Uygur kadınları, Çin’in soykırım politikalarının en büyük mağdurlarıdır ve aynı zamanda zulme karşı gösterdikleri cesaret, Uygur halkının mücadelesinin en güçlü kahramanlarıdır.

Bugün 8 Mart, Dünya Kadınlar Günü. Ancak Uygur kadınları, Doğu Türkistan’da Çin hükümeti tarafından uygulanan sistematik soykırım politikaları nedeniyle sadece Uygur oldukları için hâlâ en ağır bedelleri ödemeye devam ediyor.

Doğu Türkistan’da yüz binlerce Uygur kadını, toplama kamplarında fiziksel ve psikolojik işkencelere maruz kalıyor. Bu kamplarda tutulan kadınlar, zorla ideolojik eğitimlere tabi tutulurken aynı zamanda dayak, cinsel saldırı ve çeşitli işkencelerle insanlık dışı muameleler görüyor. Kamplardan sağ çıkmayı başaran kadınların tanıklıkları ve belgeler işkencenin boyutlarını ve sistematikliğini tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor.

Uygur kadınlarının maruz kaldığı zulüm toplama kamplarıyla sınırlı kalmıyor. Kamplardan çıkarılan birçok kadın, Çin’in farklı bölgelerindeki fabrikalarda zorla çalıştırılmaya devam ediyor. Çin hükümetinin sözde istihdam politikaları kapsamında Uygur kadınları, düşük ücretlerle ve ağır çalışma koşulları altında zorunlu çalıştırmaya tabi tutuluyor. Bu fabrikalarda hem fiziksel hem de psikolojik baskılarla karşı karşıya kalan kadınlar, ailelerinden koparılmış bir şekilde adeta modern kölelik koşullarında yaşamlarını sürdürmek zorunda bırakılıyor.

Uygur anneler, çocuklarından; kadınlar, eşlerinden ayrı düşerek derin bir hasret ve acı içinde yaşamlarını sürdürüyor. Toplama kamplarına alınan kadınların çocukları ise Çin yönetimi tarafından devlet kontrolündeki yetimhanelere yerleştiriliyor. Bu çocuklar, Uygur kültüründen ve dilinden uzaklaştırılarak zorunlu asimilasyon politikalarına maruz kalıyor.

Doğu Türkistan’da yaşanan zulmün en ağır yükünü taşıyanlar, her alanda yine kadınlar oluyor. Aydın, eğitimli kadınlar, Çin’in soykırım politikalarının başlıca hedefi hâline gelmiş durumda. Akademik çalışmaları ve Uygur kültürüne katkıları dışında hiçbir siyasi faaliyeti olmayan Uygur akademisyen Rahile Davut, yalnızca Uygur dili ve kültürü üzerine yaptığı araştırmalar nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Bu durum, yalnızca Rahile Davut ile sınırlı kalmıyor; onun gibi binlerce aydın kadın, Çin’in baskıcı yönetimi tarafından hapislerde tutuluyor. Bu kadınlar, kültürel miraslarını korumaya ve topluma katkı sağlamaya çalışırken, en temel haklarından mahrum ediliyor.

Uygur oldukları için en ağır bedelleri ödeyenler Uygur kadınlarıdır ve aynı zamanda Çin’in devlet terörünü karşı en güçlü bir şekilde direnenler ve Çin’in Uygurlara karşı soykırım politikalarını uluslararası kamuoyuna duyurmak için en büyük çabayı gösterenler de yine onlardır.

Uygur mücadelesinde kadınların yeri ve rolü tarih boyunca daima özel ve yüksek olmuştur. 5 Temmuz 2009’da Urumçi’de gerçekleşen ve yüzlerce Uygur’un yaşamını yitirdiği katliam sırasında elinde bastonuyla zırhlı aracın önünde dimdik duran Uygur kadını ve Çinli askerlerin zorbalıklarını yüzüne vurarak onları durdurmaya çalışan mavi tişörtlü kızın direnişleri, zulme karşı çıkan Uygur kadınlarının cesaretinin sembollerinden biri olmuştur.

Daha önce Doğu Türkistan’da toplama kamplarında kalmış ve diplomatik yollarla kurtarılmış olan Mihrigül Tursun, Gülbahar Celilova, Sayragül Sauytbay, Tursunay Ziyawudun ve Zumret Dawut gibi işkence tanığı kadınlar, yaşadıkları korkunç işkence ve insanlık dışı muameleleri tüm dünyaya anlatmak için büyük bir cesaret sergilemişlerdir. Bu kadınların tanıklıkları, Uygur soykırımının daha geniş bir kesim tarafından bilinmesini sağlamıştır.

