Türkiye ne yapmalı? yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye nerededir? yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Türk diplomatları için Monşer tabiri zaman zaman kullanılırdı. İlk kullanılışı Tanzimat değişimleriyle gelen yenileşmeye karşı çıkanların toplu hücumlarının parçasıdır.

İmparatorluğumuz çatırdarken dünyanın gidişine ayak uydurabilmek için giriştiğimiz reformların temelinde ona göre insan yetiştirme vardır. Hâriciyemiz baştan ayağa yenilenmiştir. Büyük insanlar yetişmiştir. Yüksek başarılar elde edilmiştir. Osmanlı Türkiyesi, Alman birliğini sağlayan Bismarck’ın zirveleştirdiği diplomasi çağında diplomasisiyle öne çıkan bir ülkedir. Osmanlı Türkiyesinin son büyük adamları, sadrazamları (başbakanları) batı başkentlerinde büyükelçilik eden Büyük Reşid Paşa, Keçecizade Fuad Paşa ve Mehmed Emin Âlî Paşa’lardır. Onlar da monşerlerimizdi.

YENİLEŞME, DEVLET PROJESİDİR

Tanzimat’ın mimarı Büyük Reşid Paşa’dır. 2. Mahmud’un onayıyla hazırlamıştır. Onun vefatı üzerine Abdülmecid imzalamıştır. Sonra gelen bütün padişahlarımız, Abdülaziz de, 2. Abdülhamid de, 4. Mehmed Reşad da, 5. Mehmed Vahideddin de aynı programı devam ettirmişlerdir. Merkezde eğitim öğretim(maârif) hayatını düzenleme vardır. Eğitim öğretimde mollalar egemendir. Direnmişlerdir. Devlet projesine karşı yoğun propaganda sırasında Monşer tabiri de zamanla kolay yayılmıştır. Cumhuriyet’in tamamladığı reformları hazırlayan Tanzimat ve devamı Meşrutiyet bu şartlar altında gelmiştir.

Bu vesileyle hatırlatalım: Padişahlar içinde batıcılık bakımından en çok hücuma uğrayanın 2. Abdülhamid olduğunu bugünün monşer dalgacıları bilmezler. Despotluğunu konuşuyoruz. Bu tarafı daha önemlidir. En fazla batılı manada okul açan odur. Teknik elemanları, sosyal alanın uzmanlarını, öğretmenleri yetiştiren mektepleri açan, monşerleri yetiştiren Hariciye’yi, dünyanın en iyi kurmaylarını yetiştiren askerî mektepleri güçlendirmeye devam eden odur.  Mustafa Kemal ve diğer büyük paşalar o mekteplerden yetişti.

Monşer, Fransızca’nın diplomasi ve dünya dili olduğu zamanlarda bizde de yerleşen bir kavram. “Azizim, dostum” demektir.  Monşer, hali-tavrı ve yaşayışıyla batılı gibidir. Onun için yadırganır.  Ömer Seyfeddin’in Efruz Bey’i gibi edebiyatta da alaycı bir dille anlatılanlar onlardır. Hariciyecilerimize has bir sıfat haline gelmesi sonraki zamanlardadır. Düpedüz yaftalamadır. Monşerler diyenler, Türk toplumuna yabancı, üstten bakan, biraz snopça bir tipi anlar ve anlatırlar.

YAZ BOZ DÖNEMİNDE MONŞERLER

Son iktidarımız, yakın geçmişin hemen her şeyini değersizleştirme döneminde Monşer tabirine çok sıkı sarıldı. Bilinen mana yanında daha kuvvetle hakaret gibi kullanılır oldu. Halil Akıncı gibi hariciyeciler kendilerine Monşer diyerek bir tür ters algı yarattılar. Yergi dozunun onların kullanışıyla biraz düştüğü söylenebilir. İktidarın karalamaları sonunda da ters bir sonuç doğdu. Monşerliği olumlu manada anlayan ve kullananlar çoğaldı.

Bu tabire takılarak esastan uzaklaşmak olmaz. Bakılacak devletin işleyişi ve hayatımızdır. Devlet algısı ve kurumlar sık değişti. Tanzimat’tan beri geleneği devam eden üç kurumumuz vardı. Ordu, Maliye ve Dışişleri. Son dönemde üçünün de yeri sarsıldı. Özellikle Dışişleri artık fikir üreten, siyasete yol gösteren, devletin önünü açan bir kurum değildir. Bu acı gerçeği acı acı her gün söylesek yeridir. Başka türlü bu yanlış yoldan dönemeyiz

Değişenler sadece kurumlar olmaz. Bıçaklar hemen insana döner. Öyle oldu. Kurumlarla beraber yetişmiş insanları dışarı atmaya başladık. Tanıdığım eski büyükelçileri düşünüyorum. İçlerinde dünya çapında isimler var. Büyük diplomatlar, yani birilerinin şom ağızlarında “Monşerler“. Hepsi de emekli.

