Tarih bilmeyenler ileriyi göremezler. Meclis’te topladığımız komisyona, parti değiştirmelere, transferlere, topyekûn hukuksuzluk baskısına maruz kalışımıza buradan da bakılabilir. Topuklu Efe dediğimiz kadının topuksuzluğunu gösteren ne ise oraya bakacağız ama tarih perspektifinden de bakacağız. Onu mahkûm edemeyen halkın vicdanı kararır ve her tür felakete açık hale gelinir. Türkiye bu savunmasızlığa düşüyorsa tarihle barışık olmayışla doğrudan ilgilidir. Bunlar açılacak meselelerdir.

Tarih bilmeyenler, tarihi tahrif edenlerin kendisine saldırdığını anlayamaz. Hatta yardım eder. Şimdiki iktidarımız ve muhalefetimizin anası tam bu roldedir. Türkiye’nin sağı solu babasını inkâr peşindedir. Bu durumda kimlik bunalımlarına düşmek kaçınılmazdır. Babasını bilmeyenin kim idiğini bilmesi mümkün değildir. Türkiye’nin düşürülmeye çalışıldığı durum budur ve ahlâkı yoktur. Dinden imandan bahsedenlerin dinle imanla alakaları da buradan anlaşılabilir.

Gözümüzün önünde bir tarih yağmalanıyor.

TARİHİ KÖTÜLEMEYLE YAPILAN TEMİZLİK

Türk egemenliğine karşı güçlü propaganda ağı yeni değildir ve bir ölçüde başarılıdır. Bugünkü hayatımızın, yaşadıklarımızın bile tersine inandırılan kitleler oluştu. 1915 tehcirine soykırım diyenler buna örnektir. Şimdi de PKK terörünü özgürlük arayışı gibi gösterme devrededir. Bir bir ele alsanız, söylenenlerin doğru tarafını bulmakta zorlanacağınız yalanlar ve yanlışlarla kuşatılmış durumdayız.

Türkiye’nin son yüzyılı içinde tarihe şaşı bakmakla bu gaflete düştük. Son 20 yılımız bu bakımdan sonuçtur ve feci bir dönemdir. Bu dönemin,  bozucu, ayrıştırıcı projelerin hız kazanmasıyla anılacağı şimdiden söylenebilir. Tarihlerin, bu dönemi nasıl yazacaklarını düşünmek lazımdır. Galiba iflâsımızı ilan ettiğimiz Düyûn-u Umûmiye yılları ve devamında yaşananlar ayrı tutulursa yakın tarihimizde kolay kolay örneği bulunmaz.

Yıllardır ekranlarda açılımlar konuşuluyor. PKK ağzıyla Kürtlerin ezildiği söyleniyor. Ezilen hepimiziz. Kimse dönüp de “Bu memlekette kimse şu veya bu etnisiteden geldiği için horlanmadı” demedi. Diyeni de bir daha çağırmadılar. Geldiğimiz yere bakar mısınız?

BATININ TARİHİ AYIPLIDIR

Bakışımızı genişletelim: Bütün dünyada Yahudiler ve Çingene tabir edilen gruplara hoş bakılmazdı. Bu sadece halkın görüşü değildi. Kanunlar önünde de eşit değillerdi. Çok beğendiğimiz ve örnek aldığımız Fransa’da Yahudiler 1789’dan sonra vatandaş yapıldılar. Bu da eşit vatandaşlığı getirmedi. Çingenelerin durumu daha fecidir. Horlandılar ve devlet kapılarına sokulmadılar. Daha düne kadar bu açık horlama devam ediyordu. 1939-45 arasında Fransız çingeneleri de soykırıma uğradı.

Uzak yakın tarihe bakın, bizde böyle bir ayıplı durum göremezsiniz. Osmanlı Türkiyesi’nde uygulanan millet sisteminde de gayrimüslimler üzerinde baskı ve açıktan horlama söz konusu değildi. Rahat yaşadılar. Sosyal statüler değişik olmakla beraber, Avrupa’daki gibi ırkçı bakışlar yoktu. 1839 Tanzimat’ı, 1856 Islahat’ı ve 1876 Meşrutiyet’inden sonra gelen yeni vatandaşlık rejiminde dîne bakılmaksızın her vatandaş eşit haklara sahip oldu.

