Mavi vatanımız diye anılan Denizlerimiz jeopolitik öneme sahip. Bu yönüyle denizlerimizdeki hakimiyetimizin korunması mevcudiyetimiz için hayati derecede önemli.

Peki ya mavi vatanımızı oluşturan denizlerimizin mevcudiyeti?

Mavi vatanımızın güzide parçası Marmara can çekişiyor. Her gün gelen görüntüler, uzman isimlerin yaptığı açıklamalar, ekmeğini denizden kazanan balıkçıların feryatları can yakıyor.

Sorun neden kaynaklandı? Çözüm ne?

Senaryo: Şadiye OKUR

Sizler için yaptığımız araştırmalardan, yayın ve röportajlarımızdan haberdar olmak için bizi takip etmeyi ve abone olmayı unutmayın.

Sizler de araştırmamızı istediğiniz konuları, görüş ve önerilerinizi videonun altına yorum olarak yazabilirsiniz.

Kanalımıza abone olmak için: https://mmo.tc/OAkO

Web sitemizi takip etmek için: https://millidusunce.com

Bizi Twitter’dan takip etmek için: https://www.twitter.com/MilliDusunceMDM

Bizi Facebook’tan takip etmek için: https://www.facebook.com/millidusunce…

Bizi İnstagram’dan takip etmek için: https://www.instagram.com/mdm.misak/

Mavi Vatan tehlikede yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Mavi vatanımız diye anılan Denizlerimiz jeopolitik öneme sahip. Bu yönüyle denizlerimizdeki hakimiyetimizin korunması  mevcudiyetimiz için hayati derecede önemli. Peki ya mavi vatanımızı oluşturan denizlerimizin mevcudiyeti?

Mavi vatanımızın güzide parçası Marmara can çekişiyor. Her gün gelen görüntüler, uzman isimlerin yaptığı açıklamalar, ekmeğini denizden kazanan balıkçıların feryatları can yakıyor. Ne oldu da mavi vatan Marmara ölüm eşiğine geldi? Aslında bu noktaya bir anda gelinmedi.

Yıllar boyunca atıksular, atıklar bırakıldı engin maviliklerine. İçten içe hastalanmaya başlasa da uzun müddet pırıl pırıl mavi deniz renk vermedi. Bu yüzden dayanma sınırlarının nereye kadar olduğunu bir nebze bile düşünmeden devam ettik denizleri doldurmaya. Denizin dibini boylayan atıklarımız, deniz suyuyla bir noktaya kadar seyrelebilen atıksularımız bir zaman sonra denizlerin kapasitelerini zorlamaya başladı. Biz deniz kenarında, esintiye karşı manzaranın tadını çıkarırken, o acı içinde kıvranıyordu. En erken denizin çocukları; balıkçılar fark etti durumu. Ekmek teknelerini yüzdürdükleri denizler hastaydı. Balık çeşitleri azalmış, ağları sümüksü bir yapıyla dolmaya başlamıştı. Feryat ettiler, fakat manzara bozulup da hastalık gözle görünür hale gelene dek ülkenin çalkantılı gündemine bir türlü giremediler.

Müsilaj ya da deniz salyası

Marmara Denizi’nin başındaki belanın adı müsilaj, balıkçılar buna deniz salyası diyor. Son zamanlarda en çok duyduğumuz kelime olan müsilaj ne demek ve neden kaynaklanıyor?

Bandırma Onyedi eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı şu şekilde açıklıyor: “Denizdeki biyolojik üretimin başlangıcını, ilk basamağını teşkil eden fitoplankton dediğimiz mikro alglerin, yani mikroskobik bitkiciklerin aşırı çoğalması sonucu, ortamda vuku bulan bazı şartlara tepki olarak bıraktıkları salgıya müsilaj diyoruz. Biz akademik dilden birazcık uzaklaşıp hepimizin anlayacağı bir dille şöyle söyleyebiliriz: Denizimiz hasta. Hastalığın belirtisi ise yüksek ateş ve kusma.

Prof. Dr. Mustafa Sarı katıldığı bir televizyon programında müsilaj sorununun Kasım ayında başladığını söyledi. Ocak ayında yoğunlaşan müsilajın Marmara’da balıkçılık faaliyetini bitirdiğini söyleyen Sarı, dipteki kirliliğin yüzeydekinden çok daha fazla olduğunu belirtti.

