{"id":9216,"date":"2020-01-16T19:30:00","date_gmt":"2020-01-16T16:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=9216&preview=true&preview_id=9216"},"modified":"2020-01-16T10:15:54","modified_gmt":"2020-01-16T07:15:54","slug":"topraktan-kente-tarimsal-burjuvazi-ne-sehirde-ne-koyde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/topraktan-kente-tarimsal-burjuvazi-ne-sehirde-ne-koyde\/","title":{"rendered":"Topraktan kente tar\u0131msal burjuvazi: Ne \u015fehirde ne k\u00f6yde…"},"content":{"rendered":"
\"\"

“Eline verilen valiz ile ne en yak\u0131n kasabaya, ne en yak\u0131n \u015fehre, ne en yak\u0131n fabrikaya gidebilmi\u015f. Yani en yak\u0131n \u015fehre de\u011fil, metropole gitmi\u015f. Kaybolmu\u015f.”<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Yazar\u0131n daha \u00f6nce be\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sundu\u011fumuz<\/em>
\n\u201cTopraktan Kente Tar\u0131msal Burjuvazi\u201d<\/em>
\nyaz\u0131s\u0131n\u0131n alt\u0131nc\u0131 ve son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sunuyoruz.<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Neyse, konumuza d\u00f6nelim.<\/p>\n

Bu ara notlardan sonra ortaya \u00e7\u0131kan ger\u00e7eklik \u015fu ki; T\u00fcrkiye tar\u0131msal yap\u0131s\u0131, ne katma de\u011fer anlay\u0131\u015f\u0131 olarak, ne sermaye birikiminin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olarak, ne sosyal hareketlilik olarak rekabet\u00e7i-ilerlemeci bir anlay\u0131\u015ftan gelmemektedir. Var olan k\u00fclt\u00fcr, \u201csalt \u00e7al\u0131\u015fma<\/em>\u201d k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Ailenin, yak\u0131nlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6neliktir. Sosyal refah k\u00f6yde de\u011fil \u015fehirde aranmaktad\u0131r. Uzak ara, ticaret ve zanaat\u0131 ya bilmemekte ya da bu i\u015fe e\u011filimli de\u011fildir. Buna kar\u015f\u0131n topra\u011f\u0131, iklimi, co\u011frafyay\u0131, topografyay\u0131, otlak ve yaylaklar\u0131 takip etmeyi iyi bilmektedir. Kanaatk\u00e2rd\u0131r ve sab\u0131rl\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn tarihsel ve toplumsal birikimi kanaatk\u00e2rl\u0131k ve sab\u0131r \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Fazlas\u0131na gerek yoktur, ihtiya\u00e7 da yoktur.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ko\u015fullar alt\u0131nda 1950\u2019lerden sonra bir el de\u011fmi\u015f ve k\u00f6yl\u00fc tam bir bombard\u0131man alt\u0131nda \u015fehirli olmak i\u00e7in ya metropollere do\u011fru ya da bir s\u00fcre sonra Almanya\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u0131k\u0131n\u0131nda g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015fey yine ayn\u0131d\u0131r: Ucuz eme\u011fi, biraz toprak paras\u0131 ve yine kanaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n

Altm\u0131\u015fl\u0131, yetmi\u015fli y\u0131llar gidenler i\u00e7in de kalanlar i\u00e7in de kay\u0131p y\u0131llar gibi duruyor. Bu konu ba\u015fka bir derin ve netameli tart\u0131\u015fma konusu. Bunu burada b\u0131rakarak geldi\u011fim yeri size s\u00f6yleyeyim: Seksenlere kadar, gidenlerin deste\u011fi, topra\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve siyasi pop\u00fclarite ile ayakta duran k\u00f6yl\u00fc-\u00e7ift\u00e7i i\u00e7in sermaye biriktirme ve rekabet\u00e7i olma gibi bir dert hi\u00e7 olmad\u0131. Ya da yeterince olmad\u0131. Siyasi geli\u015fmeler ve yarat\u0131lan alg\u0131lar \u00fczerinden bu ihtiya\u00e7 ciddi bir \u015fekilde sekteye u\u011frat\u0131ld\u0131. \u00c7ift\u00e7i nas\u0131l olsa bir \u015feklide direniyordu. G\u00f6\u00e7 h\u0131zla s\u00fcr\u00fcyordu zaten. Kalanlar i\u00e7in bo\u015f arazilerin i\u015flenmesinden (ekstra) kazan\u0131lanlar ve g\u00f6\u00e7 gidenlerin katk\u0131lar\u0131, kalanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fcmeyi zorlam\u0131yordu. Yani \u00e7ift\u00e7i b\u00fcy\u00fcmek, sermaye yapmak zorunda hissetmiyordu kendini.<\/p>\n