YALANLARIYLA KIŞKIRTMANIN TARİHİ

1828’de Yunanistan bağımsızlık elde edince diğer Türk olmayan unsurlar kolayca kışkırtıldılar. Balkanlarda Bulgarlar, Sırplar, sonra bizim Arnavutlar, Araplar… Zayıflarsanız bunlar olur.  En iyi şartlarda yaşayanlar gayrimüslimlerdi. Askere gitmiyorlardı. Ticaret ellerindeydi. Batılı şirketlerle kurdukları ortaklıklarla kapitülasyonlardan da faydalanıyorlardı. Ülkeyi sömürüyorlardı. Memleket fakirleşirken onlar zenginleşiyordu. Buna rağmen ayaklandırıldılar.

Türkler şaşırdılar. Devletlerine edilen iftiralar karşısında ne diyeceklerini bilemez haldeyken peş peşe isyanlar geldi. Rumlardan 70 yıl sonra Ermeni patırtıları başladı. Müslüman halk, dost ve kardeş bildiği kapı komşusu Aleg ve Onnik’in evlerini bastığını ve katliamlara giriştiğini gördü. En çok da Kürt dediğimiz, bugünkü gibi şehirlerde yaşamayan, çoğu dağlık yerlerde yerleşen Kırmanç vatandaşlarımız öldürüldü. 1915 tehcirinde konvoyları basarak Ermeni öldürenler de bu intikam peşindeki aşiretlerimizin mensuplarıydı.

“YUNAN” VE “ERMENİ” KÖTÜLÜĞÜN SIFATI OLDU

Türkçede bazı etnik isimlendirmelerin küfür gibi anılması bu ayaklanmalarda, savaşlarda yaşanan kitle halinde Müslüman ölümlerinden sonradır. Halkımızın, kabul edilemez bir hareketi görülene yakıştıracağı sıfat Yunan veya Ermeni’dir. Gadre uğradığını düşünen “Seni Yunan!” diyerek saldırır. “O Ermeni” diyerek bahsettiği kişi insanlığa sığmaz bir iş etmiştir. Bunları bilmek lazımdır.

Bu tür aşağılayıcı sözleri dilimizden kaldıralım diyenlere katılalım da bunları da bilelim. Kaybettiğimiz toprakları,  İstiklâl Harbi’ni, daha dün Kıbrıs’ta yaşadıklarımızı hatırdan çıkarmak olmaz. Sadece 1821’de Mora’da 40.000 Türk’ün bir anda feci işkencelerle katledilişini bilirseniz, halkın Yunan’a verdiği bu anlamın en masum tepki olduğunu anlarsınız. Ermeni zaten malumdur. Dahasını demeyeyim.

Bunlar bizim yaşadıklarımızdır. Türk çocuğu tarihini, özellikle yakın tarihi iyi bilmelidir ki bugün olanları anlayabilsin. Unutursak başımıza şimdi olanlar gelir.

Kendini bilmemek bugünkü düşkünlüğü getirdi yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Her şey yolunda görünüyordu.

Şehir doksanlı yılların dehşet ve vahşet hatıralarını üzerinden atmışa benziyordu. En şık kıyafetlerini giyinip gezintiye çıkmış şehrin yerlileri, uzun boylu, ince, güzel genç kızlar, delikanlılar… Önlerindeki rehberlerinin peşine takılmış, taş döşeli, daracık yollarda fotoğraf çeke çeke, terleye terleye, su içe içe giden turistler… Pipo ya da sigara tüttürenler, nargile çekenler, yiyenler, alkollü, alkolsüz içenler… Gülüp oynayan, şakalaşan, bağrışan, coşan liseliler… Işıklı ve renkli balonlarıyla oynayan çocuklar… Dondurmacılar, köfteciler, börekçiler… Köfte kokuları… Müşterisiyle dondurma kaptırmama oyunu oynayan Maraşlı dondurmacı vatandaşımız… Kemancılar, akordiyoncular, gitaristler…   Bella Ciao çalan üç kişilik grup, onlara alkış tutanlar… Akıllı telefonunun kamerasını kendine çevirip ayna gibi kullanarak makyaj tazeleyen kadınlar… Hediyelik eşya dükkânlarında alışveriş yapanlar… Açık hava kahvelerinde bakır cezvelerden kulpsuz fincanlara kahve koyup ilk yudumdan önce ağızlarına bir lokum atanlar… İki dirhem bir çekirdek giyinmiş, moda dergisi için çekim yapan mankenler… Hürriyet Meydanı’nda, meydanın döşemesine dizili yetmiş santim boyunda plastik taşlarla satranç oynayanlar…

Başçarşı’da her şey yolunda görünüyordu.

