Türkiye, derin bir devlet krizi içinde bocalıyor. Ağır bir hüküm gibi gelebilir ama maalesef böyle. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine (CHS) geçmesiyle birlikte hızlanan kriz her geçen gün biraz daha derinleşiyor.

Daha önceki bir yazımda devlet için, “Milletin teşkilatlanmış şekline verilen isim. Bağımsız, soyut bir varlık.  Somut ifadesiyle ise yönetenleri kasteder. Böylece hükümeti, bağlı kurumları ve yargı gibi organların yöneticilerini anlatır. Hükümet derken de, ordu derken de yönetenleri kasteder ve anlarız. Ancak demokrasilerde hükümet anayasaya göre belli bir dönem görev yapar. Diğer ordu, yargı, hazine gibi kurum ve organlar ise yine anayasaya göre süreklidirler.” cümlelerini kurmuştum.

Bu yazıya başlarken de dostlarıma devlet nedir, algı nasıldır diye sorup fikirlerini aldım. Onlardan gelen cevaplar da ilginçti. Birisi; “Ne zaman ve nasıl kurulduğunu bilmediğim, ezelden bugüne gelen soyut bir yapı. Aramızda maddî olmayan bir sözleşme var. Benim ona karşı, onun bana karşı ödevlerimiz, haklarımız ve görevlerimiz var. İzin verdiğim birtakım yetkilerini üzerimde kullanabilir. Ancak bu yetkilerini yasalar, adalet, töreler çerçevesinde kullanır.” diyordu.

Bütün uyarılara rağmen 2018 yılında başlayan yönetim sistemi değişikliğiyle CHS, ezelden bugüne gelen yapıyı ve algıyı bozdu. Artık binlerce yıl içinde olgunlaşarak gelen sistem, bir kişi üzerinden yürümeye çalışıyor. Devletin yönetimi bir kişiye çok ağır gelmekte. Dolayısıyla da ortaya büyük bir yönetememe meselesi çıktı.

Uzun bir giriş oldu biliyorum. Ama içinde yaşadığımız şartları hatırlamak ve hatırlatmak için yazdım. Türk halkı bu büyük krizden çıkışın yollarını arıyor.

Var olmak kavgası

Geçtiğimiz günlerde Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bir cinayet işlendi. Bu cinayet Türkiye’de de ciddi karşılık buldu. Ölen, yasa dışı kumar işlerinin önde gelen isimlerinden ve ismi son dönemde şantaj kasetleriyle gündeme gelmiş birisi.

Türk kamuoyu da çok ilgiliydi. Ne de olsa ölen siyasilerle yakın ilişkisi olan bir isimdi. Gazeteciler de vatandaş da olan bitene yakından bakmakta çok haklıydılar.

Bu ilgi içinde Halk TV’de Ayşenur Aslan programında konuyu işlerken ölen için “…kendini TMT, Türk Mukavemet Teşkilatının üyesi olarak tanıtırdı. Türk Mukavemet Teşkilatı Ada’da ve yakın hinterlandında suikastlarla bilinen bir, illegal diyelim, yarı resmî oluşumdu” dedi. Kamuoyu büyük tepki gösterdi. Bunun üzerine Ayşenur Aslan özür benzeri (!) bir açıklama yaptı; “Özellikle TMT için hayatını kaybedenlerin ailelerini incittiysem onlardan özür diliyorum. Çünkü asla söz konusu değil onları incitmek benim ne haddime zaten. Ben orada başka bir şey söyledim.”

Özür benzeri dedim çünkü Aslan sadece TMT’li şehitlerin ailelerinden özür diliyor. Dolayısıyla TMT için söylediklerine inandığı ve vazgeçmediği anlaşılıyor.

Türk Mukavemet Teşkilatı Kıbrıs Adası’ndaki Türklerin hayatını ve Türklüklerini korumak için kurulmuş bir teşkilat. Kurulduğu şartlar çok önemli.

1878 yılında 2. Abdülhamit idaresindeki Osmanlı, Ada’yı İngiltere’ye kiralar. Kiraya (!) verilen Bir apartman dairesi değildir tabi, devletin topraklarıdır. Üzerinde de vatandaşları yaşamaktadır. Bu bir egemenlik meselesidir.

