Dün akşam…

Bilgisayarda haber sitelerinde geziniyorum. Bir önceki günün neredeyse kopyası olan siyasi haberler, daha düne kadar birbirlerine kardeş gibi olanların, baba oğul gibiyiz diyenlerin açıklamaları, üçüncü sayfa haberleri hiç ilgimi çekmiyor.

Bir başka ülkede büyük gösteriler yapılmasına neden olan, hatta hükümetin istifa etmesine yol açan, kendimi bildim bileli tanık olmadığım üst üste gelen zam haberleri de keşke ilgimi çekmese diyorum ama mümkün değil çünkü bu zamlar tüm ülkeyi olduğu gibi beni de doğrudan etkiliyor.

21 ayda dört misline, 14 Mayıs’tan bu yana tam iki katına çıkan petrol fiyatlarını nasıl görmezden gelebilirim ki? Sokak röportajlarından birinde dinlemiştim: “Benzin, mazot zamları beni hiç ilgilendirmiyor. İşe toplu taşımayla gidip geliyorum, bazen de yürüyorum. Aracı olan da kullanmayıversin, benim gibi yapsın. Şikâyet edip durmasınlar. Hâllerine şükretsinler. Görmüyorlar mı Avrupa’yı, Amerika’yı? Sefil hâldeler. Bizi kıskanıyorlar.” demişti çok ama çok zeki(!) bir adam. Röportajı yapanın “Sen hiç Avrupa’yı gördün mü?” sorusunaysa “Görmedim. Ne yapayım oraları? Cennet bizim buralar cennet!” cevabını vermişti. “Sen Avrupa’ya gidip oralarda dolaştın mı?” sorusuna ise “Hayır!” diyen çok ama çok zeki(!) adam, “Peki onların bizi kıskandığını nereden biliyorsun?” sorusuna da “Reis söylüyor.” cevabını vermişti.

Bu zihniyette o kadar çok insan var ki!.. Bakın çevrenize; değil bu yaz, yıllardan beri ağız tadıyla ailesiyle birlikte bir tatil yapamamış, neredeyse bulunduğu yerin dışına gidememiş birçok tanıdığınızın “Bakın AVM’ler dolu, yollar arabadan geçilmiyor, sıfır arabalarda sıra var.” ve benzeri bir sürü şeyi sıralarken kendisi de dahil TÜİK rakamlarıyla ülke nüfusunun %20’sinin yani 17 milyon insanın millî gelirin %48’ini aldığını düşün(e)mez bile. Dahası geride kalan nüfusun millî gelirin ancak %52’sini aldığını, en alttaki %20’nin ise açlık sınırının altında kaldığını aklından bile geçir(e)mez.

Şimdi oturup bu profildeki insanlara her şeyin dövize bağlı olduğunu, 21 ay önceki “ışıl ışıl gözlü” politikaların ve ‘Kur Garantili Mevduat’la ‘Faiz sebep enflasyon sonuç!’ politikalarının memleketi getirdiği bu son noktayı nasıl anlatabilirsin ki? Bunu anlamaları mümkün değil ama hiç olmazsa bu kafaların, yeni gelen Maliye Bakanı’nın “Artık rasyonel(akılcı) politikalara dönmekten başka çaremiz yok.” diyerek önceki politikaların akıl dışı olduğunu ilan etmesinden sonra ayaklarının suya ermesi beklenmez mi? Hele hele sonrasında baskı altında tutulan dolar ve faizin üzerindeki baskının büyük ölçüde kaldırılmasından sonra gelen müthiş zamlar ve dünyada tek örnek olan “21 ayda dört, 14 Mayıs’tan bu yana da iki katına çıkan petrol fiyatları”yla rekor kırdığımız gerçeği, genel seçimlerden sonra cumhuriyet tarihimizde görülmeyen pahalılık rüzgârının sebebinin uygulanan politikalar olduğu o çok ama çok(!) zeki insanlara ayan beyan görünmez mi?

