{"id":8600,"date":"2019-11-23T20:38:57","date_gmt":"2019-11-23T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=8600"},"modified":"2019-11-23T21:31:49","modified_gmt":"2019-11-23T18:31:49","slug":"hayalhane-yazilari-nevet-nolabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/hayalhane-yazilari-nevet-nolabilir\/","title":{"rendered":"Hayalh\u00e2ne yaz\u0131lar\u0131: \u201cN\u2019evet, n\u2019olabilir!\u201d"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00d6z\u00fcndeki yatan fikre tam olarak inanmasam da \u015fu nevzuhur oldu\u011fu kadar da afacan atalar s\u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u0131sm\u00ee ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fine ve hatta g\u00f6rece do\u011frulu\u011funa hayat\u0131n dikenli yollar\u0131nda defalarca \u015fahit olmu\u015flu\u011fum var:<\/p>\n

\u201cBor\u00e7 be\u015f y\u00fcz\u00fc a\u015f\u0131nca her g\u00fcn pirzola yiyeceksin.\u201d<\/p>\n

K\u0131\u015f\u0131r\u0131ndan al\u0131n\u0131p d\u00fcz yorumland\u0131\u011f\u0131nda gut hastal\u0131\u011f\u0131na davetiye \u00e7\u0131karmak, i\u015faret etti\u011fi durumun alt\u0131 \u00e7izildi\u011findeyse \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir hovardal\u0131kla m\u00fcsrif\u00e7e harcamaya te\u015fvik etmek manas\u0131na gelen bu s\u00f6z\u00fcn, en az\u0131ndan benim i\u00e7in ge\u00e7erli olan hakikat pay\u0131 ise kan\u0131mca \u015fu noktad\u0131r. Baz\u0131 konularda imk\u00e2nlar d\u00e2hilinde yap\u0131labilecekler art\u0131k t\u00fckendi\u011finde o vadide – can\u0131 s\u0131k\u0131lmas\u0131n diye kafesine konulan sabit s\u00fcs tekerinin i\u00e7erisinde deli gibi ko\u015fup da hi\u00e7bir yere gidemeyen \u00e7aresiz ve hiperaktif bir hamster gibi – fazladan \u00e7aba harcamaktansa ba\u015fka konulara yo\u011funla\u015fmakta yarar olabilir.<\/p>\n

G\u00fczel yurdumuzun iktisad\u0131, s\u00f6ylemeye her ne kadar dilim varmasa da art\u0131k g\u00f6rebilen g\u00f6zlere parlak bir manzara sunamad\u0131\u011f\u0131ndan ben de bu s\u00f6z\u00fcn minvali \u00fczere ba\u015fka konulara m\u0131 e\u011filsem bir m\u00fcddet diye kendimle hasbihal eyliyorum bir zamand\u0131r. \u00d6z benli\u011fimle i\u015fbu sohbetimin sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir psikolojiye yelken a\u00e7mamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan – kendi kendine konu\u015fana ben memleketteyken en son ne deniliyordu ziyadesiyle net an\u0131msayabiliyorum efendim! – iyisi mi bir s\u00fcre ekonomi d\u0131\u015f\u0131nda konulara e\u011filelim arzu ediyorum birlikte. Haz\u0131r o vadinin en az\u0131ndan bir s\u00fcre daha \u201c\u00e7okomelli\u201d ellerden tam olarak kurtulamayaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rken\u2026 Ayr\u0131ca, bunca sohbetten sonra sizlerle \u00e7oktand\u0131r aram\u0131zda do\u011fdu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m hukuktan \u00f6t\u00fcr\u00fc itiraf etmekten \u00e7ekinmedi\u011fim \u00fczere; kuzey diy\u00e2rlar\u0131nda g\u00fcnler k\u0131sald\u0131, havalar so\u011fudu ve en \u00f6nemlisi \u00e7aylar demlendi. Bir kez p\u00f6tikare pijamalar\u0131n\u0131 \u00e7ekti mi \u201cku\u015fe-i uzlet\u201dinden zinhar ayr\u0131lamayan i\u00e7imdeki minder kedisi miza\u00e7l\u0131 tatl\u0131 su rindi de daha e\u011flenceli sulara a\u00e7\u0131lmak istiyor, ne yapay\u0131m!<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ruh hali i\u00e7erisinde hayalh\u00e2nemizi besleyen ana damar olan ve – Allah korusun!- kopmas\u0131 halinde hayat damarlar\u0131m\u0131zdan birisinin de kopaca\u011f\u0131na bu hakikati en veciz bi\u00e7imde ifade eden dahi B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7\u00fc gibi inand\u0131\u011f\u0131m sanata dair yaz\u0131lar\u0131 payla\u015fmak istiyorum sizlerle. \u015ea\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131z bi\u00e7imde, benim i\u00e7in ya\u015fam\u0131n yeniden de\u011ferlendirildi\u011fi ve adeta temize \u00e7ekilircesine tekrar alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir pencere olan sinemadan ba\u015flayarak\u2026<\/p>\n

