Yeni jeopolitik gelişmeler ışığında İran-Türkiye  yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Tarihin akışına ters bir değişimcilik yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Başkanlık sistemi sistemsizlik değildir. Kontrolsüzlük değildir. Sorumsuzluk hiç değildir. Demokratik bir ülkede sistemin adı ne olursa olsun denge denetim mekanizmaları işler. Rejimin Cumhuriyet veya Meşrutiyet olmasıyla da alakası yoktur, işler.

Bizdeki abartılara bakmayınız, rejimler araçtır. Hiçbir sisteme kutsallık izâfe edilemez. Avrupa’nın yarısı Meşrûtî krallık, yarısı Cumhuriyet’tir. Demokratik idarelerdir ve krallarının yönetim yetkisi yoktur. Krallar ve hanedanları yüksek saygıyla kabul edilir. Gerekmedikçe görünmezler. İngiltere hanedanının Meşrûtî demokrasiler içinde durumu özeldir ve dünyaca bilinir.

Osmanlı Türkiyesinde Meşrutiyet’e geçişle padişahların icra yetkisi büyük ölçüde hükûmetlere devredilmişti. Cumhuriyet’te, özellikle çok partili dönemden itibaren Cumhurbaşkanlarımız benzer şekilde sembolik ve temsilî değerde konumlandırıldı. 1983 Anayasasıyla yetkileri artan bir Cumhurbaşkanı bunun için yadırganmıştır.

PADİŞAH’TAN YETKİLİ

Her anayasa değişikliği gündeme geldiğinde cumhurbaşkanı yetkilerinin tırpanlanması konuşuldu. Ak Parti, darbe ürünü diyerek nefrete yakın bir dille en çok eleştirendi. 2014’te Erdoğan Cumhurbaşkanı olunca iş değişti. Makama o oturunca ihtilâlcilerin verdiği yetkiler de yetmedi ve Anayasa’nın “tarafsız” hükmüne rağmen “partili” davranmayı seçti.

Cumhurbaşkanlarının Anayasa’ya uymayacağı öngörülemez bir işti. Uyarılar fayda etmedi ve ne yapılacağı da bilinemedi. Devlet Bahçeli’nin “fiilî durum”u meşrulaştıralım demesiyle 2017 referandumunu yaparak partili cumhurbaşkanlığına adım attık. “Fiilî durum”lar yine bitmedi. Normal rejimlerde rastlanmayacak işlerden sonra bu sefer “fiilî durum”ları normalleştirdik.

Burada kalmazdı, kalmadı. Düzen iyice bozuldu. Şimdiki partili Cumhurbaşkanı, Anayasa’da makamı yüksek derecede korunan, devleti temsil gücü yukarda kabul edilerek tarif edilen tarafsız cumhurbaşkanı profilinde değildir. O korunaklı alanı da terk etmeyen, hem taraflı hem de dokunulmaz bir figürdür.

DENGE BURADAN BOZULUYOR

Dikkat buyurun, Anayasa’nın bir maddesine göre Cumhurbaşkanımız partili, diğer ilgili maddelerine göre, yemini de dâhil “tarafsız”dır. Yemin metnini değiştirmediğimize göre partili olsa bile tarafsız kalması beklenirdi. Tam tersi oldu. Diğer uygunlaştırmalara da girişmedik. Ortaya krallıklarda bile bulunmayan yetkilerle donatılmış bir yönetim figürü ortaya çıktı.

Bizde pek bilinmez, Meşrutiyet Padişahları Mehmed Reşad ve Vahideddin’in yönetim yetkisi 1983’ten 2018’e kadar gelen Cumhurbaşkanlarından daha azdı. 2018’den sonra gelen, her kararı bir kişiye bağlamaya varan uygulamalar tarihimizde aransa zor bulunur.

Sonuç ortada: Hayatımıza belirsizlik ve güvensizlik hâkim. Kurumlar ve kurallar isteğe göre işliyor. Krizlerden krizlere giriyoruz. Türkiye “öngörülemez” ülkeler arasında sayılıyor. Önümüzü göremez hale geliyoruz. Belli ki buradan darbe yiyoruz.

SİSTEM DERKEN SİSTEMSİZLİK

Bilelim ki başkanlık böyle bir idare şekli değildir. Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’nin sistemle alakasının bulunmadığını yıllardır yaşıyoruz. Memleketin dengesi bu belirsizlik ortamında bozuldu.

Kamplaşma ve kimlikler üzerinden siyasetin yarattığı kargaşanın kısa vadenin sonunda zararı hepimize, başta yönetenlere olacak. Devlet hayatında süremez ve sürdürülemez durumdur. Gerginlikte ip kopar.  Eşitsizlik kadar bozucu bir toplum durumu yoktur. Adalete güven olmayan yerde örülen duvarlar da çatlar.

Akın Gürlek gibi güvenilirliği tartışılan bir figürün Adalet Bakanlığı’na getirildiği memleket bunları yeni baştan düşünmek zorundadır.

BAŞKANLIK SİSTEMİ SORUMSUZLUK DEĞİLDİR

Dünyaya bakmak yol gösterici olabilir. Batı’da kuralları kendine göre esnetme eğiliminde Trump gibiler çıkar.  Yapabilecekleri sınırlıdır. O başkanlık sisteminde yetkiler ve sorumluluklar tarif edilmiştir. Denge denetim işler. Buna rağmen kuralları zorluyor ve çerçeve dışına çıkıyorsa adalet sistemi devreye girer. Bir savcı çıkar Amerikan devlet başkanını bile sorgulatır.

Yaşı yetenler hatırlayacaktır: 1995’te Beyaz Saray’da staj yapan Monika Lewinski, Clinton‘a Oval Ofis’te –affedersiniz- oral muamele çektiğini iddia etmişti. Başkan reddetmişti. Sonra kızın elbisesindeki leke analizinden doğru olduğu anlaşıldı. Başkanlık koltuğundaki Clinton’ın bir kadınla karşılıklı rızaya dayanan ilişkisinin elbette siyaseten karşılığı olurdu ama suç değildi. Ancak Amerikan Cumhurbaşkanı halkına yalan söyleyemezdi. Yalandan yargıladılar ve biz o davayı saatlerce canlı seyrettik. Sisteme bakar mısınız?

Amerika yine aynıdır. Yüksek Mahkeme, Trump‘ın gümrük vergisini artırma kararını, yetkisini aştığı gerekçesiyle 6’ya 3 oy hesabıyla bozdu. Otoriter Başkan’a büyük bir darbe vuruldu. Göreceksiniz, böyle devam ederse “azil davası” da açarlar ve indirirler.

Orası Amerika’dır ve başkanlık sistemi var. Amerika’da kurallar işler. Amerika’da hâkimler var. Türkiye’de de hâkimler var. Yalnız güven kayboldu ve hâkimler için güvence yok. Düzgün insanların işini düzgün yapması zorlaştı. Bozulma yüksek risk sınırlarında.

“Neyi değiştirirsek düzeliriz?” sorusuna bir de buradan bakalım.

Yanlışı görmenin ve yanlıştan dönmenin erdemini arıyoruz yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Katı bir tarafgirliği söyleyen tavırların kıskacındayız. Oluşan algı kesin ve keskin: Bizden olmayan kötüdür. Karşılaşmalarla anlarsınız ki düşman görüldüğü durumlar da az değildir.

Bu hal, Türkiye için yeni değildir. Yeni olan derecesidir. 12 Eylül’den sonra dövüşen taraflar yumuşamış ve birbirine yaklaşmıştı. Özal’ın dört eğilimin partisi olma düşüncesiyle yola çıkması bundan dolayı mümkün olabilmişti. Bir ölçüde başarılı olduğu da söylenebilir. Şimdiki kaskatı ortama rağmen her partide her tip adamın bulunması o zamanın alışkanlığıyla bugüne kadar geldi.

