Trump’ın herkesi şok eden Suriye’den çekilme kararının belirsizlikleri yavaş yavaş ortadan kalkıyor.

Çekilme kararının Cumhurbaşkanı Erdoğan ile konuşurken değil önceden alındığı ortaya çıktı. Dar bir ekiple alınan karar ABD içinde de tepki topladı. Türk medyası ve uzmanları zaten aylardır konuşulan Mattis’in istifasını ve  her zaman var olan Amerikan kurumları içindeki mücadele sanki yeniymiş gibi Trump’ın kararına bağlandı. Hareket noktası yanlış olunca öngörüler de yanlış çıkıyor maalesef.

Trump 2018 başlarında da Suriye’den çekilmekten bahsetmiş ancak sonra bundan vazgeçmişti. Vazgeçmişti ama Obama döneminde Eylül 2015’ler kamuoyuna çıkan projeyi yeniden canlandırmıştı. O da bölge ülkelerinin ve Avrupalı müttefiklerinin  daha fazla katkıda bulunmasını sağlamaktı.

Nitekim bu proje canlandı. Körfez ülkeleri ekonomik katkıda bulundular, hatta belirli sayıda askeri güçlerini Fırat doğusuna getirdiler. Fransa askeri varlığını artırdı. Almanya ve İngiltere nispeten az olan askeri varlığını sürdürdü, az da olsa ekonomik destek verdiler. Ne gariptir ki çekilme hamlesi yapan ama vazgeçen ABD ise askeri varlığını, PKK/YPG’ye askeri desteğini artırdı

Görünen o ki Trump istediği sinerjiyi yaratamadı ve aynı hamlesini tekrarladı. Sürpriz etkisili şok kararı açıkladı.

Dünyada algı yönetimine en çok para yatıran devlet olan ABD’nin başkanının bu kararı aslında bir algı operasyonudur. Gelişmeler de bunu gösteriyor.

Trump’ın son çekileceğim kararı aynı zamanda bir şantaj ve pazarlık unsuru. Bunun karşılığını da hemen almaya başladı.

Birkaç gün içinde Fırat’ın doğusuna operasyon yapacağız diyen Türkiye’nin operasyonunun aylarca askıya alınmasını sağladı. Hani bir gün bile bekleyecek tahammülümüz yoktu?

Görünürde en büyük sorun ABD’nin PKK/YPG’ye desteğiydi. Trump’ın kararından sonra bile askeri yardım TIR’ları gönderiyor. Trump’ın ve Amerikalı yetkilerin hiçbir açıklamasında YPG’den vazgeçildiğine ilişkin en ufak bir emare yok. Buna rağmen ABD ile Suriye politikasında politikalarımız tam örtüşüyor ve anlaşıyoruz! Nasıl olur bu?

Çünkü ABD’nin bu rolünü Fransa aldı. ABD desteği devam edecek ama YPG’yi korumaya alan görüntüde Fransa olacak. Yeni muhatabımız o. Biraz da derdimizi ona anlatacağız. Böylece Trump özde değil sözde ve şekli bir değişiklikle sırtındaki yükten kurtuldu, Türkiye’yi yanına aldı.

Trump Suriye’deki tüm masrafların Suudiler tarafından ödeneceğini açıklayarak başka bir hedefine daha ulaşmış oldu. Şimdi Suriye’deki tüm maliyetleri Suud’lara kitledi! Pazarlıkların devamı gelecek. Körfez ülkeleri askeri katılımı da artıracak.

İşadamı Trump hedeflerine adım adım ilerliyor. Şimdi sıra ABD iç politikasında. ABD bütçesini kısmen onaylayarak hükümetin kısmen kapatılmasına neden olan Trump Meksika duvarının bütçeye girmesini istiyor. Bunun karşılığında Suriye’den çekilme kararını, kendisi hakkında Rusya soruşturmasını masaya koyacaktır.

Trump-Erdoğan mutabakatının hedefi ne? IŞİD’le mücadele. Trump’a göre Cumhurbaşkanı Erdoğan Suriye’de IŞİD’in kalan nesi varsa temizleriz dedi. Bu nasıl olacak belli değil.

Herşey ABD’nin çekilmesine endeksli. Trump yavaş bir çekilme olacak, kapsamlı koordineler yapılacak dedi. Yani ucu açık.

Türk ve ABD tarafının açıklamaları ile sahadaki gelişmeler birbirini teyit etmiyor ve örtüşmüyor. Nihai hedefini açıklamayan ABD planı ise yürüyor.

Türk tarafı IŞİD’in yanında PKK/YPG’yi de temizleyeceğiz derken ABD tarafı YPG konusunda ima da bile bulunmuyor.

Trump’ın twitlerindeki ifade tarzı can sıkıcı. “IŞİD’in kalan parçalarını temizleme işini Türkiye yapsın” ifadesi adeta görev verir gibi.

Şuanda sınırlarımızdan çok uzaktaki IŞİD’le mücadele etmek Türkiye’nin görevi mi? Sınırlarımız boyunca yerleşmiş ABD-Fransa korumasındaki PKK/YPG’yi bertaraf etmeden IŞİD’le nasıl mücadele edilecek?

Son yazımızda Türkiye’yi de içine çekecek devletler arası savaş ve mezhep savaşına dikkat çektim. Stratfor’un 2019 öngörüsünde de bu var.

Menbic bu fitilin ateşlenme noktası olabilir, bunu İdlib takip eder. Dikkat!

Hal böyleyken, eğer bu öylesine söylenmiş değilse, İbrahim Kalın’ın “Türküyle, Kürdüyle, Müslümanıyla, Hristiyanıyla Suriye’ye özgürlük götürmeye gidiyoruz” ifadesi Türkiye’nin politikalarını yansıtmadığı gibi çok tehlikeli bir gidişatın emaresi.

