{"id":9467,"date":"2020-02-12T19:30:45","date_gmt":"2020-02-12T16:30:45","guid":{"rendered":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/?p=9467"},"modified":"2020-02-10T22:28:38","modified_gmt":"2020-02-10T19:28:38","slug":"bilgi-felsefesi-gerceklik-ve-falan-filan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/bilgi-felsefesi-gerceklik-ve-falan-filan\/","title":{"rendered":"Bilgi felsefesi, ger\u00e7eklik ve falan filan"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

Ger\u00e7ek, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz de olmayabilir.<\/p><\/div>\n

\u00d6ncelikle belirtmeliyim ki gecenin bir \u00e2lemi kalk\u0131p da bunlar\u0131 yazmama sebep olan ki\u015fi yani beni bu yaz\u0131ya azmettiren ki\u015fi Prof. Dr. Konuralp Ercilasun’dur.<\/p>\n

Bunu belirtmemin iki sebebi var: Ola ki mesel\u00e2 T\u00fcrk-\u0130sl\u00e2m ahl\u00e2k ve faziletine ayk\u0131r\u0131 bir i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp de beni \u201ccasus\u201d, \u201ck\u00e2fir\u201d vs diye su\u00e7layacak biri \u00e7\u0131karsa, hocan\u0131n kendisinin, kabahati do\u011frudan \u00fcst\u00fcne atabilece\u011fim biri olmas\u0131ndan\u2026<\/p>\n

\u0130kincisi de bu yaz\u0131y\u0131 okuyanlar\u0131n aram\u0131zdaki \u00e7ocukluk arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 hukukuna bakarak beni k\u0131skanacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemdendir.<\/p>\n

\u0130yi de bunlar\u0131n bilim felsefesi gibi afili bir ba\u015fl\u0131kla ne ilgisi var? Dahas\u0131 benim bilim felsefesi gibi bir konuda konu\u015fmaya kendimi yetkili g\u00f6rmem nereden \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/p>\n

Bundan \u00f6nceki \u00fc\u00e7 paragraf (yoksa d\u00f6rt m\u00fc?) asl\u0131nda bu sorular\u0131 cevapl\u0131yor. Yani evet\u2026 \u0130yi bir yerden torpilim var. Bu kadar\u2026<\/p>\n

Topra\u011f\u0131 bol olsun, Umberto Eco (Ki bana sorsan\u0131z kendisini \u201crahmetle\u201d anmay\u0131 tercih ederdim ama\u2026 Ve ayr\u0131ca bu denli yetkin bir orta\u00e7a\u011fc\u0131n\u0131n \u201cG\u00fcl\u00fcn Ad\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 okuyanlar\u0131n, as\u0131l demir leblebisinin \u201cFoucault Sarkac\u0131\u201d oldu\u011funu bilmedi\u011fine inanmak istemem\u2026)\u00a0 \u201cYeni Y\u00fczy\u0131l\u201d adl\u0131 bir gazetede yay\u0131nlanan haftal\u0131k yaz\u0131lar\u0131n\u0131n birinde \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cTanr\u0131 bir akademisyen olsayd\u0131, kitab\u0131n\u0131 yay\u0131nlatt\u0131ramazd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc kitab\u0131n\u0131n at\u0131flar\u0131 yoktu\u2026\u201d<\/p>\n

Gen\u00e7 bir liberal arkada\u015f\u0131m bir g\u00fcn bana piyasayla ilgili \u201cHarward Usul\u00fc\u201d ( Anlad\u0131ysam Arap olay\u0131m ama \u201cbol at\u0131fl\u0131 bir yaz\u0131\u201d demek istiyordu herhalde) ciddi bir makale yazmam\u0131 istemi\u015fti. Elbette yazamam\u0131\u015ft\u0131m. Bu arada doktora yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve h\u00e2l\u00e2 bahsi ge\u00e7en \u201cbilimsel makale\u201d yaz\u0131m\u0131na \u0131s\u0131namad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmeliyim\u2026 Her neyse\u2026<\/p>\n