Türkiye, Erdoğan’a kadar şu veya bu ölçüde herkesin birbiriyle az çok konuşabildiği bir ülkeydi. Yine kompartımanlar vardı. Çekilmiş kalın duvarlar, en azından o eğilimlerden bazı kesimler arasında aşılabiliyordu. Şimdi kapatılmak istenen bu kapıdır dense yanlış anlamadır denemez.

İHMAL ETTİĞİMİZ ANLAMA DENEMELERİ

“İyi de buraya nasıl geldik?” sorusunun hepimiz muhatabıyız. Suçlama kolaydır. Bizim derdimiz anlamak.

Dine dayalı devletler çağının imparatorluğu Osmanlı Türkiyesinde dinden gidenlerin devlette merkeze hâkim olmaları mümkün değildi. Bunu ısrarla hatırlatıyorum. Eğitim öğretimde ve dolayısıyle bürokraside her zaman ağırlıkları vardı. İhtilallerde başı çekerlerdi.  Devlet zayıfladıkça siyaseten de güçlendiler. Cumhuriyet’le merdiven altında kapalılık örtüsüyle başka bir sertliğe büründüler.

Sürece bakarsak, son yetmiş yılın Türkiyesinde en keskin olanlar solcularımızdı. 1964’ten itibaren “ortanın solu”nu takip eden, solun şemsiyesi CHP’de rejimin sahibi görünmenin rahatlığı yer yer tavizsiz ve kırıcı oldu. Hizipler, bölünmeler ve renk farkları durumu değiştirmedi. Ecevit gibi geniş düşünen, hemen herkese yakın durabilen bir figürün liderliğine rağmen ana kitle kendini sorgulamadı. Dönüştürmek istedikleri milletin yapısını anlamayı seç(e)medi.

CHP, üstenci davranış yanlışıyla yenildi. Yenilgisini anlamadı. Bu sefer yeni bir yanlışın içine düştü. Kuruluş ilkelerinden uzaklaştı. Şimdi de PKK-Dem çizgisine yakın görünüyor.

GEÇMİŞ KENDİ ŞARTLARINDA ANLAŞILIR

Cumhuriyet’in kuruluşu da keskindi diyenler doğru söylüyorlar. Unutulmasın, yakılmış yıkılmış bir memleket, harap bitap düşmüş bir topluluk halindeydik. Sağ kalan bir avuç yetişmiş insanla yeniden kuruluş kolay değildir. Yokluklar, yoksulluklar, hastalıklar ortasında mucize kabîlinden işler görüldü.

Yaşadıklarımıza soğukkanlılıkla bakalım. Özellikle 1960’tan sonra muhalefetteki CHP’den bir kesimin ve ordunun, bu iki öbeğin üstten bakışı Türkiye’nin enerjisini çalmakla kalmadı, kendisinden beter antisini de hazırladı. Etki tepkiyi güçlendirdi. Cemaatler, oy gücüyle sağ partilerden destek aldı. Gizli açık güçlendiler. Tavır açıktı: Osmanlı yenileşmesinin devamı Cumhuriyet değerlerinin karşısındaydılar.

Burada dikkat edilmeyen bir büyük iş var: Türk devletlerinde belki bin yılda olmayan oldu. Şimdi dinden yürüyen fanatiklere kadar her renkten olanlar devletin başında, merkezdeler.

12 Eylül’ün ezdiği sağ ve sol gruplarda da değişmeler oldu. Sol her zaman kaynar. Milliyetçiler bocalamadaydı ve küskündü. Önemli bir bölümü dînî renge katılarak içlerinde saklanan devlete-orduya mesafe koyma fikrini onlar üzerinden tatmin etmeye başladılar ve onlardan oldular. Kırılmalar peş peşe geldi.

HİPNOZUN HİPNOZU

Erdoğan rejimi, fay hatlarını derinleştirdi. Her zaman kutuplaşmaya oynadı. Yumuşamayı berhava etti.

Geldiğimiz yer dehşettir. Birileri “Biz Müslümanız” diyor. İyi de öteki ne? Bir diğeri “CHP’ye oy verilmez” diyor. Bakıyorsunuz öfkesi duvarlar örmüş.  “Niye?” desen söyleyecek üç cümlesi yok. Müthiş bir ağ kurulmuş görünüyor. Bildiğimiz medya ağlarının ulaşamayacağı etkililikte bir ağ.

Bir merkezden üflenen mesajlar anında bütün memlekete yayılıyor ve koro halinde aynı şeyler anlamadan söyleniyor. Düşünmeye zaten yer yok. Soru sorulmuyor. “Acaba öyle mi?” diyene küfreder gibi bakılıyor. Benim bitmeyen hipnoz dediğim bu.

FİKİRLER DEĞİL İNANÇLAR KONUŞUYOR

Ekranlara bakın, gazeteci kılıklı adamlar bile “inanıyorum” diyerek söze başlıyor ve bitiriyorlar. Kardeşim, bu inanç meselesi değil, düşünme meselesi diyen de yok. İnançları kolay tartışamazsınız. Adam birine inanıyor. Onun dediği ve yaptığı her şeyi de inanç meselesi sayıyor veya sanıyor. Gel de karşı çık! Tanrı buyruğu gibi.

Tanrı buyruğu senin benim anlamama bağlı diyen yok. Din alanı çok bilen, çok kültürlü olanların elinde değil. Artık siyasetin elinde. Yetişmiş uzmanlar da Diyanet’e, siyasete, temsil alanına yaklaştırılmıyor.  Papağan gibi yüzünden Kur’an oku yeter. İstedikleri gibi anlıyor ve size de din budur diye dayatıyorlar.

Hâsılı, bir uçtan bir uca geçe geçe gidiyoruz. Güzel ülkemde din soslu keskinlik laikçi keskinliği dövüyor. Döver, çünkü din girdiği yerde üste çıkar. Laiklik nasıl laikçilikten başka bir şeyse, din de bu yeni keskinlerin dediğinden başka bir şey.

Siyasette, camide, Meclis’te, meydanda, tekkede, evde, sokakta Tanrı adına konuşanlar ensemizde boza pişirmeye devam ediyorlar. Bakalım Allah Allahlığını kimseye bırakmaz diyenleri ne zaman duyacağız?

Düşünce dövülmekle kalmaz, kovulur yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Ahmet Faruk Akdağ’ın Genel Başkanımız Hakan Paksoy ile yaptığı bu röportaj İlter dergisinin Aralık 2025 sayısında yayımlanmıştır. 

Ahmet Faruk Akdağ: Tüm okurlarımızı saygıyla selamlıyorum. 2023 yılının ocak ayından beridir yayın hayatına devam eden İlter Dergisi’nin bana kazandırmış olduğu en değerli tanışıklıklardan birisi olan Millî Düşünce Merkezi Genel Başkanı Hakan Ağabeyim ile bir röportaj yaptık. Onun değerli görüşlerini sizlere de aktarmak bizlerin bir borcudur. Sizleri Hakan Ağabeyimin fikirleriyle baş başa bırakıyorum… Keyifli okumalar.

Ahmet Faruk Akdağ-İlter Dergisi

Ahmet Faruk Akdağ: Bize kendinizden bahseder misiniz? Elektrik mühendisliğinden fikir hayatına uzanan bir yolculuğunuz var. Sizi “millî düşünce” alanında aktif olmaya yönlendiren kırılma noktası neydi?

Hakan Paksoy: İkisi de öğretmen olan bir anne ve babanın çocuğuyum. Babam Köy Enstitüsü mezunu Türkçü bir öğretmendi. Öncelikle onların eğitimi bu konuda çok etkin oldu. İlkokul ve ortaokul döneminde eğitim daha millî ve daha yüksek kaliteye sahipti.
Ortaokulun son sınıfından sonra bu eğitime Ülkü Ocağı desteği geldi. Millî eğitim müfredatında olmayan tarih ve kültür bilgi desteğini de oradan aldım. Yalnız bu cümle yanlış da anlaşılmamalı. Olmayan bilgi derken daha derinlemesine ve genişlemesine bilgiden bahsediyorum. Birkaç isim bu söylediğime örnek olacaktır. Ziya Gökalp’ın “Türkçülüğün Esasları”, Osman Turan’ın Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi Tarihi benzeri kaynaklardan bahsediyorum. Nihal Atsız’ın Bozkurtlar’ı da bunlardan birisi. Hatta en etkililerden birisi demek doğru olacaktır.