Şehir doksanlı yılların dehşet ve vahşet hatıralarını üzerinden atmışa, hatta unutmuşa benziyor, diye düşünüyordum.

Ta ki… Öğlen saat 12’de o siren sesini duyana kadar… Kalın, ağır, ürpertici, sarsıcı bir ses. Bir dakika boyunca. Temmuzun 11’ydi. Geleli yirmidört saat olmamıştı daha. Önce Başçarşı’ya dalmış ve o çok renkli, çok sesli, keyifli kalabalığa katılmıştık. Ardından şehir turu yaptıran rehberin peşine takıldık, Başçarşı’dan çıkıp nehre doğru yürüdük. Rehberimiz bizi uyardı. “Bugün 11 Temmuz” dedi.

Sonra o ses… Miljacka (Milyatska) Nehri boyunca insanlar durdu, arabalar durdu. Birdenbire o kadar ağır bir hüzün atmosferi oluştu ki… Gözlerim doldu, boğazım düğümlendi. Her şey yolunda değildi burada!

11 Temmuz 1995. Bu sene Srebrenitsa katliamının yirmisekizinci yılı. O gün akşama kadar, Milyatska Nehri’nin kıyısındaki heybetli belediye binasında, katliamda can veren 8 bin küsur kişinin ismi okundu. Her sene böyle olurmuş.

Saraybosna’dayız.

Saat 12’deki bir dakikalık tevakkuftan sonra bizler de gezinmeye, dolanmaya, yiyip içmeye devam ettik. Ama isimleri okuyan o boğuk ses akşama kadar peşimizi bırakmadı, bizi derinden derine takip etti.

Sonra “Saraybosna gülleri”ni gördük. Şehir kuşatma altındayken, havan topları ile dövülürken, en az üç kişinin can verdiği her yerde bir Saraybosna gülü var! Havan topu mermisinin yerde açtığı delikler, oyuklar, yarıklar kırmızı reçine ile doldurulmuş. Şehit düşenlerin, dökülen kanların anısına etkileyici ve sarsıcı bir sembol. Balkan coğrafyasının çocuğu Yahya Kemal’in mısraları akla geliyor:

Cennette bugün açmış gülleri görürüz de,

            Hâlâ o kızıl hatıra titrer gözümüzde.

Şehirde iki yüzden fazla yerde bu güllerden var. “Şu meydanda 42 kişi, bu pazarda 69 kişi can verdi.” diye anlatıyor rehberler.

Her şey yolunda değil! Ama hayat devam ediyor. Şehrin merkezi Başçarşı dünyanın her yerinden gelen turistlerle dolup taşıyor. Bu kalabalığın ne kadarı bu şehrin ve bu ülkenin derdinden haberdar, bilmem!

Başçarşı

Bosna’nın fatihi Fatih Sultan Mehmet. 1463. Saraybosna’nın kurucusu İshakoğlu İsa Bey. Fatih’in uç beylerinden. Bölgenin fethinden sonra, sancak beyi tayin edilir ve bugünkü şehrin olduğu yerde padişah adına bir saray yaptırır. Şehir “Saray Ova” diye anılmaya başlanır. Sonra bazen Bosna Sarayı, bazen Saraybosna… Bugün de hemen bütün dillerde Saray Ova’dan mülhem “Sarajevo” olarak geçmekte. İsa Bey beldeye ilk mührü vuran isim. Yahya Kemal’in Kaybolan Şehir’de andığı, annesini defnettikleri caminin de bânisi olan İsa Bey’dir bu. Üsküp sancak beyliği de yapmıştır. Saraybosna’nın ilk camisi onun yine padişah adına yaptırdığı Hünkâr Camisi. Şehrin ortasından akan Milyatska Nehri’nin kıyısındaki caminin haziresinde pek çok mezar taşı var. Onlardan birinin İsa Bey’e ait olduğu düşünülüyor. İsa Bey han, hamam, kervansaray, dükkânların yanı sıra nehrin üzerine, caminin karşısına bir de köprü yaptırmış: Hünkâr Köprüsü. “Çareva Kuprija” diyorlar Boşnakça’da. Ondokuzuncu yüzyılın sonlarında Avusturya-Macaristan devleti köprünün yerini birkaç metre değiştirerek yeni bir köprü yaptırmış. Rehberimiz Osmanlı’nın yaptığı köprünün nehrin yatağında kalan, suların altında seçilen dikdörtgen kaidesini gösterdi.