Suriye’yi özgürleştirmek geçmişte Irak ve Afganistan’daki Amerikan politikalarını ve acı sonuçlarını hatırlatıyor.

Suriye’yi özgürleştirmek söylemi eyleme geçerse TBMM’nin Irak ve Suriye teskerelerinin verdiği yetkiye ve kapsama da uymadığı gibi Türkiye’nin Suriye’de derinlere ve açmazlara saplanmasına neden olur.

Suriye’de IŞİD’i temizlemek diye başlayıp Suriye’yi özgürleştirmeye yönelecek bir operasyon UTK (Uygunluk, Tatbik Edilebilirlik, Kabul Edilebilirlik) testini de geçmez. Bizden uyarması.

Türkiye’ye Ortadoğu’da Yeni Görev yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Yazımı yazı işlerine gönderdikten sonra da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın operasyonu beklemeye aldık açıklaması gelmişti. Açıklamalar ve sahadaki gelişmeler de öngördüğümüz senaryoyu teyit eder yönde.

Trump’ın Suriye’den çekilme kararının yarattığı tektonik sarsıntının artçı dalgaları devam ediyor. Ama bu hiç de düz mantıkla ele alınıp herkesin beklediği şekilde gelişmeyecek gibi gözüküyor. Yani ABD mağlup oldu, elini ayağını Suriye’den çekecek, sahayı Türkiye ve Rusya’ya bırakıyor gibi bir beklenti gerçekleşmeyecek.

Çünkü;

Rusya kararı olumlu gördü ama çekilmenin gerçekleşeceğine inanmadığını söyledi.

PYD/YPG paniğe kapıldı ve hemen başka bir manda arayışına girişti. Fransa’nın şimdilik askerlerini çekmeyeceğiz açıklamasına sarılarak soluğu Paris’te aldı, Macron’un yanına temsilcilerini gönderdi.

Bunun yanında PKK/PYD Esad yönetimiyle müzakerelere başladı. Aranan orta yol önce Menbic ve bilahare Fırat doğusunda sınır hattının korunmasının Suriye ordusuna devri karşılığında PYD/YPG’ye özerklik tanınması.

Ama sahada başka gelişmeler oluyor.

Önceki yazımızda biz zaten söylemiştik. Az sayıda standart görevleri bitenlerin evlerine dönmesi haricinde ABD çekilmiyor. Tabir yerindeyse yeniden konuşlanma yapıyor. Bazı noktaları/üsleri boşaltıp ağırlıklı olarak Suriye-Irak sınır bölgesinde büyük ihtimalle Irak tarafında üsleniyor. Boşaltılan noktaları Fransızlar devralabilir.

Suriye ordusu Menbic güneyinde yığınak yapmış durumda. Eğer ABD terk ederse oluşacak boşluğu doldurmak, Menbic’e girmek üzere hazırlık yapıyor.

PYD/YPG kendisine karşıt olan Kürt ulusal konseyi adı altındaki Suriyeli Peşmergelerin Barzani bölgesinden gelip Fırat’ın doğusunda Türkiye sınırına yerleşmesini de müzakere ediyor ama henüz anlaşma sağlanamadı. Bu çerçevede Arap aşiretlerin oluşturacağı silahlı grupların Türkiye sınırında özellikle Tel Abyad bölgesinde konuşlanması da pazarlık yapılıyor.

Bunları aslında ABD istiyor. Türkiye’nin de Suriyeli Peşmergelerin yerleşmesine sıcak baktığı, Arap aşiret gruplarının da Tel Abyad’a konuşlanmasına sıcak baktığı, hatta bizzat müzakerelerin içinde olduğu yerel medyada dillendiriliyor.

PKK, Esad yönetimiyle de görüşüyor. Görüşmede yine özerklik güvencesi altında Türkiye sınır hattına Suriye ordusunun konuşlanması. Böylece Suriyeli Peşmergeler artı Arap aşiretlerin, bu olmazsa Suriye ordusunun Türkiye sınırına konuşlandırmanın tek hedefi Türkiye’nin operasyonunu önlemek. Türkiye ilk seçeneğe sıcak bakıyor ama anlaşılmaz şekilde Suriye ordusunun gelmesini istemiyor.

Hem Menbic hem de Fırat doğusunda Suriye ordusunun konuşlanmasına karşı durmak, önlemeye çalışmak Türkiye ile Suriye’yi karşı karşıya getirir. Bunun işaretlerini Menbic bölgesinde görüyoruz.

Bunun sonu Suriye’de genişleyen devletler arası savaş hatta Şii-Sünni savaşıdır.

Benzer bir patlamaya hazır noktanın İdlib’de pimi çekilmiş halde durduğunu unutmayalım.

Şam yönetiminin ülkesinin her tarafına hâkim olmasını sağlamak Türkiye’nin menfaatinedir.

Türkiye-Suriye çatışması çekildim deyip aslında çekilmeyen ABD’nin daha büyük kuvvetlerle, muhtemelen NATO’yu da getirerek, Türkiye’yi desteklemek adına önü açık şekilde Türkiye’de konuşlanmasıyla sonuçlanacaktır.

ABD’nin planı Türkiye’nin sıcak bakabileceği güçlerin (Suriye Peşmergeleri, Arap aşiret güçleri) sınır hattında konuşlanarak Fırat’ın doğusu boyunca 15-20 km.’lik sözde bir tampon bölge kurulmasıdır. Böylece Türkiye içeri girmeyecektir. Bu PYD/YPG’yi ortadan kaldırmayacağı gibi Fırat doğusunda 6-6 kantonun oluşmasını, mevcut konjonktür nedeniyle de genel kontrolün de PYD’de kalmasını engellemeyecektir.