Yok! Ne olursa olsun görünmüyor işte. Onlara göre sebep belli: DIŞ GÜÇLER! Bir de insafsız ev sahipleri, vicdansız üç harfli zincir marketler…

“İyi de kardeşim, DEVLETİN KENDİ BELİRLEDİĞİ noterlik harçlarının, avukatlık saat ücretlerinin, bazıları iki defa alınan vergilerin; elektrik, doğalgaz, petrol gibi diğer başlıklardaki zamların hangi birini dış güçler yaptırdı ki?” diye boşuna sormayın.

Çok ama çok zeki(!) insanlara göre yapılması gereken şu:

Vicdansız ev sahipleri kiraları için % 25’ten fazla zam yapmasınlar. Çıban başı olan ve dış güçlerin dediklerini yapan üç harfli marketleri de devlet sıkı kontrol etsin. İşlem tamam!

Böylece sırf üç harfli marketlerle rekabet etmek için fiyat artıran(!) devletin kontrolündeki Tarım Kredi Kooperatifi marketlerindeki ve tüm ülkedeki fiyatlar ucuzlar.

***

Yazıya son noktayı koymak üzereydim ki iç sesim fısıldadı: “Bu defa beni seveceksin.” dedi önce. “Niye?” diye sordum. “Şu, bir şey anlatamadıklarına söyle. YouTube’a girsinler, ‘7500 TL EMEKLİ MAAŞIYLA HUZUREVİNE BAŞVURU’ yazsınlar. Sonra videodaki, devlete ait huzurevinde kalabilmek için ayda 20 bin TL istenen, o emeklinin gözyaşlarını vicdanlarında değerlendirsinler.

Tabii vicdanları varsa!

Tabii Vicdanları Varsa! yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

“Biliyor musunuz Köşe Yazarı? Devlet, kullanmam gereken altı ilacın sadece birini karşılıyor. Onu da ayda sadece üç kutu veriyor, oysa onu ben bir haftada kullanıyorum.”

Bu defa arayan ne Emekli Öğretmen ne de her şeye burnunu sokan iç sesim. Bir kadın okurum… Aylar önce kaynar süt dökülmüş bacaklarına… Üçüncü derece yanık olmuş. O günden beri onun tedavisiyle uğraşıyormuş. Yine de şükrediyor durumuna. “Ya daha fenası olsaydı!” diye…

“Geçmiş olsun.” dedikten sonra “Ben ne yapabilirim, benden istediğin nedir?” diye sordum. “İstediğim değil, istediklerim var. Onları dile getirin, belki bir duyan olur.” cevabını duyunca bana dinlemek, ona da anlatmak kaldı.

İşte onun anlattıkları…

Ben de sizin belalınız Emekli Öğretmen gibi emekli bir öğretmenim. Siz, emeklilerin durumunu çok iyi biliyorsunuz. Birkaç haftadan beri de bunları dile getiriyorsunuz. Önce bunun için teşekkür ederim. Keşke emeklilerin artık katlanılmaz hale gelen durumunu daha çok dile getiren olsa! Neyse ben asıl anlatmak istediklerime geleyim. Aslında dert bir değil elvan elvan ama ben sadece iki üç tanesine değineceğim.

Birincisi…

Yaklaşık altı aydır, üniversitelerin genel cerrahi, yanık, cildiye servisleri arasında koşturup duruyorum. Ne çektiğimi ne siz sorun ne de ben anlatayım. O benim kişisel sorunum. Çok şükür daha da beteri olabilirdi. Benim burada dile getirmek istediğim, kullandığım ilaçlarla ilgili. Devlet bana reçete edilen altı ilacın sadece birini karşılıyor. Onu da belli sayıda veriyor. Devletin bir ay için bana alma hakkı verdiği ilaç, sadece bir hafta idare ediyor! Ben, bu sorunla karşı karşıya gelip araştırınca pek çok hastalıkta sosyal güvenlik kapsamına girmeyen ilaç sayısının azımsanmayacak miktarda olduğunu, oysa Suriyelilere bu ilaçların hepsinin hem de katkı payı olmaksızın verildiğini, pek çok ilacın da eczanelerde bulunamadığını ya da zor bulunduğunu, bunun nedeninin de Sağlık Bakanlığı’nın ilaçlar için belirlediği kurun, gerçek değerinin neredeyse üçte biri oranında olduğunu öğrendim.