Ölçüm cihazının tabakadan denize ulaşamaması yüzeydeki durumu, dalgıçların görüntülediği manzara ise dipteki durumu gözler öne seriyor. Mustafa Sarı durumun buz dağının sadece görünen yüzü olduğunu, dipte deniz yaşamının can çekiştiğini belirtiyor.

Müsilaj sorunu neden kaynaklandı?

Uzmanlar bu sorunun 3 temel sebebinin olduğunu söylüyorlar:

1. Deniz kirliliği
2. Deniz suyu sıcaklığının normalin çok üstünde olması
3. Denizdeki durağanlık.

Birçok uzman sorunun kök sebebinin aşırı kirlilik olduğunu düşünüyor. Marmara denizine yıllardır bırakılan evsel ve endüstriyel atıksular, yüzeysel sularla denizlere taşınan atıklar, bilinçli ya da bilinçsiz, denize bırakılan atıklar bu kirliliğin ana sebeplerinden. Bu olayda da görülebileceği gibi sebepler birbirine bağlı gelişiyor. Kirlilik arttıkça sudaki yaşam için gerekli olan çözünmüş oksijen azalıyor, yaşamın devam edebileceği ortam sıcaklığı gitgide artıyor. Var olan ekosistem bu tahribatın etkisiyle bozuluyor, yerini zararlı mikroorganizmalar alıyor. Denizin dibinde başlayan kirlilik, yüzeye vurduğunda sorunun boyutunun büyüklüğü daha net anlaşılıyor. Kirlilik sonucu oluşan ve yüzeyi kaplayan bu sümüksü yapı güneş ışığını tutuyor, bu da sıcaklığın artmasına sebep oluyor. Aynı zamanda yüzeyde bulunan balık yumurtalarını kaplayarak, yok olmalarına sebep oluyor.

Konu ile ilgili en çarpıcı yorum, Marmara Denizi’nin Değişen Oşinografik Şartlarının İzlenmesi Projesi’nin (MAREM) Başkanı Hidrobiyolog Levent Artüz’den geldi: “Bu münferit bir olay değil, bir zincir, bir sonuç. Marmara 1989’da öldü. Gördüğümüz, bir cesedin çürümesidir. Denizdeki tür çeşitliliği vahim bir darbe yedi, içi boşaldı, türler arasındaki rekabet ortadan kalktı. Sorun kirlenmeden ötürü tür çeşitliliğinin azalması ve kirliliğe dayanabilen türlerin fert adetlerindeki patlamadır.”

Sorunun çözümü ne?

Prof. Dr. Alper Doğan da Marmara’daki soruna temel oluşturan kirlilik kaynaklarının engellenmesi gerektiğini söylüyor ve ekliyor:  “Atıkların arıtılmadan denize bırakılmasının önüne geçilmeli. Aslında sorun sadece Marmara Denizi’nde değil, birçok iç su kaynağımızda da sorunlar yaşanıyor. Türkiye’de çevre problemlerinin önüne geçilmesi için denetimlerin arttırılıp cezaların kesinlikle caydırıcı olması gerekir. Sucul ortamda, Marmara’daki müsilaj örneğinde olduğu gibi, yoğun organik madde, belirli bir bölgede birikip bozulmaya başladığı zaman, bozulmaya neden olan bakteriler, sudaki oksijeni tamamen bitirip, ortamın anoksik hale yani tamamen oksijensiz hale dönüşmesine neden olabiliyorlar. Bu da o bölgedeki yaşamı tamamen bitirebiliyor.”

Çevre TV’ye konuşan Çevre ve Deniz Bilimci Doç. Dr. Çolpan Polat Beken de son durumun beklenen bir olay olduğunu, yıllardır üzerinde araştırma yaptıklarını söylüyor. Beken  Marmara Denizi’nin kapalı deniz özelliğinde olmasının kirliliği daha fazla tolere edememesine yol açtığını da ekliyor. Bu yönden Marmara’yı şanssız bir deniz olarak nitelendiriyor. Beken çözümün denize artık hiçbir suretle atık bırakılmaması, derin deniz deşarjı ve denizi besleyen nehirlere, derelere arıtılmış su deşarj kriterlerinin zorlaştırılması gerektiğini savunuyor. Bu konuda yerel yönetimlere ve denetim mekanizmalarına önemli bir görev düştüğünü belirtiyor.