Devlet, yetiştirdiği değerlerle yürür. O değerlerin emekliliği yoktur. Her zaman hizmetlerine, fikirlerine ihtiyaç vardır. Türk devlet geleneği de bu akılla işler. Yaşı gelen ayrılır. Tamam da dünyanın bu krizli çağında tecrübeye her zamandan daha çok ihtiyaç duyulur. ABD’ye, Rusya’ya, İngiltere’ye, Fransa’ya, Almanya’ya bakın böyledir. İran, diplomasisiyle ayakta. Mesela, Kisinger yaşasa Trump gibi bir kaçığa rağmen Amerika’nın diğer Ortadoğu büyükelçileriyle beraber mutlaka devrede olurdu.

MONŞERLERİ KINAYAN ASIL KINANACAKLAR

Hiçbir ülkenin yetişmiş insanlarını kenarda tutma lüksü yoktur! Bizim bu stratejik coğrafyada hiç yok. Ortadoğu kaynıyor. Ateşin kenarında görünsek de tam ortasındayız. Kritik durumlarda ülkeyi bâdireden çıkaracak fikirleri bütün cepheleriyle monşerlerden duyarsınız. Dosyaları bilirler. Tecrübeleri vardır. Sizi kurtarırlar.

Monşer düşmanlığı, yetişmiş insan düşmanlığına dönüşmemeliydi.  Sonucu gördük: Katar’da üç şehit verdik. Yere bırakılarak kılınan şehit cenazeleri görüntüsü yürekleri dağladı. Orada doğru dürüst bir büyükelçimiz olsa bunu yaşamazdık. Orada cenaze kılınacaksa bizim usullerimize göre kılınırdı. Çünkü şehitler bizim. İlgili ülke buna saygı gösterir. Diyelim ki bizim gibi kılınması isteğiniz kabul edilmedi, o zaman orada cenaze namazı kılınmazdı: “Müsaade buyurun, burada kılınmasın! Memleketimize götürülecek ve nasıl olsa ayrıca namazları kılınacak..” der ve suhuletle meseleyi hallederdiniz.

Monşerler iyi yetişmiş insanlarımızdır. Değerlerimizdir. Onlara, bilenlere ihtiyacımız var. Yaşananlar, bize bu gerçeği bütün gücümüzle haykırmak gerektiğini söylüyor.

“Monşer”lere şiddetle ihtiyacımız var yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Yunan Bakan’ın demecindeki şifreler yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Artık, “Tayyip Erdoğan iktidarına kadar..” cümleciğiyle söze başlayacağımız sayısız konu var. Biri şudur ve çok önemlidir: Erdoğan’a kadar, Türkiye’de Tanzimat’tan itibaren gelenekleri bozulmadan gelen üç kurumdan bahsedilirdi. Ordu, Dışişleri ve Maliye, kim gelirse gelsin sıkı kuralları içinde siyasi müdahaleden en az etkiyle devam ederlerdi.

Buralara girmek isteyenler, devlet büyüklerinin yakını da olsalar yeterli görülmezlerse alınmazlardı. Korutürk Cumhurbaşkanıyken oğlu Osman Korutürk, iki kere girdiği dışişleri sınavını kazanamamıştı. Cumhurbaşkanı, hiç kimseyi arayarak oğlumu kazandırın demediği gibi, oğlu da babasından böyle bir talepte bulunmamıştı. Üçüncü defa imtihana girdi, kazandı, iyi bir diplomat ve sonra siyasetçi oldu. İşin yolu yordamı buydu.

Maliye’de de, Askeriye’de de aynı seçme titizliği vardı. Yetersizliğine rağmen kazandırılanlar olsa bile zamanla sistem içinde elenirlerdi. Biz diğer devlet kurumlarının çalışanları onlarla görüşmelerde, toplantılarda özgüvenlerine ve konularına hâkimiyetlerine imrenirdik.

Bu kurumların mensuplarını, geleneklerini tanıyan ve insan odaklı düşünenler, Millî Eğitim’i de bu seviyede sağlamlaştırmanın gerektiğini konuşurlardı. Çünkü her alanda ölçüler edinmiş, kurallara göre hareket etmeyi ilke edinmiş insanlar yetiştirerek yükseleceğimiz açıktı. Karakter sağlamlığı önceliklidir. Sahasında iyi yetişmiş insan profili bu temel üzerinde yükselir. Bu eksiği tamamlarsak memleketin çehresi değişir, derdik.