Ahmet Faruk Akdağ: Devlet kurumlarında yıllarca görev yaptınız. O dönemde gördüğünüz en temel sistem hatası neydi?

Hakan Paksoy: “Sistem hatası” ile neyi kastettiğinizi bilmiyorum. Ama küçük bir anımla sorunuzu cevaplandırabilirim sanırım.
Ben 1984-1999 arasında memleketim Maraş’ta, o zamanki adı Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) olan enerji kurumunda çalıştım. En son müessese müdür yardımcısıydım.
Müdür yardımcısı olduğum dönemde yaşadığım çarpıcı bir olayı anlatacağım.
Bir gün yoğun çalışma içinde hem telefonla konuşuyor hem de işçi puantajı imzalıyordum. Önüme bir dilekçe uzatıldı. Bu arada dilekçeyi de okudum. Fırından bir ekmek istemek kadar sıradan bir konuydu. Fakat dilekçe, TEK’e haksızlık eden üslupta yazılmıştı. Dilekçeyi uzatıp bekleyen beyefendiye “Buyurun, oturun kardeşim.” dedim ve telefon görüşmemi tamamladım. Dilekçeyi ilgili birime havale ettim. Sonra TEK’e yapılan haksızlığa tatlı sert birkaç cümle ile sitem edip sahibine uzattım. Kişi çıkar çıkmaz da ilgili birimi arayıp işin bitiminde bilgilendirilmem için talimat verdim.

İki gün içinde istek karşılandı ve bana da bilgi verdiler. Üçüncü gün o beyefendi kapımda göründü. “Hayırdır, talebiniz karşılandı ama bir problem mi var?” diye sordum. Beyefendi bana sadece teşekkür etmek için gelmişti. “Ben görevimi yaptım. Teşekkür etmenize gerek yok. Ama yine de sağ olun” dediğimde aldığım cevap, çok utandığım ama devlet hayatım için derslerden birisiydi. Beyefendi “Siz bana ‘buyurun oturun kardeşim’ dediniz. Onun için teşekkür etmeye geldim” demişti.
Devlet ve vatandaş arasında buna benzer örnekleri hep yaşadım. Mutlaka başkalarının da bu gibi anıları vardır.
Bunun benzerini, hatta daha büyüklerini, anlatacak binlerce insan vardır. Benim yaşadığım bu olay, toplumdaki ilişki bozukluğuna çok küçük bir örnek. Peki, düzeldi mi? Bence hayır. Hatta çok ama çok daha fazla bozuldu. Bu sefer işin içine ideolojik ve siyasi düşüncelerle keskin ayrılıklar aldı. Genel ve yerel yöneticiler kendilerinden olanları, olmayanlara göre imtiyazlı hâle getirdiler. Bu davranış millî güvenlik tehdidi hâlini aldı.
2017’de kirli bir referandumla geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi de binlerce yıldır uygulanan Türk devlet yönetim anlayışının dışına çıkarak kişiye göre bir sistem kuruldu. Her seçim sorasında yeniden bir yapılanmaya gidilecek bir yol açıldı. Bu da devletteki devamlılığı ortadan kaldırdı. Bu sistemle ikinci dönemdeyiz ve cumhurbaşkanı aynı kişi. İlk farklı kişi seçildiğinde bunun etkileri çok daha ağır bir şekilde görülecektir.
Galiba sistem dediğiniz de bu sistemsizlik olsa gerek…

Ahmet Faruk Akdağ:  “Türkiye’nin Rotası” adlı kitabınızda hangi temel uyarılarda bulundunuz? Bugün o uyarılardan hangisi hâlâ geçerli?

Hakan Paksoy: Kitapta egemenliğimize yönelen büyük bir tehdide işaret var. Her geçen gün, tehdidin daha da yaklaştığına dair uyarılar var. Bugün de yaşanan tam da bu. Tehdit artık çok yakın tehlike hâline geldi. Bebek katili ile, TBMM ve Türk Devleti muhatap ediliyor. Türkiye, Türklerin devletiyken bir ortaklık devleti hâline doğru götürülmeye çalışılıyor.
Millî Düşünce Merkezi’nin Genel Başkanı olarak, kurumun vizyonunu nasıl tanımlıyorsunuz? Nasıl bir liderlik amaçlıyorsunuz?
MDM, Türk Milleti’nin kalkınmasına, huzuruna, refahına, birlik ve bütünlüğüne hizmet için kurulmuştur. Kısacası milletimizin mutlu, devletimizin kudretli olmasını istiyoruz. Bu çerçevede somut hedeflerimizi şöyle özetleyebiliriz:
1. Türkiye’nin iç ve dış temel sorunlarını belirlemek.
2. Bu sorunlara çözümler aramak.
3. İnsanlar gibi milletlerin ve devletlerin de hedefsiz yaşayamayacağı düşüncesiyle, bugünün idraki ve ihtiyaçlarına göre bir dünya görüşü, bir millî ülkü tespit etmek.
4. Düşünce ve siyaset hayatımızın temel kavramlarıyla ilgili yayınlar hazırlamak.
5. Millî düşünce yapısına sahip aydınların dağınıklığını giderici çalışmalar yapmak.
6. Tespit edilen kabiliyetli gençleri eğitip, yetiştirmek.
7. Bu çalışmalar belli bir seviyeye geldiğinde, bunları toplumun istifadesine sunmak

Ahmet Faruk Akdağ: Türkiye’nin bugün en öncelikli millî güvenlik meselesi sizce nedir?

Hakan Paksoy:  Millî egemenlik, Türk Milleti’nin birliği ve vatanın bütünlüğünün tehlikede olması.
Göçmen ve sığınmacı politikaları konusunda açıkça uyarılarda bulunuyorsunuz. Devletin bu politikadaki en büyük hatası neydi?
Yasalarımıza göre göçmen, sadece ülkemize sığınan Türk soylu insanlarımızı tanımlar. Sığınmacı ise komşu ülkelerde yaşanan iç savaş ya da kargaşa neticesinde geçici olarak bize sığınanlar için kullanılmaktadır.
2003 sonrasındaki, önce Irak sonra da Suriye politikası, ideolojik hedefler yüzünden büyük yanlışları içeriyordu. Hatta Cumhuriyet tarihinin en büyük yanlışlarıydı desek yanılmayız. Komşularımızın iç işlerine karıştılar. Bırakın ateşe odun taşımayı, üzerine bir de benzin döktüler. Şimdi bu ateş de bizi yakmasın diye büyük gayret içindeyiz.
Özellikle Suriye meselesindeki takip edilen politika, ideolojik körlükle oluşturuldu. Türk millî menfaatlerine açıkça aykırıydı. Sonuçları da ortada. Ancak Türkiye’yi yönetenler hiçbir uyarıyı dinlemediler. Geldiğimiz aşamada bizzat yöneticiler beka meselesinden, istiklâl ve istikbâlimiz için mücadele etmekten bahsediyorlar. Türkiye’nin bu sorunları yaşamasına da izledikleri politikalarla kendileri sebep oldular. Hâlâ da yanlışta ısrar ediyorlar.

Ahmet Faruk Akdağ: Kamu yönetiminde liyakat eksikliğinden sıkça bahsediyorsunuz. Bu eksikliği gidermek için sistemsel olarak hangi adımlar atılmalı?

Hakan Paksoy:  Öncelikle hukuk hayata hâkim olmalı, adil bir yönetimle yönetilmeliyiz. Bunun için de önce iktidar değişmeli sonra kadrolara ehliyet ve liyakat hâkim olmalı.