Sinema, sinemam\u0131z, \u015fimdilerde \u201cT\u00fcrkiye Sinemas\u0131\u201d denilmeye ba\u015flanmas\u0131n\u0131 deh\u015fete kap\u0131larak izledi\u011fim \u201cT\u00fcrk Sinemas\u0131.\u201d (S\u00f6z\u00fcm s\u00f6z; ne zaman insanlar Alman de\u011fil de Almanya Sinemas\u0131, Frans\u0131z de\u011fil de Fransal\u0131 Filmi, Japon de\u011fil de Japonyal\u0131 oyuncu demeye ba\u015flarlarsa ben de o zaman ense t\u00fcylerimi haz\u0131rola ge\u00e7iren bu sa\u00e7ma sapan lak\u0131rd\u0131y\u0131 her ne kadar i\u00e7im asla kald\u0131rmayacak olsa da kullanmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131m.) Bir asr\u0131 \u00e7oktan deviren T\u00fcrk Sinemas\u0131\u2019n\u0131n ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 serencam\u0131 merakl\u0131s\u0131 olan olmayan herkesin az \u00e7ok malumu\u2026 Burada murad\u0131m haz\u0131r ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 da demi\u015fken olguya daha \u201c\u00fczerinde ve \u00f6tesinde\u201d bir yerlerden bakabilmek. Bunu yaparak da son g\u00fcnlerde yanl\u0131\u015f dillerde kullan\u0131la kullan\u0131la i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00f6zc\u00fck \u00f6be\u011fini t\u0131rnak i\u00e7ine al\u0131p ona hak etti\u011fi iade-i itibar\u0131 da kendi k\u00fc\u00e7\u00fck cirmimce yapabilmek ad\u0131na \u201cyerli ve milli\u201d sinema i\u00e7in gerekli temel \u015fartlar\u0131n neler oldu\u011fu \u00fczerinde durmak.<\/p>\n

O halde milli sineman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez unsurlar\u0131n neler oldu\u011funu, tam da yeri geldi\u011fi i\u00e7in sinema deyimiyle dile getirip \u201cotuz iki k\u0131s\u0131m tekmili birden\u201d hep birlikte ele alal\u0131m:<\/p>\n

