa, Bi\\u015fkek, Almat\\u0131, Ta\\u015fkent ve K\\u00e2\\u015fgar gibi \\u00f6nemli merkezlerini g\\u00f6rme ve bu birbirinden farkl\\u0131 co\\u011frafyalarda ya\\u015fama tecr\\u00fcbesi kazand\\u0131. Eserleri aras\\u0131nda Ay\\u015fe Onat ve Sema Orsoy\\u2019la birlikte haz\\u0131rlad\\u0131klar\\u0131 \\u00c7in Kaynaklar\\u0131nda T\\u00fcrkler: Han Hanedanl\\u0131\\u011f\\u0131 Tarihi Hsiung-nu (Hun) Monografisi adl\\u0131 metin ne\\u015fri bulunmaktad\\u0131r. Bunun d\\u0131\\u015f\\u0131nda \\u00fc\\u00e7 kitab\\u0131 vard\\u0131r. Birinci kitab\\u0131 Tarihin Derinliklerinden 19. Y\\u00fczy\\u0131la K\\u00e2\\u015fgar ad\\u0131n\\u0131 ta\\u015f\\u0131r. \\u0130kinci kitab\\u0131 T\\u00fcrk Tarihinde Asya Hunlar\\u0131 \\u00fczerinedir. \\u00dc\\u00e7\\u00fcnc\\u00fc kitab\\u0131 da T\\u00fcrk Tarihinin \\u00c7a\\u011flar\\u0131d\\u0131r. Ulusal ve uluslararas\\u0131 bir\\u00e7ok kongreye kat\\u0131lan Konuralp Ercilasun\\u2019un \\u00e7e\\u015fitli dergilerde makaleleri yay\\u0131mlanm\\u0131\\u015ft\\u0131r. Makalelerinde Hunlardan Tem\\u00fcrl\\u00fclere, Do\\u011fu T\\u00fcrkistan\\u2019dan Osmanl\\u0131lara kadar T\\u00fcrk Tarihinin \\u00e7e\\u015fitli konular\\u0131ndaki meselelere e\\u011filmi\\u015ftir. Bunun yan\\u0131nda \\u00f6zellikle \\u00c7in ve Do\\u011fu Asya\\u2019n\\u0131n g\\u00fcn\\u00fcm\\u00fczdeki durumu ile gelecekteki yeri \\u00fczerine bir\\u00e7ok makalesi de bulunmaktad\\u0131r.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8386"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8419,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8386\/revisions\/8419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}