Ahmet Faruk Akdağ: Türkiye’de milliyetçilik kavramı son yıllarda çok farklı çevrelerce sahipleniliyor. Sizce gerçek Türk milliyetçiliğini tanımlayan esas ölçü nedir?

Hakan Paksoy: Esas ölçü milletini sevmektir. Ve milliyetçilik bir parti, cemaat veya camia meselesi değildir. Bir duygudur, fikirdir ve millîdir.
Milliyetçilik çağdaşlıktır, medeniliktir, çalışkanlıktır, hukuka riayettir, adalettir… hasılı milleti için ne güzelse o da onu uygulamaktır.
Öncelikle milliyetçilik ve Türkçülük eşanlamlıdır. Herkesin “Ben milliyetçiyim (ya da Türkçüyüm)” demesi çok güzeldir. Bir şartla. Bunu dedikten sonra hiçbir şekilde “ama, fakat, lakin” diye cümleler kurmamalıdır.
Bir kişi “Türkçüyüm” dedikten sonra kendisine farklı ideolojik bir çizgi belirleyebilir. Türkçü sosyalist, Türkçü liberal, milliyetçi muhafazakâr ya da milliyetçi ateist ve ne isterse o olabilir.

Ahmet Faruk Akdağ: Türk gençliği sizce “devlet” kavramından uzaklaştı mı, yoksa devlet onlardan uzaklaştı mı?

Hakan Paksoy: Hayır. Türk gençliği büyük önderimiz Atatürk’ün Türkiye Cumhuriyeti’ni emanet ettiği çizgide durmaktadır. Benim onlara inancım tamdır. Uzaklaşan gençler değil ama Türkiye’yi yönetenlerdir. Yönetim de gençlerin bir kısmından uzaklaştı. Ama bu arızî bir durumdur ve düzelecektir.

Ahmet Faruk Akdağ: Cumhuriyet’in 100. yılı sonrası Türkiye’nin yönü sizce hangi fikrî eksende olmalı?

Hakan Paksoy: Türk milliyetçisi olarak devletinin ve milletinin çağdaş bilgi ve değerlerle emaneti devralacağı güne hazırlanmalıdır.

Ahmet Faruk Akdağ: Sizce gençler “millî dava” fikrini anlamakta neden zorlanıyor? Eğitim sisteminin bu konuda payı nedir?

Hakan Paksoy: Bozulmanın en önemli sebeplerinden birisi eğitimde yaşananlardır. Eğitim düşünülenden çok daha fazla bozulmuştur. Ancak gençlerimizi bunun üzerinden değerlendirmek aynı zamanda haksızlık da olacaktır. Onlar da olayların içindeler, düşünüyorlar ve güçleri yettiği kadar seslerini duyurmaya çalışıyorlar. Bunda da başarılılar. Dolayısıyla onlar görevlerini yapıyorlar. Yanlışlık, ideolojik kalıplar içindeki dar ve sığ yönetim anlayışındadır.

Ahmet Faruk Akdağ: Bugünün gençlerine “millî düşünce”yi nasıl anlatmak gerekir ki ideolojik değil, anlamlı bir yere otursun?

Hakan Paksoy: Su akıp yolunu bulacaktır. Öncelikle İstiklâl Harbi’mizi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu dönemini daha yakından incelemekte fayda var. Büyük Atatürk’ü iyi anlayıp, onun yapmaya çalıştıklarını özümseyip bunlarla birlikte yaşadıklarımıza bakmak çözümü kolaylaştıracaktır.
Cumhuriyetimizin 10. yılında Büyük Atatürk’ün söyledikleri gençlerimizi ve hepimizin yol göstericisidir.
O, “Millî kültürümüzü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız. ” diyor ve ekliyordu:
“Bunun için, bizce zaman ölçüsü geçmiş asırların gevşetici zihniyetine göre değil, asrımızın sürat ve hareket mefhumuna göre düşünülmelidir. Geçen zamana nispetle, daha çok çalışacağız. Daha az zamanda, daha büyük işler başaracağız. Bunda da muvaffak olacağımıza şüphem yoktur. Çünkü, Türk milletinin karakteri yüksektir. Türk milleti çalışkandır. Türk milleti zekidir. Çünkü Türk milleti millî birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini bilmiştir. Ve çünkü, Türk milletinin yürümekte olduğu terakki ve medeniyet yolunda, elinde ve kafasında tuttuğu meşale, müspet ilimdir. Şunu da ehemmiyetle tebarüz ettirmeliyim ki, yüksek bir insan cemiyeti olan Türk milletinin tarihî bir vasfı da, güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalışkanlığını, fıtrî zekâsını, ilme bağlılığını, güzel sanatlara sevgisini, millî birlik duygusunu mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirlerle besleyerek inkişaf’ettirmek millî ülkümüzdür. ”
Yapmamız gereken Türk Milleti’ne ve onun bir parçası olan kendimize güvenmektir.

Ahmet Faruk Akdağ: Sizce Türkiye’nin bugün en çok ihtiyaç duyduğu erdem hangisidir?

Hakan Paksoy: Ahlâklı olmak.

Ahmet Faruk Akdağ: Eğer Atatürk bugün yaşasaydı, Türkiye’nin hangi politikasını en çok eleştirirdi?

Hakan Paksoy: Türk kimliğiyle kavga edilmesini ve dış politikadaki büyük yanlışları. Birliğimize ve bütünlüğümüze kasteden ideolojik politikalara şiddetle karşı çıkardı.

Ahmet Faruk Akdağ: “Türkiye’nin Rotası” ifadesini bugün yeniden yazacak olsanız, o rotanın pusulasında hangi değer yer alırdı?

Hakan Paksoy: Elbette Türk kimliği, millî egemenliğimiz ve vatan bütünlüğümüz.

İlter dergisinin Hakan Paksoy’la röportajı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bizim Atatürkçüler, durumun farkındalar mı bilmiyorum, büyük kurtarıcıyı tanrılaştırarak bazı dinbazlarla aynı kafada buluştular. Derece derece diğer ideolojik anlayışlar da farklı değil. Her biri birkaç inanç sloganıyla idare ediyor ve başkalarını konuşturmuyorlar. Anlamaya çalışmak yok. Ötekini dinleme, anlama zaten yok. Eleştiri bakışı yok. Gelişme, dönüşme yok. Memleketin değişmeyen talihsizliği bu.

Cumhuriyet’i ve öncesini tartışalım da bilerek tartışalım. İlkokulda, orta dereceli okullarda yapamazsınız. Bayramda ve her yerde yapmak akılsızlıktır. Üniversite yapar.  İlim, önce iyi ve kötü demeden ortaya koyar. Her yönüyle sergilediği durumu anlamaya çalışır ve tartışır. Sonucunu meraklısı okur ve öğrenir. Aydınlar ayrıca yorumlar.  Doğrusunu, yanlışını değişik açılardan bakarak anlar ve hayatımıza katarız.

Yeni rejimler, yerine geldiği rejimi kötüler. Yoksa niye değiştirdin derler. Normaldir. Bir süre sonra rejim yerleşir, kıyaslama ve kötüleme propagandası biter. Bizde bitmedi. Rejim meselesi olmaktan çıktı ve öncesine düşmanlık ve inkâra dönüştü. Verdiğimiz istiklal mücadelesinin de önüne geçti.  Derin akılsızlık buradadır.

REJİMLER, UYGULAYANA GÖREDİR

İngilizlerde hâlâ saltanat var. Meşruti idareyi değiştirmediler. En iyi demokrasi onlarda. Kraliçeleri sadece İngiltere’nin(Birleşik Krallık’ın) değil, İngiliz Milletler Topluluğu’nun tepesinde bir isim. Şimdi prens Andrew’un hanedanı sarstığını konuşuyoruz ya, bunlar arada bir olur. Saltanata saygı ve hanedana yüksek itibar değişmez.

