![\"\"](\"https:\/\/millidusunce.com\/misak\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Kurti-2-768x512.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Kosova\u2019da Albin Kurti h\u00fck\u00fcmeti, kurulduktan 51 g\u00fcn sonra koalisyon orta\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fi gensoru \u00f6nergesiyle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Balkanlarda siyasi hayat \u00e7alkant\u0131l\u0131d\u0131r, se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na itirazlar, erken se\u00e7imler, gizli anla\u015fmalar, b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerden gelen direktifler eksik olmaz. Bu nedenle iki ay \u00f6nce 3 \u015eubat 2020\u2019de, 120 vekillik parlamentodan 66 oyla g\u00fcvenoyu alan Kurti\u2019nin 25 Mart\u2019ta gece yar\u0131s\u0131 yap\u0131lan oylamada, sadece 35 oy \u00e7\u0131karabilmesi normal g\u00f6r\u00fclebilir. Hatta temsili demokrasi esaslar\u0131yla da uyumludur. Ama arka plan\u0131nda devletin egemenlik haklar\u0131n\u0131, tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k esaslar\u0131n\u0131 ilgilendiren bir dizi sebep bulunuyorsa konunun asl\u0131nda sadece Kosova\u2019y\u0131 ya da sadece Balkanlar\u0131n devlet gelene\u011fi zay\u0131f \u00fclkelerini ilgilendirmedi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n
Elbette kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n etkisiyle g\u00fcn\u00fcm\u00fcz devletlerinde \u201cegemenlik hakk\u0131\u201d, klasik anlam\u0131ndan farkl\u0131 bir uygulamaya sahip. Ancak baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in tek y\u00f6nl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k a\u015f\u0131r\u0131 belirgin. Gelene\u011fiyle ba\u011f\u0131 kopar\u0131lm\u0131\u015f devletler, \u00e7e\u015fitli kancalarla iradesi sakatlanm\u0131\u015f siyasilerin y\u00f6netimindeki milletler, ekonomik kriz bata\u011f\u0131ndaki \u00fclkeler bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Baz\u0131 devletler s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00e7ekilip ulusal menfaatlerini \u00f6n plana \u00e7\u0131karabilirken d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka co\u011frafyalar\u0131nda \u201cba\u011f\u0131ml\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z devletler<\/strong>\u201din say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Bu da devletler aras\u0131 ili\u015fkilerde aranan egemen e\u015fitlik ilkesini zedeliyor. Ayn\u0131 zamanda anlam\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitiren demokrasi de k\u0131ymetini kaybediyor. Oy kullanman\u0131n yasal zorunluluk olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde sand\u0131\u011fa gidi\u015f oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 50\u2019lerin alt\u0131na d\u00fc\u015fmesinin en b\u00fcy\u00fck nedeni de bu zaten. Sand\u0131k sonu\u00e7lar\u0131na g\u00fcvenilmiyor, se\u00e7ilenlerin vatanda\u015f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 merkeze alaca\u011f\u0131na ve ulusal \u00e7\u0131kar esasl\u0131 hareket edece\u011fine inan\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n Balkanlar zaten devlet, kurumlar, vatanda\u015fl\u0131k ba\u011f\u0131 gibi pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan yeniden dizayn edilmek istenen bir co\u011frafya. Makedonya, Bosna Hersek ve Kosova yeni devlet modellerinin denendi\u011fi \u00fclkeler. Bir anlamda laboratuvar g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyorlar. Kosova ise zaten daha ba\u015f\u0131nda \u201culuslararas\u0131 g\u00f6zetim alt\u0131nda\u201d olacak bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kabul etmi\u015fti. S\u0131rbistan\u2019\u0131n \u201cg\u00f6r\u00fclmedik denli geni\u015flikte \u00f6zerklik\u201d teklifini kabul etmeyen Kosova\u2019n\u0131n Bat\u0131\u2019dan gelen \u201cg\u00f6r\u00fclmemi\u015f denli dar bir egemenlik<\/strong>\u201d teklifini kabul etmesi, ku\u015fkusuz \u00f6nceli\u011fini S\u0131rbistan\u2019dan kurtulmaya vermi\u015f olmas\u0131yla ilgili. BM G\u00fcvenlik Konseyinin 1244 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla S\u0131rbistan\u2019\u0131n toprak par\u00e7as\u0131 kabul edilen Kosova\u2019ya \u2013BM g\u00f6zetiminde 8 y\u0131l s\u00fcren m\u00fczakerelerde taraflar ortak \u00e7\u00f6z\u00fcmde uzla\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in- ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu ko\u015fullu bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olacakt\u0131. Haz\u0131rlanan Ahtisaari Plan\u0131 anayasas\u0131n\u0131n ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bildirgesinin bir par\u00e7as\u0131 olacakt\u0131. Kosova Anayasas\u0131 uluslararas\u0131 sivil temsilciler dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda haz\u0131rland\u0131; se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 uluslararas\u0131 yetkililer taraf\u0131ndan onaylanarak ge\u00e7erlilik kazan\u0131yordu; NATO g\u00fcc\u00fcn\u00fc biraz daraltarak Kosova\u2019daki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor; AB g\u00fcvenlik ve yarg\u0131 misyonunu \u00fcstlenen EULEX ile Kosova\u2019da g\u00f6rev yap\u0131yor; BM Kosova\u2019y\u0131 zaten istese de terk edemiyor; AB