Çevrecilik anlayışı ve çevreci bakış açısı

Çevrecilik anlayışının, çevreci bakış açısının ülkemize çok geç geldiği aşikar. Bugün yaşanan tüm sorunlar, geçmişten gelen yanlış uygulamaların ya da mevzuatın uygulanmamasının sonucu. Marmara bölgesinin hızla artan nüfusu ve bölgede sanayinin hızlı artışı Marmara Denizi’nin kirlilik yükünün artmasındaki kök sebeplerden biri şüphesiz. Altyapı ve arıtma tesislerinin yetersizliği, deniz dibine yapılan derin deniz deşarjları denizleri bu hale getirdi. Sadece evsel nitelikli kirlilik yükleri değil, sanayi kaynaklı birçok kirletici de eklenince deniz ekosistemi tahrip olmaya başladı. Ekosistemde belirli bir dengede hayatını sürdüren birçok canlı yapı var. Bu dengeli yapıdan herhangi biri bozulmaya başladığında süreç içerisinde ekosistemin tüm parçaları bu bozulmadan etkileniyor. Projeler günün gerçeklerine uymuyorsa, yönetmelikler bugünün şartlarına göre güncellenmemişse, bir de denetim mekanizması iyi işlemiyorsa bu gibi felaketler kaçınılmaz görünüyor.

Felaketler yaşanmadan harekete geçmek

İnsanoğlu bir olayı anlamak için illa ki somut bir gösterge bekliyor. O yüzden araştıran, bilimle çözüm arayan uzman görüşleri çok da dikkate alınmıyor. Yani hiçbir zaman felaket olmadan ne insanlar ne de kurumlar harekete geçmiyor. Felaketler olduğu zaman da uzman görüşleri aranıyor, bilim insanlarının elinde sihirli değnek varmış da dokunsa olayı çözecekmiş gibi davranılıyor. Öyle ki Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın belirttiğine göre müsilajın yüzeyde görülmeye başlaması Kasım ayına denk geliyor. Mustafa Sarı o zamandan bu yana seslerini duyurmak için çok çabaladıklarını söylüyor. Tıpkı Elazığ depremini önceden tahmin ettiğinde falcı muamelesi yaptığımız Prof. Dr. Naci Görür Hoca’nın dediği gibi. Deprem, sel ya da bugün Marmara’nın başına gelen felaket. Her olayda benzer şeyler yaşanıyor. Kasım ayından bu yana geçen 6 ayda öngörülebilir bir olay için yeterli önlem alınmamış, şimdi ise acil eylem planlarının  hazırlanacağından bahsediliyor. Acil eylem planının hazırlanması için biraz geç kalınmadı mı? Acil eylem planları felaketler yaşanmadan, felaket olması durumunda hızlıca harekete geçebilmek için hazırlanmaz mı?

Bilimin ışığı 

Çevre ve şehircilik bakanı Murat Kurum yaptığı açıklamada Marmara Belediyeleri, Bilim insanları, Bakanlık ve sivil toplum kuruluşları ile birlikte  ortak akılla soruna bir çözüm arandığını belirtti. Dilediğimiz geç kalınmış olsa da bu ortak aklın çözüm için etkili bir adım atabilmesi.

Bilimin ışığı bizim için rehber olmalı. Bundan sonra yapılacak projelerde bilimsel ve teknik  çalışmalar dikkatle incelenmeli ve bilim insanlarının önerileri mutlaka dinlenmelidir. Aksi halde Giresun Dereli’de geçen yıl yaşanan sel felaketi, depremler sonrasında yaşadığımız yıkımlar, akarsu ve denizlerdeki kirlilikler, atıkların yarattığı kirlilik gibi önlenebilir felaketlerle karşı karşıya kalacağız.

Unutmayalım doğa bizden güçlüdür. Ona karşı işlediğimiz her suç elbet bize misli ile geri dönecektir.

Bilimin ışığı yolumuzdan eksik olmasın.

Mavi Vatan tehlikede yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.