Fırat doğusunda oluşacak kantonlar birliğine Fırat batısındaki Afrin, Cerablus, Bab, İdlib’in katılmasıyla Kuzey Suriye Federasyonu’na dönüşmesi kaçınılmaz olacaktır. PYD’nin bu maksatla 2016’da bu federasyonu ilan ettiklerini unutmayın.

Sınır hattından YPG uzaklaştı diye PKK/YPG terör yapısının ortadan kalktığı algısına da kapılmayın.

Türkiye’nin Suriye politikasında esas aldığı yanlışlardan birisi buradan kaynaklanan tehdidin sadece terör tehdidi olarak girmesi. Halbuki ABD’nin el altından dikte ettiği Türkiye’nin de sıcak baktığı yukarıda ifade etiğimiz senaryo Suriye’de özerk yapılanmanın temelini atıyor, önünü açıyor. Trump’la fikirlerimiz büyük ölçüde örtüşüyor, güveniyoruz demek hatalar zincirinin son halkasıdır.

Hep söyledik Irak ve Suriye bölünürse Türkiye bölünür. ABD çekiliyor bu Türkiye’nin gücünü gösteriyor, bize rağmen bölgede yaprak kıpırdamaz sanal zafer sarhoşluğundan hemen uyanın. ABD’nin emperyalist planları tıkır tıkır işliyor. Trump savaş bitti dese de aslında yeni başlıyor.

Kaynak Yeniçağ: Suriye’de Şii-Sünni ve devletler arası savaş – Cahit Armağan Dilek

Suriye’de Şii-Sünni ve devletler arası savaş yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Gelişmeler, Türkiye’ye yönelik tehditler hem çok hem de Türkiye’yi kuşatıp boğmak üzere hepsi aynı anda hücuma geçmiş durumda.

Suriye’deki gelişmeler hayati önemde ama Doğu Akdeniz’dekiler bundan iyi değil. Ortak payda hepsinin arkasında ABD’nin olması.

Doğu Akdeniz’de ortaklıklar askeri ittifaka dönüşüyor. Rum-Yunan ikilisinin Mısır, İsrail, Lübnan, Ürdün, Filistin ile üçlü dörtlü ittifakları var. Bunların bazılarına Fransa ve ABD’de katılma aşamasında. Örneğin geçen haftaki Yunanistan-ABD Stratejik Diyalog toplantısından sonra İsrail-Yunanistan-GKRY üçlü ittifakına ABD’nin de katılacağı açıklandı.

Bunlar enerji işbirliği maskesiyle ve Doğu Akdeniz’de güvenlik ve terörle mücadele etmek bahanesiyle bir araya gelip önce Türkiye ve artan Rus nüfuzuna karşı ittifaklarını ve cepheyi genişletiyorlar.

Örneğin yarın Kudüs’te GKRY-Yunanistan-İsrail liderler zirvesi var. ABD’den Bakan düzeyinde katılım bekleniyor. İtalya Başbakanının da davet edildiği bilgileri var. Fransa’nın bu ittifaka katılımı zaten masada. İttifak görüldüğünden de fazla genişliyor anlayacağınız.

Yas tuttuğumuz, iktidarın davamız dediği Filistin de Rum-Yunan ikilisiyle üçlü ittifak içinde.17 Aralık’ta Atina’da bu üçünün Dışişleri Bakanları Kıbrıs ve Doğu Akdeniz gündemiyle buluştu. Filistin yönetimi Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’de kimin davasını destekliyor dersiniz?

2 hafta önce Yunanistan Girit’te GKRY ve Mısır’ın da katılımıyla büyük bir tatbikat yapmıştı. 2 gündür Kıbrıs’ta devam eden İsrail ile GKRY’nin ortak icra ettiği Onisilos Gideon tatbikatına İsrail’in toplam 80 uçakla katıldığını, elinde 14 adet F35 uçağı bulunduran İsrail’in F35 uçaklarını tatbikatta SEAD yani düşman hava savunma sistemlerini baskılama görevlerinde kullandığını biliyor musunuz? Bunun öncelikle Türkiye ve sonra Rusya/Suriye’ye mesaj olduğunu görüyor musunuz?

Peki ya Suriye’de neler oluyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan Fırat’ın doğusuna birkaç içinde operasyon başlatıyoruz, bir gece ansızın gelebiliriz dedi. Bir hafta geçti ama operasyon henüz başlamadı. ABD’den resmi destekli İnternet sitelerindeki haberlerde Pentagon yetkililerine göre Türkiye’nin 30 gün içinde operasyon yapması beklenmiyor.

Cuma günkü Trump-Erdoğan görüşmesi sonrasındaki açıklamalar ve sahadaki gelişmeler, dün hem Erdoğan hem de ABD’nin Suriye temsilcisi Jeffrey dahil diğer yetkililerinden gelen açıklamalara bakılırsa Fırat’ın doğusuna yönelik operasyon sönümlenme eğiliminde. Operasyon ötelenmiş durumda.

Bunun net işaretleri var. Geçen hafta Türkiye’nin tek taraflı operasyonu kabul edilemez diyen Pentagon dün Türkiye ile tam koordinasyon içindeyiz dedi. Neyi koordine ediyorlar?

Jeffrey dün yaptığı açıklamalarda Suriye’nin kuzeydoğusunda gerginliğin azaldığını belirtip Türk tarafına her seviye tek taraflı operasyonun kötü bir fikir olduğunu aktardık dedi. Yani ABD’nin olumlu baktığı bir durum yok.