Laf\u0131 uzatmadan bu ilk sinema sohbetimizin konusu olan ana maddeyi en ba\u015fa ve kendi zihnimize m\u0131h gibi \u00e7akal\u0131m: Edebiyats\u0131z sinema olmaz. D\u00fcnya \u00fczerinde kendi dilini, \u00f6yk\u00fcleme y\u00f6ntemini, hatta \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve oyunculuk tarz\u0131n\u0131 bulup da bunlar\u0131 arkas\u0131nda kendisini besleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir milli edebiyat olmadan yapan ulusal sinema yoktur. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda en \u00e7ok gi\u015fe has\u0131lat\u0131 yapan ticari i\u015flerden art\u0131k klasikle\u015fmi\u015f sanatsal yap\u0131tlara kadar yedinci sanat\u0131n \u00e7o\u011fu \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn edebiyat uyarlamas\u0131 olmas\u0131 kesinlikle rastlant\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcn sonunda ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrlerle ileti\u015fime ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn dillerin amac\u0131 s\u00f6z konusu etkile\u015fimin \u00e7er\u00e7evesinde \u00fcstteki el ya da en k\u00f6t\u00fcmser durumda e\u015fit konumda olabilmek ad\u0131na kendisini olabilecek en doygun, olgun ve uygun bi\u00e7imde ifade etmektir. Tam da bu ba\u011flamda \u00e7ok sevdi\u011fim ve senaryo yazarl\u0131\u011f\u0131 da romanc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla at ba\u015f\u0131 giden merhum bir edebiyat\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n y\u00f6n tarifi pusulas\u0131 yazarken bile akl\u0131mda tuttu\u011fum bir s\u00f6z\u00fcne yer vermekte fayda var: \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n unutmamas\u0131 gereken temel ilkelerin ba\u015f\u0131nda okurlar\u0131n\u0131n sinema izleyicisi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi gelir.\u201d<\/p>\n

Bir ba\u015fka deyi\u015fle devir, anlatman\u0131n de\u011fil g\u00f6stermenin devri. Bunu yapman\u0131n en etkin, en yayg\u0131n ve en kal\u0131c\u0131 yolu da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k sinemadan ge\u00e7iyor. Bir fikir vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bir zihin al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131p \u015funu sorgulayal\u0131m: Tolkien\u2019in \u201cY\u00fcz\u00fcklerin Efendisi \u00dc\u00e7lemesi\u201d ve Fleming\u2019in \u201cJames Bond Serisi\u201d mesel\u00e2. \u0130lkinin yerine \u201cBozkurtlar\u0131n \u00d6l\u00fcm\u00fc\u201d ve ikincisinin yerine rahmetli Peyami Safa\u2019n\u0131n rahatl\u0131kla kendi imzas\u0131yla da yay\u0131nlayabilece\u011fi kalitedeki \u201cCing\u00f6z Recai Serisi\u201dni koyal\u0131m. Bu eserler son teknolojinin imk\u00e2nlar\u0131 da kullan\u0131larak lay\u0131k\u0131 ve\u00e7hile\/hak ettikleri bi\u00e7imde pelik\u00fcle aktar\u0131lsalard\u0131 T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin ve \u00fclkemizin d\u00fcnyadaki ve b\u00f6lgemizdeki etkisi nas\u0131l olurdu? K\u00fclt\u00fcrlerin birbirine galebe \u00e7almak – ba\u011flam gere\u011fi sinema deyimiyle \u201crol \u00e7almak denilse sezad\u0131r! – i\u00e7in k\u0131yas\u0131ya m\u00fccadele ettikleri \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda benim yan\u0131t\u0131m net: Ad\u0131m gibi eminim ki \u0130spanya\u2019da tatildeyken bize paella servis eden iri yar\u0131 gencin filmin hayran\u0131 babas\u0131 taraf\u0131ndan konulan Yamtar ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenirdik. Hi\u00e7 tahmin etmeyece\u011fimiz daha uzak co\u011frafyalarda \u00e7ocuklar oyuncak \u0131\u015f\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131 yerine oyuncak G\u00f6kt\u00fcrk oku ile oyunlar oynay\u0131p \u201cBu sefer kim \u0130\u015fbora Alp olacak?\u201d diye kavga ederlerdi. James Bond\u2019un setine d\u00fczenlenen turlar\u0131n benzerleri Cing\u00f6z Recai turlar\u0131 olarak \u0130stanbul\u2019da yap\u0131l\u0131r, gezegende Yerebatan Sarn\u0131c\u0131\u2019n\u0131, S\u00fcleymaniye\u2019yi, Kariye\u2019yi bilmeyen kalmazd\u0131. Mehmet R\u0131za \u201csineman\u0131n en babacan mentoru\u201d kategorisinde \u201cShawshank Redemption\u201ddaki Red karakteri ile kap\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte bu g\u00f6rsel etkinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer ve sinemay\u0131 besleyen kaynak olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan iyi edebiyat iyi bir film i\u00e7in vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n