ve BM taraf\u0131ndan atanan temsilci de uyu\u015fmazl\u0131klarda son s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemek \u00fczere Pri\u015ftina\u2019da bulunuyordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak kendisine bir bayrak ve mill\u00ee mar\u015f se\u00e7me hakk\u0131 vard\u0131 ancak bunu \u201c\u00e7ok etnikli\u201d yap\u0131s\u0131na uygun bi\u00e7imde yani mill\u00ee sembollere yer vermeksizin ger\u00e7ekle\u015ftirebilecekti. Mill\u00ee sembollerin bulunmayaca\u011f\u0131 mill\u00ee bir bayrak, \u00fclke sembol\u00fc ve mar\u015f. Her t\u00fcrl\u00fc kanun ve y\u00f6netmeli\u011fin Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nerdi\u011fi Anayasa\u2019ya uygunlu\u011funu yine Bat\u0131 denetliyor. Kosova zaten 1999 NATO bombard\u0131man\u0131ndan \u015eubat 2008\u2019e dek S\u0131rbistan y\u00f6netiminde de\u011fildi; Kosova\u2019n\u0131n egemenlik haklar\u0131, uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerce kullan\u0131l\u0131yordu. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan\u0131ndan sonra da Kosova\u2019n\u0131n se\u00e7ilmi\u015f yetkililerince uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctler nezaretinde kullan\u0131l\u0131yor. Kosova, teknik anlamda 193 BM \u00fcyesi \u00fclkenin 117\u2019si taraf\u0131ndan tan\u0131nd\u0131. Ancak tan\u0131yan devletlerin Kosova\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k deklarasyonuna eklemli Ahtisaari Plan\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131l\u0131k s\u00f6z\u00fcyle bu tan\u0131may\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Rusya, \u00c7in, S\u0131rbistan gibi asla tan\u0131mama kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda olanlar nedeniyle BM \u00fcyesi olamayacak ve tan\u0131yanlar\u0131nca da \u201cdenetimli ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa\u201d mahk\u00fbm edilmi\u015f bir devlet s\u00f6z konusudur.<\/p>\n Balkanlara yerle\u015fen denetim elbette yeni \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 engellemek amac\u0131nda. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi \u00e7ok zay\u0131f ve anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara \u00e7evirebilecek damarlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor. Ancak \u00f6te yandan ana egemenler aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmeler, bu \u00f6ncelikli amac\u0131n arkas\u0131ndaki n\u00fcfuz alan\u0131 yaratma amac\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131k ediyor. Yani ilgili akt\u00f6rler b\u00f6lgede sadece istikrar ve bar\u0131\u015f de\u011fil, y\u00f6nlendirilebilecekleri ve g\u00fc\u00e7 dengesinde kendi pozisyonlar\u0131n\u0131 kuvvetlendirecek bir s\u00fcre\u00e7 pe\u015findeler. Yerel akt\u00f6rler gibi b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler de ad\u0131mlar\u0131n\u0131n arkas\u0131na m\u00fcttefiklerine dahi s\u00f6ylemedikleri hedefleri yerle\u015ftiriyorlar. Ger\u00e7i bu \u00e7a\u011fda hi\u00e7bir \u015fey gizli kalm\u0131yor; garip olan\u0131 ise infial yaratabilecek s\u0131rlar, gizli anla\u015fmalar, yasakl\u0131 para al\u0131\u015fveri\u015fleri, saklanm\u0131\u015f hedefler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndaki sessiz kabulleni\u015f\u2026 A\u00e7\u0131k ki devletlerle birlikte insanlar\u0131n\u0131n da iradesi eritiliyor, manip\u00fcle ediliyor, y\u00f6nlendiriliyor. Zaten insandan ba\u015flar her \u015fey. \u0130nsan yoksa devlet yoktur. Toplumlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 psikolojik sava\u015f<\/strong> bu yaz\u0131n\u0131n konusu de\u011fil ama olsayd\u0131 da bahsetti\u011fimiz ak\u0131l almaz durumun sadece biraz\u0131n\u0131 izah edebilirdi. Ku\u015fkusuz ki dayat\u0131lan\u0131 kabul etmek istemeyenler de var. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, sistemin yasal olanaklar\u0131 i\u00e7erisinde uyan\u0131\u015f ve de\u011fi\u015fim yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fan aktivistler. Albin Kurti bu nedenle b\u00f6lgenin \u00f6nemli bir karakteri.<\/p>\n Albin Kurti: Aktivist Siyaset\u00e7i<\/strong><\/p>\n Albin Kurti, siyaset\u00e7i olmaktan \u00e7ok \u201cyapabiliriz\u201d inanc\u0131 a\u015f\u0131layan eski bir aktivist. Siyasete girdikten sonra da bu ruhunu kesinlikle korudu. 1997\u2019de S\u0131rp y\u00f6netimini hedef alan \u201c\u015fiddet i\u00e7ermeyen\u201d \u00f6\u011frenci hareketlerinin organizat\u00f6r\u00fcyd\u00fc, 98-99\u2019da \u201csava\u015f esiri\u201d olarak hapisteydi; 2005\u2019te art\u0131k mesele S\u0131rbistan de\u011fildi. Kurti de etraf\u0131ndaki protestocularla S\u0131rbistan\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak elde edip de Bat\u0131 g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde kalan Kosova\u2019n\u0131n tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Kosova\u2019n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 istiyordu, Vet\u00ebvendosje- Self Determinasyon Hareketini kurdu. Bu bir aktivasyona y\u00f6nelik \u201ctoparlanma hareketi\u201d idi, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l protestolar\u0131n hedefinde art\u0131k BM ad\u0131na \u00fclkeyi y\u00f6neten UNMIK[1]<\/a> ve AB ad\u0131na onun yerine ge\u00e7meye