Düşünün, Avrupa’nın yarısı hâlâ krallık. Kimse o kralları bilmez. Hollanda’yı, Danimarka’yı, İsveç’i kralları değil başbakanları idare eder. En iyi demokrasi onlarda. Rejimleri Cumhuriyet değil diye kötü diyebilir miyiz? Oralarda, Cumhuriyet olanlar da eski rejimleri kötülemeye girişmiyorlar. Tarihlerinin bir devresi olarak bakıyorlar. Tarihin şu devresini bu devresiyle kavga ettirmiyorlar.

Kavga dedim, bir konuya da dokunayım: İngiltere’de, hanedan dediğimiz de İngiliz asıllı değildir. Kraliçe 2. Elizabet yarı yarıya Almandır. Şimdi kral seçilen 3. Charles’ın babası Philip de Alman bir ailenin çocuğudur. Geriye doğru birçok kral ve kraliçe de öyledir.

Bir de bize bakın! Bizimkiler, sanki çok Türkçülermiş gibi padişahlarımızın eşlerinin Türk olmadığı üzerinden akla hayale gelmez şeyler söylerken İngilizlerin başında bir Alman olduğunu bilmezler. Bu meselelere böyle bakılmayacağını bilmiyoruz.

YA NASIL OLACAK?

Fransa krallık zamanını, 1789 ihtilali şartlarında olanları, öncesini sonrasını nasıl anlıyorsa öyle anlayacağız. Nasıl konuşuyorsa öyle konuşacağız. Tarihe öyle bakılır. Sinan Meydan’ın, özellikle bizim rejimi kutsayanların, sol ve dinden geçinen taifenin tarihe bakışıyla tarih anlatılırsa oradan sadece ayrışma doğar.

On gündür bu kafaların Cumhuriyet kutlanırken bazı doğruları bütünden kopararak giriştikleri hezeyan derekesinde yorumlarını dinliyoruz. 10 Kasım geliyor, değişen bir şey olmayacak, yine bunları dinleyeceğiz.  Bu bakışlar içimizi kemiren ayrılıkçılığın, ortak bir yaşama düzeninde anlaşamayışımızın hem sebebi, hem sonucu.

Oysa mesele gayet basit. İyisiyle kötüsüyle o tarih bizimdir. “Cumhuriyet’le kul olmaktan kurtulduk” diyerek bir dizi “nefret söylemi”ne şehvetle sarılmanın manası da gerçekle alakası da yoktur. Bu tarihe ve cedlere düşmanlık tavrını biz düşünelim, psikoloji de incelesin.

BU BÜYÜK İNSANLAR NEREDE YETİŞTİ?

Cehalet diz boyu. Cumhuriyet’e nasıl gelindiğini bilmiyorlar. Cumhuriyet’i kuranların nasıl yetiştiğini bilmiyorlar. Bu büyükler büyüğü insanlar gökten inmedi. Bizim için başkaları da yetiştirmedi. Atatürk’ü yıkılmakta olan imparatorluğu insan yetiştirerek kurtarmaya çalışan bir devlet yönetiminin açtığı ortam yetiştirdi. Biz yetiştirdik.

Tabii Mustafa Kemal’in istisnai bir karakter oluşunun, dehasının sebeplerine ayrıca bakılır. Bu konuşanların, mekteplerde çocuklarımızı zehirleyenlerin durumu gerçekten iç acıtır. Bilmiyorlar ve bilmeye de açık değiller. İmparatorluğumuzun son döneminde sadece Atatürk’ü değil, ona yakın ayarda, dünyanın en iyileri dev kurmayları yetiştirdiğimizi de bilmiyorlar. Evet, İlber Ortaylı söylüyor, dünyanın en iyileri bizimkilerdir. Kâzım Karabekir, Fevzi Çakmak başta İstiklâl Harbi’ni verenlerden onlarca isim bu değerdedir, bilmiyorlar.

KENDİMİZE GELECEĞİZ

Cumhuriyet binlerce yıllık devletimizin devamıdır. Olan rejim değişikliğidir. Meşruti idareden Cumhuriyet’e geçtik. O kadardır. Cumhuriyet’le yeni dünya şartlarında yaptıklarımız, binlerce yıldır yaptığımız sayısız işler gibi elbette çok değerlidir. Bilecek ve gururla söyleyeceğiz. Varsa kötü yanlarımızı da konuşacağız. Bunları uzak yakın asırları düşman görerek, söver gibi konuşmak akıl kârı değildir.

Nesillerimizi olumluya, yaratıcılığa ve üreticiliğe yönlendireceğiz. Babalarına düşmanlıkla, enerjisini kendisiyle kavgaya ayıran nesiller yetiştirmeyeceğiz. Tekrar ediyorum, Batılılar tarihlerine nasıl bakıyorlarsa öyle bakacağız.

Bu kafada yürürsek olacaklar bellidir. Şimdiki kavgaların ve kaosun beslediği ‘tek adam rejimi’ne kadar gideriz, gidiyoruz. Çıkmaz yoldur. Fatih, İstanbul’a girerken meleklerin cinsiyetini tartışan Hristiyan papazlarının toplumundan zerrece farkımız kalmaz. Hem de bu devirde. Bizi kolayca güderler.

Rejimler değişir, devlet ve millet ebedîdir yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Memleket yangın yeri. Yangını çıkaran biziz.

Yaşadıklarımız âfet ama tabiî âfet değil. Âfetlere karşı tedbir düşünmek insanlığın savunma refleksinin gereğidir. Hayret ki bizi o tedbirlerden de alıkoyan âfet yaratıcılığın fren mekanizmaları var. Derin düşüncelere gerek yok. Yüzünden bakınca bile yaradılışa ters bir durum var. Nehrin suyu tersine akıyor.

Savunmasız görünüşümüzün sebeplerini düşünmek zorundayız. Ne oldu da böyle oldu? Sözü doğrudan söylemenin zamanıdır diyorum ya, benim senin üslubumla söylenmesi yetmez.  Ne yaşadığımızın anlaşılması ve topluma en kısa yollardan anlatılması lazım.

KORKULARA ESİRİZ

Şimdiki hipnozcuların kullandığı üstün güç dindir. Dikkatinizi isterim, korkuya dayanan bir dinden geçinenler tam bir korku iklimi yarattılar. Cehennem ve zebani dini ancak cehennemler yaratabilirdi. Dünyada da bizde de öyle oldu. Bunu konuşmadık, tartışmadık. Beşerî bilimlerin binlerce akademisyeni, aydınlar olanı biteni analiz etmediler. Taraf olduk. Ya orada ya burada saf tuttuk.

Kör taraftarlıklar canımıza okuyor. Bakın şimdi Cumhuriyet kutlamalarına, kamplardan sloganlar bağırılıyor. Ya Atatürk’ü ve getirdiği Cumhuriyet rejimini kutsuyoruz ya da karşısında lanetleyen bir yerde duruyoruz. İkisi de yanlışın yanlışı. Olumlu düşünceye yer kalmıyor. Yalnız kısır çekişme doğuruyor. Cumhuriyetçiler de dinciler gibi aynı dar kafada donup kalmışlarsa ilerilik bunun neresinde? Bu toplum düzelebilir mi? Burada hak hakikat yeşerir mi?

Birbirini besleyen ve katıksız zarar doğuran bakışlarla çevriliyiz. Erdoğan devrinde olanlar yakın tarihlerde hiç görülmedi, diyoruz. Evet, bu derecesi hiç yaşanmadı. Doğru da neden böyle olduğuna bakacaksınız. Görünen ilk sebep belli: Kendi din anlayışlarını dayatanlar Türk devletinde hiç başa geçmedi de ondan yaşanmadı.