Akl\u0131ma gelmi\u015fken Cem Y\u0131lmaz\u2019\u0131n, \u201cOn ad\u0131mda Anadolu Rock\u201d adl\u0131 skecinden bahsetmek isterim. \u00dcstad bu skecinde, \u201cBa\u015fkas\u0131na, ustalara at\u0131fta bulunun…\u201d der. \u201cKarac\u2019o\u011flan der ki.\u00e7…\u201d \u201cDadalo\u011flu der ki…\u201d gibi \u015feyler s\u00f6yleyin. Yani \u201cBeni bo\u015f ver, bak falanca ne diyor?\u201d falan gibi referanslar verin!\u201d vs diyordu.<\/p>\n

\u00dcstad\u00a0 Cem YILMAZ\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z derse g\u00f6re \u201cat\u0131flar\u0131n \u015fahadeti\u201d, fikirlerin asaletinden daha \u00f6nemliydi.<\/em> (\u00c7ok pis aliterasyon yapar\u0131m bu arada\u2026)<\/p>\n

Elbette bir de \u015fu me\u015fhur Dunning-Kruger cahil cesareti sendromu vard\u0131 ki i\u015fin sarpa sard\u0131\u011f\u0131 yer tam da buras\u0131yd\u0131. \u201c Bilgisi yok, fikri var<\/em>\u2026\u201d\u00a0 etiketi, Hogwarts iksir derslerinde bence kesinlikle en pop\u00fcler olan \u015fi\u015felere yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir \u015feydir. \u00d6yle bir \u015fey yok mu? Harry POTTER hayal kahraman\u0131 m\u0131? Hadi ya? E ben onu basbaya\u011f\u0131 ger\u00e7ek san\u0131yordum? Tamam! \u015eimdi anlad\u0131m! Onu yanl\u0131\u015f yerde aram\u0131\u015f\u0131m! O\u011flan King\u2019s Cross\u2019tan trene biniyordu, de\u011fil mi? Eh tutup da Ulusal Portre Galerisi\u2019nden \u00e7\u0131k\u0131nca do\u011fruca Charing Cross\u2019a girersen olaca\u011f\u0131 bu! (\u0130steyenlere \u00fccreti mukabili kendi yazaca\u011f\u0131m bir sokak sokak Londra gezisi rehberi yollayabilirim\u2026)<\/p>\n

Tamam\u2026 K\u0131zmay\u0131n\u2026 L\u00fctfen k\u0131zmay\u0131n.\u00a0 B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 k\u0131smetse bir yere ba\u011flayaca\u011f\u0131m. Yani \u00f6yle umuyorum\u2026<\/p>\n

Peki ama\u2026 Buraya kadar daha\u00a0 \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi T\u00fcrk \u0130sl\u00e2m ahlak ve faziletine yak\u0131\u015fmayan bir laubalilikle konu\u015furken\u2026 Bu kadar \u201cbo\u015f l\u00e2f\u0131\u201d neden sarf etmi\u015f olabilirim?<\/p>\n

Yoksa o kadar bo\u015f konu\u015fmam\u0131\u015f olabilir miyim? Ne dersiniz? Belki sadece al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z ciddiyet normlar\u0131na uymam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. (Belki de bu laf salatas\u0131 kendi at\u0131flar\u0131n\u0131 numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir liste halinde olmasa da \u00e7akt\u0131rmadan<\/em> size sunuyordur, ne dersiniz?) Belki T\u00fcrk \u0130slam gelenek ve g\u00f6reneklerine uymayan bir tarzd\u0131r benimkisi ve sadece bunun i\u00e7in bile k\u0131nanmay\u0131 hak ediyordur. \u00d6yle ya bizde \u201c\u00fcslup her \u015feydir\u201d!<\/p>\n

Yaz\u0131ya buraya kadar sabredebildiyseniz ne \u00e2l\u00e2\u2026 G\u00f6steri bitti, da\u011f\u0131labilirsiniz\u2026<\/p>\n

Demeyece\u011fim\u2026<\/p>\n

San\u0131r\u0131m s\u0131k\u0131c\u0131 b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7menin zaman\u0131 geldi.<\/p>\n