Meğer zor durumda olan sadece ben ve benim gibi yanık mağdurları değil sayısız hasta varmış. Sizin dile getirmenizi istediğim ilk sorun bu!

İkincisine gelince… Hayat devam ediyor. Hasta da olsak, zorluklar içinde de olsak günlük yaşamda yapmamız gereken bir sürü şey var. Bunlardan biri de pazara çıkmak. Gerçi pazara çıkmak da artık lüks haline dönüşmeye başladı ama işin emekliler tarafını anlatmayacağım çünkü emeklinin ne zorluklar içinde olduğunu siz çok güzel dile getirdiniz. Tabii ben de anlattığınız emeklilerden biriyim ve iş hayatına atıldığım, emekli olduğum günlerden bu yana ekonomik olarak en zor günleri yaşıyorum. Aldıklarımı son derece tasarruflu kullanıyorum. Mesela bir hafta için meyve olarak sadece karpuz alabiliyoruz.

Geçen gün hastane dönüşü karpuz almak için pazara uğradım. Baktım her zaman alışveriş yaptığım karpuzcumla bir müşterisi konuşuyordu. Daha doğrusu ben konuştuklarını sanıyordum, tartışıyorlarmış. Müşteri karpuz fiyatı konusunda şikâyetçiydi. “Hep pahalılığı sizler yapıyorsunuz; marketçiler, dükkânlar etiket değiştiriyor, siz her hafta daha yüksek fiyattan satıyorsunuz, hele hele o zincir marketler…” diye sesini yükseltmeye başladı. Kendi ürettiği ürünleri satan bir çiftçi olan karpuzcum da müşterisini incitmemek için sakin bir şekilde “Mazot son üç ayda neredeyse iki misli arttı, MTV’yi iki defa alacaklar, Tarım Kredi Kooperatifinden aldığım krediyi ödeyemedim. Her geçen gün üstüne faiz biniyor. Mal mülk satmadan borcumu ödemeye çalışıyorum. Zaman zaman iş bulursam pazara eşimi gönderip kendim ameleliğe gidiyorum. Bu durumda pahalılığın nedeni ben mi oluyorum şimdi?” diye sordu. Müşteri daha yüksek sesle “Şükret kardeşim şükret!” diye bağırdı. “Bak yollarımız, köprülerimiz, havaalanlarımız var; İHA’larımız, SİHA’larımız göklerde, ‘TOGG’ bile çıkardık. Dünya bizi kıskanıyor, eskiden ambulans mı vardı, hastane mi vardı? Şehir Hastanelerimiz var, İlaç kuyruklarında sabahlıyorduk. Şükretmeyi bilin önce!”

Bu son cümleyi duyunca çıldırdım sanki. Tam da yarama bastı.

“Siz farklı bir dünyada mı yaşıyorsunuz kardeşim?” diye haykırdım. Adam ekmek parasından söz ediyor, borcunu ödeyemiyor borcunu! Bu adama sor bakalım hayatında havaalanına gitti mi, o bahsettiğin köprülerden geçti mi, o TOGG’u hayatı boyunca alabilecek mi?

Hastaneye gelince eskiden sıra vardı doğru ama günümüzdeki bu teknoloji sadece bizde değil dünyanın hiçbir ülkesinde yoktu. Sıra bekliyorduk fakat aynı gün hepimiz muayene olabiliyorduk. Şimdi pek çok branşta aylarca sonraya gün veriliyor. İlaçların pek çoğunu paramızla alıyoruz. Elimizde kalan kirada oturan, tek maaşlı bir emeklinin geçinemeyeceği gerçeği!”

Daha neler dedim hatırlamıyorum ama özeti bunlardı. Asıl dile getirmenizi istediğim bunlar değil. Etrafımızda onlarca kişi birikmişti ve sadece seyrediyorlardı. Sanki ağızları bağlanmıştı. Nasıl böyle tepkisiz bir toplum hâline dönüştük biz?

Üstelik benim yaşadığım yer muhalefetin %70’e yakın oy aldığı bir yer.

Ben, bunları söyleyince adam etrafı göstererek “Bütün bunların sebebi ahlakın bozulması. Etrafına bak, ahlak falana kalmadı, Allah da cezasını veriyor işte!” dedi.