Bosna Hersek+ 1878’de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun hakimiyetine geçti. Dörtyüz küsur seneden sonra…

Milyatska Nehri az sulu ve tertemiz akıyor.

Saraybosna’yı Saraybosna yapanların en ünlüsü Gazi Hüsrev Bey. İkinci Bayezid’in kızının oğlu. Kanunî devrinde buraya sancak beyi olarak geliyor, onyedi yıl bu görevde kalıp civardaki bir Sırp isyanını bastırırken şehit düşüyor. Osmanlı Devleti’nin gücünün zirvesinde olduğu devir. Malını mülkünü şehrin imarı için harcamış bir devlet adamı. Başçarşı içinde camisi, medresesi, hanı, hamamı, imaretleri, onlarca vakıf binaları var. Türbesi de caminin avlusunda.

Caminin yanı başındaki otuz metrelik saat kulesinde Arabî rakamlar dikkatimizi çekti. Ay takvimine göre çalışan saat 12’yi gösterdiğinde akşam ezanı okundu. Bu çeşit bir saat çocukluğumda dedemlerin evinde vardı. Dedem iri siyah bir anahtarla birkaç günde bir kurardı. O vakitten beri ezanî saat görmemiştim. Bu saatin de bekçisi birkaç günde bir kuruyormuş. Rehberin dediğine göre dünyada ay takvimine göre işleyen tek saat buymuş. “Sarayevo’nun Big Ben”i diyorlar.

Ezan okunuyor, sonra kiliselerden çan sesleri duyuluyor. Saraybosna Müslümanların çoğunlukta olmasına rağmen dinlerin, kültürlerin kaynaştığı bir şehir. Ülkenin üç resmî dili var: Boşnakça, Sırpça, Hırvatça. Ama herkes birbirini anlarmış. Aralarında ancak şive farklılıkları varmış. “Kaynaşmak” hoş kelime ama bazen kaynaşamayıp “savaşmak” kader oluyor. Tarih boyunca!

Lise tarih kitaplarımızdaki Osmanlı tarihi sayfalarında Saraybosna hakkında bir şeyler okuduğumuzu hatırlamıyorum. Bosna Hersek’in fethi geçmiştir birkaç cümle ile ama özel olarak, şehir olarak Saraybosna anlatılmadı. İlk defa ne zaman duydum? Dünyayı değiştiren bir olay oldu burada. Osmanlı çekilip gittikten çok sonra. Saraybosna suikastı! Lisedeyken onu çok iyi öğrendik. O zaman da Saraybosna’yı Avrupa’da herhangi bir şehir olarak düşünmüştüm. Sonra da ömrümüzün mühim bir kısmında orası zaten Yugoslavya’ydı, Tito’ydu, Demirperde gerisiydi.

Halbuki bizimmiş!

Güney Avrupa’daki serhat şehrimizmiş!

Bizim olduğunun farkına Yugoslavya’nın dağılmasından sonra vardık.

“28 Haziran 1914’te Saraybosna’da Avusturya-Macaristan veliahdı Arşidük Franz Ferdinand ve eşi Arşidüşes Sophie’ye düzenlenen suikast…” kitaplar böyle yazıyordu. Hâlâ böyle yazar.