haz\u0131rlanan EULEX[2]<\/a> vard\u0131. Vet\u00ebvendosje, kendi misyonunu \u201cSiyasi kutupla\u015fma ve \u015fiddete ba\u015fvurmayan demokratik \u00e7at\u0131\u015fma\u201d olarak tan\u0131ml\u0131yordu. UNMIK\u2019e atfen haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 \u201cUNMIKistan\u201d ve \u201cUNMIKolonialism\u201d gibi \u201cesprili\u201d pankartlara bazen EULEX\u2019in ara\u00e7lar\u0131n\u0131 hedef alan zarar verici eylemler ald\u0131. Ancak Kurti\u2019nin bu eylemlerin sorumlusu olarak yarg\u0131lanmas\u0131, Vet\u00ebvendosje\u2019ya duyulan sempatiyi artt\u0131rd\u0131. Hareket partile\u015fti ve 12 Aral\u0131k 2010 se\u00e7imlerinde y\u00fczde 12,66 oran\u0131nda oyla meclise \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti olarak girdi. Daha geni\u015f kesime hitap etmenin yollar\u0131n\u0131 bulduk\u00e7a oylar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle \u00fclkedeki di\u011fer etnik kimlikleri yok sayan \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc mill\u00eeyet\u00e7i tavr\u0131n\u0131 t\u00f6rp\u00fclemesi gerekiyordu. Arnavutlukla birle\u015fmek i\u00e7in referandum yap\u0131lmas\u0131 hedefinden vazge\u00e7mese de sosyal politikalar, i\u015fsizlik, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k konular\u0131ndaki eksikler ve yolsuzluklara y\u00f6nelmesi g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmas\u0131nda etkili oldu. 2017 se\u00e7imlerinde y\u00fczde 27,49 oran\u0131ndaki oyuyla sand\u0131ktan ikinci parti (32 sandalye kazanarak) \u00e7\u0131kt\u0131. Birinci parti ise Ramush Haradinaj liderli\u011finde se\u00e7im koalisyonu yapan 12 partilik bir gruptu (y\u00fczde 33,74 oy ve 39 sandalye kazand\u0131). 8 Ekim 2019\u2019daki erken se\u00e7imde birinci parti \u00e7\u0131kan Vet\u00ebvendosje y\u00fczde 26,27 oy alarak 29 sandalye kazand\u0131. Albin Kurti\u2019nin se\u00e7imin ikinci partisi olan LDK (Kosova Demokratik Birli\u011fi-28 sandalye) ile koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurmas\u0131 4 ay s\u00fcrd\u00fc. H\u00fck\u00fcmetin \u00f6mr\u00fc ise iki ay\u2026<\/p>\n Albin Kurti, halklar\u0131n kendi kaderini tayin etmesi gerekti\u011fine inanan bir siyaset\u00e7i. S\u00f6m\u00fcrgeci olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 sadece S\u0131rbistan olsa da emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 bir duru\u015fu oldu\u011fu imaj\u0131 veriyor. Ahtisaari Plan\u0131n\u0131n Anayasan\u0131n par\u00e7as\u0131 olmas\u0131na, \u00fclke i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bayra\u011fa, kimliklerinin yok say\u0131lmas\u0131na, egemenlik haklar\u0131n\u0131n tam kullan\u0131lamamas\u0131na kar\u015f\u0131 ve ge\u00e7mi\u015f y\u00f6netimleri de bunlar\u0131 kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in ele\u015ftiriyor. Yunanistan\u2019da \u00c7ipras\u2019\u0131n ba\u015fa ge\u00e7ti\u011fi d\u00f6nemdeki heyecan ve beklentinin \u00e7ok daha fazlas\u0131 Albin Kurti Ba\u015fbakan oldu\u011funda ya\u015fand\u0131. Seveni-sevmeyeni, yolsuzlukla m\u00fccadelesini, el\u00e7ilik binalar\u0131ndan gelen emirleri, S\u0131rbistan\u2019la normalle\u015fme konusunda AB\u2019nin verdi\u011fi \u00f6devleri, ekonomi, i\u015fsizlik, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k konular\u0131n\u0131 nas\u0131l idare edece\u011fini merakla bekledi. Yunanistan\u2019da \u00c7ipras, hi\u00e7bir vaadini ger\u00e7ekle\u015ftiremedi, ger\u00e7ek siyasi karakterini g\u00f6steremedi; \u00fclkenin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131yla ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ba\u011fda\u015ft\u0131rmak zorunda kald\u0131. O g\u00fcne dek Yunanistan\u2019\u0131n asla kabul etmedi\u011fi \u201cMakedonya\u201d tabirini i\u00e7eren bir ismi, kom\u015fusunun kullanmas\u0131n\u0131 tan\u0131yan bir anla\u015fmay\u0131 i\u015fin i\u00e7ine spek\u00fclat\u00f6r ve renkli devrimci George Soros\u2019un kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bile ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Albin Kurti k\u0131sa s\u00fcrede siyasileri ve mafyay\u0131 birle\u015ftiren yolsuzluklara kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesini ba\u015flatabildi ama S\u0131rbistan\u2019\u0131n Kosova\u2019y\u0131 tan\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flamak normalle\u015fme s\u00fcrecini masada iki e\u015fit taraf olarak y\u00fcr\u00fctmek hedefine yakla\u015famad\u0131 bile. Kurti S\u0131rbistan\u2019a aralar\u0131nda bir s\u0131n\u0131r oldu\u011funu hat\u0131rlatma ve Kosova\u2019n\u0131n ayr\u0131 bir devlet oldu\u011funu kabul ettirme ama\u00e7l\u0131 konulan y\u00fczde 100\u2019l\u00fck g\u00fcmr\u00fck vergisini kald\u0131rmak istemeyince ABD, Kosova\u2019daki askerini \u00e7ekmekle tehdit etti. H\u00e2lbuki tam tersinden bak\u0131lsa ABD\u2019ye yabanc\u0131 topraklardaki ikinci b\u00fcy\u00fck \u00fcss\u00fcn\u00fc kurma imk\u00e2n\u0131 veren Kosova\u2019yd\u0131.<\/strong> Ama bak\u0131lmad\u0131. Albin Kurti, ABD\u2019nin taleplerine daha az dikkat edip AB \u00fczerinden \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirmeye denedi ama iki cephede de bu hamle ters tepti.