Jeffrey SDG/YPG’nin nasıl görüldüğüne ilişkin soruya devlet altı gruplarla ilişkilerimiz geçici dedi, Irak kuzeyinden örnek verdi. KDP-KYB ile 1991-2003 arasında nasıl ilişki grup destekleyip amacımıza ulaştıysak aynısını Suriye’de SDG/YPG ile yapıyoruz dedi. SDG/PYD’nin Türkiye ve ABD’nin değişik yerlerde desteklediği siyasi partilerden farkı yok dedi. Yani resmen siyasi yapı olarak gördüklerini söyledi. Fırat Kalkanı bölgesiyle Menbic hattındaki karşılıklı tacizleri Türkler ve Kürtler birbirlerine atıyor dedi. Kürtler dediği terörist YPG.

Ve şimdi bu kafadaki ABD ile Türkiye Fırat’ın doğusunda işbirliği yapıyormuş. Türkiye’yi tatmin edecek şekli bir proje uygulamaya geçiyor. YPG’liler sınır hattından çekiliyor onun yerine SDG’nin Arap unsurları yerleşiyor sınır hattına. Bu da yetmiyor. PYD karşıtı Suriye Ulusal konseyi (ENKS)’nin silahlı adamlarının oluşturduğu sayıları 8-10 bin olan, Irak’ta Barzani Peşmergeleriyle birlikte 2014’den buyana Batı ülkelerinden eğitim alan Suriyeli (onlar Roj diyor) Peşmergelerinin de Irak’tan getirilip Fırat doğusunda sınıra yerleşme başladı.

Bu da yetmedi ABD’nin güdümünde Araplardan oluşan Aşiretler Ordusu da yine Türkiye sınırında konuşlanacak. Yerel medya bu konuda ABD ile Türkiye’nin anlaştığını, hatta Türkiye’ye yeniden imar projelerinde pay verileceğini yazıyor.  

Bütün bunlar ABD’lilerin neden durum sakinledi, tam koordinasyon var deyip operasyon olasılığının azaldığını ima ettiklerini açıklıyor adeta.

Buradan sonuç şudur: Gelişmeler ABD’nin Türkiye’yi ikna etmekte olduğu yönünde. Kontrol PKKYPG’de olacak şekilde sınır hattına Arap ve PYD karşıtı Kürtlerden oluşan güçlerin yerleştirilmesi PKK/YPG terör koridorunun üstünün örtülmesi, tehdidinin özde değil sözde çözüldüğünü gösterir.

Ayrıca Jeffrey’nin Türkiye’nin kaygılarını gidermek için izlediği yaklaşımın Irak kuzeyindekiyle aynı olduğunu ifade etmesi, Kürdistan’ın ikinci parçasının oluştuğunun açık ilanıdır. Cevabını beklediğimiz soru: Türkiye ABD’nin bu çözümünü kabul etmiş midir?

ABD Kürdistan’ın İkinci Parçasını İlan Etti yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

“Fırat’ın doğusuna harekât mümkün mü?” başlıklı 31 Ekim’deki yazımızda yazdıklarımız geçerliliğini koruyor.

Dediğimiz gibi Türkiye’nin her zaman mutlaka planları vardır, ama sınır ötesi kapsamlı bir operasyon için halen ortam hazırlanmış değil. Sadece uluslararası ortam değil TSK ve ÖSO da bölgede hazırlıklı değil. Bunu nereden çıkarıyoruz? Cumhurbaşkanı Erdoğan önceki gün birkaç güne kadar Fırat’ın doğusuna operasyon başlayacak deyince ancak hareketlenme ve sınır hattına sevkiyatlar başladı.

Erdoğan’ın verdiği süreye bakıldığında bu hafta sonu operasyonun başlamış olması gerekiyor. Dediğini yapan bir Türkiye varsa bu hafta sonu operasyonun başladığını görmüş olacağız.

Erdoğan dün “Türkiye, Fırat’ın doğusundaki terör bataklığına müdahale konusunda yeteri kadar zaman kaybetmiştir. Bundan sonra tek bir günlük gecikmeye dahi tahammülümüz yoktur” dedi. Yani bıçak kemiğe dayanmış değil saplanmış durumda. Bu durum bile Suriye’ye yönelik stratejimizin olmadığını bir kez daha ortaya koyuyor.

Ayrıca bir kritik operasyonun davul zurna ile duyurulup başlatılması harp prensiplerine, askerî stratejiye hiç de uygun değil.

Atatürk askerliğin her şeyden ziyade sanatkarlığını sever. Askerî operasyon bir hesap ve matematik işidir. Ya istiklal ya ölüm noktasında olduğumuz Büyük Taarruz‘a başlamadan önce Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk çay partisi vereceğim söylemiyle, Kıbrıs Barış Harekâtı için de Ayşe tatile çıkabilir şifreli mesajıyla düşman yanıltılmış sürpriz ve baskın etkisi sahaya yansıtılmıştır.

Ama Fırat’ın doğusuna bu şekilde başlatılan operasyonun kapsamlı, hatta hiç operasyon olamayacağını söylersek hatalı olmayız. Çünkü karşıya uyarıyı yaptınız. Onlara arazide ve uluslararası ortamda size karşı bir cephe oluşturma, pozisyonlarını güçlendirme fırsatı verdiniz.

ABD “IŞİD’le mücadele engellenir, Amerikan askerlerinin güvenliği tehdit altına girer, tek taraflı bu tür operasyonlar kabul edilemez” dedi. Gözlem noktalarını kurduklarını açıkladı.

Rusya “Suriye’ye ilişkin tüm konularda Türkiye ile irtibat halindeyiz” dedi. YPG terör örgütü mü sorusunu “Türkiye ile her konuda aynı fikirde değiliz” şeklinde diplomatik cevapla “hayır terör örgütü görmüyoruz” dedi.