Milyatska Nehri’nin üzerindeki birçok köprüden biri Latin Köprüsü. Dünyayı değiştiren olay o köprünün yanında oldu. Avusturya-Macaristan veliahdı ile karısı, bir Sırp milliyetçisi olan Gavrilo Princip tarafından kurşunlanarak burada öldürüldü. Veliaht, imparatorluğun ilhak ettiği ülkede resmî gezide idi. Yirminci yüzyılın ilk büyük savaşı, Birinci Dünya Savaşı’nın fitili ateşlendi.

28 Haziran 1914… 28 Haziran tarihi Sırplar için çok önemlidir. Kültürlerinde Aziz Vitus Günü. Dinî ve millî bayramları. 1389 Kosova Savaşı, Gregoryen takvime göre 28 Haziran’da, yani Aziz Vitus Günü’nde gerçekleştiği için bu gün, o yıldan sonra apayrı bir önem kazanmış, kültürlerinde bir “Kosova Efsanesi” oluşmuştur. Sırp ordularına komuta eden Prens Lazar muharebe meydanında o gün can verince azizlik mertebesi verilmiş kendisine. Aynı meydanda Murad Hüdavendigâr da bir Sırp soylusu tarafından o gün şehit edilmişti. Derler ki, Sırp milliyetçiliği o gün başladı! Avusturya Macaristan yetkilileri bunları bildikleri için kasıtlı olarak mı Franz Ferdinand’ın gezisini o güne denk getirdiler; yoksa bir tesadüf, bir tevafuk, takvimlerin bir cilvesi mi?

Gavrilo Princip -kendi milleti adına- günün gereğini yaptı!

Köprünün karşısındaki müzenin önünde, karı kocanın içinde vuruldukları üstü açık arabanın replikası duruyor. Köprüye Yugoslavya döneminde “Princip’in Köprüsü” demişler, şimdi eski adına geri dönmüş. Şehrin en eski köprüsü kabul ediliyor. Önce, orada bir tahta köprü olduğunu yazıyor bazı kaynaklar. 1565’te şehir eşrafından Ali Ayni Bey onun yerine dört gözlü taş köprüyü yaptırmış. Nehrin bir yakasındaki Katolik mahallesine açıldığından ve Osmanlılar bu mahalleye “Latinluk” dediğinden köprünün adı “Latin Köprüsü” olarak kalmış. 1791’de sel felâketinde büyük hasar gören köprü şehrin tüccarlarından Abdullah Aga Briga tarafından yeniden yaptırılmış.

Her şeyin yolunda göründüğü Başçarşı… Saraybosna’nın kalbi. Sıcak havaya rağmen gündüz de çok kalabalık ama akşamları daha cıvıl cıvıl ve ışıklarla birlikte göz alıcı oluyor. Rehberimiz Başçarşı’nın ana caddesinin bir yerinde yerdeki yazıya dikkatimizi çekti. İngilizce olarak: Kültürlerin buluştuğu nokta. “Şimdi sağınıza bakın” dedi. Baktık. “Şimdi solunuza bakın” dedi. Baktık. Bir tarafa bakınca önümüzde bir Osmanlı şehri. En fazla iki katlı binalar, küçük dükkânlar, kubbeler, minareler… Öteki tarafa bakınca Viyana gibi, Zagreb gibi bir Avrupa şehri. Binalar daha yüksek, geniş vitrinli mağazalar, ileride Katolik Kilisesi, çan kulesi… Belli ki Osmanlı’nın kurduğu çarşı bu noktaya kadarmış. Bu noktadan itibaren Avusturya-Macaristan döneminde ilâve yapılarak, çarşı uzatılmış. Ama şehre ilk defa gelenin farkedemeyeceği bir uyum içinde.

Başçarşı girişinde onsekizinci yüzyıl eseri ahşap bir sebil var. Bütün Başçarşı fotoğraflarında görünen sebil. Etrafında güvercinleriyle… Derler ki, halk deyişi odur ki, oradan su içen tekrar Saraybosna’ya gelirmiş! Kana kana içtik. Defalarca içtik.

Hâsılıkelâm… Ne diyordu Yahya Kemal?

“Türklük Avrupa’ya doğru cezr ü meddi biten bir deniz gibi o dağlardan çekilmiş, lâkin tuzunu bırakmış. Bütün o toprak Türklük kokuyor.”