“’Çok haklısın!” dedim adama, “Tabii ya! Ahlak kavramında, dürüstlük, çalmama, yolsuzluk yapmama, yalan söylememe yok! Sizin anladığınız anlamda ahlak, Amerika’da, Almanya’da, Belçika’da, Japonya’da çooooook iyi olduğundan Allah onları cezalandırmıyor da bizi cezalandırıyor. Evet evet! Bütün sorun ahlakta, zamları yapan da Allah!

Evet evet! Bütün sorun ahlâkta yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Bu haftaki yazım için bilgisayarın başına geçtim. Word’den bir sayfa açtım. Tam tuşa basacağım. İç sesim çıktı ortaya: “Yazıya başlamadan e-postalara bir baksan!” dedi. “Var bunda bir hinlik ya!” diye düşündüm. Yine de e-postamı açtım. Ne göreyim? Emekli Öğretmen’den bir ileti.

“Yok yok! Ben yanılmıyorum. Bu ikisinin arasında kesin bir bağ var. Üstelik her an aktif! Bu defa bu bağın hesabını soracağım. Emekli Öğretmen’in e-postasını okumayacağım.” cümleleri aklımdan geçiyordu ki e-postanın ‘Konu’ bölümünde büyük harflerle yazılmış “BU ÇIĞLIKLARI DUYUR!” cümlesi dikkatimi çekti. Kararımdan vazgeçtim ve eski dostumun yazdıklarını okudum. İleti “Yazdıklarımı okuduktan sonra köşeni bu hafta bana bırakırsın artık!” cümlesiyle bitmişti.

Evet, dediği gibi okuyunca hiç tereddütsüz köşemi ona bıraktım.

***

Köşe Yazarı, geçen haftalardan birinde yeğenin bana senin aracılığınla “Sevgili dayıcığım, o emekli öğretmene de ki: ‘Benim yeğen de emekli öğretmen, eşi ev hanımı; malum ev hanımları emekli olamıyor. Gül gibi geçinip gidiyorlarmış, kimseye bir muhtaçlıkları yokmuş.’ mesajını göndermiş, sonra da eklemişti: “Hem Frengistan’da ne işim var. Nasip olursa bir anayurt, bir de Beytullah’tan davet var…Rabbim ömür verir de gidebilirsek ne mutlu bize. Gidemezsek de yolunda ölürüz demiş karınca… Tabii bütün özencimiz öbür taraf denen ebedî âleme.” 

Senin bu yeğenin benim ne düşündüğümü sanıyor bilmem ama ben onun mesut, mutlu olmasından, gül gibi geçinmesinden çok mutlu oldum. Lütfen ona ilet. Uğrunda ölmeye hazır olduğu o yolculuğa da Diyanet’in en ucuz tarifesiyle yalnız gidecekse 10, eşiyle gidecekse 20 maaşını yemeden, içmeden, giymeden, ısınmadan, kısacası bir kuruş harcamadan biriktirsin. Ancak öyle gidebilir. Almanya’dan en asgariden emekli Müslüman ise 1543 Euro maaşının üç katıyla yalnız, altı katıyla da eşiyle birlikte gidebilir o kutsal yolculuğa.

Demem o ki ben, senin yeğeninin de çok istediği o yerlere daha kolay gitmesini istiyorum. Karşılaştırmaları o yüzden yapıyorum. Onun gibi insanların dertlerini yazıyorum. Yoksa yeğenini zorla Frengistan’a göndermeye çalışmıyorum ya da hepimiz oralara gidelim de demiyorum. 

Sorum çok açık ve o sorunun cevabını arıyorum:

Bizim Türkiye’de çalışanlardan herhangi biri neden Almanya’da, İtalya’da, Fransa’da, Belçika’da, Avusturya’da vb. kendisiyle aynı işi yapanlarla aynı ekonomik rahatlığa sahip değil?  

Şimdi kalkıp “Ama onlar eskiden Amerikan yerlilerini, Afrikalıları nasıl sömürdüler?” gibi alakasız bir soruyla gelmesin senin yeğen. Yukarıdaki sorunun cevabını arasın.