<\/p>\n Albin Kurti\u2019nin D\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi<\/strong><\/p>\n LDK lideri \u0130sa Mustafa\u2019n\u0131n Kurti hakk\u0131ndaki gensoru \u00f6nergesini g\u00fcndeme getirme nedeni, Kurti\u2019nin \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 Agim Veliu\u2019yu kendisine dan\u0131\u015fmadan g\u00f6revden almas\u0131yd\u0131. Ancak \u0130sa Mustafa\u2019n\u0131n oylama sonras\u0131ndaki ilk a\u00e7\u0131klamas\u0131nda Kurti y\u00fcz\u00fcnden Kosova\u2019n\u0131n ana m\u00fcttefiki taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131ma u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti\u011fini[3]<\/a> unutmamak gerekir. Mustafa, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir anla\u015fma yapm\u0131\u015flarsa da derin anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 oldu\u011funu ve \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131n\u0131n g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131n ikincil konu oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n \u00d6ncelikli konu herhalde ana m\u00fcttefikin tepkisinin \u00e7ekilmesiydi. Zira Kurti, oylamaya ge\u00e7ilmeden \u00f6nceki meclis konu\u015fmas\u0131nda, Kosova Cumhurba\u015fkan\u0131 Tha\u00e7i ile S\u0131rbistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Vuci\u00e7 aras\u0131ndaki ABD\u2019de yap\u0131lan toprak de\u011fi\u015fimi konulu bir anla\u015fma nedeniyle kendisini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmak isteyenin Tha\u00e7i oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Tha\u00e7i\u2019nin kendisine gidip ABD\u2019de imzalamay\u0131 \u00f6nerdi\u011fi gizli anla\u015fman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlayaca\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6zlerine eklemi\u015fti. Ertesi g\u00fcn 26 Mart\u2019ta ABD D\u0131\u015fi\u015fleri internet sayfas\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131n\u0131n Kosova-S\u0131rbistan diyalogu \u00d6zel El\u00e7isi Richard Grenell, ABD Kosova B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Philip Kosnett ve ABD Bat\u0131 Balkanlar \u00d6zel El\u00e7isi Matthew Palmer\u2019in ortak a\u00e7\u0131klamas\u0131 yay\u0131nlanarak Grenell\u2019in b\u00f6yle bir gizli plan\u0131 g\u00f6rmedi\u011fi ve duymad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylendi.[4]<\/a> A\u00e7\u0131klamada \u201cABD H\u00fck\u00fcmeti’nin Kosova ile S\u0131rbistan aras\u0131nda hava, demiryolu ve karayolu ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 yeniden kurmak i\u00e7in son anla\u015fmalar\u0131 desteklemeye odaklanmas\u0131, ekonomiyi iyile\u015ftirmeyi ve ekonomik momentum yaratmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Bu ivmenin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131maya yol a\u00e7acak bir diyalog s\u00fcrecine yeni bir enerji verece\u011fine inan\u0131yoruz.\u201d <\/em>ifadesine de yer verildi. Ertesi g\u00fcn Kosova Cumhurba\u015fkan\u0131 Tha\u00e7i, anla\u015fmay\u0131 yalanlayan a\u00e7\u0131klama i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr etti ve \u201cS\u0131rbistan\u2019la diyologu s\u00fcrd\u00fcrmek ve BM \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in gereken kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131mayla nihai \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmada ABD\u2019nin deste\u011fini kullanmal\u0131y\u0131z<\/em>\u201d dedi. LDK lideri \u0130sa Mustafa da ortak a\u00e7\u0131klamadan ikna olmu\u015f olsa gerek ki facebook hesab\u0131ndan Kurti\u2019ye seslenerek \u201cKendi yetersizlikleri nedeniyle ABD’yi su\u00e7layanlar, (ABD) dostumuzdan \u00f6z\u00fcr dilemeli\u201d dedi. H\u00e2lbuki yine LDK\u2019den olan Savunma Bakan\u0131 Anton Quni, oylamadan hemen \u00f6nce Albin Kurti\u2019ye g\u00fcmr\u00fck vergisini d\u00fc\u015f\u00fcrmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcven oylamas\u0131 taleplerini geri \u00e7ekmeyi teklif etmi\u015fti.[5]<\/a> Vet\u00ebvendosje Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan Vekili Besnik Bislimi ise ABD\u2019li diplomatlar\u0131n ortak a\u00e7\u0131klamas\u0131nda yer alan \u201cABD, anayasaya uygun kurulacak herhangi bir h\u00fck\u00fcmetle i\u015fbirli\u011fi yapacakt\u0131r.\u201d ifadesini al\u0131nt\u0131layarak \u201cKosova’daki bir\u00e7o\u011funun yayd\u0131\u011f\u0131 gibi herhangi bir siyasi varl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 (Vet\u00ebvendosje) herhangi bir pozisyonlar\u0131 yok.