Güneydoğu Avrupa’daki Serhat Şehri yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bilgi Şöleni’nde bu hafta Rusya-Ukrayna savaşının Balkanlara etkisini ele alıyoruz. Prof. Dr. Konuralp Ercilasun’un yöneticisi olacağı programın konuğu BİSAV Balkan Araştırmaları Merkezi Başkanı Dr. Gözde Kılıç Yaşın.

30 Mart Çarşamba 20.00’de sosyal medya hesaplarımızdan canlı olarak yayımlanacak programa katılımınızdan memnuniyet duyarız.

Programa anlık olarak soru ve görüşlerinizle katkıda bulunabilirsiniz.

Yönetici: Prof. Dr. Konuralp Ercilasun

Konuk: Dr. Gözde Kılıç Yaşın – BİSAV Balkan Araştırmaları Merkezi Başkanı

Tarih: 30 Mart 2022

Saat: 20.00

YouTube kanalımız için tıklayınız.

Facebook sayfamız için tıklayınız.

Twitter hesabımız için tıklayınız.

Ukrayna İşgalinin Balkanlara Etkisi yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kitaphane Sohbetleri’nin 1 Nisan günü yayımlanan 4. bölümünde konuğumuz Prof. Dr. Bilge Ercilasun’du. Kendisiyle yazarı olduğu “Bir Vatan Kaybettiler – Balkanların Fethi ve Kaybını Ele Alan Romanlar Üzerinde Bir İnceleme” adlı kitabı üzerine konuştuk.

MDM Genel Yayın Yöneticisi Gülcan Havva Eraslan ve yazar Demet Yener’in beraber hazırlayıp sundukları programı aşağıdaki bağlantıdan izleyebilirsiniz:

Prof. Dr. Bilge Ercilasun’un konuk olduğu bir önceki programımızı izlemek için aşağıdaki bağlantıya tıklayabilirsiniz:

Kitaphane Sohbetleri soluk aldırmaya devam ediyor yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Hasip Saygılı-Rumeli’de Bizden Ne Kaldı?

Hasip Saygılı’nın İlgi Kültür Sanat Yayınlarından 2019 yılında çıkmış olan “Rumeli’de Bizden Ne Kaldı?” isimli kitabı toplamda “Sunuş” ve “Ekler” bölümü hariç yirmi sekiz bölümden oluşur. Rumeli’deki Türklerin yaşadıklarının anlatıldığı kitap iki yüz kırk sekiz sayfadan oluşur.

Doç. Dr. Hasip Saygılı, yirmi dört ay boyunca Rumeli’de görev yapmış olan emekli bir kurmay subaydır. Bu kitabı yazmadaki amacını Rumeli’deki problem alanlarına dikkat çekmek olarak belirten yazar, Rumeli kahramanları olarak anılan Suzi Çelebi, Müşir Mehmet Ali Paşa, Hafız Arif Efendi, Hacı Adnan Nurko, Yücelciler gibi önemli isimlerin hatıralarına da yer vermiştir. Onlara ve anılarına duyarsız kaldığımız yönündeki serzenişlerini de dile getirmiştir. Rumeli’deki Türk halkın nüfus, eğitim ve kültür alanlarında günden güne nasıl ortadan kaldırılmaya çalışıldığını örneklerle ifade etmiştir.

Boşnakların “Türk”ten daha fazla “Türk” olduğu iddiasıyla başladığı kitabında yazar, Saraybosna NATO Karargâhı’nda Harekât subayı olarak görev yaptığı dönemden yaşadıkları hakkında bilgiler sunuyor.

Kitabını, bir Ramazan bayramında ailece gerçekleştirdikleri Belgrad ziyaretinden ve Sırplar ve Belgrad hakkında tarihsel bilgilerden söz ederek sonlandırıyor.