Ya İstiklâl Ya Ölüm

TRT ekranlarında Millî Mücadele’mizin anlatıldığı bir dizi gösterilmektedir. Büyük Millet Meclisi’nin açılma sürecinde yaşananları konu edinen yapım oldukça ilgi çekiyor. Konusu itibariyle beklentiye sokması, hikâyenin nasıl anlatılacağının merak uyandırmasına ve hakkında epey konuşulmasına sebep oluyor. Biz de bu yazımızda, ilk yayınlandığı andan itibaren çok ses getirmesi, yazılıp çizilmesine rağmen, teknik konularına pek değinilmemesi üzerinde durarak bazı tespitler yaptık.

Dizi, konusu gereği tarihî şahsiyetleri bünyesinde barındırıyor. Bu da dizinin çekimleri ve karakterlerin canlandırılması için oyuncu seçimlerinde titizlikle bir çalışma yapılması gerektiğini gösteriyor. Bu açıdan bakıldığında, ilk bölümlerde ne yazık ki yeterli çalışmanın yapılmadığı ve dizinin aceleye getirildiği izlenimi uyandırıyor. Savaş ve dönem koşulları göz önüne alındığında paşalara, o şartlara uygun olmayan ağır makyajlar yapılması, ışıl ışıl parlamalarına ve yüz hatlarının kaybolmasına sebep oluyordu. Bu da taşımaları gereken asker profilinin ciddiyetine gölge düşürmüş. Figüran olarak seçilen askerlerin kaşlarının alınmış olması, gözlerine kalem çekilmesi hatalar olarak öne çıkıyor. Anlatılan dönem o zamana kadarki en kanlı boğuşmaların yaşandığı ve türlü felaketlerin yaşandığı bir dönemdir. Bu kadar fazla yapılan makyaj inandırıcılığın yitirilmesine neden olmuş. İnsan, derin acılar yaşadığı zaman bu yüzüne yansır ve yüz hatlarından okunur. Oyuncu seçimlerinde de beklenen, bu duyguları yaşatacak oyuncuların seçilmesi veya buna uygun makyaj yapılmasıdır. İlk 4 bölümde buna ne yazık ki gerekli özen gösterilmemişti. Bu da dizinin aceleye gelerek çekildiği izlenimi uyandırıyor. Ancak ilerleyen bölümlerde daha sade makyajlar yapılarak bu hatalardan dönülmüş.

Millî Mücadale Kahramanlarının Tanıtımı

Millî Mücadele anlatılacağı zaman ilk akla gelen Mustafa Kemal Atatürk’ü kimin canlandıracağı oluyor. Çanakkale 1915 filminden âşinâ olduğumuz üzere bu görev, yine İlker Kızmaz’a verilmiş. Rolünü gayet iyi canlandırıyor. O da dizinin başlarındaki ağır makyaja maruz kalmış. Neyse ki bu hatadan dönülmesiyle de mimiklerini daha iyi gösterebilme imkânı bulmuş. Bu da Mustafa Kemal Paşa’nın karakteristik özelliklerini çok daha iyi canlandırmasını sağlamış.

Millî Mücadele dendiğinde sık yaptığımız hatalardan biri yükü sadece Mustafa Kemal Paşa’nın omuzlarına yüklemektir. Bütün işi ona yaptırır, bunu yaptırırken de çoğu zaman onun karakteristik özelliklerini görmeyiz. Dizide bu konulara gerekli özenin gösterildiğini söyleyebiliriz. Önerilere açık olması, fikir sormasının yanı sıra zaman zaman aşırı sinirlenmesi ve kimi zaman da fevriliği kıvamına uygun şekilde anlatılmış ve bu özelliklerini iyi bir şekilde aktarabilmek için sahneler yeterli sürede tutulmuş. Bununla beraber Mustafa Kemal Paşa’nın yaverleri, silah arkadaşları, Topkapılı Cambaz Mehmet, Halide ve Adnan Adıvar, Rıfat Börekçi gibi önemli simaların katkısı da gösterilerek herkesin hakkı teslim edilmiş.

Silahlı çatışmalar, karşılıklı konuşmalar, uzun bakışmalar ve anlık gelişmelerde izleyiciyi olayların içerisine alan en önemli etkenlerin başında müzik gelir. Bu konuda fon müzikleri, türküler, jenerikler daha iyi hazırlanabilirdi. Böylece dizi bittikten sonra dahi izleyicinin aklında yer ederek, sahnelerin etkisinin devam etmesi sağlanabilirdi.