Bilgi insano\u011flunun \u201cen temel ihtiyac\u0131\u201d. \u00c7ok mu b\u00fcy\u00fck bir iddia oldu? \u0130sterseniz ilkel insan\u0131n, neyin yenip neyin yenmeyece\u011fi ile ilgili tecr\u00fcbelerini bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u0130nsan bunu \u201cbilmeliydi\u201d. Peki ama bu bilgiyi nas\u0131l elde etti? Herhalde \u00f6nce \u00e7evresindeki hayvanlar\u0131n beslenme davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zledi. Bu g\u00f6zlemlerde tekrarlanan d\u00fczenlilikleri kafas\u0131n\u0131n bir yerine not etti. Hatta bu notlar\u0131 ma\u011fara duvarlar\u0131na aha sonra Picasso\u2019ya esin kayna\u011f\u0131 olsunlar diye karalad\u0131. (\u015eaka yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler, Picasso\u2019nun bo\u011fa eskizleri serisine bakabilirler\u2026)<\/p>\n

Peki ama neden b\u00f6yle olmak zorundayd\u0131? Yani insan bilmeden ya\u015fayamaz m\u0131yd\u0131? (Eh\u2026 G\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunda\u00a0 bilmeden ya\u015fayabilen ne \u00e7ok insan oldu\u011funa bak\u0131nca sav\u0131m\u0131z biraz sa\u00e7ma g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, ben de fark\u0131nday\u0131m.) Ama maalesef insan bilmeden ya\u015fayam\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015famsal bilgileri, aslan, kaplan, \u00e7\u00f6l faresi vs hayvanlar\u0131n\u0131n kafas\u0131nda oldu\u011fu \u015fekilde onun kafas\u0131na i\u015flenmemi\u015fti. Yani bug\u00fcn\u00fcn deyimiyle insan bir \u201ci\u015fletim sistemiyle\u201d d\u00fcnyaya gelmemi\u015fti. Elbette a\u011fz\u0131n\u0131n yemek i\u00e7mek i\u00e7in var oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyordu. Elbette ayaklar\u0131 onu bir yerden bir yere ta\u015f\u0131yordu. Ama do\u011fa ona aslanlara sundu\u011fu m\u00f6n\u00fcy\u00fc sunmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsan, m\u00f6n\u00fcs\u00fcn\u00fc kendi ba\u015f\u0131na olu\u015fturmal\u0131yd\u0131. (Tamam da K\u00f6ri soslu tavu\u011fu pi\u015firmek nereden akl\u0131na gelmi\u015f olabilir ki? Yanl\u0131\u015f anlamay\u0131n ben \u015fahsen k\u00f6ri soslu tavu\u011fa bay\u0131l\u0131r\u0131m\u2026) G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ilkel insan daha o zaman bile yemek bilgisini aslanlar\u0131n, kaplanlar\u0131n ve elbette gergedanlar\u0131n bilgilerine dayand\u0131rmak zorundayd\u0131. \u201cO \u00f6lm\u00fcyorsa ben de herhalde \u00f6lmem, de\u011fil mi?\u201d akl\u0131 evvelli\u011fi sayesinde ilkel insan, soyunu s\u00fcrd\u00fcrebildi. (Hem de hemen hemen hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden\u2026)<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cbilimle\u201d ilgili \u00f6nermelerin (Bilimle ilgili olmaya \u00f6nermeler olabilir mi? Ama daha \u00f6nce “\u00f6nerme\u201d derken neden bahsediyoruz?) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk soru \u015f\u00fcphesiz \u201cNereden biliyorsun?\u201ddur. \u0130\u015fte at\u0131flar, bir \u015fey nereden bildi\u011fimizi el \u00e2leme g\u00f6steren kan\u0131tlard\u0131r. Yani bir laboratuara girer, bir dizi deney yapar ve sonra elde etti\u011finiz verileri yorumlar, sonra da bunlar\u0131 destekleyen kan\u0131tlar oldu\u011funu g\u00f6sterebilirseniz yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015f \u201cbilimsel\u201d olur. B\u00f6ylece bir \u201cbilgi\u201d olu\u015fturmu\u015f olursunuz. Ayn\u0131 \u015feyi sosyal bilimlerde de tezinizle \u00f6rt\u00fc\u015fen ba\u015fka tezleri ortaya koyarak yapars\u0131n\u0131z. (Yani \u00f6yle oldu\u011funu tahmin ediyorum\u2026 Ne de olsa ben alt\u0131 \u00fcst\u00fc bir polimerci aday\u0131y\u0131m\u2026) Hadi \u00f6nerme derken neden bahsetti\u011fimizi de s\u00f6yleyelim de \u201cAdam bilmedi\u011fini bizden \u00f6\u011frenmek istiyor, yemeyiz!\u201d demeyin. \u00d6nerme, \u201cDo\u011frulu\u011fu veya yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanabilen c\u00fcmlelere\u201d denir.<\/p>\n