Uygur davasının uluslararası arenada duyulmasında kadın aktivistlerin rolü son derece önemlidir ve asla göz ardı edilemez. Uygur kadınları, gösterdikleri cesaret ve kararlılıkla, Çin’in sistematik baskı ve soykırım politikalarına karşı dünyaya hakikati anlatmak için büyük bir mücadele vermektedirler. Dünya Uygur Kurultayı’nın (DUK) eski başkanı Rabia Kadir, Uygur Hareketi’nin başkanı ve aynı zamanda DUK İcra Kurulu Başkanı Ruşan Abbas, DUK başkan yardımcısı Zümretay, Çin’e karşı ailesi ve akrabaları için adalet arayan Toplama Kamp Mağdurları Platformu’ndan Medine Nazımı ve Melike gibi cesur kadınlar, Uygur soykırımını dünya kamuoyuna duyurmak ve bu konuda farkındalık yaratmak için büyük bir azim ve kararlılıkla mücadele etmektedirler.

Ayrıca, haksız yere müebbet hapis cezasına çarptırılan Uygur akademisyen İlham Tohti’nin kızı Cevher İlham da babasının uğradığı adaletsizliği ve Uygur halkının maruz kaldığı baskıları tüm dünyaya duyurmak için büyük bir cesaret ve fedakârlıkla çalışmaktadır. Cevher İlham’ın sesi, yalnızca babasının özgürlüğü için değil, aynı zamanda Uygur halkının adalet ve insan hakları mücadelesi için de kritik bir öneme sahiptir.

Bu anlamlı ve önemli günde, Çin’in soykırım politikalarına maruz kalan tüm Uygur kadınlarına özgürlük, ailelerine, eşlerine ve çocuklarına kavuşma fırsatı, onlarla birlikte mutlu yaşamlar sürmelerini diliyoruz. Zulme ve baskıya karşı dimdik duran, özgürlük ve hak arayışından vazgeçmeyen tüm Uygur kadınlarının Dünya Kadınlar Günü’nü en içten dileklerimizle kutluyoruz. Cesaretleri, dirayetleri ve mücadeleleri karşısında saygıyla eğiliyoruz. Onların verdikleri mücadele, Uygur halkının özgürlük ve adalet arayışının en güçlü sesi olmaya devam edecektir.

Uygur kadınları: Direnişin kahramanları yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

28 çeken 2022 Şubat’ında 23 kadın cinayeti işlenmiş. Hemen her gün Türk milletinin eşit ve şerefli birer üyesi olan kadınlar sudan, sıradan, aptal, hain, insanlık dışı, kalleş, gaddar yöntemlerle; bahane bile olamayacak sebeplerle öldürülüyor veya şiddete maruz kalıyor. Geçen yılın Şubat’ında ise 27 imiş, yani gidişat aynı.

Görünen o ki Türkiye Türkleri 21’inci yüzyılda kendisi olmaktan hızla uzaklaşıyor.

Peki, uzaklaştığımız biz kimiz? Bence bu soru önemli. Buna üzerinde uzlaşacağımız bir cevap bulmalıyız. O zaman kadınların gittikçe artan ıstırabını bitirmek kolaylaşacaktır. Aslında millet tarifinde bu var zaten. Millet, duyguda, düşüncede, davranışta birlik değil mi? Görünen de milletin birliğindeki zayıflama. Yani, aynı zamanda bir millî güvenlik problemi.

Ben cevaplarımı kendi hayatım üzerinden vermeye çalışacağım.

Gel teskere, gel teskere bitsin bu hasret…

1987 yılının Nisan ayında askerliğimi bitirip memleketime, Maraş’a döndüm. Ücretsiz izinle ayrıldığım, o zamanki adı Türkiye Elektrik Kurumu olan elektrik idaresindeki mühendislik görevine kaldığım yerden devam etmeye başladım. Artık kalıcı planlar yapmaya engelim kalmamıştı. Hani “Hele şu askerlik de bir bitsin, o zaman bakarız” mazereti olur ya… Artık mazeret bitmişti. Hem TEK’i hem arkadaşlarımı hem de tertemiz bir Türk beldesi olan memleketimi çok seviyordum. Hayatımın yeni dönemine Bismillah demiştim.

Annem iki ay kadar sabredebilmişti ancak. Herhalde hele biraz dinlensin, askerden geldi çocuk demişti. Askerliğimi yedek subay olarak Marmaris ve Datça’da yapmak beni çok ama çok yormuştu ya (!..) Ne de olsa sınır boyları değil mi? Neyse, şimdi rahmetli olan annem bir pazar günü, kahvaltı sonrası artık dayanamadı. “Askerlik bitti, işin de var, evlenme zamanı gelmedi mi?” dedi. Annelerin beylik sorusudur, bilirsiniz. Rahmetli babam da gazetesine ara vererek kafasını çevirdi, önemli soruydu çünkü. Ben, biraz da muzip bir şekilde, “Hele biraz sabredin, daha zamanı var” diyerek cevap verdim. İkisi de “la havle…” çekerek işlerine döndüler.

Aradan biraz zaman geçtiğinde annem sorusunu yineledi. Bu sefer “zamanı geldi anne” diye cevap verdim. Çok sevindi, babama gidiyordu, durdurdum: “Bir dakika ya Hû, benim nasıl birisini düşündüğümü sormayacak mısın, acelen ne?” deyince durdu.