Teknik açıdan eksik olduğunu düşündüğümüz bu konuların haricinde dizinin akış hızı, konuşmaların Nutuk’tan alınması, tarihî akışa uygun olması, rollerin doğru dağıtılması önemli gelişmeler olarak yerini alıyor.

Hikâyenin anlatılması sırasında hâlâ gizemini koruyan bir durum var  tabii ki. Bu da Padişah’ın hiç gösterilmemiş olmasıdır. Her ne kadar millî mücadeleye bir faydası olmadığı, Millî Mücadele’nin ondan bağımsız yapıldığı anlatılsa da bu belirsizlik akıllara soru işaretini getirmeye devam ediyor. Sahne geçişleri sırasında savaş gemilerinin toplarının saraya dönük olması, 7 ve 8. bölümde Damat Ferit Paşa’nın, işgal orduları yüksek komiseri Robeck’e; Padişah’ın etrafında Millî Mücadele yanlısı kişilerin olduğu, Padişah’ın aklını çeldiklerini ve bunların da uzaklaştırılması gerektiğinin söylenmesi şüphe uyandırıyor. Bu da Padişahı, hiç öne çıkarmadan, aslında Millî Mücadele yanlısı olduğunu ancak esir durumda bulunduğu için mecburen ses edemediği algısının bilinçli bir şekilde verildiğini düşündürüyor.

7 ve 8.bölümün bir arada verildiği dizi yayınlamış son bölümüne kadar çizgisini çok fazla bozmadan, tarihî gerçekleri doğru bir şekilde anlatarak geldi. Bu yüzden Millî Mücadele yanlısı, Atatürk sevdalısı, milliyetçi kesimden ciddi anlamda takdir topladı ve iltifat aldı. Dizinin devamında Padişah’ın oturtulacağı konum ise dizi hakkındaki düşüncemiz netleştirecek. TRT ekranlarında uzun zamandır göremediğimiz düşünce etrafında çekilen bir dizinin ekranlarda kendine yer bulması bu açıdan oldukça sevindiricidir. Bununla birlikte, genel yayın politikalarının aksine birden bire ortaya çıkması ve yukarıda sıralanan nedenlerden ötürü temkinli izlenmesi de dipnot olarak kalmaktadır.

Gelelim 7 ve 8. bölümdeki asıl dikkat çekici konuya.

25. Kare Tekniği ve Bilinçaltı Mesajları

Reklamcılıkta sık sık başvurulan bu tekniklerle üretilen reklamlara sık sık denk geliyoruz. Reklam verenin, ürünü hakkında bilgi içeren görsellerinin yanında arka plana gizlediği ve doğrudan bilinçaltını hedef alan mesajlar ile bu tanıtımlar yapılmaktadır. Asıl resmin içerisine bilinçaltını uyandıracak şekilde gizlenen mesajlar sayesinde, tanıtımı yapılan ürünün zihnimize iyice kazınması sağlanır.

Ana görsel içerisine gizlenen bilinçaltını uyarıcı mesajlar.

Yukarıdaki görseldeki birinci resimde sigaranın resmi varken ikinci resimde  saklanmış olan kadın figürü belirginleştirilmiştir. Reklamcılar, ilk bakıldığı zaman fark edilmeyecek ancak zihinde yer edinmesini sağlayacak bu teknikleri sık sık kullanırlar. [1]

Dizinin yayınlanan son bölümünde bu teknik kullanılarak bir mesaj verilmiş. Daha önceden Tümamiral Cihat Yaycı tarafından kaleme alınan Doğu Akdeniz’in Paylaşım Mücadelesi ve Türkiye kitabının tanıtımını yapmıştık. Orada Türk Mavi Vatan’ını ve Libya ile yapılan mutabakat muhtırasını detaylıca anlatmıştık. [2] Dizinin 7 ve 8. bölümünde ise işte bu anlaşmaya 25.kare tekniği kullanılarak gizli bir atıf yapılmaktadır.