Deney, alg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde meydana getirdi\u011fimiz bir sistem olay\u0131d\u0131r.(Ben) \u201cSistem\u201d nedir? Sistem, \u201c \u00dczerinde inceleme yapmak \u00fczere ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir evren par\u00e7as\u0131d\u0131r.\u201d (Beni bo\u015f verin, Y\u00fcksel Hoca (SARIKAYA) der ki\u2026)<\/p>\n

\u0130\u015f, d\u00f6n\u00fcyor, dola\u015f\u0131yor, alg\u0131lar\u0131m\u0131za geliyor. E\u015finiz \u201cBiraz h\u0131zl\u0131 gitmiyor musun a\u015fkitom?\u201d diye sizi yan koltuktan i\u011fnelerken h\u0131z g\u00f6stergesinde sizin de onunla ayn\u0131 h\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze inan\u0131yordur. Yani d\u00fc\u015f\u00fcnsenize siz doksan km\/s ( T\u00fcrk\u00e7esini yazd\u0131m, ukalal\u0131k istemez)\u00a0 g\u00f6r\u00fcrken e\u015finiz y\u00fcz doksan km\/s h\u0131z g\u00f6rseydi, ne b\u00fcy\u00fck bir felaket olurdu! (Kaza yapma ihtimalini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum bile\u2026 Bu resmen bir aile facias\u0131 demektir!)<\/p>\n

Bir dakika! Baz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n akl\u0131na hemen geliveren birka\u00e7 \u00f6rne\u011fi tahmin ediyorum. \u201cHocam sen hi\u00e7 mi Matrix seyretmedin?\u201d diyecek birka\u00e7 ayk\u0131r\u0131 okur bekliyorum. \u015eahsen \u201cTotal Recall\u201d, \u201cGizemli \u015eehir\u201d gibi \u00f6rnekleri biraz daha romantik bulsam da Matrix de baba bir \u00f6rnektir.<\/p>\n

Yani? \u0130\u015f d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p alg\u0131lar\u0131m\u0131za geliyor ve alg\u0131lar\u0131m\u0131z da d\u0131\u015f etkenlerle \u00e7arp\u0131t\u0131labiliyorsa\u2026 \u201cVar oldu\u011fumuzu nereden bilece\u011fiz?\u201d, de\u011fil mi?<\/p>\n

Bilim adamlar\u0131 standart \u015fartlar alt\u0131nda yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir sistemde insano\u011flunun ayn\u0131 \u015feyleri hep ayn\u0131 \u015fekilde g\u00f6rece\u011fi \u201cbilgisine\u201d dayan\u0131rlar. \u201cHay\u0131r efendim! Thomas Kuhn \u00f6yle demiyor, bir kerem! O, paradigmalar\u0131n birbirlerini yanl\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor!\u201d\u00a0 diyecek bir \u015firin bekliyorum!<\/p>\n

Buna \u015f\u00f6yle cevap veririm. Yer\u00e7ekiminin var olmayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz ama y\u00fcksek bir binada bakarken aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131n kaymamas\u0131na kesinlikle dikkat edersiniz. Yer\u00e7ekimi ivmesinin de\u011feri hakk\u0131nda da farkl\u0131 bir fikriniz olabilir ama bir para\u015f\u00fct atlay\u0131\u015f\u0131 yaparken yerde soyut bir resim haline gelmemek i\u00e7in dua edece\u011finiz kesindir.<\/p>\n