\u201d deme[6]<\/a> gere\u011fi duydu. Vet\u00ebvendosjeli Meclis Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Arberie Nagavci de kendilerinin \u201cAmerikan kar\u015f\u0131t\u0131\u201d olduklar\u0131na dair propaganda yayan di\u011fer partileri su\u00e7lad\u0131. \u0130\u015fte, ABD\u2019nin ne dedi\u011fi, ne istedi\u011fi bu kadar \u00f6nemli\u2026 \u201cKosova, ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finden y\u00f6netilir\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0131r verirmi\u015f\u00e7esine de\u011fil de kan\u0131ksanm\u0131\u015f, s\u0131radanla\u015fm\u0131\u015f olay gibi s\u00f6yleyen Kosoval\u0131lar, benzer durumlarla \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olmal\u0131\u2026<\/p>\n Eski Ba\u015fbakandan Miras<\/strong><\/p>\n Kosova-S\u0131rbistan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde d\u00fcmen 2013\u2019te Almanya\u2019ya b\u0131rak\u0131ld\u0131, Br\u00fcksel Anla\u015fmas\u0131n\u0131n belirledi\u011fi hedeflerde ilerleme sa\u011flanm\u0131\u015fsa da m\u00fczakereler uzun zaman \u00f6nce duraklad\u0131. Kosova ve S\u0131rbistan aras\u0131nda arazi de\u011fi\u015fimi ilk kez g\u00fcndeme gelmiyor. Kosova\u2019n\u0131n kuzeyinde S\u0131rplar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeyle S\u0131rbistan\u2019\u0131n g\u00fcneyindeki Pre\u015fova Vadisinin de\u011fi\u015fimi, A\u011fustos 2018\u2019te arazi d\u00fczenlemesi, b\u00f6lgesel d\u00fczenlemeler gibi ifadelerle g\u00fcndeme geldi. Almanya \u015eans\u00f6lyesi Merkel, Balkanlardaki t\u00fcm ta\u015flar\u0131 yerinden oynatacak b\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m\u0131 kesin bir dille reddetti; s\u0131n\u0131rlar asla de\u011fi\u015fmeyecekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek bir ta\u015f yerinden oynad\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm Balkanlar domino ta\u015f\u0131 gibi AB\u2019nin \u00fczerine devrilecek sorun ve tart\u0131\u015fmalarla \u00e7alkalan\u0131rd\u0131.<\/strong>[7]<\/a> Zaten AB\u2019nin haz\u0131rda (ABD\u2019nin de onaylad\u0131\u011f\u0131) ba\u015fka bir \u00e7\u00f6z\u00fcm projesi vard\u0131: Kosova\u2019n\u0131n kuzeyinde yerle\u015fik S\u0131rplar\u0131n haklar\u0131 \u201cS\u0131rbistan\u2019dan hi\u00e7 ayr\u0131lmam\u0131\u015f gibi olacaklar\u0131 \u015fekilde\u201d g\u00fcncellenmekteydi.[8]<\/a> Ahtisaari Plan\u0131\u2019n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczenlemelerde s\u0131ra S\u0131rp Belediyeler Birli\u011fi\u2019nin kurulmas\u0131na gelmi\u015fti. (Bu bir anlamda Kosova\u2019n\u0131n i\u00e7inde ayr\u0131 bir devlet\u00e7ik kurulmas\u0131d\u0131r. Kosova i\u00e7inde bir Kosova<\/strong>, sonu\u00e7ta Kosova da bir y\u00f6n\u00fcyle b\u00f6yle devlet oldu.) Arazi de\u011fi\u015fimi g\u00fcndeme gelince ABD Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131 John Bolton, Kosova ve S\u0131rbistan\u2019\u0131n anla\u015fmas\u0131 durumunda ABD\u2019nin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti.[9]<\/a> O d\u00f6nem Kosova Ba\u015fbakan\u0131 Ramush Haradinay\u2019d\u0131, Kosova\u2019n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi anlam\u0131na gelecek b\u00f6ylesi bir anla\u015fmay\u0131 kesin bir dille reddetti. Ayn\u0131 zamanda 22 Kas\u0131m 2018\u2019de S\u0131rbistan\u2019dan gelecek mallara y\u00fczde y\u00fcz g\u00fcmr\u00fck vergisi de koydu. S\u0131rbistan Kosova\u2019y\u0131 tan\u0131yana dek de vergiyi kald\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sonra ne oldu? Haradinay, Lahey\u2019deki (Hollanda) Kosova \u00d6zel Mahkemesi taraf\u0131ndan “\u015f\u00fcpheli” s\u0131fat\u0131yla ifadeye \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131. Evet, Haradinay Kosova Kurtulu\u015f Ordusu\u2019nda komutanl\u0131k yapm\u0131\u015f eski bir gerilla. Ama Lahey\u2019deki sava\u015f su\u00e7lar\u0131 mahkemesinde iki kez yarg\u0131lanm\u0131\u015f ve ikisinde de delil yetersizli\u011finden beraat etmi\u015fti.[10]<\/a> Ama yeni yarg\u0131lama sava\u015f su\u00e7lar\u0131yla de\u011fil, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda i\u015flenmi\u015f organ ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, sadece organlar\u0131 i\u00e7in insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, insan ticareti gibi su\u00e7larla ilgili. 12 Aral\u0131k 2010\u2019da U\u00c7K\u2019n\u0131n i\u015fledi\u011fi bu t\u00fcr su\u00e7larla ilgili yay\u0131nlanan Dick Marty raporundan[11]<\/a> beri de bu mahkeme g\u00fcndemdeydi ve mahkeme 2016\u2019da kuruldu. Raporda Tha\u00e7i\u2019yi de su\u00e7layan ifadeler bulunuyor. \u0130\u015fte Haradinay yeni yarg\u0131lama i\u00e7in 19 Temmuz 2019\u2019da ba\u015fbakanl\u0131ktan istifa etmek zorunda kal\u0131nca Albin Kurti\u2019yi iktidara getiren 8 Ekim erken se\u00e7imlerine gidildi. Bu arada belirtelim ki Kurti, U\u00c7K\u2019n\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olmam\u0131\u015f ikinci ba\u015fbakand\u0131.<\/p>\n ABD Balkanlara H\u0131zl\u0131 D\u00f6nd\u00fc <\/strong><\/p>\n \u00d6zetlersek Kurti\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinde \u00fc\u00e7 ana sebep vard\u0131: 1-\u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131n\u0131 g\u00f6revden almas\u0131, 2-S\u0131rbistan\u2019a uygulad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergisini d\u00fc\u015f\u00fcrmemesi, 3-S\u0131rp Belediyeler Birli\u011fi\u2019ni i\u015fler hale getirmemesi. Son ikisi S\u0131rbistan\u2019\u0131 Kosova\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131maya zorlamak i\u00e7in getirildi.[12]<\/a> Haradinay\u2019\u0131n miras\u0131 ama Albin Kurti de benimsiyor. Zaten Albin Kurti bunlar\u0131 y\u0131llard\u0131r savunuyordu. Haradinay getirdi ve Kurti de ancak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k esas\u0131 uyar\u0131nca kald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u0130kisinin de iktidar\u0131na m\u00e2l oldu. Kurti\u2019nin Ba\u015fbakanl\u0131k makam\u0131ndaki Kosova bayra\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p Arnavutluk bayra\u011f\u0131n\u0131 asmas\u0131 ve tebrik ziyaretine gelen b\u00fcy\u00fckel\u00e7ileri bu bayrakla kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 diplomatik krizi de hat\u0131rlamak gerekir. Kural d\u0131\u015f\u0131 oynayaca\u011f\u0131n\u0131n belirtileriydi bunlar.