Zaten ge\u00e7mi\u015ften getirilen bir burjuva gelene\u011fi de alg\u0131s\u0131 da yoktu.<\/p>\n

Para neydi ki; elinin kiri de\u011fil miydi?<\/p>\n

Seksenli y\u0131llardan sonras\u0131 malum.<\/p>\n

Neoliberalizm ve k\u00fcresel k\u0131ska\u00e7.<\/p>\n

\u00c7ok defa yazd\u0131m.<\/p>\n

S\u00fcrekli kaybeden bir tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc var kar\u015f\u0131m\u0131zda.<\/p>\n

Sermayesiz, g\u00fc\u00e7s\u00fcz, topraks\u0131z, susuz, tohumsuz, hayvans\u0131z, ah\u0131rs\u0131z, a\u011f\u0131ls\u0131z, fabrikas\u0131z, so\u011fuk deposuz, lojistiksiz, pazars\u0131z, katma de\u011fersiz vs vs.<\/p>\n

Bilinen konular.<\/p>\n

Uzatmak m\u00fcmk\u00fcn ama bu zaman dilimini de ba\u015fka bir zaman yazar\u0131z.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc sonucu etkileyecek derecede ne somut, ne de d\u00fc\u015f\u00fcncemizi k\u00f6kten yanl\u0131\u015flayacak bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyorum.<\/p>\n

Kald\u0131 ki, bu arada ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel sebeplerin d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcvenlik sebepleri ile zorunlu g\u00f6\u00e7ler s\u00f6z konusu oldu. K\u0131rsal ve \u00f6zellikle k\u0131rsal\u0131n mezra-yaylak ve otlak yap\u0131lar\u0131 iyice \u00e7\u00f6kt\u00fc; kullan\u0131lamaz\/kullan\u0131lmaz oldu. Buradan olu\u015fan \u00e7\u00f6z\u00fclmeler de \u00f6ncekiler gibi metropollere do\u011fru oldu. Metropoller onlar\u0131 da yuttu. Yine hem\u015fehri, akraba, e\u015f dost, tan\u0131d\u0131k, dernekler, cemaatler i\u00e7in sermaye oldular. Onlar\u0131n insaf\u0131na kald\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 orada bekleyen bir \u201ctar\u0131msal burjuvazi\u201d yoktu. En az\u0131ndan deneyim sahibi olduklar\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma-u\u011fra\u015f\u0131 i\u00e7in alternatif olu\u015fturacak bir haz\u0131r ortam yoktu.<\/p>\n

Haz\u0131r bir ortam yerine g\u00fc\u00e7l\u00fc aday ortam da diyebiliriz.<\/p>\n

Yine de bu zaman dilimindeki baz\u0131 geli\u015fmelerin umut verici oldu\u011funu ve iyi \u015feylerin de oldu\u011funu yads\u0131mam m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Hatta makro d\u00fczeyde iyi \u015feyler oldu. Ama bizim kendi d\u00fcnyam\u0131za g\u00f6re iyi \u015feyler. Kendi tarihselli\u011fimize, kendi getirdiklerimize, kendi ko\u015fullar\u0131m\u0131za g\u00f6re.<\/p>\n

Rekabet\u00e7i, geli\u015fmeci ve rakiplere g\u00f6re de\u011fil.<\/p>\n

Oralarda hala mesafe a\u00e7\u0131k ara fazla.<\/p>\n

As\u0131l mesafe ise, ne yaz\u0131k ki, zihniyet olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor.<\/p>\n

Yine de ben g\u00f6r\u00fcnen bir ger\u00e7ekli\u011fi kendimce anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bu konular\u0131 bir kere daha g\u00f6zden ge\u00e7irmek ve buna g\u00f6re ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0131zland\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fini vurgulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n

\u00d6nceki yaz\u0131mda yazd\u0131\u011f\u0131m gibi ortada duran ger\u00e7eklik \u015fu:<\/p>\n