SDG-YPG, ABD’yi Türkiye’ye karşı harekete geçmeye çağırdı ve ABD’nin Türkiye’nin operasyonunu engellemeye çalıştığını duyurdu. Hatta Şam yönetimiyle Rusya’yı yanında yer almaya çağırıp Şam’a sınır güvenliğini devretme önerisinde bulundu.

Rusya ve İran Türkiye’nin Fırat doğusunda ABD’ye kafa tutma hamlesini muhtemelen ellerini ovuşturarak izliyorlar, hatta el altından teşvik de ediyorlardır. Onların derdi PYD değil ABD. Yani Türkiye ile hedef birliktelikleri yok. Böyle bir operasyonun ABD ile Türkiye’nin arasını daha da açacağını ABD’yi zora düşüreceğini, Batı/NATO ittifakının zayıflayacağını hesaplıyorlar.

ABD Türkiye’nin operasyonunu engellemek için her şeyi yapacaktır. Ancak sınırlı bir operasyona göz yumabileceği, Suriye tarafında bazı ceplerin kontrolünün Türkiye’ye verilebileceği gibi yorumlar çok da gerçekçi gözükmüyor. ABD, Fırat Kalkanı harekâtında dersini aldı. Çünkü Türkiye, sınırın diğer tarafında adım attığında bunun nerede duracağını kestirmek zor.

Türkiye, ÖSO ile birlikte bir operasyon planlıyor. ABD‘nin ise ÖSO gruplarına mektuplar göndererek Türkiye’nin operasyonuna katılmamalarını istediği haberleri var.

ABD bölgede yeni bir dizayn yapıyor, bunu ayrı bir düzlemde Rusya ile koordine ediyor. ABD bunu PKK/PYD’ye verdiği siyasi rol üzerinde yapıyor. Bunun için de askerî imkân kabiliyet kazandırmak üzere düzenli ordu seviyesinde silahlı güç seviyesine getiriyor. Ekonomik destek için de, Suriye’den çekilirim şantajı yaparak Körfez ve bazı Avrupa ülkelerinin ellerini ceplerine atmasını sağladı.

Askeri operasyon planlarına karar verilirken UTK (Uygunluk, Tatbik Edilebilirlik, Kabul Edilebilirlik) testinden geçirilir. Açıklanan operasyon kararı bu testten geçti mi? Devletin elinde çok daha geniş ve derin bilgiler var. Bizler sadece açık kaynaktaki açıklama, haber ve gelişmelere göre değerlendiriyoruz. Ama mevcut veriler UTK testinden geçilemeyeceğini gösteriyor. Geçse bile sadece askerî gücü ortaya koyan, diğer millî güç unsurları kapsamayan bir siyasetsizlikle sonuç almak mümkün olmaz. Ortada bir siyaset ve operasyonu yönlendirecek siyasi hedef yok.

Stratejinin 3 unsuru Zaman, Mekan, Kuvvet‘tir. Bunlardan üçü de uyumlu olmalı. Benim 3 yıldır yapılmalı değim operasyonun zamanı konusunda çok geciken, henüz bir Suriye politikası belirleyemeyen Türkiye, şimdi yapmayı öngördüğü ancak UTK testini geçemeyecek bu operasyon kararıyla Suriye’de bir hedefe ulaşabilecek mi? Yoksa sadece operasyon yapıyormuş gibi mi davranıp içeriye mi bakacağız?

Operasyonun siyasi hedefi yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Kendimi tekrar etme pahasına yazmaya ve uyarmaya devam edeceğim. Çünkü geri dönülemez bir noktaya çok yaklaştık.

Nedir bu? Türkiye’nin dört bir tarafının farklı düzlemlerde değişik mekanizmalarla kuşatılması.

Türkiye’nin sanki karar alamıyormuş gibi sözde hızlı karar alma bahanesi ön plana çıkarılarak, hükümet sisteminin değiştirilmesi algısıyla rejiminin değiştirilmesi kötü gidişi hızlandırmıştır. Çünkü 24 Haziran’dan bugüne kadar yaşananlara bakıldığında Türkiye’nin yönetişim sorunu yaşadığı ve yönetilememe sarmalına girdiğini görüyoruz.

İçerideki bu yönetişim sorunuyla birlikte çevremizdeki kriz noktalarına dikkat çeken yazılar yazdım. Bu krizler düzleminde (İran, Irak, Suriye, Doğu Akdeniz, Ege, Karadeniz, Ermenistan) Türkiye’nin inisiyatifini ve kozlarını kaybettiğini, hareket serbestisinin kaybolduğunu ve sınırlarının içine çekildiğine işaret ettim.

Türkiye’yi kuşatmaya yönelik diğer hamleler ittifaklar düzleminde geliyor. Başlangıçta İslam Ordusu adı altında bizim de yer aldığımız ancak son dönemlerde Arap NATO’su olarak anılan oluşum Orta Doğu Stratejik İttifakı adı altında fiiliyata evriliyor. Kuruluşun en somut adımı Ocak 2019’da Vaşington’da Körfez ülkeleri ile Mısır ve Ürdün’ün katılımıyla yapılacak. Burada can sıkıcı olan bu ittifakın ayak izlerinin şimdiden hem ekonomik hem de askerî, Fırat’ın doğusunda PKKistan oluşunda rol almaya başlaması. Suudi ve BAE askerleri PYD bölgesinde dolaşmaya başladı bile.

Bunun yanında Yunan-Rum medyasından sonra İsrail medyası da zaten bir süredir açığa çıkmış olan bölgedeki Türk-Rus ortaklığına  karşı koymak için bölgesel dörtlü ekseni ya da ittifakı somut olarak yazmaya başladı. Tel Aviv’de ABD’nin Orta Doğu’da bilhassa Suriye ve Kıbrıs’ta, özellikle Türkiye ve Türk-Rus ortaklığının geliştiği karşı olarak GKRY ve Yunanistan’ı bir araya getirecek ‘bölgesel eksen’ kurmak için harcadığı çabaları dile getiriyorlar.