“İkinci Dünya Savaşı sonrasında İngiltere, sömürgelerinden çekilerek bağımsızlıklarını tanımaya karar verince Kıbrıs’ın ne olacağı bir Kıbrıs sorunu yaratmıştı.” Bu cümleler TMT’yi bilinen yapısıyla kuran Emekli Albay İsmail Tansu’ya ait. TMT’yi ve Kıbrıs Türklerinin var olmak mücâdelesini anlatan Aslında Hiç Kimse Uyumuyordu kitabının arka kapağından.

Enosis’e karşı 20 tabanca

Kıbrıs’taki gelişmelere bakıldığında 1950’de Rum kilisesinin yaptığı Enosis plebisiti var. Sonuç %96 Enosis’e evet çıkıyor. Rumlar, self determinasyon hakkı için 1954’te, BM’ye başvurdular. Maksatları da plebisit sonuçlarıyla belliydi yani Enosis’in gerçekleşmesini istiyorlardı. Ancak Ada’da Türkler de vardı. Başvuru reddedildi. Ama Rumlar artık silahlı mücâdele yoluna girdi. Rum gençleri Yunanistan’a götürülerek eğitilmeye başlandı. Böylece soykırıma doğru giden bir yola girdiler.

TMT ilk olarak Rauf Denktaş, Burhan Nalbantoğlu ve Mustafa Kemal Tanrısevdi tarafından 15 Kasım 1957’de kurulmuştur. Hepi topu 20 tabancaları vardır. Kıbrıs Türkleri, Yunanistan’da eğitilen Rumlara karşı kendilerini korumaya çalışmaktadırlar.  Artık devreye Türk Silahlı Kuvvetleri girer ve TMT bugünkü bilinen hâline 1 Ağustos 1958’de gelir.

Uyuyan hücreler hâlinde teşkilatlanan TMT, 20-21 Aralık 1963 Kanlı Noel diye bilinen katliama kadar açığa çıkmadı. Aslında yaşananlar soykırımdı. Çünkü insanlar sadece Türk oldukları için katlediliyorlardı.

Enosis’i gerçekleştireceklerini düşünen Rumlar karşılarında silahlı bir direniş görünce çok şaşırdılar. Türklerin 20 tabancayla başlayan destanı, 1963’ten 20 Temmuz 1974 Barış Harekâtına kadar sürdü. 10 yıl 7 ay ve 29 gün süren çok ama çok zorlu geçen bir sürede yazıldı. Gözler Toroslara dönük, kulakların biri radyoda diğeri dışarıdan gelebilecek yabancı ayak seslerinde ve eller tetikte… Bugün bir çırpıda söyleniveren bir istiklâl destanı…

Kıbrıs Türkleri verdikleri Türklük mücâdelesini çok büyük zorluklara rağmen başardılar. Hür ve bağımsız bir devlet kurdular. Bir Türk devleti olduğu daha tarihe geçti. Türkiye’den başka tanıyan yokmuş, varsın böyle olsun. Bugün olmazsa yarın mutlaka olacaktır. Can güvenliği içinde, gece nöbetleri tutmadan rahat yataklarında uyuyorlar.

Fikrî terazinin dirhemleri

O gün silahla verilen istiklâl mücâdelesinde tıpkı bugünkü demokratik şartlarda olduğu gibi İngiliz’le, ABD ile, Yunanistan’la ya da Rumlarla iş birliği yapanlar çıktı. Mesela Moskova yanlısı bazılarının, Sovyetler Birliği destekliyor diye Makarios’u destekledikleri de tarihe kayıtlı. Bunların bazıları suikasta uğradı. Suikastı yapanların İngiliz veya Yunan gizli servisleri mi yoksa Rumlar mı veya kim oldukları anlaşılamadı.