Hadi kestirmeden \u015fu sonuca varay\u0131m da i\u015fi tatl\u0131ya ba\u011flayal\u0131m\u2026 Diyelim ki bir matrikste ya\u015f\u0131yoruz ve bunun fark\u0131nda de\u011filiz. Ne fark eder? R\u0131fk\u0131 Hoca (Ki kendisi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m belki de en iyi matematik \u00f6\u011fretmenidir\u2026) \u201c\u0130ki kere ikinin be\u015f etti\u011fi bir sistem de siz kurun, al\u0131n size matematik\u201d derdi. Sorun iki kere ikinin be\u015f etti\u011fini uydurmak de\u011fildi elbette\u2026 Geri kalan b\u00fct\u00fcn bir say\u0131 k\u00fcmesini buna g\u00f6re tan\u0131mlayabilmekti\u2026<\/p>\n

Hadi gene bir ba\u015fka dala s\u0131\u00e7rayal\u0131m ve mesela David Hume ve George Berkeley ne diyor bakal\u0131m. Bu iki filozoftan \u00f6\u011frenece\u011fimiz \u015fey \u015fudur: \u201cAlg\u0131lar\u0131m\u0131za de\u011fen olaylar\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 izlenimlerin s\u00fcrekli d\u00fczenlilikleri bizde d\u00fczenli bir d\u00fcnya fikrini meydana getirir.\u201d<\/p>\n

Peki, ama buradan ne anlar\u0131z? Buradan anlayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015fey de \u015fudur: Alg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 a\u015fan bir ger\u00e7ekli\u011fi, bilemeyiz. <\/em>Dolay\u0131s\u0131yla alg\u0131lar\u0131m\u0131z \u00e7arp\u0131t\u0131lmaya, aldat\u0131lmaya ya da yan\u0131lmaya ne kadar m\u00fcsait olursa olsun, ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn bu sapmalar\u0131 bertaraf edecek bir tak\u0131m \u201calg\u0131 temizleyicisi ve ayn\u0131 zamanda alg\u0131 \u00e7evirmeni\u201d ara\u00e7lar tak\u0131m\u0131 yapmam\u0131z gerekir ki bilimin asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fey budur. \u00a0Hemen a\u00e7\u0131klayal\u0131m da kavga \u00e7\u0131kmas\u0131n.<\/p>\n

\u201cMadem g\u00f6rmedi\u011fin \u015feye inanam\u0131yorsun\u2026 Sprektrumun \u00f6tesindeki dalga boylar\u0131na ne diyorsun?\u201d diyecek okurun boynuna sar\u0131laca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Ona da \u015f\u00f6yle cevap vermek isterim: \u201cCanca\u011faz\u0131m\u2026 Biz zaten k\u0131z\u0131l\u00f6tesini \u2018g\u00f6remiyoruz\u2019. Sadece aletlerin k\u0131z\u0131l \u00f6tesi dalga boylar\u0131n\u0131n, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirilmesiyle gece g\u00f6r\u00fc\u015f d\u00fcrb\u00fcnlerini yapabiliyoruz. Yani k\u0131z\u0131l \u00f6tesini alg\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7ine bir \u015fekilde ta\u015f\u0131yor, g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcyor ya da onu \u2018alg\u0131lar\u0131m\u0131za terc\u00fcme ediyoruz\u2019.\u201d Ya da ba\u015fka bir \u015fekilde ifade edersek Japonya\u2019da bir Japon\u2019un size k\u00fcfretti\u011finizi anlayamazs\u0131n\u0131z. Ne zaman \u00e7evirmeniniz \u201cAbi! Yaln\u0131z bu herif sana \u00e7ok pis k\u00fcfretti,\u00a0 aile efrad\u0131na \u015funlar\u0131 \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi\u201d dedi\u011finde, \u201cherifin\u201d s\u00f6zlerini \u201calg\u0131layabilirsiniz\u201d. Terc\u00fcmeden \u00f6nce o s\u00f6zler sizin i\u00e7in \u201cuzak dalga boylar\u0131\u201d gibidir.<\/p>\n