Doğu Akdeniz’de 4’lü olarak başlayacak ve enerji paylaşım temelli başlayan bu ittifakın askerî ittifakı dönüşmesi büyük olasılık gözüküyor. Bu ittifakın Mısır, Lübnan, Ürdün ve Fransa’yı da kapsaması bekleniyor.

Benim önceki yazılarımda Kıbrıs’ı merkeze alması itibarıyla Rum NATO’su olarak tanımladığım bu askerî ittifak oluşumuna Türkiye tepkisiz ve sessiz kaldı. Türkiye, Doğu Akdeniz’de kendisine karşı bir askerî ittifak oluşumunun ne kadar farkında şüpheli!

Rusya ise sert tepki gösterdi. ABD ve GKRY’ni Kıbrıs’ı askerîleştirmemesi için uyardı. Çünkü ABD, Kıbrıs’ta askerî üs kolaylıkları edinme ve konuşlanma hamlelerini sıklaştırdı. Bu askerî ittifak Türkiye’ye karşı Yunan-Rum ikilisine güvence sağlarken ABD’nin de Doğu Akdeniz ile Tartus-Lazkiye’deki Rus askerî konuşlanmasını yakın takibe ve baskıya alma maksadına destek sağlayacak.

Bunun bir ileri safhası ABD’nin Arap NATO’suyla Doğu Akdeniz’de Kıbrıs merkezli yeni askerî ittifakı birleştirmek en azından koordineli hareket etmesini sağlamak. Hedef Türkiye’yi Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da sınırlarının dışına burnunu çıkarmasını önlemek.

Diğer bir kuşatma alanı ise Türkiye’nin sürüklendiği müzakere süreçleri

Kıbrıs’ı tamamen ilhak etmeyi nihai hedef belirlemiş Yunan-Rum ikilisiyle müzakereyle sonuç alınacağına halen inanmak! Ege’de adalarımızı işgal eden, Ege’yi Yunan gölü haline getirmeye ant içmiş, anlaşmaların hilafına adaları silahlandıran, Taşoz adası civarında olduğu gibi gayrimeşru petrol çıkaran Yunanistan ile “istikşafi görüşmeler” ile boşa kürek çekip Yunan’ın ekmeğine yağ sürmeye devam ediyoruz.

Hiç farkında değiliz ama Türkiye, Suriye’de de bir müzakere sürecine çekiliyor. Suriye’nin yeni anayasası ve yeniden inşası gibi siyasi süreç Türkiye’yi PYD/YPG’nin etkin aktör olduğu Fırat doğusundaki yerel yönetimle ilişkiye yönlendiriyor.

ABD’nin Suriye özel temsilcisi Jeffrey, Ankara’dan sonra Gaziantep’te ilginç görüşmeler yaptı. Türkiye’nin kontrolündeki PYD muhaliflerinin ABD’nin kontrolüne terk edilmesi, Fırat’ın doğusunda istikrar faaliyeti altında iş yapan STK’larımızın olduğunun açığa çıkması zaten Türkiye’nin PYD bölgesiyle irtibata geçtiğini göstermez mi?

Jeffrey, Türkiye’ye gelmeden Suriye’de de Irak’takine benzer uçuşa yasak bölge oluşturulmasını önerirken, bölgede bunun hazırlıkları devam ederken PYD kaynakları uçuşa yasak bölge ilanının an meselesi olduğunu söylerken bu konunun Türk tarafınca hiç dillendirilmemesi ABD’nin planlarının kabul edildiğini göstermez mi?

Fırat üzerine ve Türk sınırına Arap SDG’lilerin yerleştirilmesi, gözlem noktalarının kurulması, uçuşa yasak bölge ilan edilmesi PYD bölgesinin özerk veya yarı-devlet olarak ilanı demek değil midir? Türkiye’yi yönetenler buna niye sessiz?

Türkiye’yi yönetenler buna niye sessiz? yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Eylül 2015’teki referandum fiyaskosuyla Irak’ta Barzanistan hayali sona erdi sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Son 3 ayda ABD, Barzani’yi yeniden ayağa kaldırdı. Bölgesel yönetim tam anlamıyla aşiret yönetimine dönüştü. Amca, yeğen, kardeş, oğul yönetime el koydu.

ABD’nin yaptırımları nedeniyle Türkiye’nin İran’dan azalan petrol ithalatının yerini Bağdat daha da çoğu Barzani petrolü doldurmaya başladı. ABD de bizi Barzani’ye yönlendiriyor. Bu adeta Barzani’ye can suyu demek.

Rusya’nın Barzani bölgesinde petrol-gaz projelerine 4 milyar dolarlık yatırım yaptığını, bunların çıkarılması ve boru hatları projelerini üstlendiğini biliyor musunuz? Müttefik sandığınız ABD ve Rusya size karşı ittifak yapıyor olmasın! Eğer Irak kuzeyindeki petrol ve gazın Suriye kuzeyinden Akdeniz’e ulaştırılmasına ilişkin bir proje önünüze konursa şaşırmayın!

ABD, Barzani’ye bir görev daha verdi. PYD/YPG’nin imaj çalışması kapsamında Suriye’de PYD’ye muhalif tüm Kürt yapılarının oluşturduğu ENKS’nin PYD ile iş birliğine girmesini sağlama işi Barzani’de. Barzani arabuluculuğunda PYD ve ENKS görüşüyorlar.