<\/p>\n Bu arada ABD, bir s\u00fcreli\u011fine Balkanlara ilgisini kaybetmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu lakin ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump bir ay arayla Balkanlar i\u00e7in iki ayr\u0131 \u00f6zel temsilci atad\u0131.<\/strong> \u00dcstelik biri (Richard Grenell) sadece Kosova-S\u0131rbistan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri i\u00e7in atanm\u0131\u015ft\u0131,[13]<\/a> demek ki Almanya\u2019ya tan\u0131nan s\u00fcre dolmu\u015f.<\/strong> Di\u011fer diplomat, ABD\u2019nin Bat\u0131 Balkanlar \u00d6zel Temsilcisi olarak atand\u0131 ve belki de AB\u2019nin 24 Mart 2020\u2019de (Korona vir\u00fcs\u00fc pani\u011fi ortam\u0131nda) Arnavutluk ve Makedonya\u2019yla \u00fcyelik m\u00fczakerelerine ba\u015flamaya haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bunun etkisi olmu\u015ftur. Z\u00eera Ekim 2019\u2019da \u00f6zellikle Fransa, bu iki \u00fclke i\u00e7in \u00fcyelik m\u00fczakerelerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu ve Macron, Rusya ve \u00c7in\u2019in Balkanlardaki etkisinin artmas\u0131na sebep olmakla su\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Yunanistan-Makedonya isim anla\u015fmas\u0131na taraflar\u0131 zorlayan ak\u0131l da yine Rusya ve T\u00fcrkiye<\/strong>\u2019nin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesme saikiyle hareket ediyordu. Bu \u00e7er\u00e7evede Balkanlardaki siyasi geli\u015fmeler sadece b\u00f6lge \u00fclkelerini etkilemiyor, Kosova-S\u0131rbistan m\u00fczakereleri de \u00f6yle. ABD, Balkanlara geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re Almanya\u2019n\u0131n (AB\u2019nin) \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden farkl\u0131 bir anla\u015fma metnini Kosova ve S\u0131rbistan\u2019a \u00f6nerebilir mi? \u00d6nerebilir. Maksad\u0131 pozisyon belirlemekse yapar. Ad\u0131 \u201ctaraflar anla\u015ft\u0131\u201d olur ya da Annan Plan\u0131, Ahtisaari Plan\u0131 gibi isim verilir ama olacaksa olur.<\/p>\n Yolsuzluk ve Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele<\/strong><\/p>\n Albin Kurti i\u00e7in g\u00fcven oylamas\u0131 ba\u015flat\u0131lmas\u0131na sebep g\u00f6sterilen koalisyon orta\u011f\u0131 LDK\u2019nin vekili (Podujeva eski belediye ba\u015fkan\u0131) Agim Veliu\u2019nun \u0130\u00e7i\u015fleri ve Kamu Y\u00f6netimi Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinden al\u0131nmas\u0131 konusuna da de\u011finmek gerekir. Bakan\u0131n g\u00f6revden al\u0131nma gerek\u00e7esi, Korona vir\u00fcs\u00fc ile ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n halkta panik ve endi\u015feye neden olmas\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131kland\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Veliu, saat ba\u015f\u0131 vakalar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f ve Kosova Cumhurba\u015fkan\u0131 Tha\u00e7i\u2019nin ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan edilmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki s\u00f6zlerini desteklemi\u015fti. \u00d6te yandan Albin Kurti, baz\u0131 siyasileri, belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren yolsuzluk ve \u00f6zellikle Kosova\u2019n\u0131n kuzeyinde yine \u00fcst d\u00fczey siyasilerin de ad\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu ticaretine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131n\u0131n samimi deste\u011fini gerektiren bu hamlede Kurti hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f olabilir\u2026 G\u00fcven oylamas\u0131n\u0131n yolsuzlukla m\u00fccadelenin ciddiyetiyle de ilgisi oldu\u011funu, belirtmeye gerek var m\u0131? En az\u0131ndan sokaktaki alg\u0131 b\u00f6yle oldu. Bu husus Albin Kurti\u2019ye g\u00fcveni artt\u0131racak ve bir sonraki se\u00e7ime de daha fazla oy olarak yans\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n Sonu\u00e7ta Albin Kurti h\u00fck\u00fcmeti, kurulduktan 51 g\u00fcn sonra, koalisyon orta\u011f\u0131n\u0131n talebiyle yap\u0131lan g\u00fcven oylamas\u0131 sonucunda d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. 117 milletvekilinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lan oylamada 82 evet, 32 red ve 1 \u00e7ekimser oy kullan\u0131ld\u0131. Vet\u00ebvendosje\u2019nin 29 oyuna 3 LDK\u2019li vekilin oyu eklenmi\u015fti. Tek \u00e7ekimser oyun sahibi de Kosova Demokratik T\u00fcrk Partisi lideri Fikrim Damka\u2019yd\u0131. Korona vir\u00fcs\u00fc nedeniyle erken se\u00e7im beklenmiyor. Yeni h\u00fck\u00fcmeti kurma g\u00f6revini kime verece\u011fi konusunda Cumhurba\u015fkan\u0131 Tha\u00e7i, Kosova Anayasas\u0131na g\u00f6re tamamen serbest. Hi\u00e7bir parti tek ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fcmet kurma yeterlili\u011finde de\u011fil. H\u00fck\u00fcmet krizleri de istenmiyor. Bu nedenle Tha\u00e7i\u2019nin koalisyonu y\u00fcr\u00fctebilecek bir isim se\u00e7mesi gerekecek. Ancak teknokrat bir h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131n\u0131n da yolu a\u00e7\u0131k.