Yapılan atfa geçmeden önce paylaşılan haritanın geçmişi ile ilgili kısa bir bilgi verelim. Cumhuriyet kurulmadan hemen önce yapılan Lozan görüşmelerinde, adalar konusu önemli bir yer tutmuştur. Bu görüşmeler esnasında İsmet Paşa’nın Türk deniz yetki alanlarının savunulması açısından inatçı tavrı ve Meis adasının Türkiye’ye bırakılması konusundaki tutumu dikkat çekicidir. Meis Adası, Doğu Akdeniz için oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Bizi hapsetmek istedikleri sözde sınırlarını, Meis Adası’na Münhasır Ekonomik Bölge kadar deniz yetki alanı vererek, egemenlik haklarımızı ihlal eden haritalar ile göstermektedirler. Dizide gösterilen harita ve söz konusu milleti için çalışan Mustafa Kemal Paşa olduğunda ise o zamandan bu günleri görmüş olacağı düşüncesi kendisini hemen göstermektedir. Lozan tutanaklarına geçen İsmet Paşa’nın ısrarlı tutumu, sürekli Ankara ile irtibat hâlinde adım attığı, bu konuda hazırlıklı olunduğunu göstermektedir. [3]Bu da bize gösteriyor ki kurulacak devletimizin başında Atatürk gibi deha vardı. O’nun liderliğinde, kendi dönemlerini aşarak yüz yıl sonraya ışık tutacak çalışmalar yapmışlardı.

İşte bu çalışmaların bir göstergesi olarak Mustafa Kemal Paşa’nın ağrılarının olduğu bir sahnede, hemen arkasında gösterilen Türkiye haritasında bulunan, Akdeniz üzerindeki hattır. Bu çizgi ortay hat kuralına göre belirlenen Türk Mavi Vatan’ını göstermektedir.

İşte dizide 25.kare ve bilinçaltı tekniği kullanılarak verilen mesaj.

Ortay hat esasına göre çizilmiş sınırlar

Libya ile yapılan mutabakat muhtırasına göre ortay hat esas alınarak çizilen Türk Mavi Vatan’ını gösteren harita

Libya ile imzalanan deniz alanlarının sınırlandırılmasına ait mutabakat muhtırası uluslararası makalelerde de artık kullanılmaya başlanmıştır. Bu haritanın Millî Mücadele’yi anlatan bir dizide Atatürk’ün hemen arkasında kullanılması ise doğru bir mesaj iletme yöntemidir. Haritanın oraya asılması adalar ve deniz yetki alanları hakkındaki tarihî süreci ihtiva etmesi açısından önemlidir. Her ne kadar Tümamiral Cihat Yaycı’nın çalışmaları ile bu konular gündemde olsa da bu harita deniz yetki alanları konusundaki çalışmaların, ciddi bir birikimin ürünü olduğunu ve tarihî süreç içerisinde geliştiğini gösteriyor. Davamızın haklılığına ve meşruluğuna da işaret ediyor. Teknikleri doğru şekilde kullanarak verilen mesaj, açık kaynaklarda yer edinmesi açısından doğru bir mesaj verme şeklidir.

Yukarıda anlatılanlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, TRT ekranlarında böyle bir diziyi izlemekten memnunuz. Bununla birlikte çekincelerimizi de ifade ederek diziyi takip etmeye devam edeceğiz. Umuyoruz ki çizgisini bozmadan, teknik aksaklıkları gidererek bu şekilde mesajların verildiği, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusuna gerekli saygının gösterildiği ve doğru anlatıldığı yeni bölümlerini izleriz. Böylece bu yayın politikasına da uygun şekilde yayınlanmış bir dizi olarak tarihteki ve gönüllerimizdeki yerini alır.

Dizinin son bölümünde, İngiliz zırhlısına binecek olan Vahdettin’in, bir dakikalık bir sahne içerisinde “Evet Kemal Paşa, sana verdiğim görevi yerine getirdin. Artık ben gidebilirim.” gibi veya benzeri bir son ile bitirme ve bunun alt yapısını oluşturacak mesajların verilmesi ihtimaline karşılık hassasiyetle takip edeceğimizi dizi yapımcılarına bildirmek isteriz.

• https://masivaturk.com/25-kare-teknigi-ve-subliminal-mesaj
• https://millidusunce.com/misak/dogu-akdenizin-paylasim-mucadelesi-ve-turkiye/
• Bilal Şimşir, Lozan Günlüğü, Ankara, Bilgi Yayınevi.

Ya İstiklâl Ya Ölüm Dizisi – Parola: Mavi Vatan yazısı ilk önce Milli Düşünce Merkezi üzerinde ortaya çıktı.