Aslında ENKS yapısı Türkiye-Barzani ortak yapımı. Yani Suriye kuzeyinde PYD’nin ekmeğine yağ sürecek gelişmelerden Türkiye’nin haberdar olmaması mümkün değil.

O kadar mümkün değil ki Ankara’da görüşmeler yapan ABD’nin Suriye özel temsilcisi Jeffrey ertesi gün Gaziantep’te ENKS temsilcileriyle görüştü. ENKS’nin Suriye ve özellikle Rojava’daki sorunların çözümü için hazırladıkları projeleri Jeffrey’ye verdikleri bildiriliyor. Görüşmelere katılan ENKS temsilcisi “Amerika’nın bir Kürt projesi var. Biz de kendi görüşlerimizi onlara ileteceğiz ki Kürtlerin de talepleri Amerika’nın o projesinde yer alsın” diyor.

Sokaktaki vatandaş bile artık haberdar ABD’nin sözde Kürt projesinden. Peki ya devleti yönetenler? ABD’li temsilcinin Türkiye ziyaretinin dört parçalı büyük Kürdistan projesini hayata geçirmede yeni bir safha olduğu halen görülmüyor mu?

Jeffrey’nin Ankara ziyareti öncesi ve ziyarette yaptığı açıklamalar ve Suriye kuzeyinde sahada olup bitenler Suriye kuzeyinde oluşan yapıya Türkiye’nin rızasının alındığına işaret ediyor.

Hakkını yemeyelim ama Türk tarafının açıklamaları istikrarlı(!), hiç değişmiyor: Müsaade etmeyeceğiz, Türkiye’ye rağmen olmaz,  rahatsızız, terör örgütleriyle ilişkisini kesmesini bekliyoruz, gözlem noktalarını istemiyoruz… İçi ve altı boş, sadece laf.

Buna karşı Jeffrey ne diyor? ‘Türkiye’nin rahatsızlığını Vaşington’a ileteceğiz…’ Resmen ve alenen dalga geçiyor.

Daha neler söylüyor? Gözlem noktaları kuracağız, 90’larda Irak’taki gibi Suriye’de de Çekiç Güç oluşturulmasını istiyoruz (PYD Afrin’i de kapsasın istiyor), Türkiye’nin dediği gibi Menbic yol haritasını tüm Suriye kuzeyine (İdlib dahil) yayacağız, 30 bin SDG’li eğiteceğiz 90 bine çıkaracağız, sınır koruma birlikleri kuracağız, sivil ve askerî birimleri eğiteceğiz. Asıl IŞİD’i yenmek için buradayız ama İran ve milisleri çekilmeden, siyasi süreç tam olarak yürürlüğe girmeden, (PKK/PYD’nin taleplerini içeren) anayasa yapılmadan Suriye’den çekilmeyeceğiz.

Biz papağan gibi aynı lafları söylerken sahada olanlar: Gözlem noktaları kuruluyor, uçuşa yasak bölge hazırlıkları başladı, dün itibariyle Fırat Kalkanı sahasının karşısında Fırat Nehri’nin doğu kıyısına ağırlığı Araplardan oluşan SDG birlikleri konuşlanmaya başladı. Menbic modelini genişletme adı altında yine Arap ağırlıklı SDG’liler Fırat doğusunda da Türkiye sınırı boyunca konuşlanıyor. Türkiye-Suriye sınır hattında herkes kendi bölgesinde olmak üzere ortak devriyeler başlayacak. ABD askeri SDG ile yan yana dolaşacak. Böylece YPG’lilerin görünürlüğü azaltılıyor PKKistan’ın (yani ikinci Kürdistan. Birincisi Barzanistan bölgesi) sınırları iyice netleşiyor.

Jeffrey, Menbic modelinin genişletilmesinin Türkiye’yi İdlib’de desteklemeyi de içereceğini söyledi. Ne demek bu? Neye karşı destekleyecek? HTŞ’ye operasyona hazırlanan Suriye’ye karşı mı? Bize Suriye’de her şey yolunda havası pompalanırken Suriye’de devletler arası savaşın an meselesi olduğu görülüyor. Hangi devletler arasında acaba?

ABD’nin İdlib’e müdahil olmasıyla uçuşa yasak bölgenin İdlib’den Irak sınırına kadar tüm Suriye kuzeyini kapsaması PYD’nin 2016’da ilan ettiği Kuzey Suriye Federasyonuna yol açmak değil mi? Barzanistan’ın nasıl oluştuğunu hatırlayın.

Jeffrey’nin uçuşa yasak bölge ve İdlib açıklamasına Türk tarafı neden tek kelime cevap vermiyor?

ABD bizimle dalga geçiyor, Irak-Suriye’de hatta Doğu Akdeniz’de planlarını göstere göstere ilmik ilmik örüyor. Suriye açıkça bölünürken Türkiye sessiz. Sükut ikrardan mı geliyor yoksa?

Suriye bölünürken sükut ikrardan mı geliyor? yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Son haftalardaki haberlere bakılırsa Türkiye bir müzakere süreçleri dayatmasıyla karşı karşıya. Dış politikada, güç ve kaynak mücadelesinde, çıkarların çatıştığı ortamda bu tür durumlar normal. Normal olmayan devlet bunu biliyor görüyor duyuyor ve Türkiye çıkışı-dönüşü olmayan yola sürükleniyor olmasına rağmen yokmuş gibi davranması.

Kıbrıs’ta özellikle Annan Planı sonrasındaki müzakere süreci artık Türkiye’nin Kıbrıs’ı Girit gibi kaybetme sürecine evrilmiştir. 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü‘nün Balkanlar ve Kıbrıs Araştırmaları Merkezi Başkanı Gözde Kılıç Yaşın, Kıbrıs Müzakereleri Türkiye’ye Kurulan Tuzaktır başlıklı yazısında bunu çok net açıklıyor.