Hemen “Ya Osmanlı?” diyecekler olacak biliyorum. Bir kere Osmanlı din devleti değildi. Şeriat devleti de değildi. Dinin belirleyici olduğu Ortaçağ devletlerinin en akılcısıydı. Onun için en az üç yüz yıl dünyanın açık ara en büyük gücü oldu. Evet dinin ağırlığı vardı ama asıl olan devlet geleneğiydi. Düşünün, devlet fikrine dayanarak evlatlarını boğazlayanlar başka bir otoriteyi dinler mi? Türk tarihinin en büyük ismi Fatih’in, devleti bir ve bütün tutma kanunu bu kadar katıydı. Devlet, aykırı hareketleri isterse dinden gelsin, çiğner geçerdi. Türkiye bunları da bilmiyor.

DİN BEZİRGÂNLIĞI DEĞER BIRAKMAZ

Dinin toptancılığı diğer bağlılıklara benzemez. İnsafın ve vicdanın askıya alınması da din emri ve Tanrı buyruğu gibi sunulursa orada her şey mubahtır. Elkaide’den İşid’e o kafalar böyle çıktı. Bizdeki cemaat yapılanmalarının ve diğer dinden yürüyenler, onların bir tık gerisinde.

Yaşadık, yaşıyoruz. Tanrı’ya dayandığını söyleyenlere her alanda kandık, kanıyoruz. Cami cemaat derken sosyal ağlarını kurdular. Hedefleri din iman, iyi insan olma ve toplumda iyiliği yayma değil, devlete hâkim olmaktı. Siyasete girdiler, bizden güç istediler ve buyurun dedik. Uzun yıllar etkili, yetkili ve sorumsuz halde başımızdalar. Evet, sonsuz yetki sıfır sorumlulukla. Saltanat devirlerinde de böyle bir idare yoktu. Türk sultanları kanunlarla sınırlıydılar. Bunlara kurallar işlemiyor. Böylesi görülmüş şey değildi. Bu sorumsuzlukla insanın düz yolu şaşırması mukadderdi ve halkını sefil hallere düşürmesi kaçınılmaz sonuçtu. Şimdi oradayız.

NEDEN BU HALLERE DÜŞTÜK?

Halk günlük yaşar. Davranışları günlük hayatın ihtiyaçlarıyla sınırlıdır. Fizik ihtiyaçlarını da aşan ve kontrol eden bir üst değer adına harekete geçirilirse iş değişir. Din ve devlet onlardandır. Doğrusuna yanlışına bakılmaz. Yeter ki inanılsın. Peşinden gidilir. Türk toplumunun karakteri budur. İşte başımıza iş açan da bu üstün meziyet sayılacak tâbî olma duygumuzun kullanılmasıdır.

Bu millî karakter özelliğimiz yüzünden tapınmaya varan bağlanmaların getirdiği körlüklerin kıskacındayız. İyi ki tarihte iyi değerlendiren büyük isimlerle var olduk. En son Gâzî Paşa örneğini gördük. Kendisi için yapmadı ve kendisi için yaşamadı. Onun çok yönlü dehasıyla büyük bâdireler atlattığımız gün günden daha çok anlaşılıyor.

Gâzî Paşa böyle de Paşacılar değişiyor. Türk’ün bağlanma özelliğini yanlış anlayarak, yanlış kurgulayarak başımıza işler açılmasına sebep olanları çok. Osmanlı Türkiyesinde bile katı dinciliğin devlet hayatına egemen olması söz konusu değilken şimdi merkeze gelip oturdularsa Kemal’i anlamayan Kemalizm’in rolü büyüktür. Dinden geçinenleri, yaptıklarımız ve yapmadıklarımızla, Atatürkçü olduğunu sananların açtığı yolla, bela ise başımıza biz bela ettik.

İstiklâl Harbi’ni Osmanlıya karşı vermişiz gibi gösterenler onlardandır. Akla ziyan iştir. Dikkat edin, İngiliz’i, Fransız’ı, diğer büyükleri ve Yunan’ı anan yok. Varsa yoksa işgal dönemindeki İstanbul’un zavallı padişahına ve Osmanlı’ya saldırı. Tarih bu mudur ve tarihe böyle mi bakılır? Kendi tarihini doğru anlamak tamam. Ama nefret üzerine kurulu bir kafadan iftihar duygusu ve zafer neşesi çıkmaz. Çıkmaz.

İktidar uman CHP öncelikle bu kafayı düzeltirse Türkiye’de çok şey değişir.

Neden böyleyiz? yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bugün, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilânının 102. yılını kutluyoruz.

Cumhuriyete giden yol, Balkan Savaşları sırasında Rumeli’nde uğradığımız soykırım ve akabinde 1. Cihan Harbi’nde dünyanın en güçlü devletlerine karşı imparatorluğumuzun Galiçya’dan Yemen’e kadar olan topraklarımızı savunmak zorunda kalmamızla başladı.

Birinci Cihan Harbi bitti ama bizim emperyalizme karşı var olma savaşımız hiç bitmedi. Düşman bu sefer de son kalemize göz dikmişti. Herkes, sebebini merak etmeden Kurtuluş Savaşı’ndaki süvari birliğinin İzmir’e nasıl yıldırım hızıyla ulaştığıyla övünür. Biz bu yıldırım olup kasırgalar yaratan hâlimizin unutulmuş sebebini tekrar hatırlatalım. Kaçan düşman, halkı camilere doldurup diri diri yakıyordu. Süvari kolordumuzun âdeta bir kasırga gibi İzmir’e at sürüşünün sebebi, düşman yakmadan, kurtarabildiği kadar çok masuma yetişip kurtarabilmekti. Ancak esas işimiz, varımızı yoğumuzu ortaya koyup savaşı bitirdikten sonra başladı. Çünkü yenilgilerimize sebep olan geri kalmışlığımızdı. Bununla savaşımız daha yaman oldu. Yüzlerce yıllık tembelliğimizi, bezmişliğimizi, yılmışlığımızı, ümitsizliğimizi üzerimizden atmamız gerekiyordu.

Türkiye Cumhuriyeti’ni kuranların hayâli, çağı yakalamak ve Türk milletini her bakımdan donatmaktı. Böylelikle son yüzyılında düştüğü zillete bir daha aslâ düşmeyecekti. Bu emelle yola koyuldular ve Türk milletine dair her şeyle sıfırdan sanki millet yeni doğmuşçasına ilgilendiler ve tasarlamaya çalıştılar. Türk milletine bir ivme verdiler. Türkiye öyle bir vatan oldu ki dünyada başı sıkışan bütün Türkler, Türkiye’ye gelmek istedi. Çünkü bütün Türk devletleri yok olsa da işte o son kale Türkiye, ilelebet yaşayacaktı.

Şu son dönemde tıpkı yüzyıl önceki gibi devletin çöktüğü, kurumların dağıldığı, cumhuriyetin nefes alamaz hâle geldiğini iliklerimize kadar hissedebiliyoruz.
Ve tekrarlama gereği duyuyoruz. Cumhuriyetin kurucularının rehberi ve aracı bilimdi. Bilime dayanarak cumhuriyeti bir ulus devleti hâlinde tasarladılar.

Kurulurken kimseyi etnik ve dinî olarak ayırt etmeden herkese Türk dediler. Zîra etnikçilik ve dincilik yüzünden onlarca sene Arabistan çöllerinden Balkan dağlarına kadar sadece ölmüşler ve geri çekilmişlerdi.

Bugün, bu Cumhuriyet, bize onlardan miras kaldı. Rehber edinmemiz gereken bilim, bize yine ulus devletini şart koşuyor ve yine etnikçilikten ve dincilikten uzak kalmamızı söylüyor.
Tıpkı yüz sene önceki gibi, Türk milleti etnik kökeni ve dinî grubu ne olursa olsun cumhuriyetine ve ulus devlet düzenine sahip çıkmalıdır.

Unutulmasın ki Türkiye Türklerindir.
Türkiye Cumhuriyeti’mizin 102. yaşı kutlu olsun. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının ruhları şad olsun.
Ne mutlu Türk’üm diyene!