<\/p>\n Albin Kurti d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ama bir a\u00e7\u0131dan baz\u0131 isimlere muhalefette olman\u0131n daha \u00e7ok yak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz<\/strong>. Albin Kurti gibi bir isim Kosova\u2019n\u0131n AB ve NATO, hatta BM \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in devletin egemenli\u011finden feragat anlam\u0131na gelen ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan eylem ve s\u00f6ylevleriyle \u00fclkesine daha fazla hizmet etmi\u015f oluyor. Ba\u015fbakan kalsayd\u0131\/kal\u0131nca eninde sonunda bu ad\u0131mlar\u0131 atmak zorunda kalacakt\u0131. \u201cKar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k \u00fclkeler aras\u0131nda yol g\u00f6sterici prensiptir ve Kosova egemen bir \u00fclkedir!\u201d s\u00f6zlerini \u00e7i\u011fneyecekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ildi\u011fi devlet, onun kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Ahtisaari Plan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131.[14]<\/a> \u0130dealinde hakl\u0131 olsa da uluslararas\u0131 siyaset, dengeler, sistem, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin beklenti ve dizaynlar\u0131 farkl\u0131 bir ger\u00e7eklik sunuyor. Tek ba\u015f\u0131na iktidara gelmesi elbette m\u00fcmk\u00fcn. Hakk\u0131nda muhtemelen bir yerde saklanan su\u00e7 dosyalar\u0131 da yok. G\u00fcven oylamas\u0131n\u0131 kaybedince \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc kimsenin bahis at\u0131 de\u011fil<\/strong>.\u201d denildi. Bir g\u00fcn birinin bahis at\u0131 olur mu bilmiyoruz ama g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde iktidara da gelse eninde sonunda Kosova\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k iradesine ili\u015ftirilmi\u015f k\u0131s\u0131tlama, \u015fartlar ve kendisinden \u00f6ncekilerin \u201ctaviz\u201dleriyle ba\u011fl\u0131 olacak.<\/p>\n Kurti y\u0131llar \u00f6nce konu\u015ftu\u011fumuzda[15]<\/a> \u201cKosova sorun de\u011fildir. S\u0131rbistan sorundur. S\u0131rbistan\u2019\u0131n de\u011fil de Kosova\u2019n\u0131n sorun oldu\u011fu tan\u0131m\u0131 \u00fczerinden giderseniz, S\u0131rbistan sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olacakt\u0131r. M\u00fczakerelerin ba\u015flat\u0131lmas\u0131na bu nedenle son derece k\u0131zg\u0131n\u0131z ve kar\u015f\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun yanl\u0131\u015f bir y\u00f6ntem oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Biz, S\u0131rbistan sorundur ve anti-demokratik UNMIK bunun par\u00e7as\u0131d\u0131r; Kosova insan\u0131 da \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr, diyoruz. Bu en \u00f6nemli fark\u0131m\u0131z<\/em>.\u201d demi\u015fti. Evet, ilk d\u00fc\u011fme yanl\u0131\u015f iliklendi ama \u015fimdi ba\u015fa d\u00f6nmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. S\u00fcreci anlat\u0131rken de \u201c1995\u2019deki iki an Arnavutlar ve Kosova i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u0130ki olay, iki ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131: 1- E\u011fer sava\u015fmazsan\u0131z, ciddiye al\u0131nmazs\u0131n\u0131z, Dayton bunun g\u00f6stergesidir. 2- Yugoslav ordusu yenilebilir, H\u0131rvatistan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi. Bu iki fenomen Kosova toplumunun t\u00fcm halet-i ruhiyesini de\u011fi\u015ftirdi<\/em>.\u201d \u0130\u015fte Albin Kurti, halk\u0131n isterse s\u00fcreci tersine \u00e7evirece\u011fine inan\u0131rken bu tespitine dayan\u0131yor. Ama kaybedecek fazla \u015feyi kalmayan halk\u0131n direnci ile iyi-k\u00f6t\u00fc d\u00fczenini oturtmu\u015f bir halk\u0131n direnci, e\u015fit olmuyor. \u00dcstelik Arnavutlar, S\u0131rbistan\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015fabilir ama ezeli d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fcvenlik sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131klar\u0131 ABD, AB ve BM\u2019yi illa ki dost olarak g\u00f6r\u00fcr. Albin Kurti de d\u00e2hil. Kurti\u2019nin ula\u015fmak istedi\u011fi hedeflerin \u00f6n\u00fcnde de ger\u00e7ekte S\u0131rbistan de\u011fil b\u00f6lgede istikrar ve bar\u0131\u015f sa\u011flamak ad\u0131na belirlenmi\u015f kurallar duruyor. Kosoval\u0131lar, bu kurallara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n \u00fclkeye gelecek mali, askeri, siyasi deste\u011fin kesilmesine sebep olmas\u0131ndan korkuyor. Bu nedenle Kurti\u2019yi iktidara daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ta\u015f\u0131yacak olan d\u0131\u015f ili\u015fkileri ve ba\u011flar\u0131 etkileyecek politikalar\u0131 de\u011fil \u00fclke i\u00e7indeki y\u00f6netim sorunlar\u0131n\u0131 ve siyasi ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zecek form\u00fclleridir.<\/p>\n Bu makale, Diplomatic Observer dergisinin April 2020\/146 say\u0131s\u0131nda “The US Storm Over Kosova<\/strong>” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan makalenin geni\u015f halidir.