Öncelikle bu adamlar haindirler. Tıpkı İskilipli Atıf gibi. Gerçek böyleyken, bugünden o güne, fikrî gözlüklerle bakarak, TMT suikastçiydi demek insafa sığmaz. Hem de eski bakış açısını bugüne taşımak anlıma gelir ki Türkiye, Kıbrıs ve Türk Milletinin bugünkü meselelerine büyük zarar verir. Mesele solculuk, sağcılık veya bilmem necilik meselesi değildir. Bugün de öyle. Ve savaş şartlarındaki olaylarla bugün aynı şekilde değerlendirilemez.

Kim ki geçmişi bugüne taşıyıp bugünü o ölçülerle tartmak isterse, Türkiye’nin girişte belirtilen bugünkü meselelerine karşı birlikte hareket etmenin önünü kapatmak istiyor demektir. Özürsüz, şuuraltının açığa çıkması da dahil.

TMT Kıbrıs’ın Kuvayımilliyesidir! yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kıbrıs dizisinde Erenköy Savunması’na takılıp kaldığım anda kitaplığımdaki Kod Adı Bozkurt adlı kitap geldi birden aklıma. Okunma sırasını bekleyen birçok kitaptan sadece biriydi. Arka kapağı okuyup Kıbrıs ile ilgili olduğunu hafızama atmışım ki adeta kitaplıktan el salladı “Gerçek kahraman burada, gel!” der gibi. Diziyi bırakıp kitabı okumaya başladım. Kıbrıs Davası ile ilgili bilmediğim birçok ayrıntıyı bu kitaptan öğrendim. O yüzden birkaç kelam ile anlatmak istedim.

Kenan Çoygun’dan Kemal Coşkun’a

Yıl 1962…Apar topar Seferberlik Tetkik Kurulu’na çağrılan Yarbay Kenan aklında bin bir soru ve içinde garip duygularla, Komutanın kapısını çalar. Hoşbeş sohbetten sonra Komutan sadede gelir ve Yarbay Kenan’a hayatı boyunca unutamayacağı yılları yaşatacak gizli görevini açıklar. Görev Kıbrıs’tadır.

1958 yılında Kıbrıs’ta Türklere karşı saldırılar artmış, katliamlar başlamıştır. Türkiye duruma tepkili ise de görünürde fiili bir müdahalede bulunmaz. Bu demek değildir ki Türkiye Kıbrıs’ı yalnız bıraktı. Perde arkasında çok gizli faaliyetler yürütülmektedir. Öyle ki devlet’in yetkili isimlerinin bile çoğu faaliyetten haberi yoktur.

Başlangıçta NATO’nun Rus yayılmacılığına karşı Türkiye’de kurulmasını istediği Seferberlik Tetkik Kurulu, Kıbrıs’taki durumun karışmasıyla birlikte burada NATO’dan gizli  görev yapmaya talip olur. Adnan Menderes’in talimatıyla Kıbrıs’ta gizli bir örgüt kurulması konusunda çalışmalara başlanır. Bu kapsamda Yarbay Rıza Vuruşkan, direnişi örgütlemek amacıyla, Ali Conan kimliği ile İş Bankası Müfettişi göreviyle Ada’ya gönderilir. Rauf Denktaş ve Fazıl Küçük’ün çabaları ile kurulan Türk Mukavemet Teşkilatı’nın başına geçerek Kıbrıs Türkü’nün örgütlenmesine büyük katkıda bulunur.

27 Mayıs’a kadar hem Kıbrıs’taki mukamevetçilerin Türkiye’de gayri nizami harp konusunda eğitilmesini hem de Türkiye’den adaya silah sevkiyatını başarıyla yürütür. 27 Mayıs’tan sonra Seferberlik Tetkik Kurulunu destekleyen isimlerin tasfiyesi, Kıbrıs mücadelesini sekteye uğratır. Bu süreçte Rıza Vuruşkan Ada’dan çekilir. Bu organizasyon boşluğunda Rum saldırıları hız kesmeden devam etmektedir. İşte Yarbay Kenan’a burada ihtiyaç duyulur.

Yarbay Kenan’ın görevi Türk Mukavemet Teşkilatını kuran Rıza Vuruşkan’ın kaldığı yerden devam etmek, teşkilatın başına geçmektir. Yarbay Kenan, görevi memnuniyetle ve gururla kabul eder. Görev adı Kemal Coşkun, unvanı Bayraktar, kod adı ise “Bozkurt”tur.