Cumhuriyet bayramımız kutlu olsun! yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Son milletvekili seçimlerinden önce birçok aydın ve siyasetçi Batı’nın Erdoğan’ı gözden çıkardığını söylemişti. Ben o kanaatte değildim. Birçok kere yazdım. Çeşitli sebeplerle, düşündükleri düzen için bu kadar uygun bir partner bulamayacakları kanaatindeydim. Hâlâ aynı görüşteyim.

Batı ile uyuşmanın bozulduğuna dair bugün için de bir işaret yoktur. Evet öyledir. Söylenenler, değişik göstermeler,  yer yer kavga eder görünüşler aldatıcıdır.  Batı’nın istediği ile iktidarımızın istediği yer yer çatışır görünse de beraber yürüdüler ve yürüyorlar. İsrail’e karşı hakarete varan dolu ağız konuşmalarla uygulamaların ters oluşunun bize gösterdiği de budur.

Batı ile beraber yürümenin gerekliliği her siyasi hareket için konuşulur. İyi ilişkiye mecbursunuz. Gücünüze ve duruma göre ölçüleri vardır. Bir yere kadardır. Ak Parti’nin olmaz denilen işlerde uyuşması devlet hayatımızda görülmemiş örneklerdendir. Batılıların, şimdi akıl almaz şekillere bürünen, hukuka, demokrasiye, kısası hiçbir ölçüye sığmaz işlerimizi cılız itirazlarla karşılamaları bundandır.

NEDEN BÖYLE?

İktidar gücünü verdiklerimiz, Türkiye’nin temel tercihlerini değiştirmek istiyorlardı. Batı için de uygundu. Yerleşik düzenden(müesses nizam, establisment) kurtulacak ve istediklerini kolayca yapabileceklerdi. Müslümanlık ve İslamcılık çeşitli renkleriyle iki farklı ana uygulama anlayışıdır. Müslümanlıktan rahatsızlık duyan dünyanın lokomotif gücü Batılılar, yüzyılı aşan bir süreden beri kolay nüfuz ettikleri İslâmcılık’ı desteklerler. İngilizlerin gözdesi İhvân-ı Müslimin ve benzerlerinde böyledir. Yeni zamanların El Kaaide’sine ve İşid’ine kadar bir yığın uç örnekte de böyledir.

Türkiye’de İslamcılık, o anlayışlara tam uymasa da yakındı. Türk sevmezliği açık Hamas gibi bir örgüte verdiğimiz değer ortada. Temel meseleyi de yeri gelmişken açmak lazım:  İslamcılığın öbeklendiği eski dini yapılar, imparatorluk asırlarımızda da Türk inanış geleneğini dönüştürememiş ve halk tarafından benimsenmemişti. Klasik tasavvuf anlayışımız hayatımıza yön veriyordu. Adım adım bu da değişti. Şimdi merkeze geldiler ve İslamcılığın yeni versiyonunun Batı’yla buluşması zıtların birleşmesine dönüştü.

HERŞEY GÖZ GÖRE GÖRE OLDU

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu idealini yok etmek başta, ordunun yapısı ve kurumları bozmak bizimkilerden çok Batı’nın istediğiydi. Türkiye’yi Ortadoğululaştırmak için tutulacak yol da tam buydu.

Türkiye gibi büyük bir ülkede bunlar kolay işler değildir. Önce mayınların temizlenmesi lazımdı. Kurucu unsur Türklüğe dayanan milliyetçiliğin değersizleştirilmesi gerekiyordu. Kendisini milliyetçi sayanların kültür zayıflığı, yani milliyetçi olamayışları işlerini kolaylaştırdı. Milliyetçiliği ayaklar altına aldığını söyleyen bir lider üst üste seçimler kazandı.

Buraya nasıl gelindiği henüz bütün yönleriyle konuşulmuş ve anlaşılmış bir mesele değildir.

BATI İÇİN BULUNMAZ FIRSAT

Hedef belli, yapılacaklar netti: İnce çalışılması ve içerden sağlam proje ortakları bulunması lazımdı. Dönüp dönüp oraya geliyoruz: Dinden görünenlerimiz en uygun olanlardı. Horlandıklarını düşünüyorlardı. Sistemle ve memleketle bağları bundan dolayı zayıftı. Fethullah Gülen gibi bir figür ülkede ve dünyada şan şöhret salmıştı. İslamcı görünen yeni iktidar partisine eklemlenmesi de kolaydı.

Cumhurbaşkanlığı sistemi denen sistemsizliğin tam kanunsuz mühürsüz oylarla kabulü bütün hamlelerin yolunu sonuna kadar açtı. O günden beri ülke daha rahat yapılan yıkımlarla gündemdedir.  Sosyal maliyet en ağır olanıdır. Liyakat ve ehliyet yok sayıldı demek eksiktir. Bu değerler ağır saldırı altındadır. Namuslu insan olmanın faturası da ağırlaştı.

Yıkıcı hamleler devam ediyor. Türkiye gibi dev bir yapıya, tarih yapan güce karşı 9 şiddetinde zelzeleler de yaratsanız yaşama ve yaşatma gücünü yok edemezsiniz. Batı bunu elbette biliyor. Ortadoğu’da “plana sadık kalınmasını sağlayarak” istedikleri bitmeyen düzensizliği düzen haline getirmeye çalışıyorlar.

YIKMAK KOLAYDIR

Şurası muhakkak ki Türkiye’yi Ortadoğululaştırmak denemesine ancak tek adam rejimiyle girişilebilirdi. Rejim uymasa ve vazgeçilecek de olsa, Ortadoğu’da kendi programlarını uygulamaları için bu sürece ihtiyaçları vardı. Kurgular işleyecekti. Erdoğan, “Biz Bop Eşbaşkanıyız” dediği halde vardı yoktu, konuşulması da tuhaf bir iş. Yaşadık: Bu eşbaşkan kavramının içerde dışarda başımıza neler getirdiğine iyi bakmak lazım.  Yol uzundu ve başlanmış işlerin bitirilmesi için Batı ile ortak hareket edilmeye devam edilecekti.

Uzun bir süre bu yol arkadaşlığı devam edince haliyle iki taraflı bir bağımlılık oluştu. Asıl, Ortadoğu bu kadar karıştırılmışken, sarsıntılar olsa da mevcut iktidarla ortaklık bozulmazdı. Tekrar edebilirim, verilen görüntülere bakmayınız, İsrail ve Amerika’nın planlarına karşı çıkmadığımız, adına Bop denen projenin bizim sayemizde bu kadar ilerlediği rahatlıkla söylenebilir.

Son açılımların alelacele gündeme getirilmesini ve –Hak saklasın!-Türkiye’nin çatışmaya ve istikrarsızlığa sürüklenme tehlikesini de bu çerçevede düşünmez misiniz?

Batı’ya düşman Batı’yla beraber yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Beynun Akyavaş, öğrencilik yıllarımızın Dil Tarih’inde her bakımdan öne çıkan bir isimdi. Fransız Filolojisi hocasıydı. Eski Fransızca okuturdu. Dil meselelerinde bilgisi, bakışı, görüşü itibariyle bildiklerimizden farklı bir derinliği vardı. Onu öne çıkaran sadece bilgisi değildi. Hâli-tavrı, duruşu-oturuşu, konuşması-görüşmesi,  kısadan söylersek yüksek muaşeretiyle (görgü) muhteşem bir insandı. Kaybolan değerlerin şahane temsilcisi modern bir kadındı.

Beynun Hanım, İstanbul Hanımefendisi’ydi. Meşrutiyet aydınlarının devamcısı bir aydındı. Doğu ve Batı kültürlerine aynı seviyede hâkimdi. Saraylı veya konaklı havasında, imbikten süzülmüş bir zarâfetle, hayranlık duyulacak bir vakar ve incelikteydi. Kolay edinilecek bir şahsiyet ve karakter değildi.