Ya da Matriks \u00f6rne\u011fine d\u00f6necek olursak\u2026 Neo\u2019nun Kung-fu antrenman\u0131nda soluk solu\u011fa kalmas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmesi bize ho\u015f bir s\u00fcrpriz olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Morpheus\u2019un \u201cMatrikste \u00f6l\u00fcrsen ger\u00e7ek hayatta da \u00f6l\u00fcrs\u00fcn. V\u00fccut bilin\u00e7siz ya\u015fayamaz\u201d s\u00f6zlerini nedense \u00e7o\u011fumuz dikkate almay\u0131z.<\/p>\n

O halde neyin ger\u00e7ek oldu\u011funu nereden bilece\u011fizdir? Diyelim ki Nabukadnezar da asl\u0131nda ba\u015fka bir matriksin i\u00e7inde y\u00fczmektedir. Bir \u00fcst matriksin olup\u00a0 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Belki fakat\u2026 Bu kez ke\u015ffetti\u011fimiz \u201cger\u00e7ekli\u011fin\u201d ba\u015fka bir matriks olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesi ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130\u015fte bu y\u00fczdendir ki i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evrenin, alg\u0131lar\u0131m\u0131zca sa\u011flanan tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bizim i\u00e7in \u201cger\u00e7ekliktir\u201d<\/em>. O halde \u015fimdi bir \u201cger\u00e7ek\u201d tan\u0131m\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m m\u0131?<\/p>\n

Birka\u00e7 kitap, birka\u00e7 yazar ve birka\u00e7 filmden sonra ger\u00e7e\u011fin ne oldu\u011funa dair bir \u015feyler s\u00f6yleyebilir miyiz acaba? Mesela \u201cger\u00e7e\u011fi \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlasak nas\u0131l olur? \u201cGer\u00e7ek, kendisinden ba\u015fka bir \u015fey olamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u015feydir.\u201d<\/em><\/p>\n

\u0130\u015fte a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinden, fizik laboratuarlar\u0131na kadar pek \u00e7ok yerde bulma\u011fa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey budur: Ger\u00e7ek!<\/p>\n

\u201cKan\u0131tlar\u0131n\u201d b\u00fct\u00fcnselli\u011fi ile art\u0131k ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacak bir resmi ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z, yani ger\u00e7e\u011fi<\/em>.<\/p>\n

\u201cPeki ama b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n T\u00fcrk\u00e7\u00fc bir yay\u0131n organ\u0131nda i\u015fi nedir?\u201d \u201cBir T\u00fcrk\u00e7\u00fc\u2019n\u00fcn ger\u00e7e\u011fi bilmekle ne i\u015fi olabilir?\u201d \u201cGer\u00e7ek ne i\u015fimize yarar?\u201d \u201cGer\u00e7ek bizim neyimiz olur?\u201d \u201cZaten bir alay profes\u00f6r burada yazarken senin bilgi z\u0131rvalar\u0131nla kim ne yaps\u0131n?\u201d gibi sorular\u0131 da bir ba\u015fka yaz\u0131da cevaplayal\u0131m.<\/p>\n

Her neyse\u2026\u00a0 Bir s\u00fcr\u00fc d\u00fc\u015fmanl\u0131kla ve alabildi\u011fine cehaletle ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir devirde\u2026<\/p>\n

Tanr\u0131 T\u00fcrk’\u00fc Korusun!<\/p>\n

Not: \u201cBilgi\u201d kavram\u0131na yeterince de\u011finemedi\u011fimi san\u0131yorum. Bir ba\u015fka ukalal\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ona da de\u011finelim, olmaz m\u0131?<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ger\u00e7ek, kendisinden ba\u015fka bir \u015fey olamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u015feydir.<\/p>\n

\u0130\u015fte a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinden, fizik laboratuarlar\u0131na kadar pek \u00e7ok yerde bulma\u011fa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey budur: Ger\u00e7ek!<\/p>\n","protected":false},"author":132,"featured_media":9470,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_ef_editorial_meta_date_first-draft-date":"","_ef_editorial_meta_paragraph_assignment":"","footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[60,62,2],"tags":[1223,1224],"coauthors":[1225],"class_list":["post-9467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-teknoloji","category-egitim-kultur","category-genel","tag-bilgi-felsefesi","tag-gerceklik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/132"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9467"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9476,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9467\/revisions\/9476"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9467"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=9467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}