İyileşme beklerken

Maalesef tersine bir değişme oldu. Bu üç köklü devlet kurumu da hallaç pamuğu gibi atıldı. “Biz geldik” demeyi ancak böyle gösterebilen bir ekibin açılan kapılardan görmemişlik, bilmemişlik dalışı yapıyı bozdu. “Biz yaptık oldu” dediler. Akıllarına eseni yapa yapa, boza boza devam ettiler. Kesin bir hükümle söyleyebiliriz, kafa buydu.

Yıkılanların yerine yenilerini kurmak kolay iş değildir. Bizim Tanzimat rejiminde yeni kurumları kuranların durumuna iyi bakmak lazım. Devleti ve dünyayı bilen, iyi yetişmiş insanlardı. Tanzimat’ın mimarı Büyük Reşid Paşa gibi bir başbakanımız sonraki dönemlerde hiç olmadı. Fuad Paşa ve Âlî Paşalar ayarında devlet adamı da yetiştirmedik. Onlar Londra’da, Paris’te, Berlin’de, Sen Peterburg’da ne diyeceklerine bakılan devirlerine damga vurmuş isimlerdi.

Şimdi sahibinin sesi olarak seçilenlerde aranan bu vasıflar değil. Liyakat ve ehliyet aransa yetişenlerin çapına göre bir bürokrat ve siyasetçi seviyesi yakalanabilir. Hayır, biz “sadakat” istiyoruz. Kastedilen sadakatin doğruluk manası da değil, bağlılık. Bağlılık da devlete, kurallara değil, kendisini seçene.

“Sadakat” deyince birilerinin aklından padişaha bağlılık da eskiden vazgeçilmez bir özellikti düşüncesi geçebilir. Evet öyledir. Ancak padişaha bağlılık, devlete ve kurallara bağlılıkla beraber bir değer kazanır. Devlet ve toplum hayatı yüksek karakterli bilenlerle yürür. Klasik devirlere gitmeyelim, imparatorluğumuzu yıkılmaktan kurtarmak için devleti yeniden yapılandıran saydığım üç Tanzimat Paşası önemli örnektir. 2 Mahmud, Abdülmecid ve Abdülaziz dönemlerinin lokomotif gücü onların dehalarıdır.

Bozulan insan

Bunları hatırlatmaktan maksat, şimdiki insan değerinden uzak perişanlığımızı düşündürmektir. Son yıllarda oradan oraya savrulan politikacı, aydın ve bürokrat kalabalığının hareketleri normalleşir gibi oldu. Artık o parti bu parti dolaşanları ayıplamıyoruz. Bozulmanın vardığı yer budur. Yirmi yıl kadar önce dört partiye girip çıkan bir milletvekili vardı. Politikacılar değilse de toplum vicdanı onu mahkûm etmişti.

Eğer fikre dayanıyorsa elbette değişme normaldir. Bir insan ateistken bir dine girebilir; sosyalistken koyu bir kapitalist olabilir. Bizdeki değişmelerin düşünceye dayanmaması problemli bir alanı büyüttükçe büyütüyor ve toplumu bozuyor. Son yıllardaki yer değiştirmeleri hatırlanan isimlerin durumlarını tek tek düşünen namuslu bir kafanın midesi kalkar. İsim vererek konuşmak istemem. Herkes birilerini hatırlayacaktır.

Metin Feyzioğlu

Yalnız Barolar Birliği’nin eski başkanının adını vermeden geçmemem. O örneklerden bir örnek değil, skandal bir örnektir. Erdoğan’la en çok takışan biriyken, gün geldi, yanına geçiverdi. Sordular, doğru dürüst bir gerekçe gösteremedi. Konuştukça battı. Barolar Birliği seçimine Erdoğan’ın desteğiyle gidildi ve kaybetti. Kaybedince öyle bırakılacak değildi. Lefkoşa Büyükelçisi yapıldı.

Lefkoşa Büyükelçisi Metin Fevzioğlu, Kıbrıs’ın kurtuluşunun ellinci yıl törenlerine giden CHP heyetini karşıla(t)madı. Demek istedi ki, ben Türkiye’nin Büyükelçisi değil, Erdoğan’ın temsilcisiyim. Böyle bir skandala daha imza attı. Dışişleri’nin kurallarına ve teamüllere göre bu affedilmez bir hatadır.

Üç kurum dedim ya.. ne hâle getirildiğini bu hadisede de gördük. Karakter önemlidir. Bilmekten önemlidir. Feyzioğlu gibiler tercih ediliyorsa durum vahimdir. Yana yana konuşacağımız bir meseledir.

Boza boza bugünlere geldik yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.