Hiç evlenmemişti. Farkı görünüşünden de hemen fark edilirdi. Saçları gür ve her zaman yapılmış görünürdü. Güzel giyinirdi. Belki fakültenin en güzel kadını değildi. Fakat en güzelden güzeldi. Dimdik, kararlı ve hedefe ayarlı yürüyüşüyle hayranlık ve saygı uyandırırdı.

“KAVGA GÜNLERİ”NDE ANLATTIM

Prof. Dr. Beynun Akyavaş’ın bendeki yeri özel bir sebeple de pekişmiştir. Erzurum’da bir yıl okuduktan sonra 1974’te Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ne geçişimi o sağlamıştır. Bizimkiler, beni Tarih Bölümü asistanlarından Kâzım Kopraman’a yönlendirdiler. O Hoca’yla konuştu ve bölüme kabul edildim.

Sonrası Anarşi yıllarıydı. Filoloji binasının katları benim gibi milliyetçi bilinenler için tehlikeliydi. Buna rağmen derslerini kaçırmamaya çalışırdım. Çünkü diğer hocalardan farklı hali-tavrı yanında ders anlatışı da farklıydı.

Öğrenci hareketleri ve kavgalar yanında dil üzerinden kutuplaşmaların da sertleştiği zamanlardı. Bölüm başkanımız Bedrettin Tuncel, arı Türkçe kampındandı. 1940’lardaki tercüme komisyonunun üyelerinden ve başkanlarındandı. Yaşı epeyce ilerlemişti.  Derslerine asistanları girerdi. Zaman zaman kendisi de gelir ve muhakkak dil konusunu açardı. Tek tek hepimizin tepkisini kontrol ederdi. “Eski”ye çatmak için kendince dialoglar yazar ve oynardı.

Bir defasında, “Şu bizim Cüneyt Gökçer’e Bay ve Bayan sözcüğünü bir türlü beğendiremedim.” diyerek söze başladı.  Sonra bir kıza yanaşarak, “Bir gezintiye çıkalım mı Bayan?” gibi bir cümle kurdu. “Ne kadar güzel değil mi?” diyerek onay bekledi. Diz çökmeye çalışarak söylemişti. Arkadaşlar bu oyuna gülüştüler ve hararetle desteklediler.  Ben diş ağrısından perişandım, gülemedim. “Sen neden gülmüyorsun? Yoksa Selametçi misin?” dedi.  Hayır diyerek verdiğim cevapları ve arkadaşların “değil” demelerini dinlememiş ve ısrarla üzerime gelmişti.

KÜLTÜR DEVAMCISI BİR BÜYÜK İSİM

Bedrettin Tuncel’i özellikle andım. Benim için ikisi iki uç örnekti. Biri yeni bir millet yaratma hevesine kapılan, düşünceleri muğlak, hayata oturmayan bir kurguyu savunan isimdi. Tartışmaya açık değildi. Biz dedik öyledir ve böyle olacak diyenlerdendi.  Beynun Hanım, o kurguya uzak bir aydındı. Türk’ün tarihini bütünüyle benimsemiş, derinliğine bilen ve seven bir aydındı. Hem Osmanlıydı, hem de Cumhuriyetçi. Dolayısıyle dil ve kültür anlayışları da bazı açılardan taban tabana zıttı.

Bu iki hocanın kültürlerinin, bilgilerinin, görgülerinin, yorumlarının farklılığı ders verişlerine de yansırdı.  Beynun Hanım, dersin konusu ne ise 25 dakika Fransızca anlatırdı. Kalan 20 dakikayı dile, kültüre ayırır ve Türkçe konuşurdu. Her dilin birbirinden kelime aldığını, dilin sesinin ve mimarisinin aldığı kelimeyi kendine benzettiğini anlatırdı. Bizim dilimiz de büyük tarihin büyük milletlerinden birinin diliydi. Kelime alınır verilirdi. Örneklerle anlatırdı. Fransızca lâle manasındaki tulipe kelimesinin Türkçeden alındığını da ilk ondan duymuştum.

ÜLKELER KAYBETMİŞ BİR NESLİN HİKÂYELERİYLE BÜYÜYENLERDEN

Beynun Hanım, Paşa torunuydu. Beş Osmanlı başbakanının (sadrâzamının) yâveri bir babanın kızıydı.

Babası A. Râgıb Akyavaş, imparatorluğumuzun son yıllarındaki bütün felâketleri görmüş ve yaşamıştı. 1912’de teğmen olur olmaz, Balkan Harbi’nden başlayarak geçirdiğimiz bütün savaşlara katılmış, beş yerinden yaralanmış bir gaziydi. Sonra Hukuk’u bitirmiş, hâkimlik etmiş ve en son gazeteci olarak yıllarca yazarlık etmişti.

Türkçesindeki tat, Bengü Taşlar’dan Dede Korkut’a, Yusuf Has Hâcib’in Kutadgu Bilig’inden Evliyâ Çelebi’nin Seyahatnâmesi’ne, Yahya Kemal’e kadar uzanan yaşama ve yaratma geleneğine bağlanan bir kalemi işaret eder. Beynun Hanım, babasının yazılarını büyük boy on iki cilt hâlinde yayınladı. Bu eserler, hem yakın devrimi­zin, hem hayatımızın, özellikle de İstanbul’umuzun çok canlı birer levhasını verir. Yer yer birçok ismin, mesela Salâh Birsel’in örnek aldığını düşüneceğiniz esprili bir dili vardır. Kolay okunur. Karar yazarı Taner Ay dostumuz, bu eserlerin değerini en iyi anlayacak ve anlatacaklardandır.

TÜRKÇESİ MUHTEŞEMDİR

Beynun Hanım da babasından el almış gibidir. O kadar şuh ve yer yer mûzip bir Türkçe kullanmaz, İstanbul edalı, haşmetli devirlerimizi andırır, eskiye bağlı yeni bir ses ve sağlam bir dil zevkiyle yazar. Maalesef az yazmıştır. Seni Seven Neylesün ve Sultanîyegâh İstanbul kitaplaşmış yazılarıdır. Az sayıdaki tercümeleri de pek güzeldir.

Edmondo de Amicis’in İstanbul 1874 adlı seyahat eserini, hârikulâde bir Türkçeyle ilk o tercüme etmiştir. Galiba 1981 olacak, Kültür Bakanlığı’nın Millî Kültür dergisinde uzun bir yazı yazmıştım. O yazıda, bu eseri kaleme alındığı dilde okuyanlar, muhtemelen bizim kadar zevk almamışlardır. O kadar güzel bir Türkçesi vardır. İşte bu dil büyük bir kültürün dilidir, demiştim.

İşte bu Beynun Hoca sessiz ve vakarla yaşadığı verimli ömrünü 20 Mayıs 2025 tarihinde 93 yaşında tamamladı. Biyografisi yazılacak aydın ve nümûne-i imtisâl (örnek, rol model) insanlarımızdandır.  Bugün için öyle bir değerin yetişmesi ihtimali, ilk önce kültür çevresi ve ortamından dolayı yoktur.

Kıyaslamak için demiyorum, yakın akrabası büyük ressamlarımızdan Erol Akyavaş kadar tanınmaz, bilinmez. Sağlığında Üsküdar Belediyesi’nce Çengelköy’e doğru bir caddeye adının verilmesi güzel bir vefa örneğiydi. Bu kadarla yetinmek olmaz. Keşke öğrencileri, görenler, tanıyanlar -mesela çok görüştüğü Ali Birinci– hakkında yazsalar. Çünkü -tekrara düşmek pahasına söyleyeceğim- Beynun Akyavaş, yazılara, kitaplara ve milletin hafızasına kazınacak isimlerdendir.

Aziz Hocamın aziz ruhu şâd olsun!

Ankaralı dostlara ve okuyuculara davet:

Bugün saat 14.00’te Hacı Bayram Üniversitesi 100. Yıl Salonu’nda İskender Öksüz’e Saygı programımız var.

O Benim Hocamdı yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.