Neyse… Yeğenin şimdi yazacaklarımı iyi okusun. Onun köyünden başka yerlerde yaşamaya çalışanlar neler yaşıyor, öğrensin.

***

Emeklilere yapılan zamdan sonra beni eski bir öğrencim aradı. Öğrencim dediysem çocuk sanmayın. Yarım asrı devirenlerden biri o…

“Sadece derdimi dökmek için aradım.” diye söze başladı. İlkokuldan lise bitinceye kadar hiç ayrılmadan sınıf ve sıra arkadaşlığı yaptığı, dolayısıyla benim öğrencim olan arkadaşıyla ilgili son gelişmeleri anlattı.

“Hocam, arkadaşım ilk eşinden ayrılmıştı. Ayrılırlarken dairelerini iki oğlu üzerine kaydettirme konusunda anlaşmışlardı. Daha sonra arkadaşım evlenmiş, bir oğlu daha olmuştu. Yıllar sonra ikinci eşi vefat etmiş, arkadaşıma da maaşı kalmıştı. O dairede kıt kanaat geçiniyorlardı. İlk evliliğinden olan iki oğlu da iş güç sahibi olmuş ve evlenmişlerdi. Derken bir gün tapusunu verdikleri evden çıkmasını istemiş gelinleri. Oğlu da hiç tepki vermemiş. Ona yana yakıla ev arıyoruz. Yeni zamlardan sonra maaşı 5625 TL. Bulunduğu şehirde o paraya tek odalı bir ev bile yok. Bizim ilçede bakıyoruz. Kiralar en az 2-3 bin TL. Küçücük ilçeyiz biz. Bu fiyata ev bulsak, nasıl taşınacak? Taşınsa nasıl geçinecek? Ne olur bir akıl verin Hoca’m! Biz taa ortaokuldan beri ne zaman sıkışsak size dert yandık. Hep çözüm buldunuz ama sanırım bu defa siz de çözüm bulamayacaksınız.”

Ya Köşe Yazarı! Bu cümlelerden sonra ben sustum kaldım. Onun anlattıkları kimse tarafından duyulmasa da bir çığlıktı. Öğrencimin karşıdan “Alo! Alo!” diye seslenmelerine bir “Alo!” bile diyemedim.

Telefonu kapattım. Sessiz çığlıklar atıyordu yüreğim. Çaresizliğe kahrediyordum. Oysa daha dün üniversiteden bir sınıf arkadaşımla yaptığımız telefon görüşmesi “Daha zoru yok!” dedirtmişti bana. 

Yaş haddinden emekli olmuştu arkadaşım. Çok çileler çekmişti, bir tasarruf yapamamıştı bu yüzden. Sonunda zorlukları yenmişti. İstanbul’da yaşıyordu. Kiradaydı. Son olarak dört bin TL’ydi kirası. Ev sahibi 10 bin TL’ye çıkarmasını istemiş. Arkadaşım da %25 zam yapabileceğini söyleyince adam evi satılığa çıkarmış. Bir yakını almış hemencecik. Yeni ev sahibi(!) de evden çıkmasını istemiş. 

Çok uğraşmış, bu satış anlaşmalı, aslında sahibi değişmedi diye çığlıklar atmış o da. Duyan kim?

Arkadaşım “Sizin oralara gelsem 13 bin TL maaşla geçinebilir miyim?” diye sormuştu dün. Susup kalmıştım ona da. “Ya seninle aynı durumda olan ve 7500 TL alan milyonlar ne yapsın?” sorusu aklıma gelmiş, bu soru içimi daha da acıtmıştı.

Keşke arkadaşımın da bir köyde iki göz evi, bir parça tarlası olsaydı diye düşünmüştüm. 

Herkes bu şansa sahip değil ki!… İşte şimdi gel de yazma: Elin emeklisi hayatını rahatça sürdürürken, yabancı ülkeleri dolaşırken, gelip Antalya’da beş yıldızlı otelleri doldururken bizim emeklilerimizin burada anlatılanları ve benzeri zorlukları yaşaması reva mı? Kendimize layık gördüğümüz yaşam bu mu?

Şimdi senden ricam bu sessiz çığlıklara ses olman…

Ne de olsa sen de emeklisin. 

Bu çığlıkları duyur yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.