Rum tarafı Kıbrıs’ı tamamen ilhak edeceği bir müzakere süreci dayatırken, Türkiye’yi yönetenlerin ve KKTC Cumhurbaşkanının müzakere sever olması anlaşılır ve kabul edilir değil.

Diğer bir müzakere süreci de, şaşıracaksınız ama Suriye’de Türkiye’ye dayatılıyor. Bu da nereden çıktı derseniz 16 Şubat 2018’de ABD Dışişleri Bakanı Tillerson’un Ankara’daki uzun görüşmelerinden sonra iki ülke arasındaki sorunların çözümü bağlamında kurulan iki mekanizmadan biri olan Suriye mekanizmasına bakın derim.

O görüşmede Tillerson şunları söylüyordu: …Hedefimiz Suriye ile ilgili kesinlikle örtüşüyor. Menbiç konusunu ele alacağız. Ancak sadece bu değil Kuzey Suriye’nin tamamı üzerinde çalışmaya devam edeceğiz. Cenevre sürecini destekleyeceğiz.

Bu kapsamda ABD’nin Menbiç oyalaması ve Fırat’ın doğusundaki düşmanca hareketleri devam ediyor. Ama Türk tarafı halen olumlu gelişmelerden bahsediyor. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Jeffrey, Suriye mekanizmasında 3. toplantı için Ankara’da.

Jeffrey geçen hafta Suriye’deki durumla ilgili açıklamalar yaptı. Bu açıklamalarda yer alan çok önemli bir konu nedense Türkiye’de hiç haber olmadı. Vaşington’daki açıklamasında Irak’ta 1990’lardaki Çekiç Güç’ün benzerinin Suriye’de de uygulanmasını önerdi. Irak’takinin neye yol açtığını biliyoruz.

Hâl böyleyken medya bu açıklamayı gözden kaçırsa bile Türk Dışişleri bunu kaçırır mı? Jeffery’nin Astana sürecinin fişi çekilmeli sözüne alınan Türkiye, Suriye’de neye yol açacağı belli uçuşa yasak bölge önerisine niye tek kelime etmez? Ankara’daki toplantıda bu konu mu müzakere ediliyor?

Jeffrey’nin bu açıklamasıyla eş zamanlı PYD’den de Afrin’i de kapsayacak şekilde Suriye kuzeyinde uçuşa yasak bölge ilan edilmesi talebinin gelmesi manidar değil mi? Bunun yanında ABD’nin Kamışlı’dan başlamak üzere uçuşa yasak bölge uygulaması için radar sistemlerini faaliyete geçirdiği haberlerini hiç mi görmediniz?

ABD, Erdoğan yönetiminin yumuşak karnına mı hamle yapıyor? Esad’ın İdlib’e operasyon yapmasını engelleyecek şekilde tüm Suriye kuzeyini kapsayacak bir uçuşa yasak bölge havucuyla mı geldi Türkiye’ye? ABD bunları açıkça ifade ederken Türkiye’nin sessiz kalması durumu kabullendiği anlamına gelmez mi?

İki ülkenin Suriye mekanizmasındaki müzakerelerde bunlar konuşuluyorsa, Suriye kuzeyinde ilan edilecek uçuşa yasak bölge PKKistan anlamına gelen ikinci Barzanistan’ı kurmak değil midir?

Diğer bir müzakere süreci de Türkiye’deki müzakere süreci, hani 2013’te başlayıp ülkeyi kan gölüne çeviren süreç. Son haftalarda müzakere ya da çözüm sürecinin yeniden canlandırılmaya çalıştığı, eğitimlerin çalıştayların yapıldığı haberleri geldi. Müzakere süreci PKK’nın özerklik talebinin karşılanmasıyla özdeşleşti. Dolayısıyla böyle bir sürecinin sonunun o olduğu artık aşikar. İktidar partisinin federal yapıyla ilgili incelemeler yaptığını da biliyoruz.

Burada ilginç olan bütün bu haber ve gelişmelere rağmen Erdoğan/AKP yönetiminin işin içinde olmalarına rağmen bu konulara yokmuş gibi sessiz kalmaları.

Halbuki Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunun resmi internet sayfasına girdiğinizde, PKK’nın İngiltere’deki örgütlenmelerinden olan Demokratik Gelişim Enstitüsü (DPI)’ndeki çözüm süreci çalıştaylarının bir AB projesi olduğu ve DPI’nın sözleşmenin tarafı olduğu yani konunun ona havale edildiği belirtiliyor.

18 ay (04.01.2018-03.07.2019)’lık projede amaç barışçıl bir çözüm sürecini desteklemekmiş. AB bu proje için 1.150.000 Euro ayırmış.

AB’nin bu projesinden Türk devletinin haberdar olmaması mümkün mü? Tabii değil. Demek ki AB ile el ele Türkiye’de yeni bir çözüm süreci yerel seçimle de örtüştürülerek pek yakında sahnelenecek.

2013’teki çözüm sürecinin ağır bedelleri ortayken Türkiye’yi yönetenlerin AB’nin eliyle yeni bir felakete sürüklenmeye sessiz kalmalarını neyle açıklanır?

Yukarıda bahsettiğimiz üç müzakere sürecinin de Türkiye’yi zayıflatmaya, bölmeye, geleceğini gasp etmeye yöneldiği net değil mi? Yoksa üç maymun mu oynanıyor?

Tuzak müzakere süreçleri yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Büyükelçi James Jeffrey 03 Aralık 2018 günü Washington’da basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Suriye sorunu ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

ABD’den PKKistan’ı Kurmak Üzere “Suriye’de Çekiç Güç Önerisi” yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.