2025 İşlerin Geleceği Raporu

Dünya Ekonomik Forumu, 2030 yılına kadar işgücü piyasasında yaşanacak dönüşümün sonuçlarını açıklamıştır. Türkiye ile ilgili bölüm, TÜSİAD- Sabancı Üniversitesi Rekabet Forumu iş birliğinde hazırlanmıştır. Rapora göre dönüşüm, mevcut işlerin yüzde 22’ni etkileyecek olup, 2030 yılına kadar iş hayatında 170 milyon yeni iş oluşacak, 92 milyon iş ise ortadan kalkacaktır. 2025 İşlerin Geleceği Raporu, mesleklerin geleceğine yönelik çarpıcı açıklamalar sunmaktadır. 2030 yılına kadar işgücü piyasasındaki büyük dönüşümde işlerin yüzde 22’ni etkileyecektir.

Sektörleri ve meslekleri yeniden şekillendiren başlıca faktörler, teknolojik ilerlemeler, demografik değişimler, jeoekonomik gerilimler ve ekonomik baskılardır. Dünya genelinde 1000’i aşkın şirket ile hazırlanan ve mesleklerin geleceğine ilişkin veriler sunan 2025 İşlerin Geleceği Raporu’na göre önümüzdeki 5 yıl içinde işgücü piyasasında gerçekleşecek dönüşüm, günümüzdeki işlerin yüzde 22’sini etkileyecektir.

2025-2030 yılları arasında Türkiye’deki iş gücü piyasası,  büyüyen dijital erişim ile birlikte değişecektir. Bu değişim, Türkiye’deki şirketlerin robotik ve yapay zeka gibi teknolojileri daha fazla kullanmasına yol açacak, şirketlerin yüzde 60’ı, enerji teknolojilerinin iş modellerini dönüştürmesi ile karşılaşacaktır. Bu süreçte Türkiye’de en hızlı büyüyecek alanlar, elektrikli araç uzmanları, robotik ve yenilenebilir enerji mühendislikleri olacaktır.

Küresel çapta işverenlerin tahminî bir iş için gereken becerilerin yüzde 39’u, 2030 yılına kadar değişecek, Türkiye’de bu oran yüzde 44’e ulaşacaktır. En hızlı büyüyecek alanlar; siber ağ ve güvenlik ile yapay zeka ve teknolojik okur yazarlık olacaktır. Yaratıcı düşünme, esneklik, çeviklik, bilişsel beceriler, dayanıklılık, liderlik gibi beceriler önemini koruyacaktır.

2025 İşlerin Geleceği Raporu’na göre 2030 yılına kadar en yüksek iş artışı, bakım ve eğitim gibi temel sektörlerde olacaktır. Yenilenebilir enerji ve yapay zeka teknolojilerindeki hızlı gelişme ile doğru orantılı olarak uzmanlık ve teknoloji gerektiren durumlarda artış söz konusudur.  En büyük iş artışı; tarım ve inşaat işçileri, kuryeler, bakım ve eğitim sektörlerinde görülecektir.

Rapor; dönüşümdeki en büyük engelin “beceri açığı”nda olacağını açıklamaktadır.  İşverenlerin yüzde 63’ü, beceri eksikliğinden şikayet etmektedir. İşgücünü 100 kişi olarak varsaydığımızda, 2030’a kadar 59 kişinin yeni beceriler elde etmesi veya becerilerini geliştirmesi söz konusudur. Senaryodaki 11 kişi, becerilerini geliştirmek için ihtiyaç duyduğu eğitime ulaşamayacaktır. Bu durum, 120 milyondan fazla çalışanın işsiz kalmasına yol açabilecektir.

İşgücü dönüşümündeki faktörlerden en önemlisi olan yapay zeka, küresel çapta işverenlerin yarısının faaliyetlerini yeniden konumlandırmasına yol açacaktır. İşverenlerin yüzde 77’si, çalışanlarının becerilerini geliştirmesi için yatırım yapmayı, yüzde 41’i ise yapay zekaya bağlı otomasyon nedeniyle işten çıkarmayı düşünmektedir. Çalışanlarını şirket içinde farklı departmanlara kaydırmayı planlayan işverenlerin oranı yüzde 50 civarında olacaktır.

2025 İşlerin Geleceği Raporu, 22 sektörde 14 milyondan fazla işçiyi temsil eden 1.000’den fazla önde gelen küresel işverenin bakış açısını bir araya getirmektedir.  Dünya nüfusu artmakta, ekonomik, sosyo-kültürel ve çevresel faktörler önceki yüzyıllara göre hızla değişmektedir.

Bugün anaokulunda olan çocukların üçte ikisinin henüz adını dahi duymadığımız işlere sahip olacağı tahmin edilmektedir. Bu işlerden bazıları şunlardır.

• Blockchain Geliştiricisi: Blockchain teknolojisi, ekonomik ve ticari işlemlerin merkezi olmadan, hızlı ve daha güvenli şekilde yapılmasını sağlayan şifreli bir kasa defteri gibi çalışmaktadır. Bu teknolojiyi anlayıp pratik ürün ve hizmet üretenler, gelecekte çok revaçta olacaktır.
• Veri Analisti: İzleme ve ölçme sistemleri geliştikçe veri ve verinin nasıl toplandığı daha da önemli bir duruma gelecektir. Veriyi analiz eden ve de geleceğe ilişkin tahminlerde bulunabilen profesyoneller her zaman değerli olacaktır.
• Sanal Gerçeklik Tasarımcısı: Yetenekli sanal gerçeklik tasarımcıları ve geliştiricileri, gerçekçi, sofistike ve ultra yaratıcı deneyimler üreteceklerdir.

2025 İşlerin Geleceği Raporu, mesleklerin geleceğine ilişkin önemli veriler sunmaktadır. Rapor, 2030 yılına kadar işgücü piyasasında yaşanacak dönüşümün işlerin yüzde 22’sini etkileyeceğini ortaya koymaktadır. Türkiye bu gerçekler karşısında gerekli önlemleri bugünden almalıdır ki hızla değişen şartlara uyum göstermekte geç kalmasın.