Rumeli dediğimiz, Balkanlarda Türk ve Müslüman nüfusun yaşadığı her bölgeye işaret etmektedir. Türkiye topraklarının yüzde beşi kadarını oluşturan Doğu Trakya Bölgesi, Balkan coğrafyası içindedir. Coğrafi açıdan bakıldığında Türkiye bir Balkan ülkesidir. Bunun yanında Türkiye Cumhuriyeti, beş buçuk asır boyunca Balkanlarda/Rumeli’de hakimiyet kurmuş olan Osmanlı İmparatorluğu’nun devamı olarak aynı zamanda mirasçısıdır da. Türkiye Cumhuriyeti, kurulduğu tarihten itibaren Balkanlı kimliğine vurgu yapmıştır. Bu açıdan bakılacak olursa Türkiye, coğrafi, siyasi, tarihsel ve kültürel açılardan da bir Balkan ülkesidir. Balkan coğrafyası, tarihsel bağlar, Türkiye’de yaşamakta olan Balkan kökenli nüfus, Balkanlardaki Türk ve Müslüman topluluklar, bölgenin jeopolitik konumu gibi nedenlerle Türkiye için oldukça önemli bir coğrafyadır.

Balkan bölgesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun başlıca yayılma alanıydı; çünkü beşerî kaynaklar ve ekonomik gelirler büyük ölçüde Balkanlardan sağlanıyordu. İmparatorluğun iki yüz on beş sadrazamından altmış ikisi Balkan kökenliydi. Osmanlı egemenliği süresinde bölgenin dinsel, etnik, ekonomik ve kültürel yapısı da değişik düzeylerde etkilenip şekillenmiştir.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı ile başlayan göç dalgalanması Balkanlardan/Rumeli’den Türkiye’ye yaklaşık bir asır sürecek bir göç hareketliliğinin başlangıcı olmuştur. Bu süreç ve göçler; Müslüman Arnavutları, Boşnakları, Pomakları ve Türkleri Balkan topraklarından Türkiye’ye getirmiş ve Balkan kökenli bir nüfus yaratmıştır. Halen Balkan ülkelerinde yaşamakta olan Müslüman ve Türk toplulukların yaşadıkları baskılar, sürmekte olan akrabalık bağları nedeniyle Türkiye’ye yansımaktadır. Balkanlardaki Türk ve diğer Müslüman azınlıklara yönelik baskıların yaşandığı bunalım ve çatışma dönemlerinde Türkiye de topraklarında yaşayan Balkan kökenli nüfusu dikkate alarak strateji belirlemek durumundadır.

Balkan coğrafyası ya da Rumeli denildiğinde, Bulgaristan’da, Yunanistan’da, Makedonya’da, Kosova’da, Romanya’da yaşayan Türk nüfusun yanında diğer Müslüman topluluklar olan Arnavutlar, Boşnaklar ve Pomaklar da kastedilmektedir.

Balkan coğrafyası jeopolitik açıdan da Türkiye için önemlidir. Öncelikle Türkiye’nin Balkanlardaki tek toprak parçası olan Doğu Trakya Bölgesi, İstanbul ve Boğazların savunması açısından Balkanlar üzerinden gelebilecek bir saldırı söz konusu olduğunda stratejik bir konumdadır. Ayrıca Türkiye’nin Avrupa’ya açılan kapısı konumundaki Balkan topraklarında istikrarın ve barışın devamlılık arz etmesi hem Türkiye’nin güvenliği hem de bu bağlantı yollarının kesilmemesi için önemdir.

Hasip Saygılı da kitabında bu kadar önemli olan bir coğrafyaya ve oradaki soydaşlarımızın çektikleri acılara, uğradıkları asimilasyona ve maruz bırakıldıkları acılara parmak basarak bu bölgenin önemini bizlere yeniden hatırlatmak istemiştir.

Rumeli için önemli konularda dikkat çekme çabasındaki Hasip Saygılı, okuyucuya, kitabında hem birçok önemli konuyu gündeme taşıdığı hem anlatılarını sağlam temellere dayandırdığı hem de okuyucuda güven oluşturacak bir gerçeklik sunduğu için okunması önem arz eden bir kitap sunmuştur. Bu bağlamda okuyucu nezdinde okunulur kitap sıfatını da kazanmıştır.

Hasip Saygılı-Rumeli’de Bizden Ne Kaldı?

Hasip Saygılı: Rumeli‘de bizden ne kaldı? yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

powered by Advanced iFrame

Rumeli’de yön arayanlara pusula-Rumeli’de Bizden Ne Kaldı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.