Ailesini Ankara’da bırakarak Kıbrıs’a geçen Kenan Bey burada bir müddet ateşelik göreviyle durum tespiti yapar. Kıbrıslı Türkler ve Rumlarla arkadaşlıklar kurarak istihbarat toplamaya başlar. Sonrasında eşi Behice Hanım ve küçük oğlu Gültekin’i de yanına aldırır. Büyük oğlu İskender ve kızı Lale Ankara’da kalmıştır. Tüm aile fertleri için hasret dolu günler başlamıştır. Kenan Çoygun ve ailesi bu hasrete görev aşkı ve vatan sevgisi ile katlanacaktır.

Arı Kovanları

Fotoğraf

Kitapta Türk Mukavemet Teşkilatı, kısa adı ile TMT’nin yapılanması da ayrıntıları ile veriliyor. TMT artan Rum saldırılarına karşı bir savunma harekâtı olarak kurulmuştur. Rauf Denktaş ve Fazıl Küçük kurdukları teşkilat ve eldeki silah stoğu ile başarı sağlanamayacağı düşüncesi ile Türkiye’ye, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu’ya başvururlar. Bunun üzerine Rıza Vuruşkan adaya Bayraktar olarak gönderilir.

Teşkilat o kadar gizli bir yapılanmadır ki, üyeleri bile birbirini tanımaz çoğunlukla. Herkesin bu yapılanmada farklı isimleri ve gerekli yerlerde kod adları vardır. Rıza Vuruşkan, Ali Conan ismiyle bilinir. Kenan Çoygun, Kemal Coşkun; Rauf Denktaş “Toros”; Fazıl Küçük ise “Ağrı”…

Yapılanmanın en alt kademesinde beşer kişilik hücreler bulunur. Hücrelere “oğul”, üyelerine “arı” denir. Hücreler içindeki beş kişi, diğer hücre üyelerini tanımaz. Hücreler arası iletişimi yalnız hücre lideri sağlar. Oğullar petekleri, petekler kovanları oluşturur. Bölge bazındaki teşkilatlanmanın en üstünde Sancaktar yer alır. Sancaktarlar ise Bayraktar’a bağlıdır. Bayraktar’ın kod adı Bozkurt’tur. Bozkurt’u yalnızca üst düzey yöneticiler bilir. Yapılanmada en önemli esas gizliliktir.

Gizlilik sadece kişilerde değildir. Teşkilatın terminolojisi de şifrelidir. Telsiz, çalgı; istihbaratçı, falcı; tabanca, iğnedir mesela. Silahların genel adı ise berekettir. Çok zor şartlarda elde edildiği ve haklı bir dava için kullanıldığı düşünülünce ismin rastgele seçilmediği anlaşılıyor.

Kanlı Noel

Takvimler 20 Aralık 1963’ü göstermektedir. Tabip Binbaşı Nihat 6 gündür evine gidememiş, çatışmalardan yaralı gelen askerler ile uğraşmaktadır. O sıralarda, hafızamıza o acı fotoğrafla kazınacak meşum olayın yaşandığından habersizdir. Üç çocuğu ile birlikte eşi, evlerinde vahşice katledilmiştir. Tarihe “Kanlı Noel” olarak geçen olayın atmosferi de kitapta iyi bir kurguyla anlatılmış.

Kanlı Noel akşamı yapılan tek katliam bu değildir. Rumlar Türkleri adadan çıkarmak amacıyla önlerine çıkanı katletmektedir.

Dünya kamuoyu Kıbrıs’ta yaşanan vahşeti bir noktaya kadar görmezden gelebilmiştir. Fakat olaylar çığırından çıkınca yabancı basın da Ada’daki katliama yer vermeye başlayacaktır. Rauf Denktaş, Kıbrıs davasının büyük neferi, uluslararası arenada diplomasi yoluyla yaşananları dünyaya anlatmak için olanca gücüyle çalışmaktadır. Fakat Ada’da da Türk’ün sesini duyuracak bir araç gerektir. Böylece, “Bayrak, bayrak, bayrak. Burası Kıbrıs Türk Mücahidi”nin sesi. Bu toprakları Yunan çizmeleri altında ezdirmemeye yemin etmiş insanların sesidir.” anonsu ile Bayrak radyosu yayın hayatına başlar. Bu öyle arkasında büyük medya patronlarının ve maddi kaynakların bulunduğu bir radyo değildir. Kıbrıs Türk’ünün evinde, arabasında bulunan aküler ve telefonlarla mücahitlerin çabasıyla yapılmış çok değerli bir yayın organıdır, Kıbrıs Türkü’nün mazlum ama gururlu sesidir.