Anladığınız gibi ben görücü usulüyle evlendim!

Barışta eş, mücadelede yoldaş

Anneme, “Bana öyle birini bul ki, ben yerimden doğrulmadan ayağa kalkmış ola. Ben atıma binmeden o atına binmiş ola. Ben düşmana kelle almaya giderken o düşman üzerinden döne. Atı atımı, oku okumu geçe… Güreşte beni yıka…” dedim. O da gülerek “Oğlum sen cengâver arıyorsun galiba?” diye cevap verdi.

Kalkıp babama gidiyordu durdurdum, daha bitmemişti. “Bana öyle birini bul ki, fakir sofrasına bağdaş kuralım. Katığı kuru soğan ve ayran olan bulgur pilavına yufka ekmeği sokum ederek iştahla yiyelim. Oradan kalkıp, Çankaya Köşkü’nde (o zaman Cumhurbaşkanlığı Köşkü’müz vardı, saray değildi) resepsiyona katılalım. Yani anlayacağın, beni temsil kabiliyetini de haiz olsun.”

Rahmetli biraz şaşkınlık ama daha fazla mutlulukla, gözlerinin içi gülerek “Ben böylesini nasıl bulurum oğlum?” dedi ama cevap hazırdı: “Bana ilkokulu bitirme hediyesi olarak Dede Korkut Hikayeleri kitabını vermiştin hatırlıyor musun? Bu ölçüler senin eserin. Bulana kadar beklerim”.  Kafasını sağa sola sallayarak babama gitti. “Senin bu oğlun var ya…” diye başladığını duydum. İkisi de gülüyorlardı…

Bu hikâye her Türk’ün bildiği gibi Yüzü Örtülü Bamsı Beyrek ile Banu Çiçek Hikâyesi. Ben ne kadar Bamsı Beyrek’im bilmem ama evdeşim Banu Çiçek. Hayatımda üç kadın var. Annem, evdeşim ve kızım. Birisi varlık sebebim, öbürü ocağımın düzen kurucusu, öteki de geleceğimin iki figüründen birisi (diğeri evdeki öbür Bamsı)…

Gelecek kurulurken…

Kızımın, ya üniversite son sınıfta veya yeni bitirdiği yıldı. Bir gün eve dönerken, arkadaşlarının düğününe gideceğini söyleyerek arabayı istedi. Ben karanlıkta yalnız kalmaktan ürkerim. Hele de her baba gibi, çocuklarım için daha fazla endişelenirim. O zaman oturduğumuz evin yolunun çok tenha ve karanlık kısmını o yüzden pek sevememiştim. Bu düşünceyle önce “ben götürür, sonra da gelip alırım” dedim. Haklı olarak biraz bozuldu tabi. “Ben arabayı istemiştim”… Sonra baktım olmuyor, tanıdığım arkadaşlarından birisinin adını vererek onunla eve dönersin sonra da ben onu evine bırakırım deyince daha da kızdı.

Son cümle ağzımdan çıkarken haksızlığımı görmüştüm ama çıkmıştı bir kere. Bozkurtların Ölümü’ndeki sahne aklıma gelmişti. Hani, Almıla’nın bozkırda tek başına kımız sağarken onda gözü olan, Katun’un kardeşi Şen-king’le karşılaşması vardır ya… Şen-king’in “Sen burada korkmuyor musun?” sorusuna Almıla’nın “Çinliden korkulur mu?” cevabı aklımdan yıldırım hızıyla geçivermişti. “Haklısın kızım sen de bir Almılasın, bir Türk’sün” dediğimi hatırlıyorum. Gönlünü ancak alabilmiştim.

Banu Çiçekler hep yaşamalı…

Dün, bugün ve yarın… Annem, evdeşim ve kızım… Türk milletinin kurucu iradesi kadınlar. Annem ilahî çağrıya uydu ve gitti, artık sadece hatıraları var. Diğerlerine Yüce Tanrı sağlıklı ve uzun ömür versin.

Ben hayatımı yönlendirirken Türk milletine baktım. Destanlarımızı, Dedem Korkut’u kılavuz almıştım. Bunu da birinci Banu Çiçek (annem) ve yanındaki birinci Bamsı Beyrek’ten (babam) öğrenmiştim. Çünkü onlar da hayatla öyle mücâdele etmişlerdi. Etrafımıza bakarsak daha birçoklarını görürüz. Eşit, yiğit, kahraman, fedakâr Banu Çiçekler dolu yurdumuz…

Başta sorduğum biz kimiz sorusunun bendeki cevabı bunlar. Bütün Banu Çiçeklere selam olsun.

8 Mart dünya Kadınlar Günü kutlu olsun.

Kadınlar gününde Banu Çiçekler yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Cinsiyet savaşının esir şehitleri: kadınlar yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.