\u201cNe yaz\u0131k ki, \u00e7ift\u00e7imizin ne profesyonel bir burjuvazisi;<\/p>\n

Ne, \u015fehirde bir t\u00fcccar burjuvazisi;<\/p>\n

Ne, kasabada bir e\u015fraf burjuvazisi;<\/p>\n

Ne k\u00f6y\u2019de, kolektif bir burjuvazisi;<\/p>\n

Ne de, yeterli makinesi, mekanizasyonu, teknolojisi var.<\/p>\n

Ne tarihten getirilen bir sermayeye, ne de, tarihten gelen bir aristokrat yap\u0131ya sahip.<\/p>\n

Ne, profesyonellerden gelen bir bilimsel teknokrat birikime; ne de kamusal b\u00fcrokratik teknokrat birikime sahip.<\/p>\n

Ne bir do\u011fru d\u00fcr\u00fcst oyun yazar\u0131, ne do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir y\u00f6netmeni, ne bir sinema salonu ne de bir konser salonu olmu\u015f.<\/p>\n

Eline verilen valiz ile ne en yak\u0131n kasabaya, ne en yak\u0131n \u015fehre, ne en yak\u0131n fabrikaya gidebilmi\u015f.<\/p>\n

Yani en yak\u0131n \u015fehre de\u011fil, metropole gitmi\u015f.<\/p>\n

Kaybolmu\u015f.\u201d<\/p>\n

K\u0131saca, hem \u015fehirde, hem k\u00f6yde kaybolmu\u015f.<\/p>\n

Ve bu ahval \u015ferait i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcnen k\u00f6y\u00fc tespit edelim art\u0131k: T\u00fcrkiye tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yap\u0131sal sorunlar\u0131ndan biri de, tarihsel-birikimsel-k\u00fclt\u00fcrel deneyimlerden kaynaklanan \u201ctar\u0131msal burjuvazi\u201d ve \u201ctar\u0131msal arac\u0131-tampon mekanizmalar\u0131n\u201d olu\u015fturdu\u011fu bir \u201cyap\u0131n\u0131n\u201d olmay\u0131\u015f\u0131 sorunudur.<\/p>\n

Bu yap\u0131 sorunu, b\u00fct\u00fcn yap\u0131sal sorunlar\u0131n hem a\u00e7maz\u0131, hem de k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu k\u0131r\u0131lganl\u0131k, kendi i\u00e7indeki tar\u0131msal i\u015f, u\u011fra\u015f \u015firket, kooperatif, birlik ne varsa hepsini etkilemektedir. Kurumlar\u0131n da k\u0131r\u0131lgan olmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Kurumlar ve yap\u0131lar pasif, karars\u0131z, edilgen birimler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. G\u00fcc\u00fcn ekonomik, siyasal, k\u00fclt\u00fcrel kaynaklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dan yeterince beslenememekte; yukar\u0131dan ise s\u00fcrekli manip\u00fclasyona a\u00e7\u0131k halde durmaktad\u0131r.<\/p>\n

Peki, \u00e7\u00f6z\u00fcm nedir derseniz?<\/p>\n

Bir sorunu \u00e7\u00f6zebilmenin yolu \u00f6nce o sorunu fark etmektir.<\/p>\n

Ben fark ettim ve yazd\u0131m.<\/p>\n

Ya da yeni fark ettim diyelim; daha \u00f6nce fark edenlere haks\u0131zl\u0131k etmemek ad\u0131na.<\/p>\n

Umar\u0131m do\u011fru bir \u015fey yapm\u0131\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Seksenli y\u0131llardan sonra de\u011fi\u015fen d\u00fczene T\u00fcrk \u00e7ift\u00e7isi ayak uyduramam\u0131\u015f, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc s\u00fcrekli kaybetmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131rsal \u00e7\u00f6kmeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a \u00e7ift\u00e7inin istikameti metropollere do\u011fru olmu\u015f; \u00e7ift\u00e7i, hem \u015fehirde hem de k\u00f6yde kaybolmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"author":121,"featured_media":9221,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[63,2],"tags":[394,1163,1174],"coauthors":[1122],"class_list":["post-9216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-genel","tag-tarim","tag-tarimsal-burjuvazi","tag-turk-tarimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/121"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9216"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9257,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9216\/revisions\/9257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9216"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=9216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}