Beşparmak Dağları’nda saz çalan bir Bozkurt

Kenan Çoygun’un bu mücadelede düsturu Başbuğ Mustafa Kemal Atatürk’ün “Ya istiklâl, ya ölüm!” sözüdür. Mücahitlere de bu sözle moral verir. Rauf Denktaş, Kenan Çoygun ve diğer tüm mücahitler ölümü göze almışlardır. Kenan Çoygun bir taraftan  istihbarat çalışmalarını yürütmekte bir taraftan askeriyle birlikte Kıbrıs sokaklarında, Beşparmak Dağları’nda yiğitçe çarpışmaktadır.. Sadece silahlı değildir mücadele, aynı zamanda psikolojik harp de yürütür.

Mücahitlere, karşılaştıkları Rumlara asla kendi durumları hakkında kötü izlenim yaratacak şekilde konuşmamalarını sıkı sıkı tembihler. Şehirlerdeki hoparlörlerden şarkılar, türküler çalınacak; bu yolla Türklere moral verilecek, Rumların ise motivasyonu düşürülecektir. Şehir merkezlerinde bunu yaptıran Kenan Çoygun’un Beşparmak Dağları’nda nöbetteyken yardımcısından bağlamasını istemesi kimilerini şaşırtsa da o tepkilere aldırmaz. Bağlaması geldiğinde bir Dillirga türküsü tutturur. Gece boyu Beşparmak Dağları saz sesiyle ve askerlerin türküleri ile inler.

Kenan Çoygun Kıbrıs’ta geçirdiği yıllar boyunca kod adının hakkını ziyadesiyle vermiştir. Ergenekon Destanı’nda Bozkurt nasıl Türk Milleti’ne öncülük etmişse, Kenan Çoygun da Kıbrıs Türkü’nün kısılıp kaldığı dar boğazdan çıkmasına öncülük etmiştir.

Kenan Çoygun ailesi ile birlikte

Kenan Çoygun iyi bir istihbaratçı, iyi bir savaşçıdır. Bunun yanında çok da iyi bir aile babasıdır. Sadece ailesinin değil, emrindeki askerlerin de babasıdır. Bazen de arkadaşı… Rum kızı için yanıp tutuşan Remzi’ye kız kaçırma işini organize ettiği olaydaki gibi. Mücahitlerin moralleri, sağlıkları ve aileleri ile yakından ilgilenir. Asker kimliği bir yana sanata, dansa, müziğe ilgilidir. Bağlama çalar, zeybek oynar, çarpışmasını da bilir eğlenmesini de…

Cüneyt Öztürk tarafından yazılan ve İlgi Kültür Sanat Yayınları tarafından Kasım 2013’te basılan kitapta Kıbrıs’ın 1962-1970 yılları arasındaki mücadele dolu yılları sağlam bir kurgu ile işlenmiş. Yukarıda anlattıklarımızın dışında Rauf Denktaş’ın hukuk ve diplomasi mücadelesi, Kanlı Noel, Erenköy direnişi, Cengiz Topel’in şehit edilişi gibi birçok konu tarih sıralaması içinde anlatılmış ve o dönemin atmosferi başarılı bir şekilde yansıtılmış. Kitabı bitirdiğimde uzun süre o atmosferden çıkamadım, çıkmak da istemedim. Kıbrıs davasını anlamak için roman tadında faydalı bu belgeseli eskilerin deyimi ile tavsiye edeyim: Okuyunuz, okutunuz efendim.

Keyifli okumalar dilerim.

Kod adı: Bozkurt yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.