<\/p>\n [1]<\/a> Birle\u015fmi\u015f Milletler Kosova Ge\u00e7ici Y\u00f6netim Misyonu, BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin 1244 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla 10 Haziran 1999\u2019da kuruldu. BM Sekreterinin atad\u0131\u011f\u0131 \u00d6zel Temsilci y\u00f6neticidir.<\/p>\n [2]<\/a> Avrupa Birli\u011fi Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Misyonu, polis ve yard\u0131 kurumlar\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in \u015eubat 2008’de kuruldu. Yetkili g\u00fcc\u00fc 503 ki\u015fidir. Kosova polisine, EULEX polisi destek verir. EULEX hakim ve yarg\u0131\u00e7lar\u0131, 2018\u2019e dek Kosova adalet sisteminin par\u00e7as\u0131yd\u0131. G\u00f6r\u00fclen davalar\u0131 izlemeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n [3]<\/a> Isa Mustafa reagon p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb pas rr\u00ebzimit t\u00eb qeveris\u00eb Kurti, ,https:\/\/www.tpz.al\/2020\/03\/25\/isa-mustafa-reagon-per-here-te-pare-pas-rrezimit-te-qeverise-kurti\/, 25 Mars 2020<\/p>\n [4]<\/a> Joint Statement of Special Presidential Envoy Richard Grenell, Ambassador Philip Kosnett, and Special Representative for the Western Balkans Matthew Palmer on Kosovo, https:\/\/www.state.gov\/joint-statement-of-special-presidential-envoy-richard-grenell-ambassador-philip-kosnett-and-special-representative-for-the-western-balkans-matthew-palmer-on-kosovo\/<\/a><\/p>\n [5]<\/a>Asl\u0131nda Kurti, g\u00fcven oylamas\u0131ndan bir g\u00fcn \u00f6nce S\u0131rbistan\u2019a uygulad\u0131\u011f\u0131 vergide bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gitti ve sadece hammadde \u00fczerindeki y\u00fczde 100 g\u00fcmr\u00fck vergisini, 1 Nisan\u2019dan itibaren y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek \u015fekilde kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve t\u00fcm konularda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n [6]<\/a> US Dismisses Kurti\u2019s Claims About Secret Land Swap Talks, Balkan Insight, 27 March 2020<\/p>\n [7]<\/a> Detaylar i\u00e7in bkz G\u00f6zde K\u0131l\u0131\u00e7 Ya\u015f\u0131n, Kosova-S\u0131rbistan M\u00fczakereleri: Arazi De\u011fi\u015fimi Se\u00e7ene\u011fi,<\/a> Diplomatik G\u00f6zlem, Eyl\u00fcl 2018; ayr\u0131ca G\u00f6zde K\u0131l\u0131\u00e7 Ya\u015f\u0131n, Kosova -S\u0131rbistan g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri: Ordu, Vergi, S\u0131n\u0131r D\u00fczenlemesi K\u0131skac\u0131nda \u0130stikrar,<\/a> Diplomatik G\u00f6zlem, \u015eubat 2019<\/p>\n [8]<\/a> Kosoval\u0131 S\u0131rplar Ahtisaari Plan\u0131\u2019yla Belgrad\u2019la do\u011frudan ileti\u015fim, S\u0131rbistan belediyeleri ile i\u015fbirli\u011fi, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim ve sa\u011fl\u0131k konular\u0131nda kendi belediyelerinde do\u011frudan karar verebilme, S\u0131rbistan Mill\u00ee E\u011fitim m\u00fcfredat\u0131n\u0131 takip etme haklar\u0131n\u0131 elde etmi\u015f, belediyelerde 5 bin n\u00fcfusa ula\u015f\u0131yorsa kendi bayraklar\u0131n\u0131 \u00e7ekme, kendi anadilini resmi dil olarak kullanma, kamu kurumlar\u0131nda n\u00fcfuslar\u0131 oran\u0131nda yer alma gibi haklarla donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, S\u0131rp Kilisesi de \u00f6zerkle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n [9]<\/a> https:\/\/www.b92.net\/eng\/news\/politics.php?yyyy=2018&mm=08&dd=24&nav_id=104932<\/a><\/p>\n [10]<\/a> Yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 mahkeme, sava\u015f su\u00e7lar\u0131 i\u00e7in kurulan uluslararas\u0131 bir mahkemedir. Ama \u015fimdi \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mahkeme yine Lahey\u2019de olsa da Kosova kanunlar\u0131na g\u00f6re yarg\u0131lama yapan ayr\u0131 bir yer. Masraflar\u0131n\u0131 AB\u2019nin kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6zel mahkeme, 1998-99\u2019daki sava\u015f ve sonras\u0131nda i\u015flenen insan ticareti, organ ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, mala-servete el koyma, sivil \u00f6ld\u00fcrme, etnik az\u0131nl\u0131klar ve siyasi rakiplere kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131 ele al\u0131yor.<\/p>\n [11]<\/a> Dick Marty\u2019nin raporu i\u00e7in bkz. https:\/\/assembly.coe.int\/CommitteeDocs\/2010\/20101218_ajdoc462010provamended.pdf<\/a>) Do\u011frusu raporda Kosova\u2019n\u0131n mevcut Cumhurba\u015fkan\u0131 Tha\u00e7i\u2019nin Haradinay\u2019dan daha tehlikeli ve su\u00e7lar\u0131n merkezinde oldu\u011fu ifade edilmekteydi. Bu y\u00fczden baz\u0131 Kosoval\u0131lar yarg\u0131lanma korkusu nedeniyle Tha\u00e7i\u2019nin \u201c\u0130plerinin d\u0131\u015far\u0131da oldu\u011funu\u201d s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n [12]<\/a> S\u0131rbistan, Kosova\u2019n\u0131n \u0130nterpol\u2019e kat\u0131lma iste\u011fini engelleyince Haradinay kar\u015f\u0131l\u0131k olarak g\u00fcmr\u00fck vergisini getirmi\u015fti.<\/p>\n [13]<\/a> Grenell, ABD Ba\u015fkan\u0131n\u0131n Kosova-S\u0131rbistan diyalogu \u00d6zel El\u00e7isi olarak Eyl\u00fcl 2019\u2019da, Matthew Palmer de ABD Bat\u0131 Balkanlar \u00d6zel El\u00e7isi olarak Kas\u0131m 2019\u2019da atand\u0131. G\u00f6zde K\u0131l\u0131\u00e7 Ya\u015f\u0131n, 2020\u2019de Balkan Siyaseti ve Yeni Aray\u0131\u015flar<\/a>, Diplomatik G\u00f6zlem, Ocak 2020<\/p>\n