Bu da bizleri ister istemez \u00f6zlenen kaliteli sinemay\u0131 besleyecek iyi edebiyat\u0131n filizlenmesi i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131n neler oldu\u011funu sorgulaman\u0131n e\u015fi\u011fine getiriyor. Hal b\u00f6yle olunca tam da g\u00fcncelden kopup uzun vadede as\u0131l \u00f6nem ta\u015f\u0131yan konulara e\u011filmeye niyetlenmi\u015fken memleketimizin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnlerdeki hal denilemeyecek hallerini yorumlamaya itiyor bizleri.<\/p>\n

\u0130yi edebiyat i\u00e7in temel \u015fart fikrin, irfan\u0131n, vicdan\u0131n h\u00fcr olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir ortamd\u0131r. Ki ancak b\u00f6yle bir ortamda yetenek a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygu dile gelir, ak\u0131l ve kalp kendisini ifade eder. Yahya Kemal\u2019in \u201ca\u011fz\u0131m\u0131zda annemizin s\u00fct\u00fc\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 dilimizin bize sundu\u011fu zengin anlat\u0131m olanaklar\u0131n\u0131n ifade oldu\u011fu kadar i\u00e7erik s\u0131n\u0131rlar\u0131na da ula\u015ft\u0131r\u0131labilmesi ancak b\u00f6ylesi bir \u00f6zg\u00fcr iklimde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu t\u00fcrden serbest bir ortamda sanat hem sanat hem de halk i\u00e7in olur. Zira i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi ki\u015fisel s\u00fcre\u00e7 mensubu oldu\u011fu toplumun genel ahvalini de yans\u0131tan edebiyat\u00e7\u0131 topluma ayna tutmak g\u00f6revini korkmadan ve bahsi ge\u00e7en aynay\u0131 bu\u011fuland\u0131rmadan yapabilir. Aksi takdirde, oto sans\u00fcr\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirip g\u0131rtla\u011f\u0131n dokuz d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc doksana \u00e7\u0131karmak zorunda kalan bir edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 bel\u00e2 \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hava berbat bir havad\u0131r ve o havada da sinemaya gidilemez!<\/p>\n

Ben yine de iyimser olmay\u0131 tercih ediyorum. T\u00fcrk Sinemas\u0131\u2019n\u0131n klasik d\u00f6nemine tekab\u00fcl eden Ye\u015fil\u00e7am y\u0131llar\u0131n\u0131n kendine has sevimlili\u011fi ink\u00e2r edilemez dublaj cilvesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu \u00e7ok sonralar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimiz \u201cN\u2019ay\u0131r! N\u2019olamaz!\u201d tr\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdaki gibi tersine \u00e7evirerek\u2026<\/p>\n

Hem zaten daha yakas\u0131 a\u00e7\u0131lacak \u00e7ok mevzu var.<\/p>\n

Neler mi? Onlar\u0131 da teker teker \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sohbetlerde ele alal\u0131m.<\/p>\n

Buckinghamshire\u2019dan selamlar ve sevgiler herkese efendim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evet, olabilir… Bozkurtlar’\u0131n filmi \u00e7ekilse \u0130spanya\u2019da ya\u015fayan bir baba \u00e7ok sevdi\u011fi bu film nedeniyle o\u011fluna Yamtar ismini verebilir.<\/p>\n","protected":false},"author":76,"featured_media":8612,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[62,2,68],"tags":[1096,1095,1094],"coauthors":[248],"class_list":["post-8600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-egitim-kultur","category-genel","category-turkluk-turkculuk","tag-edebiyat","tag-sinema","tag-yesilcam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/76"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8600"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8619,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8600\/revisions\/8619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8600"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}